장음표시 사용
631쪽
citer ab omnibus relicta sint; aliud si unus gravetur nominatim, COMMENTARI Us.
a Oceasso legis bujusmodi ferenda. 2 Exponuntiar verba legis duodecim Tabb. uti qui Dque legassit suae rei. 3 βνο aspectu leges Furia , Voconia , Icidia
testatorum gratia latae dicantur 4 Latas esse basie leges haeredum potissimum eausa , non singulorum testatorram.
1 Luia 4 qua cautum lage Furia λε Auid a quo lege VoconIa aetiando a quo lata lex Falcidia , tr quid in ea
rum licebat testatoribus universum patrimonium sui im in legata consumere, nihil ut haeredi relinqueretur , praeter onus , de molentiam aeris alieni. Sic enim ea lege simpliciter cautum erat, uti quisque legavisse, ita uti jus esset , I. verbis. I 2 o. de verb. sign. Hac licentia cum testatores usi essent, eveniebat plerumque , ut suprema eorum iudicia destituerentur , recusantibus scriptis haeredibus nullo suo, aut quam minimo lucro haereditatem adire, atque aliena dumtaxat gratia maximis saepe oneribus minimeque necessariis se implicare. Quod cum & ipsis testatoribus inutile enset , & publice interesse existimaretur supremas hominum voluntates conservari, I. s. test. quem. aper. visum est ex usu esse rei p. haeredes
iusto aliquo lucro ad adeundam haereditatem invitari, quo suprema morientium iudicia retinerentur. Id quod ita commode fieri posse creditum est, si libertas illa legandi intra certum modum ac finem cohiberetur, ut cum non totum patrimonium legatis exhaustum foret, esset aliquid videlicet, quod haeredes ex testamento caperent. Quae res clim primum lege Furia, deinde Voconia tentata esset, tamdem
lege Falcidia perfecta est. Uti quisque legaseit suae rei Ita quoque verba
legis duodecim reseruntur in I. verbis. o. deverb. Agn. Legasii suae rei dictum pro super pecunia ty re sua: quomodo auctor ad Heren. lib. I.& Ulp. in fragm. tit. II. f. testamento. II. legis verba reserunt, quasi dictum esset , pro commodo & utilitate rei suae ; ut sit dativus acquisitive positus, ut loquuntur Grammatici.
Illud enim minime eonvenit, ut flete verbi rei suae , non ad verbum Iegasit, sed ad illa, jus esto , reserantur 3 atque ita legemus, Psilegasit, ita ut rei sua jus esto 3 quod voluit Al-
quia verba illa , ita jus esto , ablolutae pondatur. Deinde , quia etsi transtum in rem aliam haberent; tamen nemo ita loqueretur, ita serso illim rei, sed de illa re. Denique non dicimus , si quis quid legaverit , ita jui esto de re sua, sed de re ejus, utentes pronomine )emon trativo , non reciproco r quia legens de re prius locutus non est. ViNN. Legem hanc i, cemviralem , iam alio loco exposuimus ube- lrius. Cons & Antiq. nost. Rem. lib. I I. iit. II.
Ipserum testatorum gratia Ait, leges Furiam, i lVoconiam , Falcidiam ipsorum testato rua lgratia latas , ne scilicet, ut subjicit, voluntas eorum destituto testamento periret. Folae etiam haec ratio fuit, quod qui subtiatiam omnem tellatis erogant , credibile sit, errore ductos id facere , existimantes , plus se in F nis habere , quam habent , arg. I. in star semas. qui in is quib. man. Quamquam antem etiam retenta plena legandi licentia , & secundaneam exhausto legatis patrimonio , legatarii adhuc facere possitnt, ut voluntas servetur: ν'pe qui ne deserto testamento nihil coamiua tur , potius cum haerede paciscentur clura
que remittent, s. t. ins in M. eod. taluta lὲ
cilius haeredem inductum iri , ut haereditui' adeat, legumlatores putaverunt, si iure suo Sbeneficio legis partem aliquam haberet, quὸν si beneficio legatariorum. Licet autem hinc in Αtelligere , leges hasce rogatas non esse singulin trum testatorum gratia , sed tantum in sedet ς& quasi in abstracto testatores a latoribus co sideratos , tamquam omnes ita a ficti sint, sit malint partem legatariis detrahi, quam volud'tatem suam in totum perire. Etenim sagulorum testorum favore si hae leges introducta essent , licuisset singulis , & verbi causa a Titio
testatori huic suo favori renunciare, & ictu mento cavere , ne haeres aliqua harum legu*uteretur e quod non licuisse certum est, sticontra etiam invito testatore , contra sentea tiam eius , eoque prohibente , vim suam illa exercuisse , ut lege Falcidia expresse traditum est , I. quod bonis et s. g. i. Ur uis. l. Titia 8s. ιε . boe tit. convenienter capiti secundo eiusdem legis , quo nemini plus legare permittitur, quam dodrantem bonorum, I. r. iv pr. Wr1 secundo eod. Huius rei etiam fortissimum argu mentum est , quod placet , in testamento mi litis legi Falcidiae locum non esse , L 7. C. e i
632쪽
L ret. C. de tes. I. Nam si ex voluntate testatoris induceretur , vel magis valere deberet in testimento militis , utpote cujus voluntati multo plus , quam caeterorum tribuitur. Illud enim plane a ratione iuris nostri alienum est, quod cum Portio Mynsingerus tentat, ideo in testamento militis cessare Falcidiam , quod hoc ipso quod cautum est , ne legi Falcidiae locus esset in testamento militis , cautum quoque intelligantur, ut haeres a milite institutus, velit, nolit, haereditatem adeat, compelleni. eum , si nolit, magistratu : & adhuc magis,
quod illi magis placet , dum existimat cum Graiio , eo , quem miles haeredem instituit, repudiante , proximos , qui ab intestato veniunt , . legati praestatione obstringi. Et quid si illi quoque repudient Denique ex eo quoque perspicue apparet Falcidiam non induci ex Voluntate singulorum testantium , quod laudatur haeres, qui solida legata praestat quasi pleniore officio fidei iungens, Sc apud quem plus valeat defuncti voluntas , quam beneficium
legis, I. I. X ult. Cod. boe tit. ι. s. S. si quis Is . de Mn. int. vir. ux. Porro ex his simul intellisimus, latas esse superiores leges in haeredum Potiis imum gratiam, & nominatim Falcidiam, de qua sola nunc quaeritur : quod etiam diserte traditum est in I. potes. II. Me tit. ac proinde toto coelo errant , . qui asserunt , halce leges principaliter Se potissimum introductas esse testatoris causa ; secundum autem testatorem caula haeredis, qui in numero etiam D. Ho-
ς Lex Furia Primus C. Furius Τribunus plebis liberam illam legandi potestatem coangustavit, lege perlata . ne cui supra mille aiales legare liceret , constituta quadrupli poena adversus elim, qui plus cepisset, Ulp. tit. I. ω Theoph. hie qui tamen non asses , sed νομίσ--τα habet , id est , aureos , seu solidos. Et forte haec eadem Iex est , quam intelligit M.
Tullius pro Com. Balb. cap. 8. Tulit, inquit,opud majores nostros legem C. Furius de testa1ne sis, sed tamen non ausim hoc certo affirmare,
γ uia quid ea lege , quam memorat , cautumuerit, non exprimit : atque ex solo Ulpianodi Theophilo discere pollamus, quid lege Furia testamentaria , cuius hic meminit Juilinianus , cautum , tentatumque sit coercendae licentiae legandi gratia , videlicet , ne legare li- Ceret ultra mille asses. Qua quidem re etsi modus aliquis legatis imponitur , finis tamen non fit legandi : de cum de singulis dumtaxat
Iegatariis lex caveret, facile evenire poterat, ut uno atque altero itemque tertio legato, bae reditas , praesertim non opulenta , tota absu-
meretur , atque hoc modo res ad vetus incommodum recideret. Lex Voconia Cum usu omnium rerum ma- εsistro compertum esset , lege Furia superius incommodum nequaquam esse sublatum , in Voconius tribunus plebis aliud remedium adhibendum esse existimavit. Igitur abrogata lege Furia, ipse aliam tulit, ne quiscemus plus cuiquam legaret, quam ad haeredem haeredesve pervenerit, ut ex Verrina de praetura urbana intelligitur; ubi duo hujus legis capita memorantur , quorum altero coercitae mulierum
haereditates, altero cautum quod etiam Τheophilus scribit ne plus haberet legatarius, quam haeres. Verum ne hae quidem lege finis legandi factus, cum Sc i pia de singulis tantum caveret legatariis. Quid enim si numerus legatarios rum tantus sit , ut in singulos singulis lex tuli e erogatis, una quoque tantum sextula Se fortia unus aureus haeredi relinquatur Quis 1 e tantuli lucelli haereditatem alicuius cernat Sed& lex illa de eo tantum cavebat , qui census esset: ei vero , qui census non esset , licebat per eam sem legem plus legare , quam ad haeredem perventurum erat , ut ex eodem loco
Ciceronis intelligi potest. Lex Faleidia Quae & ipsa plebiscitum est. γLata est a Pub. Falcidio tribuno plebis, temporibus Augusti , Cn. Domitio Calvino &C.
Asinio Pollione Coss. annci ab urbe condita DCCXLV. teste Dione lib. 48. p. 4 O. Hac demum lege certis terminis circunscripta est legandi licentia , dum non de singulis legatariis , sed de cunctis cavet, ne ultra dodrantem in legata consumatur , t. I. boc tit. Quare, ut maxime legetur multis , semper tamen quadrans totorum bonorum post hanc legem latam haeredis lucro cedat necesse est. Sis periores igitur leges , etsi modum legatis imponebant , nullum tamen faciebant legandi Anem: haec & modum & finem iacit a quam ob causam & ipsa sola superioribus antiquatis reeepta , atque in hoc usque tempus retenta est. Ne plus legare Lex Falcidia nominatim de tlegatis locuta videtur. Caeterum & ad alia producta est , & statim quidem ut opinor , interpretatione prudentum ex legis sententia ad fideicommissa singularum rerum. Neque enim
persuadere mihi possum , id primum factum
Senatusconsulto Pegasiano centum demum annis post legem latam : quamvis fere omnes scsentire videam , motus f. sed quia. s. seq. tit. vers. ex singuIis. Nam cum utique hoc lex velit,& caveat , ne minus , quam quarta pars bonorum haeredibus relinquatur ; ut proinde directo xa pars nec auferri , nec minui a testa-Fffs , to
633쪽
tore potuerit, i. quod bonis. I s. g. I. in ult.
hoe tis. quis credat , oblique id fieri potuisse, licitumque suisse tam longo tempore legis sententiam circumvenire, patrimonium fideicom
missis onerando aut exhauriendo Neque ind. vers ex singulis : expresse dicitur, retentionem quartae partis ex ungulis rebus per fideicommillum relictis permissam esse Senatuscon
sulto Pegasiano , sed simpliciter, permissam esse, non addito, quo jure per mi ga sit. Quamquam etiam alia istius loci interpretatio est. Quin eis Tribonianus expresse hoc affirmaret ; mihi tamen id suspectum foret. Sane in libris nostiis promiscue , quantum ad hanc rem attinet , de legatis & fidei comissis singularibus tractatur, t. s. t. si tacitum. II. I. quod bonis i s. l. filiivssam. I 8. e passim bae tit. I. 2. Er l. 3. C. eod. Porro lex Falcidia producta etiam est ad donationes mortis causa , idque
constitutione I. s. C. eod. I. 2. C. de dou. mori.
ea. Quod si quis dicat, etiam per mortis causa donationes fraudem legi fieri potuisse , is cogitet , ante hanc constitutionem eamdem rationem harum donationum & inter vivos fuisse : quippe sic donata placebat antea in computationem Falcidiae non venire proptera quod vivo testatore exibant ex bonis ejus : si quidem etiam quod mortis causa donabatur ετι τὸ πιλύ statim transferebatur in donatarium. Caeterum quoniam revocare huiusmodi donationem licebat , nec ante plena , ac perfecta censebatur , quam mors insecuta fuisset , I. non viaeetur. 32. de mori. catis don. ob hanc causam Severo visum est ,
id etiam quod ita donatum est , hactenus in patrimonio computari , ut de eo quarta Falcidiae nomine detrahi posset. At fidei commissa omnimodo in bonis relinquuntur , ut demum post mortem ab haerede praestentur. Exemplo donationum mortis causa admissa etiam est Falcidia in donationibus inter virum
N uxorem, quae morte cos firmantur, L in donatiounus. Ιχ. C. boetis. propter fideicommissa quoque introducta est in intestatorum successionibus. Quod a Divo Ρio factum scribie Paulus in I. sititissam. i8. boe tit. Denique vis Iegis Senatusconlulto Pegasiano tracta est etiam ad fidei commissarias haereditates, de quo seorsum tit. sel. UiNN. Id addo, ex Pauli Ree
Sent. Lib. I D- fit. 8. g. I. constare , iam ista aetate legem Falcidiam etiam ad fideicommissa porrectam fuisse. Ait enim : Exhausta legatis aut Deie- riseis aut mortis. eaussa donationibus reditare , auxilio Falcidia institutur baeres quadrantem resῶwre potest. Quumque idem Paulus,
L 8. m. b. t. reserat, jam lab D. Pιo hanc ij
gem prolatam esse ad fidei eommissa ab in te lato 3 vero simillimum sane est clam ante eaadem valuisse in fideicommissis testamento te- Iictis. An autem iam ante SC Pegasianum, non magis liquet , quam illam interpretationem hoe Scio fuisse invectam. HEIN. Sive unui, sive plures Interest vero, utrum legata simpliciter ab omnibus haeredibus t licta sint , an ex pluribus haeredibus ex certis partibus institutis aliqui nominatim gravati. Illo enim casu sufficit, ut solida legata pra9tentur , dodrantem haereditatis ea non exceddire e hoc casu non item I quia suae quisque Iartis , ex qua institutus est , quadrantem habere debet. De quo f. seq.Pars quarta remaneat Nec settim haeres, i possidet, quartam partem retinere porcst, adterrore facti non retentam repetere , L I. L stegasarius 8 I. hoe tis. I. s. C. eod. sed etiam inon possidet , portionem suam a quovis po sessore vindicare , I. lineam. 26. eod. Putat D.
Cuiacius, a Justiniano id primum constitutum
esse , I. pen. C. eod. vertim hoc vel ex ed resi
litur , quod placet, legata pro rata portio steipso iure per legem Falcidiam minui , Lin
r. Et cum quaesitum esset, Gobu1 Drti in
iora exba a sit legatis, qtiae nominatim ab eo ἐννο sunt , aut supra modum onerata : a Sejo vir, aut nulla relicta sint legata , aut εω- arra ij dumtaxat in partem diminuan/; an quia is qu/ tam partem totius haereditaris, aut amplius bris, ritio nibit ex legatis , quae ab eo relicta sunt , ri tinere licet, ut quartam partem suae partis salv/ b beant : plaetiit posse retinere. Etenim in Irri iubmedibus ratio legis Faletaea ponenda est. N o TAE. F. mbaussa , anesupra modum onerata per legem Falcidiam delibari haeredi ias potest, o ς' rari aut exhauriri non potest. Cuiae. Placuit posse retinere Ratio dubitandi, quod videri potest legis satisfactum, cum quata pars apud alterum maneat illibata. Hi singuliν haeredi Ratio decidendi ex L T T. eod. Nam cum lex omnibus & fingulis haeredrbus consultum velit, apparet legi non
Milucri , uui singulis quoque haeredibus suae
634쪽
cujustae partis quarta intacta servetur.
a cur dubitatum , an in specie hie proposita MI-cidia locus esset er cur esse placuerit a stu do in portionibus defectis ratio legis habeatur λ
LFge Falcidia potestas facta est patrifami
lias , tantam pecuniam testanienti dandi legandi, quantam volet; dum ita detur , Ie- Eetur , ut ne minus , quam quartam partem haereditatis haeredes capiant. in uno haerede instituto res expedita est: nam si is , solutis legatis , quartam totius haereditatis integram habet, legi satisfactum est : eaque portione contentus esse debet , vel semel ex toto asse institutus sit, sive ex pluribus partibus, ex una parie, ex altera sub conditione , ex una legatis onerata, ex altera illibata, ι. r. s. id quod
II. in ratione II. f. pen. boe tit. cujus rei rario peti potest ex I. cum bares s v. b. I. di acf.
har. Manifesta quoque est legis sententia , ubi plures quidem haeredes, sed sine partibus omnibus instituti sunt, aut legata limpliciter ab omnibus relicta. Sed quaesitum est , duobus aut pluribus haeredibus ex certis partibus inl-τitutis , si unius dumtaxat portio nominatim onerata sit aut exhausta , an legi latisfactum videri debeat, si apud cohaeredes pars quarta
haereditatis maneat intacta Placuit autem ca-tisfactiam non videri, idque hac ratione, quod lex non de uno aliquo haerede caveat, ted ex aequo omnibus coni ultum velit . in singulis 37.
Duobia, baredibus ingitatis Testator cum non amplius, quam centum in bonis haberet, duos haeredes, puta Titium & seium , utrumque ex semisse haeredes instituit. Α Titio quadragin-τa aut quinquaginta legavit: a SejO vero nihil, aut minus uigitari quinque, ita ut apud Seium
quarta totius haereditatis pars , ve, etiam am-Plius , atque adeo semis integra maneat. Qua Titur , an mortuo testatore Τicius ivtra quadraginta aut quinquaginta , quae ab eo nominatim relicta sunt, legatariis lolvere teneatur, an nihilominus quartam partem suae partis
Possit retinere λ Videri poterat, legi Falcidiae satisfactum esse , cum quarta pars apud alte-τiam maneat illibata ; utique satis esse ad in ectationem legis , hoc est, ad sustinendm testamentum , si vel unus suo quadrante conteneras haereditatem adierit. Placuit tamen in pro-Posito Titium quartam partem eius partis, ex Sua institutus est, retinere posse. Quippe le- FALCIDI A. syrem non simpliciter cavere , ut quarta pars aereditatis salva maneat, sed nominatim ut
haeredes quartam partem ex testamento capiant. Quibus verbis clim non uni alicui haeredi tantum , sed omnibus & singulis consuI- tum velle intelligatur, apparet legi non satin
fieri , nisi singulis quoque haeredibus suae cuiusque patiis quarta pars intacta servetur. Et hoc est , quod dicitur, in singulis haeredibus rationem legis Falcidiae ponendam esse , ι.
In singulis haeredibus ratio legis ponenda ) Hoc tamen ita est, si omnes, qui instituti sunt, haeredes extiterint: nam si quidam defecerint, in portionibus desectis non semper separatim ratio legis Falcidiae habetur a sed aliquando hae
confundu Mur cum portionibus aliorum , qui haeredes extiterunt. In quo haec distinctio probata est , ut si verbi causa, ex duobus haeredibus institutis alter deficiat, a quo aut nihil, aut parum relictum erat, atque ita huius portio vel substitutionis vel accretionis iure ad cohaeredem , cujus portio onerata est , pervenerit , placeat legatarios per deficientem portionem adjuvari, videlicet ut integra legata praestentur , quae non praestarentur , si is,
qui desecit, Haeres extitisset. Quod si pars, quae
accessit, exhausta sit aut onerata I ejus vero, qui accessit, integra aut tantum delibata, tum
perinde in deficientis portione ratio Falcidiae ponatur , ac si ad eum , qui suam portionem omisit, pervenisset. Extat haec distinctio in I
quod si alterurro 78. boe tis. eademque a contrario sensu colligi potest ex I. 6. C. ad Sen. Treb. in M. quamquam variasse Iurisconsultos , apparet ex I. I. s. si cobaeredis i . hoc titide cuius *. lectione vide Cujac. . obf. 3s. Et hanc rationem habere videtur , quod is, cujus portio onerata est, uti ex sua persona legata praestet, ita & ex sua persona tantum Falcidia otitur : qui vero suam portionem integram habet, legata praestet ex persona deficientis , cujus proinde iure eum uti aequum si,
dicatur haec ratio non obscure in I. qui fundum 8 . qui silium Φ. i. r. b. id quod I 3. hoc tit. Caeterum in parte onerata. , quae desecta est, sententia superior sic accipienda ac temperanda , si cohaeres deficiente testatore super vixerit, ut dici possit moriente testatore suisse institutus. Nam si vivo testatore decesserit, quia isto modo fit, ut a ter solus tempore mortis testatoris reperiatur institutus, ex tua parte pure , ex desecta, quasi sub conditione, quae iam extitit, solida legata praestanda erunt, satisque tunc est, ut legi satisfiat, hunc alterum totius assis
635쪽
assis quadrantem consequi, auctore Iuliano in a. t. qui Dis dum 87. g. . nam ut legata in ea specie repetita esse dicamus cum Culacio A. obf. s. ratio decidendi , qui a Juriscontultus utitur, non sinit: qui etiam diserte sententiam iam sic restringit, ut dicat, eam tunc rocedere , cum cohaeres vivo testatore decent. Quod etiam Paulus non obscure significatin d. I. r. g. id quod i I. sic enim ait, legata per oneratam deficientis portionem non augeri , si is omiserit haereditatem, add. Don. 8.
eo Q. I . er seqq. mire variant, nec sibi consant. Et vero universae superiori distinctioni locus in legatis uno eodemque testamento relictis a ad ea legata , quae pater primis tabulis
ab impubere , lecundis a substituto reliquit, non pertinet: siquidem vetus est juris regula, In tabulis patris silii unam Falcidiam se ari,
I. in ratione I r. f. quod vulgo s. Ur pen. t. in duplicibus 79. d. l. qui fundum 87. f. ult. boe fit.
quasi legata secundis tabulis relicta primis lubconditione data videantur TEXTUS.
Quo tempore spectatur quantitas patrimonii , ad quam ratio L. Falaidite redigitur.
e. Quantitar autem patrimonii, ad quam rapio Iegii Faleidiae redigitur , mortir tempore specta- eur. Itaque verbi gratia si is , qui centum aureorum patrimonium in bonis babeat, centum aureos Iegawrit, nibit legatariis prodest , si ante aditam .aereditatem per servos bareditarios, aut ex partu
aneillarum baereditariarum, aut ex 'tu pecorum, tantum accesserit bareditari, ut centum aureis legatorum nemine erogatis , bae es quar am partem
reditatis habiturus sit : sed necesse es, ut nibiIominus quarta pari legatis detrahatur. Ex diverso, si se ruaginta quinque legaveνit, in ante aditamba reditatem in tantum decreverius bona , incendiis forte , aut naufragiis , aut morte servorum ut non amplius quam septuaginta quinque aureorum sufflantia, vel etiam minui resinquatur , δε- Iida legata debentu . Nec ea res damnosa est bae redi , eui liberum est non adire baereditatem: qua res et ir; ut sit necesse legatariis, ne destituto te flamento nibii consequantur , eum barede in por-ιione pacisci. . NOTAE
2. SoIIda legata debentur Nempe fi damnum circa rem aliam , quam quae legata est , inciderit. Nam damnum ei rea rem ipsam seu spoclem legatam contingens legatarium sequitur, haeresque interitu rei legatae liberatur , S. II. sv. de tegat. ex iure scilicet communi omisnium debitorum certae rei, ι. 23. de verb. abii-gat. add. t. I O. Me tit.
Ctii liberum es non adire haereditatem Neque enim legatarii aut fideicommissarii particulares haeredem cogere possunt, ut haereditatem adeat, quod solis permissum fidei commissariis universalibus, propterea quod in hos etiam onera ex Sc. transferuntur, ι. i . g. s. seqq. ad SC. Treb. Ne nibit eonsequantur D. I. TI. in fri. pr. b. r. Nam destituto testamento , id est, haereditate ex testamento non adita, legata extinguua tur , I. I . C. de Mela. COMMENTARIUS I MeviIo regulae bie proposita. α Ejusdem regulae declaratio. 3 Haeredem a legatariis cogi non posse , ut ad LIN quantitate patrimonii exquirenda circa
deductionem Falcidiae visum est mortis tempus spectari , exinde neque cessione legata augeri , neque decessione minui ; ita 1 crementum omne & damnum , quod iacente haereditate contingit, haeredem sequi , l. inquantitate I . l. quod bonis I s. f. I. in M. l. M quo s. pr. boc tit. Cuius rei ratio est, primum quoniam haeres quartam partem ex bonis haereditariis habere debet : at ea proprie sunt, quae tempore mortis cujusque inveniuntur. Deinde, quia legatorum dies ex temPore mortis testatoris cedit, hoc est , legata ex eo tempore deberi incipit, I. un. S. I. C. de caa. II.
Adde quod per legem Falcidiam legata i pso
iure minuuntur , d. I. in quantitate TI. f. tiat. bii Iegatariis prodes , si ante aditam bareditatem , ere. Postquam placuit, a morte te statoris legata deberi pro eo modo patrim nil, qui tunc fuit, accelsio ante aditam haereditatem contingens legatariis prodesse non debet, d. l. in quantitate 73. I. in ratione 3 o. hoc tit. Excipiendum tamen hic est , si quid ae- cesserit ratione facti praecedentis aut obligationis a defuncto contractae ; veluti si debitoris , qui solvendo non erat, facultates post mortem creditoris ampliatae suerint, aut Conditi aerediti tunc extiterit: nam istis modis placet, ex post facto uberiorem videri fuisse
haereditatem commodo legatariorum , ι. cum quo 6. g. I. eod. eamdemque rationem habet,
quod respousum est , si pater, cum quo ex
636쪽
eontractu filii de peculio agi poterat, a creditore filii haeres institutus sit, & legis Falcidiae ratio ponatur, peculii quantitatem non quod mortis , sed quod aditae haereditatis tempore fuit, in quadrantem patri imputari, d. ι. eum quo s s. f. r. i. si creditor 83. eod. quamvis peculio post mortem creditoris deminuto, iuxta regulam spectetur tempus mortis, neque legatariis id noceat: quasi nihil intersit, pecu Iium post mortem creditoris deminutum sit, an debitor pauperior factus, d. I. cum quo s6.
rem quod vulgo dici solet, eamdem rationem esse damni ex commodi , id intelligamus locum habere in iis , quae primum emergunt & ac cedunt post mortem , veluti si quid accesserit haereditati ex fructibus , ex partu ancillarum,
aut per servos haereditarios quaesitum: boc teri. ex d. I. In qnantitate I 3. d. ι. in ratione 3 o. boetit. non in iis, quibus causam dedit praecedens factum testatoris. Quinimo haec, si lubtilius res examinetur, non post mortem demum acia cedunt , sed omnino ad tempus mortis sunt reserenda quoniam ratione principii & fundamenti iam tum in bonis fuerunt 2 quemadmodum & servi, qui apud hostes sunt , post
mortem testatoris reversi , quod ad Falcidiam pertinet, locupletiorem factu ut haereditatem, ι. se i 43. eod. ita ferme & Bach ov. hie
In tantum decreverint D. l. in ratione IO. d I. in quantitate I. Sunt vero haec sic accipienda , si damna circa res alias , qu m quae legatae sunt, inciderint: nam si res ipsa legata perierit sine culpa haeredis, id non haeredi , sed
legatariis nocet secundum tenorem perpetui iuris, quo traditum est, omnes debitores, qui speciem aliquam , id est, rem certam debent, Iiberari , si ea res ante moram sine facto eorum perierit , i. si ex legati 23. de verb. oblig. L s. de reb. ered. Sciamus igitur , tunc pericu- Io haeredis esse res haereditarias, cum res incerta legata est, veluti homo in genere, aut quantitas , puta centum aurei , decem modii seu menti Hic enim etsi res omnes haereditariae Perierint, dici tamen numquam potest , rem, quae legata est , periisse , I. ir. C. si cert. pet. eleganter Maecian. in d. ι. in ratione 3 o. f. . . liquor seqq. vid. sup. f. si reι Ιε. de legat. I Ctim b.erede in portione pacisci In fidei commissariis haereditatibus pro vitum est Senatum consulto Pegasiano , ut si scriptus haeres no-3 Ite adire haereditatem: iussu praetoris adeat, &restituat. Hoc vero beneficium neque legata-xiis , neque his quibus. singulae res per hdei commissum relictae sunt, tributum est, is quis 1 . si quit Om. ca. tess. I. nam quod I . non
omnis s. ex 2. seqq. ad SC. Treb. Qito loco Hermogenianus etiam differentiae rationem reddit, nimirum nullam habere iniquitatem, quod fideicommissi haereditatis servandi causa haeres adire cogatur, postquam Senatusconsulto Trebelliano cautum est , ut omnia onera haereditatis transferantur in eum, cui ex fidei commissis haereditas restituta est , I. 4. eod. tit. legati vero aut fidei commissi particularis causa haeredem compelli adire haereditatem, aequum non esse ; propterea quod in hos onera haereditaria transferre non possunt , neque admittendum est, ut quis alieni dumtaxat emo lumenti causa se aeri alieno & litibus, vexa tionibus, aliisque molestiis implicare cogatur. Proinde hoc sollim relinquitur, ut legatarii cum haerede in portionem paciscantur: quod
illi facile iacturi, & potius aliquid remissiari,
quam ut patiantur teuamentum destitui, totumque , quod legatum est , sibi perire , d. L
Quae detrahuntur ante Falcidiam.
3. Cum autem ratio Iegis Falcidia ponitur, a te deducitur aes alientim, item funeris impensa, σpretia servorum manumissorum : tune demum in reliquo ita ratio habetur , ut ex eo quarta par3 apud haeredem remaneat , tres verὸ parier inter legatarios distribuantur , pro rata sciIicet portione ejus , quod cuique eorum legatum fuerit. Da que si Angamus, quadringentos aureos legaro1 esse, in patrimonii quantitarem , ex qua legata erogari oportet, quadringentorum esse , quarta pars se gulis legatariis debet detrahi. Luod si frecentos quinquaginta legator singamus , octava debet d 3rabi. At Od si quingentos legaverit, initio quinta, deinde etiaria detrabi debet. Ante enim detraben dum est, quod extra bonortim quantitatem est, dei de quod ex bonis apud haeredem remanere oportetia N o T AE
3. Dedueitur aer alienum L. c. C. eod. id est, omne cujus praestandi necessitate destinctiis obstrictus fuit, I. s 4. D. eod. Nam Falcidia detrahitur ex bonis: bona autem non intelliguntur, nisi quae defuncto aere alieno supersunt, I. I p. 6. I. de verb. sign. Si sinamur quadringentor ) L. 37. f. tili. boctis. Legata ad contributionem dodranti x prorata luae cuiusque quantitatis revocantur ι.ε. g. 2. C. eod. Nota , Falcidiae locum non esse in testamento militis, I. T. C eod. ex n Vo
637쪽
jure nee in legato in pios ustis relicto , Nov.
131. cap. I 2. autb. similiter, C. eod. nec in eare , quae ita relicta, ne alienetur , autb. sed erea, C. eod. nec cum haeres inventarium facere neglexit, i. v t. f. pen. C. de jur. deI. nec cum tellator expreIse prohibuit haeredem beneficio legis uti , μυ. r. cap. I. autb. sed cum testator, C. boc tit. COMMENTARIUS.
x In bonis defuncti qtiae numerentur I eum de lege tela. a quaestio est.2 An barei, quod sibi a defuncta debetur , ded eat ; π quid si rogatus, ne id legatariis im
3 auibus eamus lax Faleidia eesset. AN: equam summa constituatur, unde quarta Fale idiae deducenda sit, necesse est exquiratur, quid in patrimonio defuncti sit habendum ex eo enim quartam haeres habere debet. Patrimonium cujusque dici scimus, cujusque facultates aut substantiam , sive quod quisque in bonis habet, i. nam quod 16. f. ult. i. cogi I s. ad Senatusconsultum Treb. Bona cuiui que intelliguntur, quae deducto aere alieno supersunt , L subsignatum I s. f. I. de verb. signis Nimirum ergo in bonis leu patrimonio defuncti sciamus non numerari omnia, quae cum moreretur habuit, sed id totum , quod haereditariis oneribus deductis superest. Cui ulino di onera sunt, aes alienusta haereditarium, funeris impentae , & pretia servorum manumissorum : quae omnia idcirco in ponenda ratione legis Falcidiae deduci Placuit, uti hoc loco docetur. Caetera , quae appellatione horum continentur, in patrimonii quantitate esse intelliguntur , si modo ejus naturae sint, ut & adhaeredes certo mensurae transeant, nam contra est, sive non transeant, ut actio injuriarum, ususfructus , ι. 3 8. boe tito vel ita transeant, ut non sint mnsurae: exempl. in I. II.
s. r.ey t. t.fflatu liber. 38. eod. γ & ex iis haeres aliquid commodi percipere potuerit. Non
enim computatur nomen inane , quod tantum ex eventu haereditatem auget, i. Nesennius 22. g. pen. i. cum quo sε. g. I. eod. neque debitum naturale nondum solutum , I. I. g. id quod i T.
AE, alienum Primum in hane deductionem venit aes alienum , id est , id omne, cujus praestandi necessitate defunctus obstrictus fuit , ι. pater s4. boe ιit. Sed & aeris alieni loco habetur , si quid est , cujus praestandi causa mortuo
testatore ante aditam haereditatem nata est,
tamquam contractum ab haereditate, I. aris ly. eod. Illud quaesitum circa hanc deductionem, an etiam haeres quod sibi a desuncto debetur, detrahere possit. Subtilitas rationis facere vibdetur, ne possit: quippe cum additione ha- reditatis confundatur obligatio, atque ita fati ut quod prius ei debebatur , deberi desinat, i. sicut T s. i. Stichum 's . f. et . de so ut. Sed nihilominus placuit deduci posse, I. s. c. hoc tit. id ob hane procul dubio causam, quoniam istratione legis Falcidiae , cum de aestimatione patrimonii agitur, mortis tempus spectatur, quo tempore nondum est ulla actionum confusio. Hodie hoc amplius a Just in ta no tributum haeredi, qui inventarium confecit, ut nec adita haereditate actiones eius confundantuli sed ut similem cum creditoribus extraneis kItunam habeat, I. ult. f. in computatione F. c.
de jur. delib. Quid si haeres rogatus sit, ut cre ditum legatariis imputet Ratione doli mali exceptionis apud arbitrum Falcidiae voluntas desuncti servabitur , I. si debitor xx. boe tis. Eut debito fini quadrantis compensato, si γfiuum aeris alieni tantum dodranti detrahatur, I. quod boniι I s. g. eum fidei commissum tu. Exemplum esto. Quadringenta sunt in Dais:
haeredis debita ducenta I legata trecenta. Ha res compensabit cum quadrante ceu tuae . I
liqua centum de dodrante detrahet. Hodie iς hoc supervacue quaeritur : quoniam ilicii τdetractio nominatim vetari
pensa funeris Ea est , quae sit causa sua: ris , hoc cit, ut ianus ducatur , mortuus est ratur & sepeliatur, de sine qua neque servi duci , neque mortuus sepeliri honeste potuis set. Quare etiam id, quod erogatum est is
locum, in quem mortuus infertur, sunt i causa impentum videri debet, I. F quis i - , funeris 3. de rel. π sumpl. fian. I. i. in P. I. seq. hoc rit. Haec autem impensa semper ς haereditate deducitur , quae etiam omne credi tum solet praecedere, eum bona solvenda posisunt , i. pen. de relig. ey sumpl. fun. Pret ιa servorum mnnumiforum Neque t si tum eorum , qui testatoris proprii fueruo iVerum etiam quos haeres, cum alieni essedit redimere re manumittere rogatus est, i. 0 3 T. f. l. eod. Aliarum quoque impensarum,
quae modo haereditatis suscipiendae causa Drusint, deductionem permisit Justinianus, i g. in computatione s. C. de jur. deIib. Quae iς quuntur, interpretem non desiderant. Ilia sciendum est , beneficium legis Falcidiae no Resse perpetuum. Et jam olim cessabat in te tamento militis, I. . C. boe tit. l. ix. C. Bis mil. item in dote mulieri relegata, propyς
638쪽
quod si iam rem mulier recipere videtur , I. sed usu euctus 8 l. g. r. bοe tit . in commodo tamen praesentationis legi patuisse locum non dubito , a g. I. E. in ρ . de dot . prael. I. r. f. Aquις Io. hoc tit. Libertates quoque datae per Falcidiam non minuebantur, I. si fervur 33. d. i. g. g. quarta s. de inof. test. Hodie cessere creditur in legato in pios usus relicto, per aut b. similiter, C. hoc tis. quamqtram in Noυ. x I. C. ri. unde a. atiib. sumpta est, hoc non dicatur absolutE: & contra saepe iudicatum,
Sand. lib. 4. tit. 7. defla. Io. Christin. voI. r. dee. 32 o. in M. Facti in . s. eonte. t T. si testatorrem legatam vetuerit alienari, μυ. II s. eap. I a. unde aut b. sed in ea, boe tit. & in universum si prohibuerit expresse , haeredem Falcidia uti , Nov. r. e. z. autb. sed cum testator , C. εκ tit. item si haeres inventarium facere ne-FAL cIDIA. 6 o Iglexerit, I. ult. C. detur. delib. Indignus etiam olim beneficio legis Falcidiae visus est , qui id
egerat, ut fideicommissum intercideret: &qui non capienti rogatus erat restituere , per Senatusconsultum Plancianum quartam retinere non poterat, i. beneficio s s. pr. ex s. I. hoe titia Ρostremo qui sciens aut errore juris totum legatum solvit , nullam quartae nomine conditiionem habet, I s. C. boe tit. Circa detractionem Falcidiae nihil apud nos servatur alienum a Jure Romano. Vid. Grol. 2. mantidua. 23. Gudelin. Iib. 2. eap. ri. ViNN. Addi potest,
cessare quartam Falcidiam , si liberis suppleatur portio legitima, I. C. de in fle. tesam. item si legata sponte soluta integra. Nov. I. c. 2. I. v. g. 3. de jur. in facti ign. denique s instrumenta legata , quamvis eo casu vix quaestio quidem nasci possit, i. is. c. hoc tis. HEIN.
DE FIDEI COMMISSARIIS HAEREDITATIBUS.
Dig. Lib. 36. tit. I. C. Lib. 6. tit. 42. q9. Novesi. 39. IO8. Ratio ordinis : tum quid sit fideicommissim. Supra vitulo de legatis q. 3. promisit Im
perator , se separatim de iure legatorum de filei cominissorum tractiturum, ne scilicet per m sta utriusque juris tractatio rem ipsam redderet difficiliorem aut magis laboriosam. Exposito igitur iure legatorum , quae ratione obligationis Sc tempore &iure antiquiora sunt fidei commissis , superest nunc , ut de fideicommissis iustituatur dispuratio : quod alterum est partitionis antepositae membrum. Fideicommisum est , auctore Ulp.
in fragm. tit. 2 s. quod non civilibus verbis , sed precativi relinquitur, nee ex rigore juris civilis pro- iscitue , sed e e voluntate d itur relinquentis. Igitur sic recte definiveris r Fidei inmissum est id omne , de quo quis suprema defuncti voluntate rogatus es , ut daret ves faceret. TExΥUs. Continuatio. Nune ρνanseamu/ ad Meicommisa. Sed prius est, ut de bareditatibus Meleommissariis videamur.
Fideicommissa Fideicommissum est , quod
non civilibus verbis, sed precative relinqui tur. Ulp. tit. as. Legatum autem relinquitur legis modo , id est, imperative , dato , eapito, D'mito , damnas esto dare. Idem tit. χ . COMMENTARIUS. t Fideirammisit divisio : σ fia1nma eorum , qua
et Cur prius de fideicommissis haereditatis , quam
Ideicommissum aut universale est, aut par- tticulare leu potius singulare. Univeriale, quod haereditatem vel totam vel partem ejus continet. Particulare, quo non haercditas aut
pars haereditatis , sed res sngulae relinquuntur, quod proinde rectius dixeris singulare , aut speciale. De fidei commissis rerum singularum agitur proxime ; de universalibus , sue fias ei commiliariis haereditatibus, hoc praeienti titulo : in quo Justinianus , Oscnsa Prius communi fidei commissorum origine & incremento , disserit de so ima relinqvcndi fidei commissiim haereditatis ab haerede scripto , deque restitutae haereditatis escctii: tum de Senatus consultis Trebelliano & Pegasiano , ac mox de Pegasiani in Trebellianum transsus Onc: in-
639쪽
de docet, qui restituere rogari possint. Ad extremum aliquid de suo adspergit ad probationem fidei commissi in genere pertinens. Prius est in Quemadmodum prius egit de haeredibus instituendis & deferenda testamento haereditate , quam de legatis testamento dandis, acquisitionem universitatis ut digniorem praeponens acquisitioni rerum singularum; ita etiam hic prius agere voluit de fidei comminsis universalibus , quae vi & effectu idem sunt quod haereditas : postea de fidei commissis singularibus, quae respondent legatis: de quibus alioqui prius dicendum fuerat juxta f. 3. delegat. Nam uti quoque monuimus in explicatione d. g. 3. exaequatio legatorum & fidei
commissorum , de qua illic agitur, ad fideicommissariam haereditatem minime pertinet; quoniam fideicommissarius restituta haereditate haeredis loco habetur: sed ad specialia fidei commissa dumtaxat. Potest & haec ratio dari , quod cum antequam de legatis di gereret, egerit de deserenda directo haereditate , tum haeredem instituendo, tum substituendo , recto quoque nunc atque ordine faciat , quod antequam disputet de fideicommissis rerum singularum , doceat, quomodo haereditas deseratur in directo atque oblique, sive quomodo per fideicommissum haeredes substituantur. Vide quae
notavimus sub g. ult. per quas pers cuique acet.
I. Selendum itaque est, omnia fideicommissa primis temporibus infirma fuisse e quia nemo invitus euebatiar praestare id , de quo rogatus erat. Atiibus enim non poterant haereditatem, vel legata
relinquere , si relinquebant, fideicommittebant eorum, qui eapere ex testamento poterant. Et laeo ei commisa appellata sunt, quia nullo vinculo juris, sed tantum pudore eorum, qui rogabantur, continebantur. Postea divus Augustus primus, s mel iterumue gratia personarum motus , vel quia per ipsius salutem rogatus quis diceretur, aut ob insignem quorumdam perfidiam , iusit consulibus auctoritatem suam interponere. 2uod quia jusum videbatur σ populare erat, paulatim converstim est in a fiduam jurisdictionem , tantusque eorum faυον factus est , ut paulatim etiam praetor erearetue , qui .e fldeicommisis jus diceret, quem fdeicommissarium appellabant. N o T AE. I. Euibus non poterant haereditatem Quales
proscripti, deportati, Sec. Exemplum habes
apud Cic. lib. r. in Verr. & ex parte, orbi, caelibes. UIp. tis. 22. f. 2. LT tit. I s. eum seqq.
item foeminae ex lege Voconia. Huius generis exempla apud eumdem a. de flnib. cap. st. VINN. Addi potest Quintilian. Deel. Ia . item
Sed tantum pudore Fide , religione , Probitate. Iden ti, qui tum pudor erat hominum, videbatur vinculum satis validum implenda voluntatis desuncti. Et populare Theoph. χαρίεν τοῦ δαμω. Plin.
Paneg. non quia populare gratumque audientibas.
In assiduam jurisdictionem Ita tamen, ut extra ordinem ipsi magistratus de fidei commissis
copnoscerent, non more usitato formulam 2 judicem darent. Ulp. tis. 2 s. f. IO. I. IT 8. S. a. de verb. Agn. Praeter proprius Claudius duos creavit. Suet. in Claud. eap. 23. ex quibus unum Titius detraxit , I. 2. g. II . de Orig. jur. Caeterum praetor ad certam summam cognoscebat, de majore consules ius dicebant. Quint. lib. 3. c. s. unde lucem accipit Ulp. de Ioc. g. Ιχ. VINX. Adde omnino Cujac. lib. 2I. Obs. c. 24. H IN. COMMENTARI Us.
I Ante D. Aragvsti tempora Meicommissa vim A gandi non habuisse , notat MFUngerarma Genera ineapaeium , ex in his gratistandi se deicommissorum UMI.3 Lege Voconia mulieres haeredes ins tui vis r 4 Accurata ta boe legis eaput Inquisitio.s Legem issam postea in desuetaedinem abis e. ε De fideicommissis extra ordinem jus diei ses tum , σ quorum ea jurisdictio M. 8. Euod in I. i. junct. l. 2. C. comm . de Ieg. disponitur , non pertinere ad Meicommissa
PRimis temporibui infirma olim ante D. Augusti tempora fidei commissa nulIam vim obligandi habebant, sed eorum Praestatio a fide, religione , ac probitate Pendebat ejus, qui rogatus erat. Nam quemadmodum quod precario alicui utendum conceditur, totum pendet a liberalitate & voluntate eius, qui concessit, sine ulla necessitate obligationis, I. r. tr de precar. ita nec ex Precibus testatoris quemquam invitum obstringi debere existimabant non magis, quam ex commendatione, I. II. f. 2. de legat. 3. Nam quod Potestati & arbitrio alicuius relinquitur , Cuiuia modi est, quod rogatur, non inducit obliga
640쪽
Dg FIDEI ΟΜΜIssARIIs HRREDITATIBUS. Io IMynsingerus prἰmis temporibus sc interpretatur , ante legem duodecim tabularum, suavi Dsmo utens argumento , quod utique sub Numa Pompilici fideicommista viguisse verisimile sit, utpote sub quo Rege vel maxima vis fidei fuerit. Quae insignis est Sic enim ille disserit, ut videatur existimasse, jam ante
urbem conditam decemviros legem tulisse, aut post legem latam regnasse Pompilium. stui eapere ex testamento poterant ) Duplex olim usus fidei commissorum fuit: unus in morientibus in peregrinatione , ubi sepe eveniebat, ut testamentum facere non posse ne propter penuriam testium civium Romanorum: quae res etiam usus codicillorum invexit, infde eodie. in pr. alter in gratificandis incapacibus , cum scilicet haeres clam fidem accommodabat, ut incapaci restitueret: quod fidei
commissum tantum dicitur, I. IO3. de legat. I. Glus B f. tacitum, σιγ ea ν δ ετιν-τηsεδ με ---, dominica cautione vel chirographo promissum , d. I. ro I. I. Io. de bis qua ut indign. Incapacium autem olim duo fuere generasi unum eorum, qui conditione personae capere non poterant, quo in numero erant proncripti, deportati, item deditii & Latini Juliani, omnesque, qui cives Romani non erant: alterum eorum, qui cives erant, sed propria ει civili ratione aut nihil, aut non solidum,
aut non ex omnium testamentis poterant ca-Pere , quales ex lege Voconia virgines, mulieres 3 ex lege Iulia de maritandis ordinibus, Coelibes , orbi. Quae diligentius executus sum iri explicatione principii , rit. de bar. inst. Exemplum fidei commissi prioris generis incapacibus relicti in proscripto habemus apud
Ciceronem lib. i. in Verr. qui de praetura urbana dicituri ubi de P. Trebonii testamento Commemorat, qui cum Aulum fratrem proncriptum haberet, scripsit ut haeredes jurarent, se curaturos, ut ex sua cujusque parte ne minus dimidia ad fratrem proscriptum perVeniret. Alterius generis apud eumdem lib. a. de ib. cap. s 8. ubi refert P. Sextilium Rusum rogatum a Qu. Fabio Gallo , ut omnis haere inditas ad filiam perveniret, eamque rem Rufum ad amicos detulisse. Idem eod. lib. memorandum fidei exemplum narrat de Sex. Peduc eo, qui rogatus haereditatem restituere uxori testatoris , cum sciret nemo eum rogatum esse, ultro ad mulierem venit, eique nihil opinanti viri mandatum exposuit, haereditatemque reddidit. ostendunt haec exempla , lege Voconias mulieres haeredes institui non potuisse , non
MXorem a marito, non filiam a patre. Atque hinc porro hoc quoque certo colligitur, nec ad patris legitimam haereditatem filias a
lege admissas fuisse, multoque minus consanguineas ad successionem fratrum : ac proinde quod Paulus ι. 4. sent. 8. de rogatione Voconia scribit, esse λααρτημα μνημον, κsν, quod pluribus confirmamus ins tit. de leg. vn. Dcc. f. 3. Multorum lex Voconia scriptis celebrata est. Meminerunt Cic. M. loe. 3c in orat. pro Cors. Balb. Livius lib. 4. in epito me Florimendose legitur Volumnius pro Voconius Quintil. deesam. Es . Dio. lib. s s. p. 662. Geli. Iib. r . eap. c. T lib. 2 o. cap. r. Ascon. Pedian. in orat. de prael. urban. Augustin. lib. 3. de eiv. Dei, e . H. Latam esse eodem loco
scribit Augustinus inter secundum de postremum bellum Punicum e quod verum esse liquet ex eo , quod apud Ciceronem lib. de senectute M. Cato gloriatur se eam legem suasisse , eum jam natur esset annor LXX. sic enim Iegendum arbitror , non ut vulgo legitur, V. er LX. anaos. Lata enim est, ut eodem locci indicatur , inMarcio Philippo iterum &Cn. Servilio Caepione Coss. quorum consulatus incidit in annum ab urbe condita sys. qui est a Consulatu M. Catonis &L. Valerii Flaciaci 2 s. ut patet ex chron ologia rer. Rom. Ubbonis Emmil. Legis duo suere capita , forte etiam plura, quae ignoramus. Nam & infinitam legandi licentiam lege in . tabularum concessam , exemplo legis Furiae , coercuit ut fit. praee. demonstratum est : de quod praecipuum est , sanxit, ne quis virginem neve mulierem haeredem faceret , auctore Cicerone d.
lib. I. in Verr. eap. 43. Flor. dict. epitom. ac ne
filiam quidem , testibus Ascon. d. loe. 3c Augustin. d. lib. I. cap. H. Utrum autem simpli- Α citeri de a tota successione mulieres remotae suerint, an partem aliquam saltem per legem adhuc capere potuerint, incertum est. Et filias quidem certe non in totum exclusas se in se, ostendit locus Ciceronis a. de Anib. ev. s 8. ubi ait, amicos Sextilii, quem rogatum scribit haereditatem restituere filiae testatoris, censuisse , non plus filiae dandum , quam posset
ad eam lege Voconia pervenire. Lucium quoque Lentulum temporibus Augusti,clina adhuc vigeret lex Voconia, filiam suam ex parte haeredem scripsisse , intelligere licet ex princ. infri eodkiII. Dio vero lib. s s. p. 66 a. de foeminis in universum refert , eas lege Voconia
ου ἰαs , supra et s. millia substantiae. Ego, utut ad filias aliquid lege pervenire potuerit, non puto tamen quod Dio scribit, ipsa lege Voconia cautum fuisse , argumento eorum, quae