장음표시 사용
731쪽
tande una de re est flum disse σοὶ M. cua quia
dem ad rem pertineat,una quippe cum antirui o-mvo,quod secundum naturam esset, quo juvar murru vita,bonis esse iscreverint: ' hic, nisi quod honestum esset,nihil putaverit bonum. A. Perpam L.hic nihil, Tam vero controversiam dicis ac non eam quae di- λ tu d
rimat omniaὶ M. Probe quidem sentis reac non Cerbis iussiderent. A. Ergo assentiris Autiocho so' verit botissi
miliari meo magistro enim non audeo dicere: quocum vixi, Squi me ex nostri pene convellit ho
tulis, deduxits in Academiam perpauculis pas
fibus. νVrnaris N a J Concluditur lextum argumentum, dc deinceps septimum annectitur de fine bonorum, qui quia
secundum naturam cst.ideo lex quoq; secudum naturam,
quia lex summi boni doctrinam tantum sibi proponit. Hic sere quartum argumentum repetitur de sentetiis thilosophorum. Cuores rur u J Definitur quid sit lini bonorum, unde haereses ta sectae philosophorum multae natae sunt: nec enim divi e sere sitiat philolophorum scho- .lae ob Logicam philosophiam, aut Physicam, quanquam et hic aliqua inter eos distentio: sed ob Ethicam philol phiam praecipuθ, quae bonorum & malorum fines termianat & constituit Cui sue J Prolepsis est de judice, id est judicii talis authore, quae ioculariter e judicis facto
describitur. GABO J Hic Gellius erat Orator non tam vendibilis, qtiam ut nescires quid ei deesset nec enim ii doctus, nec tardus ad excogitandum, nec Romanarum rerum immemor, & verbis solutus satis ut est in Bruto. Hic Ciceroni civicam coronam deberi a Republica dixit, . ut est ni Pisenem. I erio Phaedrus Epicureus, de quos primo de Finibus cum Torquatus Ciceronem de Epia curo j dicem aequii statueret, modo quae dicati te, benenosie Hiemini Pla drum ait Cicero aut Zenonem mentitum putasῖ quorum utrunque audivi, cum mihi sane ' rixter eduli ratem nihil probarent: omnes milii Epicurii αίς satis notet sunt,atet, eos quos nominav CUM Attic
732쪽
nostro frequenter audivi, cum miraretur ille quidem mirumq;, Phaedru aute etiam amaret; quotidam: inter nosca qua: audiebamus , conserebamus : neq; crat unquam
controversia quid ego intelligerem, sed quid probarem.' Proconsuc Proconsul, propraetor est, seu distincta syntaxi pro con sule, pro praetore, qui est consulari potestate aut praetoria. Sic pro consule mittitur hic Gellius, qui nos dum tamen consul fuerati& Pompeius eques tantum Romanus, mill rs pro contule ad maximum bellum dicitur a Cicerone pro lege Manilia. Aurborem J id est hortat
rem,suasorent: sic pro eodem conjunguntur hae c a Cicer
ne,dio supplex ut ad judiccinyenit orator, sed hortator a que author,in Partitionibus. Posthum ius qui dedebatur hujus deditionis suasor&author 3 ossi c. J cuiarei S 'lucio quaedam est illius prolepseos ex distinatu : qua nouam id in magistraturidiculii inpinlotb'o tamen torrasic noerit ridiculinqua occasione ad componendos cum Acad micis Stoicos descendit. Anti uum veterem Arad miam dixi t antea sied paulo secus .cum distin queret a. Peria pateticis,quos nunc in eadem videtur comprehendere: indefinitione siquidem boni consentiebant cu Platonicis P ripateticii tria similiter genera faciebant, animi, col ris, fortunx. Ou7pe cum J Dissensio igitur haec una ruit in definitione boni. Perp.ir m Non concedit Atticus, sed resistit:& locus per interrogationem legendus est tanquam sine interrogatione dicereturiat haec controversa maxima.& unde philosophiae universae differentia oritur. obe Sollitio obiectionis, quaeraamante in quarto argumento attingitur: Sive,ut Zenoni visum est. rebus no commutatis immutavertit vocabula. EVO significat hujus conciliationis authorem Antiochia fuisse, qui cum e nova
Academia comigrasset in veterem ut est I Academico. tamen Stoicos amaret, ut est in Lucullo, librii edidit de hae conciliatione ut est primo de Natura Deorum: multo thmen ania Carneades dis itaverat, non esse rerum Stoicis cum Peripateticis controversiam sed nominum, ut est ter tio de FinibusIstam tamen conciliationem Stoici ipsi v hementer improbabant, ut est 3 de Finibus. Nec certe erat
inter Academicos & Stoicos de terminis , ed de tota pos sessionet
733쪽
sessione contentio:Nam omnis ratio vitet definitione summi boni continetur, de qua qui distident, de omni vitae ratione distident ut in Lucullo. Antiochus vero Philonis auditor fuit,ut eit Academico primo. Horrui J Antea dixit, In hortulis suis iubeamus dicere : Metonymia est prosecta Epicurea. Pinibu J Similis metonymia videtur pro
Academicis disputationibus quo modo Cicero ait in oratore, se non rhetorum ossicinis,sed Academiae spaciis or torem esse factum.
M. Vin te fuit ille quidem prudens ta acutus, in fauenere perferitus,mihig,uscis, mitiarur
cui tamen ego assentiar in omnibus,ne ne,mox via
dero hoc dico,contro versam totam istam posse se dari. A. Oui istuc tandem vides' M. Quia si, ut
chius Aristo dixit solum bonum esse diceret, quod
honestum esset,malumq quod turpe: cateras resomnoplane Parci, ac ne minimum quidem, utrum
adesent. an abessent, in teresse: valde si Xenocrateta se stotele, cit ab illa Platonis familia di creparet,esseti inter eos de re maxima,ta de omni via vendi ratione d sensio.nunc vero cum decu , quod antiquisummum bonum esse dixerunt,hic solum e bonum dicat item , dedecus, Esummum malum, hic solum dιvitias, valetudinem,pulchratudinem. commodas res appellet non bonas paupertatem, d bilitatem,dolorem, incommodas, non malabsentit idem, quod Xenocratos, quod a rasotelci; loquitur alio modo. Ex hac autem non rerum, sed verborum di ordia controversia nata e F de i-bus : in qua quoniam Uucapionem x II. tabulae inter quing pede, esse' voluerunt, depa ci veterem L. nolueruli
possessionem Academia ab hoc acuto homine non sinemus . nec Vanilia legesinguli, sed 'ex his tres iae xii. tres. Hrbitrisines regemus. Ruamnam igiturpentem μ' 'tiam dicimusὶ Ti
734쪽
V i R. i set a Sic Antiochus in Lucullo laudaturi Anti elius me valde movet,vel quod amavi hominem, sicut ille me vel quod ita judico politissimum & acutillimum n strae memoriae philosopliorum omnium.& primo denatura Deorum,sic a Balbo Stoico laudatur, ejus tamen co ciliatio haec non probatur. Ego neZinquit ille.miror Anti chum hominem inprimis acutum, non vidisse intereste plurimum inter Stoicos qui honesta a commodis non nimine sed genere toto disjunge t Sc Peripateticos,quili nesta commisceret cum commodis, ut ea inter se magnia
tudine.& quasi gradibi Mon genere differrent: haec enim est non verborum parva Ad rerum Permagna descisso. cutissit illustratur consensio dissimilitudine: Si Zenosentiret idem quod Ara,so e discrepares as
Genus conclusionis est ασυαογτον, nec tamen rarina.
ne ira Assuintio qua tollitur antecedens, & rerum in corporis & fortunae bonis consensio declaratur: silmmum vero bonum videtur hic dici quod caeteris bonis sit majus,non quod perfectum & absolutum. Ex Sententia complexionis est,Quapropter re non discrepat. In qua J Allegoria est,quis expleta similitudine clarius intelligetur : ut fines agrorum spacio quinque pedum, quod usucapi non possit,& terminis per veterem possest rem, a quo pacti sunt, demonstratis per arbitros reguntur: sic bonorum Sc malorum definitiones lata & a vel ribus posita disserentia per nos arbitros constituantur. de finibus autem regundis libri Pandectarum decimi titulus primus est, quo modo haec actio ad rustica praedia dejectis. exaratis, aut cositas terminis attineat, dc dati arbitri mentores mittere, & per eos quaestionem finalem dirimere debeant, iique fundorii termini sint observandi, quos demonstraverit qui utriusque praedii dominus
735쪽
Infer quin rue J In codem Pandectarum libro citatur lex Solonis de spacto Si quis ad alienum standum sepem
constituerit, extra teri num ne excedato: si murum, pe
dem relinquito si puteum, pastum, id est, pedes quinque: si oleam aut ficum, novem pedes ab alieno plantato, cae teras arbores quinque pedes. Hic Alciatus δόρπούας, duos pedes , mavult, in libro de praescriptione quinque pedum : ubi multa disterit de quinque Legum prinscriptione:& lpacium hoc quinque pedum docet incon simo praediorum relictum quo ire & redire possestores. de aratrum liberό circumagere pollent. Est vero in ambiguutate nominum jocus: Latine enim finis, finire, & finitio, Logica verba sunt& rustica. D a J Depascendo absumi, ut seges luxurians, de quoi Georg. unde per metaphoram 2 Orat.dicitur,luxuries orationis stylo depascenda. scuto J Periphrasis est Zenonis Stoici. Maniliat Manilius inter jureconsulto a Rutilio numeratur , & tres de jure civili conscripsisse libros dicis
Ex ibu Legibus intellige,quae modo videlicet observa
Arbis JDe modo etiam agrorum arbitri dantur, ait Modestinus io lib. Pandectarum. Videbis igitur an etiam unum solum,non etiam plures arbitros permittat.
M. Requiri placere terminos,quos Socrates pepigerit iis I parere. Q raclare,frater jam nunc a te verba urpatur civise juris db legum: quo degenere expedio disputationem tuam. nam ista quiadem magna doudicatio est,ut exter o saepe cogno-GN.Sed certe res :ta se habet,ut ex natura vivere summu bonum sit ideH,vita modica,ta apta vi tute perfrui, aut naturam sequi, 2 0im quasile viciere, id est nihil, quantum in 1 Ut,pratermittere, quo minud ea, qua Natura postulet, conserua-
736쪽
quam,cco R RAMI PRAELECT.tur, quod inter hac velit' virtute tanquam lege vivere. Quapropter hoc dyudicari, nescio 'an umqua sed hoc sermove certe non potent,siquidem id quodsi cepimus, perfecturisumn . A. e t ego huc
declinabam non Invatus. Qitcebit alias: nunc id agamus quod corpimus, cum prasertim ad id nihil
pertineat haec de summo malo bono , dissensio. M. Prudentissimc Quinte,dicis nam qua a me adhuc
los dilua dii. R ε stu IRI J Vindicatur hoc arbitrio Socratica summicta sunt. Tu boni definitio, quasi tantum verbis a Zenone consuta. autem ali mqu/r J Fundorum terminos observari iam diximus e cuius civita. Io Pandectarum. PFUer i J Quintilianus libro i, cap. iis leo cssor. 6 de hoc praeterito sic ait, Prima quoque al:quando soli- iuste deiide xi Oex Obliquis invenitur, ut memoria repeto, convidiosara, O Edui. me qui reprehcnderant quod hoc verbo usus esiem .peri de nee LV e. gi Nain id quidem dixi te summos aut bores confitebati
I tura ationein tamen negabant Permittere.quia prima positio paciscor cum haberet naturam patiemi .iscere: tempore praetcrito pactus sum. Nos praeter aut oritatem clatorum atq; historicorum analogia quoq; dictum tueb mur. Nam cuin in duodecim tabulis legeremu , Ni ua pagunt, inveniebamus simile buic cadunt. Inde prima pol tio etiamsi vetustate exoleverat, apparebat pago ut cado: unde non erat dubium sic pepigi nos dicere, ut cecidi. l .aec
ille.Cicero tamen videtur a paciscor deducete, Dic pacti nem fecisse ut absolveretur,non pepigit ait pro Gm cedo. quidam codices hic legunti Ieri : tu magistrum loquet di usum consules. Practaret Collaudatur ad dialogi decorum allegoria proxima, & retetita juris quaestione haec dijudicatio rejicitur:s miles vero laudes illae ante fuerunt: Alte vero & ut oportet a capite, frater repetis quod quaelimus Ite Dii immortalcs quam tu longe juras principia r petist S certe J Haec septimi argumenti praecipua vis est Finis bonorum est secundum naturam, ergo lex quae ad illum nos ducit. Hoc vero naturae principium philos phis omnibus mirifice placuit. Etenim summum bonum
737쪽
IN LIB. I. DE LEG. cfrdefinientes. animi, corporis, fortunae bonis, ut Academici veteres, aut animi duntaxat virtute, ut Stoici, aut corporis tantum voluptate ut Cyrenaici de Epicurei; aut doloris vacuitate, ut Hieronymusai ut honestatista voluptatis co junctione, ut Callipho & Dinomachus; aut doloris vacuutate de honestate ut Diodorus aut alio siquis omnino fu rit, modo hi omnes talem vitam hominis naturae congruam de consentaneam elle censebant: quia natura conse
vatrix esset lui primaq: naturae οἱώη appetitio lex esset, dc norma sum nil boni sicut Cicero totis libris de Finibus,sed praecipue quinto,ubi etiam hoc principium ad omnem naturam viventem spectare praecipue docet. Et quide ait non lotum in animalibus sed etiam in omnibus rebus iis, quas natura alit auget Sc tuetur: in quibus videmus ca quae gignuntur e terra, multa quodammodo efiicere ipsa sibi per se quae ad vivendum cr-scendumq; valeant, Zc suo genere perveniant ad extremum: ut jam liceat una comprehentione omnia coplecti, non dubitemq; dicere, omnem naturam este servatricem sui idq; habere propolitum quasi finem & extremum. se ut custodiat in quam optimo siui generis statu: ut necesse sit Omnium rerum,quae natura vi- eant, similem este finem. non eundem. Ex quo intelligi ebet, homini este in bonis ultimum secundum naturam vivere: quod ita interpretemur, vivere ex hominis natura undiq; perfecta & nihil requirente. otia modica Nomine vitae non appellat emolumenta vitae,& commoda quae secundum naturam striat,& quibus ad vitam degendam sit opus: sed vitam modicam, appellat temperatam ,& in te pretatur per consequentia aptam vinuli: melius enim -- ι legitur, quam alias seirtute; quae sententia postrema StoIca est. Aut natur 'quin i Haec reliqua sententia
est Academica: atq. has duas tantum sectas hic complectitur, quia de iis selis erat dijudicatio proposita. Quor pter i Concludit rejectionem inchoatae dijudicationis ex adjunctis quia princip- de jure quaestionem impediret,
Nec Lycurgi leges,nec Solonis,nes Charoni etes Zalcuri iec nostras x icitabulas, nec plebia
738쪽
ε si I . RAMI PIPAE LECT.scua desidero: Ad te existimo cum populis, tum et am singulis ho iernosermone legem vivendidis Utinam daturum.14. E f huyus vere desputarionis, Quint proprium id quod expeti inrati ut nam es et etiam facultatis meae. Sedprofecto itastro habet, ut quoniam vitiorum emendatric em le- gem esse Foxtet, commendatricemqb virtutum, ab ea τι vendi doctrina ucatur: ita sit, ut mater omni m bonarum artium sapientia sit a cuyus more Graco verbo PHILOSOPHIA nomen invenit,qua nihil a Diis immortalibus uberius, nihil sor en ittas, nihilpro bibus hominum vitae datum
eris.Haec enum una nos cum cateras res omnes, tum
quod ens 44sicissimum,docuit,ut nosmeti os nosi romm: Hinpraecepti tanta vis tanta sententia eris, ut ea non homini cuipiam,sed Delphico Deo triabueretur. Nac LY custorJ Octavum Sc ultimum argume tum est: Philosophia ect naturalis'. Lex eis ipsia philosophia:
Aiginatio prycedit,in eaci: primum usterum legi satorum dilli militudo ponitur clualis antea fuit de Romanis legislatoribus & jureconsultis. Lycurgus Lacedaemoniis,Solon Atheniensibus leges tulerunt ea que Graecorum legulat rum praecipua lumina fuerunt. De iis 2I'olitic. Arinotet.&eoru rebvspubi sed Plutarchus multo copiosius in eorum vitis. Net Ch.irondae,nep Zaleuci Deus Aristoteles ibidem,sed breviter. Valerius autem lib. 6 cap. s. de justitia utrius lue memorabile facinus exposuit, quod iccirco ad verbum ilic posui. De Zaleuco Locrensi. Nihil illis etiam justitiae exemplis sortius Zaleucus, urbe Locrensiva se laluberiums& utilissimis legibus munita.
739쪽
esim filius ejus adulterii crimine damnatus, secundum jus
ab ipso constitutum utroque oculo carere deberet, ac tota civitas in honorem patris, necessitatem poenae adolesce tuto remittere aliquandiu repugnavit: Ad ultimum procibus populi evictus, suo prius deinde filii oculo eruto, sum utriq; videndi reliquit. Ita debitum supplicii modum lagi reddidit quitatis admirabili temperamento, se intermisericordem patrem&justum legissatorem partitus. De Charonta Tyri - /Sed aliquanto Charondae Tycii praefractior&abscissor
justitia ad vim & cruorem usq: seditiosas cociones civium. pacaverat, lege cavendo, ut siquis eas cum ferro intrasset, coti nuo interficeretur interjecio deinde tempore. ex longinquo rure gladio accinctus domu repetens, subito indicta concione, sicut erat,in eam processit ab eoque qui pro xime constiterat, solutae a se legis suae monitus: Idem ego illam,inquit,sanciam: ac protinus serro,quod habebat, districto incubuit: cumq:-liceret culpam vel dillimulare,vel
errore defendere poenam tamen repraesentare maluit, ne
qua fraus j ustitiae fieret. Plebiscita Quibus patres non parebant ante Tarentillam legem, ab Aria Tarentillo priamum rogatam: deinde latam a Valerio & Hortensio, ut quod jus plebs scivis let eo patres tenerentur. ELI huii IQuod lex nil aliud quam philosephia sit. Plato in tota Republ. politicum suum non nisi philosophum elle jubet, nec aliud politicam quam philosophiam ei Ie sentiti Et in legibus duas Graecorum praestantissimas Respubl.Laconicam M. Creticam reprehendit, qu6dααραρετῆς τὸ μ ριοbura
τώωτας λόmτm,ad particulam virtutis, eamque infima: αἰ ἁμηαος - σαν ἀρετὴν, non autem ad omnem Virta tem,direxissent Fortitudine enim tantum,non temperantiam, non prudentiam instruxerant. Et nono Legum ad
solum legislatorem attinere ait, quid honestum, bonum justumque sit, consilere, docereque qualia liaec sint,& quomodo iis agenda qui beati futuri sunt: Turpeque legiis at ribus sore cum Homerus & Tyri us caeteriq; poetae de vita hominu studiis': scripserint. illud ide ipsum negligentisis facere.Ergo adnuc in hoc libro lex, & prudentia,& vi
tus, &justitia, sapientia, Sc philosophia dicta est,quemas
740쪽
P. RAMI PRAELECTmodum apud Platoinem serE pro eodem frequenter a Lluuntur. Ac M J Sequitur sententia propolitionis, Phi- olbphia est naturalis: sed philosephiae definitio pra ponitur, & perpetua laus ex eflectis intexitur: in qua sententia ipsa comprehenditur magis quam distinguitur. Qua n hi ETtinaeo Platonis id acceptum est,cuin de oculis i
qui tur: ω ἐπιρισαμ α φιλοσοφίασγειος, ἡ ἄγαρονοί τ ἡλθεν,οi θ' ἡ ψαπτε τω θυητῶ γενή δὶρηθὲν έ,: θεῶν: E quibus Philosophiam adepti sumus, quo bono majus nec accidit, nec accidet unquam mortalium generi donatum a Diis.Sic Dialecticam donum Dei vocat in Philebo &Pha dro.&Cic.ipse i Tuscul Philosophia vero omnium materamum quid est aliud nisi, ut Plato ait, lonu ut ego, inventum Deorum Z Delphico DeoJτογνῶν uia i r.ν, nolle se-ipitina .Plato in Alcibiade primo ad animi cognitionem &beatitudinem retulit eam vero in cognitione Dei & similitudine constitui, ut qui Deum noverit. & ad ejus similitudinem seipsiam & actiones suas composuerit, seipsum utiq. noverit, debeatitudinc tibi compararit.In dialogo αεξὶ
συνlis, temperantia e Icere & justitiam .Plinius aute lib. , cap. 3 2, de authoritate. refert hanc sententiam ad Chilone Lacedςmonium: Rursus mortales oraculorum societatem dedere Chiloni Lacedaemonio, tria praecepta eius Delphis consecrando aureis literis quae sint l, CNosse se quemque: S. Nihil nimium cupere. Comitemq; aeris alieni atque tiatis, esse nuseriam.
Nam quise ipsi norit primum aliquid entis e habere divinum, ingeniumqt in se siuum ,sicut L
mulac= um aliquod, dedicatum putabit: tantoque
munere Deorum semper dignum aliquid ta faciet 2 sentiet: cumse Usiperspexerit, totumque
tentarit,intelliget quemadmodum ά natura suboim natio in vitam veneris, quantas instrumenta habeat ad obtinendam, a ipscendamq sapientiam, quoviam principia rerum omnium quasi adumbrata