장음표시 사용
241쪽
I. UAM vis quae diximus tantarum semina virtutum Deus iuvenis Francisci praecordiis indiderit, ignorabat adhue eirca seeonsilium Dei, pro eo quod tam jussione patris ad exteriora distrae us, quam corruptione naturalis originis ad inferiora depressus, nondum didicerat contemplari coelestia , nee assueverat degustare div na. Et quia spirituali auditui dat intellei tum innista vexatio, facta est super eum manus Domini, & immutatio dexterae excelsi, diutinis languoribus ipsius eorpus amigens , ut coaptaret animam ad sancti Spiritus u ctionem . Dura haec pravitatis humanae conditio, quae tacilius suppliciis frangitur, quam consiliis flectitur, ei lius teritur, quam lenitur . Ita durae cervicis , Scerrabundae semitae populum, ut ad rechum reduceret tramitem Dominus, post multas , quas inaniter, voces effudit, multaque per suos prophetas in vanum ministrata consilia, hoe ultimum, luxurianti hominum generi congruum, excogitavit. Ecce, inquit, ego sepiam viam tuam spinis, sepiam eam maceris , or semitas Das non inperiet. Id multis peccatoribus similiare, ut ad virtutem potius cogantur, quam alliciantur, & tune incipiant resipiscere, eum iam amplius non liceat d spere. Dum obstructas spinis tribulationum semitas perditionis, quas terere solebant, inveniunt, tunc revertuntur ad cor, veritatisque viam vel inviti sequuntur. II. Corpore plectitur Franciscus, ut mente sanetur , nec per proli xum morbum licet jam sequi, quod antea placuerat sectari. De hac infirmitate intelligendus locus ille apud B. Brigit tam , in quo B. Virgo Maria moribundam consortans, dixit: Sanctus Franciscus diu fuit iUrmur,
ct tamen tanefeci ruinis , or velis Dei; sed psea sanatui est, . scic,
o seu majora,cludis infirmus. Paulatim tunc desuevit vitiis,longis malis attritus , nec tunc cogitavit, quae prius vane concupierat. Cum Vero paululum e doloribus respirasset, coepissetque melius habere, surgens a lecto , infirma sique vires baculi adjuvans sit biidio, perrexit ad locum domui vicinum, unde circumadiacentes agros, florentesque vineas, animi re socillandi gratia, posset intueri. Coepit curiosius omnia circum lustrare luminibus, ut quae antea placebat, viridantis Provinciae arrideret amo nitas . Sed rem frustra tentavit, nee enim ridentia prata illi arriserunt, nec pulchritudo agrorum illi pulchra apparuit, nee quidquam delectabile , omnia jam fastidientem, potuit delectare. Mirabatur ipse subitam,& plenam hanc mutationem, & ad socios suos vanitatum coamatores , dceo operatores cogitatum convertens, eos stultissimos, & insanos reputabat . Coepit itaque sibi ipsi aliquantum vilescere , & in contemptu quo dam habere, quod prius in admiratione habuerat, & amore. Non tamen plene perverser vanitatis reliquias abstersit, nec mundanae servitutis grave iugum excussit. Dissicillimum etenim est assueta relinquere, & animo altius impressa non absciue labore delentur. Recurrit animus, longo tempore assuefactus, ad blandimenta praeterita, quorum non tam facile obliviscitur, dum plerumque assiduitate vitium vertitur in naturam. III. Tentat proinde Franei seus, jam robustior corpore,& firmiorem adeptus salutem , sugere divinam manum, & paternae correctionis P Ruli siper oblitus, arridentibus sibi iterum prosperas, cogitat quae sunt mundi, ac aliquantum ignarus consilii Dei, ad seeuli vanitatem mente , &COgitatu revertitur. Induit se cultioribus vestimentis, & nobiliori elatus
animo magna meditatur, quae Deus jam jaciebat spiritualis magnitudinis
242쪽
oeeulta sundamenta, ad saeculi reserens honores magnum se Prinei pem suturum, sibi ipsi promittit. Crevit tamen in eo erga pauperes misera- Plus in paupe-tio, in quos assidue liberalior; quoscumque obvios vel pecunia juvabat, vel aliqua sui ipsius veste donabat . incurrit ei extra muros civitatis generosus quidam miles, sed pauper , lacerique veste semicinetus, cujus sortem miseratus, suo se amictu exuit, & militem extrita penula nudatum suo vestimento convestit; ut simul in uno geminum impleret pietatis ossietum, quo & nobilis militis verecundiam tegeret, & pauperis hominis penuriam relevaret.
IV. Nocte verb sequenti, eum se sepori dedisset, palatium speciosum Mysterion ei ἔ-& magnum eum militaribus armis, Crucis Christi signaeulo insignitis, elementia sibi divina monstravit; ut misericordiam pro summi Regis amore pauperi exhibitam militi, praeostenderet incomparabili compe
sandam esse mercede. Unde &cum quaereret, cujus essent illa omnia, sua fore, militumque suorum superna fuit assertione responsum. Evigilans itaque mane , cum nondum haberet excitatum animum ad divina perserutanda mysteria , nesciretque per visibilium species transire ad eo tuendam invisibilium veritatem, magnae fore prosperitatis indicium aestimabat inselitam visionem . Illud hic obiter admonuerim in eo errasse
Rodulphum , quod non Assisii, sed Spoleti hanc visionem Franeistum L . r.
V. Disposuit itaque generosus iuvenis, divinae adhue dispositionis ignarus, se conferre in Apuliam ad quendam insignem, δι liberalem Comitem, quem Gentilem vocant Rodulphus, & Marianus, & ex praeci is i. puis cruce signatorum fuisse censet Marcus Ulyssi ponensis . Sed sub hoc e. 1.
tempore, quo paululum ante suam conversionem sub anno ΜCCV. huic Antiarentat.
se accinxit itineri Franciscus , nullius Apulaei Comitis , sama celebris, vel armorum gloria insignis, qui Gentilis vocetur, apud Chronologos mentionem invenio. Ego Comitem hune judicem Gualterum a Brenna, quae in Barro Comitatu urbs est ad Ariam fluvium sita , Geraldi Comitis Brennensis filium, fratrem uerb Ioannis Brennensis, qui postea ui rosolymorum Rex creatus est, & Tancredi Regis generum, quem Inn centius III. cum multo milite , & copiose nummo misit in Marcomat dum tyrannum, de quo superitis, Duratum Apuliae, & Siciliae Regnum invadentem , ut ex epistolis 38. & 3 o. eiusdem Pontificis exscribitur, &ruem, eodem annuente Pontifice, a Galliarum Rege Philippo II. Ade ato nuncupato , missum ait Pandulphus de rebus Neapolitanis, ut pro PMd. M. 4. Sibylla Normanna, Tancredi Normanni uxore, Neapolitanum Regnum
postideret, qui multa obtenta victoria totam serme Apuliam in suam redegit potestatem. In hujus ergo quem ex urbanitate , robore , morum praeuantit Itali Core Gentile dicebant, quod Rodulpho & Marianoeirea nomen dedit ansam errandi Obsequio sperans magnum aliquod de-eu, adipisci militiae, ut ostensa sibi viso praetendebat, nobilem quendam suum Coneivem, qui sub eodem Comite militaturus illve pergebat, ut cum Bonaventura ejus socii, pluresque Legendae testantur, voluit eomintati . Haee illius intentae in Apuliam prosectionis Occasio , non negotia ω tionis causa, ut ex Vincentio Bellovaeense transcripsit Antoninus; nec ' proficiscendi propositum sequuta est praedicta visio, ut illi autumant, sed praecessit. Parat sibi fulgentia arma, splendidas vestes, aliaque militiae ornamenta; vultu plus sistito festivus,& laetus suis valedicebat, sui itineris, & laetitiae rationem interrogantibus reddens, sibi certo constare magnum se Principem suturum.
genda,& Pilanus, lichi proximam civitatem non praeteriisse dicat Bo-
243쪽
naventura, clim Spoletum non sit prima ab Assisio civitas in via Flaminis, qua tendatur in Apuliam; alia sor an incessit via, nec ullam ante Spoletum ingressus est civitatem , ita ut verum asseruerit Bonaventura , pro ximam hoc sensit vocando. Ancipiti narratione nullius civitatis facta mentione , ait Marcus , unius diei dumtaxat iter perfecisse , quo tamen commode satis Spoletum per xx. M. P. distans , pervenisse potuit: communiter autem tu hoe conspirant Scriptores, ut in ipsa Spoleti urbe ab incepto itinere a Deo si revocatus sequenti visione. Vidit, Sc audivit in nocte Dominum semiliari sibi allocutione dicentem: Francisce, quis potest mesius sacere tibi, Dominus, an servus Dives, an pauper 2 Cui cum Franciscus respondisset, quod tam Dominus, quam dives facere melius potest, intulis statim ; cur ergo relinquis pro servo Dominum ,& pro paupere homine divitem Deum 3 Et Franciseus , quid me vis lacere Domine ὶ Et Dominus ad eum e Revertere in terram tuam , quia visio , quam vidisti, spiritualem praefigurat effectum , non humana , sed divina in te dispositione complendum . Mane itaque tacto, cum festinatione revertitur Assisium securus,& gaudens,&, jam exemplar obedientiae laetus, expectabat Domini voluntatem. VII. Paucis nost diebus eum convenerunt adolescentuli amici praeteritae vanitatis socii, primasque offerunt in ludis, quos praeparabant. Admisit ossiciose , ne contristaret amicos, quod offerebant, magnamquct& lautam eis praeparavit caenam. , ut splendide & eum honore eis valediceret. Caena Acta comitatur abeuntes; sed exeuntem statini prae soribus praeoccupat meditatio coelestium ,&seria consideratio vanitatum terrenarum. Repente visitatur a Domino , tantaque repletur dulcedine , ut
nec loqui, nec loco se potuerit movere. Adeo eum sui juris se eit illabens spiritus, ut nihil aliud sentire , vel audire visiis sit, praeter id , quod interni: RVerebatur. Ipse postea huius illapsus seriem Consessario aperiens , fassus est tantundem extra se raptum, ut vel in frusta conciso nihil posset sensationem causere . Haerentem , & loco immobilem , ut retro aspicientes perspexerunt Sodales . revertentes horruerunt ad viri stuporem . In se demum reversum, velut jocose interrogarunt, quaenam tam profunda meditatio cum occupaverit Z Quidve tam alte secum cogitaverit Z An soran de ducenda uxore tam haesitabundus pensitarit Quibus ille serio, ab interiore motus spiritu, respondit; se pulcherrimam,& nombilem sponsem, qui nec pulchrior, nec nobilior alia , sibi asciturum. Verba haec monent ites ejus socii, non a se, sed a Deo inspiratum dixisse ,
eo lue tetendisse, ut, quam landaturus erat in summa paupertate . nobilissima, & pulcherrima in metetur religio i VIII. Ex tunc a publicae negotiationis tumultu se subtrahens , su pernam devote precabatur clementiam , ut, quid sibi foret agendum, ostendere dignaretur . Quendam sibi familiarem ad loca seeretiora sepius evocabat, eoque deforis expectante , & , quid ageret, ignorante, quandam cryptam intrabat . ibique cum lacrymis coelestem orabat Patrem, ut viam ejus dirigens stam ei plenius ostenderet voluntatem . Cum autem ex frequenti orationis usu flamm1 desiderii coelestis in eo vehemente esiiceresceret, taem pro amore supernae patriae terrena omnia despiceret, quasi nihil, thesautum sentiebat se reperisse abstonditum, ae, Velut prudens negotiator, margaritam inventam, excogitabat, venditis omnibus, comparare. Adbuc tamen, qualiter id ageret, ignorabat; nisi quia ipsius suggerebatur spiritur, quod spiritualis mercatio a mundi contemptu sumat initium, Christique militia sit a sui ipsius victoria inchoanda. IX. Quadam itaque die, dum equitaret per planitiem, quae subjacet civitati Amsit, lepretum quendam habuit obviam, cujus inopinatus Q
244쪽
eursiis ei non parvum incussit horrorem. Recurrens autem ad persectio- oseulinit Ie-nis mente jam conceptae proposituin, & recolens quod oporteret seipsum primum devincere , si vellet essici Christi miles , ad deosculandum eum , 'ξ ' 'equo delapsius accurrit. Qui, cum manum ad stipem extenderet, eum protinus ostulo cum pecunia donavit. Exinde equum conscendens, cumcireumquaque in campo undique Iibero oculos detulisset, leprosum nus quam conspexit. Quod divinum spectaculum fuisse ratus, laudes coepit Domino decantare devote , & ad majora sui ipsius victoriae exercitia temet exci tare.
X. Solitaria proinde loca quaerebat amica moeroribus quae etiam in sua conversione magno suggerebantur Augustino, velut ipse testatur, tamquam ad negotium flendi aptiora ) in quibus, dum semitibus inena rabilibus incessanter intenderet. post longam precum instantiam, a Do mino meruit exaudiri. Dum enim una dierum se sequestratus oraret, Rprae nimietate servoris totus esset absorptus in Deum , apparuit ei Christus Iesus , veluti cruci confixus : ad cujus conspectum liquefacta est anima ejus, dc memoria passionis Christi visceribus eordis ipsius adeli impres a medullitus, ut ab illa hora, cum Christi erucifixio veniret in mentem , vix posset alacrymis, & gemitibus exterius contineri, sicut ipse postmodum familiariter retulit, cum appropinquaret ad finem. Intellexit per hoc nempe vir Dei illud evangelicum sibi dici : Si vis venire pos me , A bM. M. abnega temetipsum, O tolis erucem tuam , O sequere me.
XI. Induit ex tunc spiritum paupertatis, humilitatis sensum, & aλ Isai. σ3. sectum intimae pietatis . Nam, clim pri iis leprosiorum, non solum consor Leprosis proptertium , Verum etiam longinquum contuitum vehementer horreret, jam
propter Christum crucifixum, qui, juxta verbum propheticum , contem ptibilis , vel leprosus apparuit, ut semetipsum plene contemneret, hu manitatis , & humilitatis obsequia leprosis benesea pietate praestabat . Id vel ipse dictum voluit in suo testamento illis verbis : Cum essem in pe eatis, nimis miri videbatur amarum sidere Iepisses ; sed ipse Dominus con- 'duxit me inter illos, feci misericord am cum illis. Eo autem erga eoA factus est liberalior, & benignior , quo clarius aecepit in . ratione 1 DO-mino hoc coeleste restonsum : Francisice, omnia quae carnaliter dilexisti,& habere desiderasti, oportet te contemnere , & odiise , si meam vis agnoscere voluntatem , nec te terreat nova semita : nam si ea, quae tibi antea placebant, modo amaricabunt; quae antea displicebant, lumme, delectabilia, & suavia videbuntur. Ita se expertum ipsb eventu testatur in eodem testamento , dicens, ct recedente me ab QD, idest a peccatis, id, quod mihi videbatur amarum, conversum fuit in dulcedinem animae cteorporis. Magnam ergo posuit curam in vincendo,quem concipiebat,horrorem , visis vel 1 longό leprosis, leproserumve habitaculis, quae aversis oeulis, obturatisque naribus solebat pertransire. Illorum Hospitalia, vel Xenodochia sepius invisebat, lectos versabat, plagas fovebat, saniem exprimebat, erumpentemque tergebat vel lavabat, largissimas discedens
erogabat eleemosynas, & multo compassionis affectu manus eorum osculabatur , & ora. XII. Pauperibus etiam mendicantibus non Ium sua, verum etiam In pauperes mἰ-
seipsum cupierat impendere , aliquando vestimenta exuens, aliquando dissuens, aliquando scindens, ad largiendum eis, cum prae manibus alia non haberet. Cum , absente patre , matri assideret ad mensam, jubebat quamplures apponi panes, qui vel toti sussicerent familiae. Matri causem seisicitanti, dixit, id se proinde fecisse, ut adesset, quod statina pauperibus erogaret, nec se potuisse querulas mendicorum preces, absque magno cordis dolore, percipere. Gaudebat in nobili juvene sancta mater
245쪽
Meerdotes quos esique honoratati juvat ad cub
vastat nn a Apostolorum. Induit medim
tantam videre pietatem , libenterque patiebatur , se multoties solam tainensa derelictam a filio,dum per semetipsum volebat mendicis ad ostium eleemosynani tribuere, dc a se sumendum serebat egenis infirmisque ad
XIII. Saeerdotibus deinde pauperibus reverenter subveniebat &pie; praecipue in ornamentis altaris, qu, 3c cultus divini particeps fieret,& cultorum inopiae supplementa praeberet . Emebat pretiosas pallas , corporalia , aliaque linteamina, quae agni immaculati incruentae oblati ni immediatius inserviunt, atque ad pauperes transmittebat Melesias r& si quid inter missarum sacriseia videbat deesse, vel indecenter , aut indigne reponi in altari, statim Ecelesiae Ministris suam offerebat opem , ut vel inalgentiae, vel indecentiae posset occurri. XIV. Desiderabat quam maximh in ignotam aliquam pergere re gionem, ubi voluntariam, quam iam in corde suscepit, posset sectari paupertatem. Religiosa demum statuit devotione limina visitare Ap stoli Petri, ut Apostolicam sectaturus vitam, ab Apostolorum erudiretur Principe, suumque affectuosius ei commendaret desiderium . Basilicam ingressus aliquorum consideravit tenues oblationes , aliosque, indonato sancti Apostoli sepulcro , recedere animadvertens, sibi tacitus dixit: Itane tam frigida erga Apostolorum verticem devotio quomodo. non sua , imb dc semetipsos, homines non offerunt in loco, in quo tanti Apostoli sacrum corpus requiescit & illam non magnifieentius honorant Pe tram , supra quam totius Ecclesiae machinam Christus eonstruxit ὶ Et sta-.lim multa extracta pecunia, ad Apostoli tumulum magno fudit affectu Devote mox salutato sacro limine, sui eordis desiderium, vota, & asse ctum beato Petro expandit, intentiusque oravit, ut quod Deus in eo interius incoepit, sua dignaretur adjuvare intercessione, & quos corde concepit coelestes ignes, sua prece foveret, nec aquis tribulationum extingui, aut terrenarum rerum curis suffocari permitteret; sed in ma jores flammas divino flatu succenderet. XU. Ab oratione rediens , conspecti pauperum multitudine stntusores Ecclesiae, partim pietatis duistus duleedine, partim paupertatis alterius amore, uni ex eis magis egentibus proprias largitus est vestes ,& semieinctiis contectus illius , diem illum in medio pauperum, Cum insiolita spiritus jucunditate, transegit; ut & siecularem gloriam sperneret , & ad persectionem Evangelieam gradatim conscen sendo perveniret . Factum hoc refert Marcus Ulyssiponensis aliquantum post primam viri conversionem, & aliquoto elapso tempore, postquam renunciata haereditate paterna, jam apud exteras putes mendicitatem exercuit. Sed caeteri Auctores, qui exactius sancti viri vitam descripserunt, illud ejus conversioni praeponunt, notantque praeludium fuisse, dc experimentum paupertatis, & mendicitatis postea obeundae. Uoluit imaginaria illa paupertate ad veram semet exercere , magnosque pristinos imitari viros , qui hujusmodi praeludiis ad magnam devenerunt persectionem. CertΘ
Bonus miles fusurus, in media pare decurrit Ane ullo hoste, vallum Deir, O summaeuo labore lassatur, ut sincere necessario p . Ius in i a re
rre dare miserit, ante rem semet exerceat. Franciscus pauperrimus mox futurus, pRuperumque normam praescripturus, ad paupertatem sectandam aliorum utitur niagisterio, dc inter ipsos mendicos primas probat
XVI. Ad limen Petri seliei omine primum trivit limen paupertatis ,
Apostolicam paupertatem mox sectaturus . Primum hunc mendicitatis aggressum suaviorem expertus est, quam ante cogitaverat, & Valde Placuit, quam prius horruerat. Totus ergo hilaris, resumpta veste decenti, iri
246쪽
in patriam revertitur, instanterque orat Dominum, ut per sanctae paupertatis semitas suos gressus velit dirigere . At a sancto proposito , fer ventique oratione eum deterrere saepius Daemon intentat, timens ne altiores ageret in virtute radices, hominem antea delicatulum & comptum vario timore voluit illudere. Erat quaedam in divitate muliercula, deformi gibbo monstruosa , ad cujus aspectum antea horrebat Franciscus. Desormem hujus vetulae sarcinam, Diaboetus in oratione apparens, horribiliter, sed ridicule, minabatur se juveni impositurum , nisii a concepto proposito resiliret, & a precamine recederet. Sed novus tiro, iam sortioretaehus , Diaboli minas irridebat, serventiusque precabatur in cryptis , & abditis specubus, ut ejus insidias tutus evaderet. Dehinc ardentiori quotidie serebatur desiderio, ut opere compleret, quod mente conceperat ; majorique cruciabatur dolore ob adolestentiam sine fruge tra si tam . Mortificationi deinde carnis invigilabat attentius, ut Christi crucem , quam interius serre incepit in corde, exterias etiam circumferret in corpore, & totus Deo adhaereret, qui eo usque mundo se
XVII. Agebat autem omnia haee vir Dei Franciscus nondum habitu, vel convi tu teque stratus a mundo , interioremque dumtaxat motionem spiritus sequebatur in sanctis istis praeludiis ; nec enim , ut docet Bonaventura , doctorem habebat aliquem in hujusmodi, nisi Christum, licet Marianus asserat eum in aliquibus consuluisse Dominum Guidonem suae Civitatis Episcopum . Addidit autem Christus sua elementia eum in gratiae visitasse dulcedine . Dum enim die quadam egressus ad meditandum in agro deambularet, juxta Ecclesiam S. Damiani, ad c cc. p. in ipso collis declivio , distantem a moenibus Civitatis, quae minabatur prae nimia vetustate ruinam, & in eam instigante se spiritu , causa orationis intrasiset, prostratus ante imaginem Crucifixi, non modica fuit in orando spiritus consolatione repletus ; Sc ter sequentem hanc oratiunculam, quam ego inter sancti viri opuscula Tomo primo reposui, quanto potuit, re eitavit affectu . Marae, eae gloriose Deus Domine mi Iesu Chri , iEumina , oro te, tenebras mentis meae. Da mihisdem rectam, Dem certam, er earitatem perfectam . Fae ut cognoscam te Domine, ita ut ego in omni-hus omnia seeundum tuam sesentiam oe veram voluntatem persciam. Amen. Cum vero laerymosis oculis intenderet in Dominicam crucem , vocem de ipsa eruce dilapsam ad eum, corporeis excepit auribus, ter dicentem: Francisce vade, o repara domum meam, quae, ut cernis, tota de uitur.
Tremefactus Franciscus, cum esset in Ecclesia stius , stupet ad tam mirandae vocis auditum , cordeque percipiens divini virtutem eloquii,
XVIII. In se tandem reversus, ad obediendum se parat, & totum se reeolligit ad perficiendum mandatum de materiali ecclesia reparanda, licet principalior intentio verbi ad eam serretur, quam Christus suo sanguine aequisivit, sicut eum Spiritus sanctus edocuit, & ipse postmodum
Fratribus revelavit. Exiens vero Ecclesiam, invenit prope eam sedentem saeerdotem, nomine Petrum, qui aediculae curam agebat, cui ex tempore aliquantulam tradidit pecuniae summam, ut ad majorem illius Crucifixi reverentiam coram lainpadem appenderet, quae continuo arderet in conspectu ejus , ad cujus intuitum & vocem lenis in eo exast grandisti vel . Addiditque, ut exhausta illa pecunia, se conveniret, qui libenter quidquid habebat, in illius Ecclesiae obsequium ministraret. XIX. Ab illa itaque hora ita vulneratum, & liquefactum est cor eius ad memoriam Dominicae passionis, quod semper dum vixit, quae Christus in sua sanctissima carne sustinuit, ille in saucia jam mente portarit. Fl
Genuen. in vis Franca Bonaven. tam
erem. II Vehemens e insita me motia
247쪽
Pro reparanda Leelelia parino vendit . Antonin. tari
bat aded amare Christum passum, & quos pertulit dolores , adeo amare recogitabat, ut non lacrymas, sed sanguinem effundere videretur ; ita
cet enim rubebant oculi, cum ex oratione rediret, ut omnino sanguinei
apparerent. Dehinc sacram 8c salutarem hanc memoriam m&ni cibi, de potus adauxit abstinentia ut juveniles in se puniret excessus, nullum non excogitabat mortificandi corporis artificium. XX. Sed ne in longum protraheret, quod Christum ex cruce praecepisse judicavit, signo se muniens Crucis , constanti animo pannos asi sumpst venales, & ad civitatem Fulginei , Italis Foligno VIII. M. p. ab Assisio, Spoletum versus , distantem , sestinus accessit ; ibique venditis , quae portaverat, equum, cui tunc insederat, felix mercator , assumpto
pretio , dereliquit: rediensque Assisium, non equo, sed pedes, ut habet Antoninus qui tamen praepostero, & inversio ordine venditionem hanc superiori Crucifixi alloquio praeposuit) Ecclesiam, de cujus reparatione
mandatum acceperat, reverenter intravit, & invento illic praedicto Petro, sacerdoti pauperculo reverentiam decentem exhibuit, &ad reparationem Ecclesiae, pauperumque ustim pecuniam obtulit, ut secum se morari pateretur ad tempus humiliter requisivit .. Aequievit sacerdos de mora ipsius, sed, timore parentum, pecuniam non recepit, quam Ve rus pecuniarum contemptor in quamdam senestram, vel abacum projiciens, abjectam,velut pulverem, vilipendit. Prudens profecto consilium, ut gravi se exoneraret pecuniarum pondere, illum sequi proponens, qui exultavit ut gigas ad currendam etiam . Vel ipsi Philosophi malo se hoc onere levabant , auri, argentique talenta, aut projicientes, aut contem nentes. Democritus projecit divitias, onus illas bonae mentis existimans. Quin & Crates Thebanus, proiecto in mare non parvo auri pon dere ; abite, inquit, pessum n alae cupiditates: ego vos mergam , ne ipso mergar 1 vobis. Franciscum expeditam, Sc liberam a rerum terrenarum cura mentem voluit habere, ut nihil amplius, nisi, quae Christi erant, cogitaret. Projecit ergo has malas cupiditates , ne animum possiderent. Adhuc illa extat senestra hoe pecuniarum eontemptu celebris, invisitur que a Francisci rerum indagatoribus, ad dextram ingredientis adiculam. XXI. Hic obiter occurrendum Erasimo Albero Germano Brande- burgen. infesto Alcorant Franei seanorum Auctori, qui dum, suae sectae hominum more, omnia sanctorum Minoritarum saeta, dictaque calumniatur, etiam plura scelera eorum impingit Auctori. Inter caetera vero crimina , illud non leve existimat, quod , inscio patre, Franciscus pannos vendiderit, pecuniasque dilapidarit, fatisque convictum peceati judicat ex illa Salomonis sententia: subtrahit HI ud patre suo,stmvire, 6 dicit, hoe non es peccatum, particeps homicidae es. Eo etiam major aliis videbitur haec culpa, quod si iussamilias minorem, vel nullam habet
actionem proprio nomine in bona paterna, vel prosectitia, quorum usus fructus &dominium, seu proprietas penes patrem est; nec in adventitia, licet illorum habeat proprietatem , nee regulariter in alia quaeque, extra causam castrensis, vel quasi castrensis peculii, ut doete expendit Cujaccius; unde nec illa donare potest, ut docet Silvester, nec etiam causae mortis , nisi patro permittente ; multo minus testamento legare , quantumcumque etiam pater consentiat. Ergo accusabitur Francilcus , qui clam patris , merces alio transportarit, leviori sorsan aere commutarit, equum alienarit, & in patris opprobrium humiliter repedarit, collectasque ex bonis paternis peeunias, absque patris licentia, liberE nimis sacerdoti non tam obtulerit, quam obtrudere voluerit, & demum Pro
dige super Fani senestram omnibus patulam profuderit. XXII. Certe Henricus sedulius, vir alias probus & doctus, cujus
248쪽
opera ingenuam , quam in ipse praesens expertus sum, pietatem spirant, Deile haereticorum cessit calumniae, & absque ullo negotio Franciscumpe asse eoncedit. Mihi vero aliter videtur, & Dei virum non tam criminis reum , quam laude dignum hoc saeto evasisse. Accepit a Christo, sensibiliter , & palam loquente praeceptum , ut Ecclesiam repararet; &licet alib tenderet praecipientis intentio, attamen de illa aede resarcienda iniunctam sibi curam intellexit. Perquam optime novit Christum impossibilia non jubere , intulitque non improbabiliter, ut divino obsequeretur mandato, sibi licere bonis se ingerere paternis, si propria non iuppetebant, neque tunc mendicare fas esset, nec si ad stipem sedere lieeret, adeo facile, aut brevi colligi potuisse , quae omnino necessaria erant, ut, quod accepit praeceptum, exequi valeret. Qui ergo posset ruinosam rea disieare Melesam , vel ejus imminenti ruinae statim occurrere , qui
sui juris nihil habebat 7 aut quomodo supremi Domini obtemperaret mandato , si paterni dominii jura omnino vellet illaesa Non dubitavit, quod ipse idem, qui filiis Israel AEgyptiorum pretiosa supellectilia licite po
tuit concedere propter supremum , & excellens in res humanas dominium, ei etiam, qui ex privilegio haeredis, quali paternorum honorum dominus esse existimabatur , auctoritatem possit tribuere , ut ex bonis
paternis Deo jubenti valeat ministerium praebere Z De , inquit D. Thomas , sunt omnia, ct cui soluerit, tribuet illa; quare etiam quae velit in sua non accipiat obsequia Z ini ergo ad Dei ministerium , ad divinum delubrum patulo ipsius Dei imperio reparandum aliquid accepit, quod patris videbatur, non secundum illud Salomonis edictum, tartieeps est nomicidae, praesertim cum aliunde, 8c ex multiplici, ancipitique illius Ioel sensu, tanti sceleris communionem, aut poenam possit Franciscus
did quod nec plane constat, an illa bona suerint Francisci castrensa, vTquasi castrenua; de his etenim potuit libere disponere , & in Ecelesiae structuram ea lieith erogare. Lieet enim patri castrense peculium aequiri videatur, jure namque ipsb, ut docet Cui accius, patri acquiritur; tamen ex constitutionibus, ut indidem doeet, dantur quaedam privilegiastio in peculio castrensi , ut in eo sit tamquam paterfamilias, & de eo possit testari. De rebus etiam sibi a parentibus concessis, ut pro se lueretur , posse filium milias donare con anguineis, vel praeceptori, quae placuerit rationabilia, docet cum aliis Emanuel Rodericus, multo magis Deo ipsi praecipienti; unde autem sciri poterit haec Francisci dona , ex hujusmodi non esse peculio Z Tertio, potest pater, adhuc superstes, legi timam , vel eam, quae filio contingit, bonorum sitorum portionem libere consignare, ut docth cum aliis probat Tellus Hernand. ita vero Petrum Bernardoni Francisco filio dedisse, non est omnino improbabile ; pr sertim cum Franciscus, ab aliquot mensibus, magno serretur desiderio , saeculo valedicendi , suaque pauperibus distribuendi, ad quos tacitos usus sorsin suam a patre petiit portionem. Quarto, qui mori voluit -- culo, religiosamque aliquam habuit in mente vitam , potuit causa mortis, habito, vel certo supposito patris consensu, aliqua donare, ut docet Cujaccius; imo Aeodem consentiente, de rebus adventitiis, licht eorum fructus non si patri quaesitus , testari in piam causiam, ut docet Covarru vias . Adde , alios esse easius, in quibus, Silvester ait, Iieere filio milias bona aliis donare, ut si habeat liberam peculii administrationem, & in aliis pleri sique eventibus. XXIII. Nee viam praecludit his solutionibus, apertisque rationibus patrem bona haec tamquam sua postea repetiisse; proindeque videri nec eastrensia suisse , aut potuisse Franciscum de iis disponere, patrisve ha Tom. I. E buin
249쪽
buisse in donatione eonsensum . Etenim eo usque exardere potuit patris cupiditas, ut illa tamquam sua repeteret, & quae vel filio libere donaverii sibi reddenda vellet, vel quae aliunde propria filii poterant esse, tam quoad dominium , quam quoad usum fructum sibi acquisita contenderet,& cuperet uno, vel altero titulo filium exhaeredare, privareque omnibus, quae privilegio haereditatis, vel ei jam consignaverat, vel eum contingere poterant. Gravem sibi sariam injuriam, & contumeliam tanta filii despicabilitate judicabat, & populi caeca opinione in furorem versum putabat ;sed utraque hac de causa Iurisperiti docent filium posse ab haereditate secludi ,&quae accepit a patre, reassumi. Vel ergo cupiditate, vel injustis his causis , res illas tamquam suas repetebat, quas nec Franciscus rerum ferrenarum jam contemptor, proprias dicebat; sed vel erogandas in Dei obsequium , vel importuno patri, & necessario haeredi veluti suas reddendas a
XXIV. Cum ergo tot modis possit excusari Franciscus in hoe pio donativo , nee constet certo illicite secisse, tam impium erit ab Haereticis criminis argui, quam pium & aequum a probis viris, siuisve alumnis, juste defendi. Sed uaereticorum consuetudo haec est, ut dum non vident man tieae quod d , Ergo est, sanctum quempiam virum opprimant, quia contrarius es illorum operibus , & maledictis calumniisque lacessant. NIMI Mrerum natura tam sacrum es, quod sacrilegum non inveniat. Sed non ideo disina minus in sublimisura, si existunt, qui magnitudinem multum ultra se possum non icturi Upetant. Non detrahis bonorum famae, quod a malis male audiant, nec sanctis Ecclesiae viris nocet, quod ab Ecclesiae inimicis vituperentur. Ut coelestia manus humanas effugiunt, M ab his, qui templa diruunt, aut smulacra conflant, nihil divinitati nocetur ; ita quimilia sit in probos viros, proterve, petulanter, superbe , frustra tentatur . XXV. Non solum ab his ealumniatoribus math audivit hoe saeto Franei seus , sed graviora sustinuit a patre, qui cum domum revertere
tur , 'intellex lisetque, quae a filio facta sunt, & quod apud praedictum
sacerdotem commoraretur, perturbatus animo , cum quibusdam ex consanguineis, cucurrit festinus ad aedem, ex ea situm cum indignatione d turbaturus. At ipse, quia novus erat Christi athleta, cum audiret persequentium minas, & eorum praesentiret adventum, dare locum irae viares, prope Ecclesiam in sacerdotis cubiculo se abscondit. Supervenientis vero repente patris suriam declinare haud commode valens, ut ad ostii impaternas minas audivit, ad portae laevam, muro, qua potuit collectione membrorum, adhaesit, qui ultro suos snus aperiens, timidum tironem in se recepit ue ita ut duriorem iii venerit patrem , quam parietem, murusque hominem vicerit humanitate. Adhuc extat haec muri eonea vitas in Monasterio sancti Damiani reverenter conservata , cui ego , quo potui affectu, & reverentia, memet immersi. Furens pater, conjectis hinc inde oculis, dum in camerula, quem perquirebat, minime conspicaretur, alio eum investigaturus divertit. Interim Franciscus e latibulo . oportuni , em nactus occasionem, prodiens, in quadam occulta fovea , qu m antea nequentare solebat, se abscondit. In ea delituit per mensem integrum, conseio solo fido amico servo paterno , quo secreto , quae vitae opus erant, accipiebat. Rogabat interim Dominum ineessanter lacrymarum imbre perfusus, ut liberaret de manibus persequentium animam suam ,&pia, quae inspiraverat, vota benigno savore impleret. Tandem post lo gas preces, de sua dissi sus virtute, spem suam totaliter jactavit in Dominum, statimque excessiva quadam completur Iaetitia, ut plane sciret vi tutem tune propius adesse divinam, eum auxilium desperatur humanum . Novas sibi sensit vires inesse, audacioremque iam factum animum ad ardua a
250쪽
dua . Coepit ergo se de pusillanimitatis ignavia damnare, exeussoque mentis pavore Civitatem versus intrepidus perrexit. XXVI. Novum militem ultro se pugnae offerentem , ut cives viderunt saeie squallidum, & mente mutatum , insensatum judicantes, luto, lapidibusque impetebant, & tamquam dementi, & frenetico inconditis clamoribus insultabant. Famulus autem Domini nulla fraehus, aut mutatus injuria, ut surdus in omnibus pertransibat. Perpendit secum Ap stolos etiam stultos reputatos propter Christum , quorum vitam, dum imitari voluit, sanctae stultitiae non horruit speciem induere . Ita in suis amandis vanitatibus caecutiunt mundani, ut qui ad virtutis , & verae sapientiae semitas a perditionis via deflectunt, statim mentes, & stulti reputentur. Graviter Philosophus: Sapientiς sudium suscipere eupis, satim te para, quasi futuru mst, ut deridearis, ut multi te subsannent. Sed se quid proficere vir, ne recuso quominus ob res externaI amem ter fa-iisui habearis. Non dissimiliter Lactantius : Teneamus innocentiam, tene mus risitiam, subeamus imaginem sultitiae, ut veram sapientiam tenere possimus. Ut veram sapientiam Christunt Franciscus inveniret, imaginem subiit stultitiae sub qua tot sustinuit opprobria a suis concivibus. Audiens autem pater apparuisse jam filium , totque sponte a petulanti plebe perpessum, accurrit statim non ad liberandum eum , sed potius ad perdendum, posito omni miserationis affectu, cum improperio domum pertrahit; deinde verbis, mox verberibus,demum vinculis amigit. Ille autem inflexibilis ad exequendum quod coeperat, promptior ex hoc, &animosior reddebatur, verbum illud secum recolens evangelicum et Beati, qui se seeutionem patiuntur propter justitiam, quoniam iborum es regnum rari rum. Vidi ego, non absque pietate, angulum ipsum obscurum, &tetrum, quo , Dib scala aedificii, arcti clausus est custodia, servaturque ad hujus pii mancipii memoriam, in ipsa Ecclesia, quae noviter constructa est in aedibus paternis, absque ulla structurae injuria, vel elegantis aedifieii
XXVII. Post modicum tempus patre peregre proscistente, mater viri factum non probans , & inflexibilem filii constantiam emolliri posse desperans , a vinculis, quem tenere amabat, abselvit, & liberum abire permisit. Libertati restitutus , gratias Deo solvit, & ad pristinum sacerdotis consortium remeavit. Rediens autem pater, eumque domi non inveniens, conviciis illatis uxori, fremens cucurrit ad locum, ut si eum revorare non posset, saltem de provincia effugaret. Franciscus vero eon- fortatus a Deo, obvium ultro se obtulit patri furenti, libera voee elamans se pro nihilo ducere vincula, & verbera; insuper & eontestans se pro Christi nomine gaudenter mala omnia subiturum. Videns itaque pater quM eum ad situm desiderium revocare non posset, ad extorquendam pecuniam se convertit, qua in senestella inventa, aliquantulum su-ror eius est mitigatus, avaritiae siti utcumque per pecuniae haustum tem perata, sed non expleta. XXVIII. Avarus nestit habere modum , nec sitim extinguunt, quas haurit, sed excitant, quas obtinere sperat, divitiae. Ultra acceptam pecuniam , dum plura Francisti pater exoptat, cum urbis agit Conssilibus, ut filius voretur in judicium. Requisiti moleste, praeconis voce,&per- senati eitatione Franciseum coram parere praecipiunt. Quibus ma na spiritus Ityrtate adolescens respondit, se jam alterius ordinis evaἶsse, &rer Dei gratiam e mundi li ratum servitute, nee amplius quicquam sibi negotii eum mundo, mundanique principibus . Illine eredo intimasese eam se adeptum, immunitatem, Sc exemptionem a foro civili, qubdin temε, & per revelationem aeceperit a Domino se in sortem Eeelesa- Tom. I. E a stiis