장음표시 사용
111쪽
Etiam priore conssilio monomettum vocat ilium :quanto serim et . Di metet enim est brach catalecticus. Sed de nulla necessitate mutae abi. in , abin', sive , abeas , cdm frustra putat alioqui constare non posse versum. Nam & trochaicus est, si collidas : & iambicus . si ii ncollidas . Nam & maxima est vis ejus vocalis quae est ultima in verbo , abi. Sic Virgilius , eo pulcherrimo versu , quo Theocritum aemulatus est: t vidi, ut periis, ut me malus abitalit error.
Et aspiratio prohibet collisionem , sicut illi:
Hecyra est huic nomen fabulae. haec cum data 6'. Sic imprudenter nimis elidit sibilum ex pronomine illius versus: Sed istud eri idnam est y hodie uxorem ducis ' aiunt. Paisiphile. Qui tamen rotundissimus sit octonarius, neque usquam coactus : nan quod monet, in nomine ,sulitio . tertiam a fine produci, verum est :Sed neque nova res, neque sine ratione. Nam & Plautus ita scripsit: Et ne in sequitione ponatur stupri, Et clandestina ut cel tur suspitio. Et fatis liquet coaluisse dis vocales in unam. Namque ab eo quod et set suspicitum, suspicitio fuit: itaque cum erit brevis, tunc intelligetur syncope , csim longa, synaeresis: ex eo quoque versu in Andria: γε- non dixi hoc use futurum ' dixti. quid meritus es t erucem. Prisciani autoritate dicit tolli verbum substantivum. Quo in loco mihi oblatam sentiam occasionem duos simul emendandi magnos viros : ilialum qui errarit, hunc qui non correxerit. Est enim integer octon. arius. illud vero ejus proprium est , cinus citi pam in alium transferre ii queas. Nam verbum substantivum , adfuertitit, trisγllaberi professus .st eo versu: im in pariundo aliquot adfuerunt Ibere. Qui tamen versus senarius iambum habet in quarta : serendus tamen erat quasi lapsus, nisi altero errore culpam cumulasset, ctam primam
auferri jubet Hllabam ex eo versu, Aufugistin y hera, Dictum. salsis id tibi placet 'Integer enim senarius est, etiam citra ablationem , spondaeis duobus , anapaesto, duobus dactylis , & postremo iambo. ibi temere transfert syllabam inserioris in superiorem : contra debuit transferrem Hecyra, neque transtulit: ua dico parvipendent. porro hoc iurgium ad
Uxorem , haec cujus sunt consilio omnia.
Sicut interjectionem quoque debuit ascribere priori versui in Adelphis,
ut sic legeretur: S re praeceptorum plenus istorum iste. yΡ , Domi habuit unde disceret. sit sed ἰὸ. Restituisset etiam in Hecyrae versu verbum, ut sit septenarius , ac par
112쪽
Tecum ferantur. dixi. ita ut iubes faciam pater. Non debet errati censeri loco , illud in Andria eo versu : Tu rem impeditam , ct perditam restituast hem quo fretus sis. In quo dicit, hem, extra versum ab alio additum potisis , quam post tum a Poeta: csim tamen mutila sit sine eo sententia: & sinitum elidi videmus etiam in multis locis. Sic audacter nimis aufert verbum, cupio,
Cupio aliquos parare amicos beneficio meo. Clim tamen conamodius eximeret vocem sequentem , sine ullo vi minis detrimento, etiam sententia rotundiore. Sed aut sit proceleusimaticus primus pes , & alter amphimacrus : aut pronomen possessivum :quod postremo in loco est , demittatur in versum alterum subsequentem, qui nihilominus sit senarius : sic ratio. id amabo adiuta me , qxo id fiat facibus. Nam, facilius, eodem modo trisyllabum est, quo, potius . bi syllabum. Eligat autem Lector, quod magis erit ex animi sententia : quandoquidem etiam apud Lucretium , aliud, ita bisyllabum accipitur, ut cauda dactyli sit. Iniquior fuit illi versui ex Hecyra. ex quo, dum, particulam expletivam exemit: qui tamen cum sequelitibus, cumque praecedentibus octonarius sit: Mane dum sodes. timeo , ne aliud credam , atque aliud nuuties.
Hoc ibi cum adimit , ita alibi aeque importune addit de suo : ut ad
eum versum ex Eunucho :Par pari referto, quod eam mordeat.
Modo addit nunc , modo mox , modo sic, modo nescio quid. Ego vero nihil immutandum censeo de consilio Poetae : qui integrum proverbium , sicut circunserebatur, ita interseruit trochaico tractu. qu re audacius etiam, remordeat, suppositum est. Nam si quid addas . versus non constet: si nihil addas , ad concinnandum trocmicum ni hil est opus. Et non soldm hoc exemplo in omnibus legiriar exemplaribus : sed etiam eadem fide recitatum a Cicerone in epistola ad Lent lum. Verdira apposuit pari audacia adverbium , nunc , ei versui: Abo pacto honestὸ quo modo hinc abeam , nescio. Neque enim vocalis eliditur, sed perstat longa ante a*irationem adverbii, hinc: & trochaicus decurrit octonarius catalecticus. Sicut in verbo monosyllabo nulla item collisio fit, neque in adverbio, eo versu:
ora me. obsecro te verὸ Phaedria, s intro. hor , hei.
Corrupit etiam syllabarum quantitates ut in illo ejusdem sabulae e
Sic est . inveniam hodie parem ubi pol referam gratiam.
Ausus est dicere adverbium, hodi . primam producere: quoniam , inquit , idem sit, ac si dicas hoc die. At quod nusquam cst , narrat. Nam cum est, hoc die , propter positionem producitur. Nam suapte natura breve pronomen est : sicut ejus compar, hi C. Graecum enim est,
113쪽
Non sol dira propter interrogationem , sed etiam ob syllabae servitutem, legunt , hocce . ii qui existimati sunt doctiores. Breve enim fuisse vel inde deprehenditur, ubi consonante amissa in adverbio . hο- die , correptum est : quod etiam exemplo invenias ex versu H yrae : Tom est. cenaene ' certὲ Deus sem , si hoc ita est, verum reperies. Est enim pronomen , hoc, secunda syllaba dactyli, qui in quinta sede est : quamobrem versus, de quo nunc controversia est, septenarius est iambicus. In convivio autem poetico, illum ex Eunuchi prologo :
Habeo aba multa , quae nunc condonabuntur.
Ait mendosum esse : neque enim scazontes in ea genera carminum admitti: itaque ut metrum corrigeret, linguam Latinam depravavit, cum supposuit . condonabitur. Nam quis dicat , Tu condonaberis me commentarios An vero etiam ausus est . de rectum apponere tamen casum 3 At ego puto veteres excitandi spectatores gratia , naevos
hosce aspersisse: neque in ea re falsus sum . . Nam qui decuit minus , spondaeo claudere iambicum, quam dactylicum sistere 3 At quantum decoris addit affectui, cilio diximus in inseriis filiolae nostrae , sororis tuae lectissmae Sylvi:
Heu heu quonam animam, quo carmine compellabo
Sed de his numeris in tertio lisro Poetices tibi satis est disputatum. Ita gravitatem, dc lenitatem , de constantiam animi ostendens Terentius , renaisit de iambi acerbitate: neve sine exemplo fecisse eum albiauere . habebis ex Prologo Amphitruonis unum: 24 ego huc pracsi sic cum semiti schema. Est enim . quanquam non sum nescius viros doctos sublata aliunde syllasa , schemate, legere solitos: quare aliud habeas ex Asi-
, ἡ κuuc reside iam cave modo ne gravis. Neque enim sequentur analogiam, qui gra verit, legerint. nihilo sane melius, quam ii faxeris de occeps ras, pro faxis, de occepsis , malint. sicut in Captivis: Nunquam isthuc dixis, neque animum induxis tuum. Accipies etiam unum ex eadem fabula: Aυis me fetia coissimilem faciam , ut praedixti. Adducerem & ex Casinae prologo, nisi suspicarer verba esse transposita:
Gemmena hac vocatur comoedia Graecὸ. Sicut ex eodem alterum: RatioDe utuntur . ludit neminem posunt.
Sed profecto & alibi multis locis , dc in Poenulo :
Ac ne in illis quidem servavit Latinitatem: Ne re iratus fui, favis didiis protelet, scio. Substituit enim pro fasis dictis, saevidicis. at vidi cum, mobile n
114쪽
est, cui igitur haerebit λ an ille invenit usquam in naturae legibus a accidens sine substantia r In eadem autem scena etiam pedum numerus eum fugit. nanque iambicum senarium hypercataleisticum dixit illum:
Non posum adesse , ab quid agis quo abra Antipho mane. Habet enim duos dactylos alterum alteri subeuntem ante postremum iambum AEquε autem incommode ex Heautontimorumeno brachyca
talecticum nominavit illum, in quo periculum potius imminet, ne quid
redundet: Et inin simul cum nuncio tibi hἰc ego afuturam hodie scio.
Est enim quadratus iambicus. Sicut illum quoque minus bene octon rium hypercatalecticum: Probὶ. huic sititim scis et audivi, in Asia. non est pater. Nam si iambum in prima sede statuas , & creticum in Decunda obpositionem, aut dactylum ex natura s*llabae, septenarius est. Sed, audii, pronunciandum est. ut, Asia, sit anapaestus. Sin malis trochaicum, non collidas adverbium, praίὲ, de erit anapaestus prima in sede, eritque Octonarius, trochaicus, catalecticus, de Assa, Disyllabum. In Phormione frustra laborat transponendo verba, ut numeris consulat, eo versu:
Vt ad pauca redeam , ac mittam sitius ιneptias.
At vero verbum , redeam, bi syllabum esse, vel sexcentis locis , ubi opus est, constat. Eximit etiam vocalem hujus praepositionis, per, eo versu Adelphorum. Per oppresionem ut hanc mihi eripere postulet. At vero, quid fuerit dicere , proppresionem ' nempe frigidum admodum est, ne dicam absurdum , novum fugae genus, quo evitet creticum fatalem illum: cdm tamen adeo molliter pronunciari possit, ut vix divertat a natura spondaei. Sed jam vereor ne quis eorum, quos ille multis locis premit fabulis atque irridet, reponat ei gratiam : cdm in verbo , postulo , sciant ab ipso exemptam mediam vocalem. Magno enim in periculo est, ne ab illis barbarus appelletur: propterea quod Germani, praesertim nostrates Vindesici, Carini, Norici, item Suevi,
Saxones ita illud verbum pronunciant, vix ut eam Vocalem exaudias. Verona equidem , neque irridebo maternos avos meos, neque hominis consilium , quippe qui memor sim ejus versus ex Casina: Nunc ne tu respondere postules me tibi. Non igitur judicium reprehendo , sed judicii locum. Et enim versui optimo atque pulcherrimo quadrato, ex Andria, hanc injuriam faciebat: Caim is nihil promereat: postulare, id alia apponi sibi Verum & hic nihil necesse habeas concidere, & primam natura tam corripiat, non potuit sibilus impedimento esse in illo Casinae versu. quin unico tantiim tempore proferretur. factum enim est ex posse , 5c tolere. Neque enim literas geminabant, quod etiam durat in praeterito,
115쪽
retundi & teram simplici elemento scriptam in libris augurum , ait
Varro. 6c hoc monet nos plurimis locis Verrius, ejusque Interpres atque imitator Festus. Caeterum Erasmus utinam eam curam alium inversum transtulisset, ad nomen hoc . pericula, potius quam tolleret omnem sermonis elegantiam, atque adeo Atticismum: quippe pronomen, hoc, est autem ex Andria is: Sine omni periculo. nam hocce haud dubium est, quin Chremes. Praesertim ciam anapaestus esse potuerit in primo peta. Nam, omnis, primam corripit natura. ductum enim est o istae. Universitas enim fit ex rerum conjunctione. Est enim universum , extra quod nihil est. Neque illas mutam ac liquidam potuisse cogere syllabam ad producendum , & pueri sciunt, & Priscianus docet ex Callimachi versu. Major vero di incultas objicitur in nomine hoc , voluptas: ex quo ille
vocalem mediam auferendam censet, eo versu Andriae: . Tod voluptates eorum propriae sunt. nam mihi immortalitas. Nonnihil vero est si sit ita pronunciandum, Iolptas. nihil enim ad Theutonicum sonum accedere potest propius : atque hoc ut effiageremus , aut constitueremus creticum in prima , aut etiam anapaestum. Correpta
enim conjunctio est alibi, vel judicio illius: quare hic quoque es let. At frustra viderer laborare: quoniam duo versus in Casina sunt, nihilἀnobis secundiores. Sine tuos oceltis deoscular voluptas mea: ra id deos uter te' qua res ' quaeri luptas mea 'Nam nisi, volup, legas , aut facias anapaestum , sane aspera est pronunciatio. sed voluptas, filii volupetas , a volo & peto. quae omnia edita sint brevia, non immutarunt naturam. Nam sic quoque corripias in versu ex Heautontimorumeno , si ita legas ex Bemui codice: Nec mihi fas esse ulla me voluptate his frat. Qiramquam codex ille, de quo vir doctissimus atque sanctissimus nistitur nostros, plus habuit tum apud nos venerationis, ob Vetustatem , tum apud illum opinionis ob novitatem , quam quantum re ipsa praestare valuerit. Omitto enim quae ad privatarum vocum pertinent rationem. nam eas in Originum libris tibi satis explicatas puto. At quod adversutim ipsorum trachus spectat , operae pretium est animadvertere multos, qui non constent: veluti E Phormione hunc: a si a tu non providentur, me aut herum pessundabunt. Ita dico apud hosce qui creticum recipiunt nullum : in nostratibus at tem mollius legitur Iic: si Μο, a Zu providentur. Ubi octonarius est. Item ex Heautontimorumeno sic legit:
Pergin' mxifer odiosa esse nustamne ego rem in v ta mea.
Ven re in mentem. mi vir. Oh pergin' mulier esseὶ ullamne e .
Ubi vides, si addas omnia illa verba, quae praecedunt exprobrationem
116쪽
senis , versiis fiat stadio longior. at illi octonarii sunt. Verstin lepotquoque in verbis est illis , Oh pergin mulier esse. plus enim est esse
mulierem , quam odiosam. In altero autem sequente:
Rem unq/6em votio , quin tu ιn ea mihι advorsatrix fueris Sobata
Videtur sellaba redundare. sed mi, pronunties , non mihi. Benabim autem ita legit, ut una defiat: sic:
'tare quin tu in ea mihι fueris advorsatrix
Sostrata ZLocutionem quoque non leviter pertranseas. Ille enim dicit, nullamne rem volui 3 sane tolerabilis sermo, cdm verbo hoc, volo. Nam negatio quae est in nomine, in verbum transiit, ct sit . ullam rem nolui. Non possis vero dicere cum verbo substantivo, nullane res est quonam modo nanque et set, si non est neque melius procedit ille ex eadem, quem nos sic :Sustulisti. sie est fastum. domina, ergo herus damno auctus est.
Sus isti. sic est factum. domin , ergo herus damno auctus est. At duo sunt, quae dissiladent esse recipiendum. Primilio versus , qui trochaicus sit: quare in quinto pede iambum statuit: nos anapaestum. Et minus simile veri sitit , domi educatam , atque herum latuit se. eratcnim modica domus, quae vel coena Bacchidis premeretur. quare inepta fuisset interrogatio. Neque fuisset auctus damno , quoniam domicducasset: sed quoniam filiam , cui dos paranda esset. Itaque non foris educandam dedit, sed exponendam. Praeterea plus impendii est, si foris educantur liberi, quam si domi. Sed de ille in Eunucho, toto verbo longior est, temere repetito. Idque adeὲ visam. visam si domi . quis nam hinc a Thaide exit
Sed ubique videtur non minimi judicii quispiam nealectis numeris leporem quaesisse orationis. sicut in eadem fabula: Nihil praeter promissem. At nos thebamus: Nihil praetermissum. Vertim hic argutia etiam dimensionibus situm reliquit locum . si nihil, sit monosyllabum, quod Dequentissimum est , Vult dicere , Phaedriam nihil praestaturum eorum, quae militi pollicebantur , neque qui quam illum praeter promissum laturum: Sed in eadem lepor quoque nitidissimus est, iis versibus: Illum liquet mihi deserare mensibus Sex, septem prorsus non vidisse proximis. Nostri vulgate nimis legebant, sex vel septem. Caeterum de li numero excluditur conjunctio, & a sermonis puritate: sicuti, clim dicimus, quinquaginta plus minus annos natus sum. Illud quoque lepidius vide.
Confitere tu i au Obsecro , isthuc inimicis siet:
117쪽
Quam quod legitur ab Erasino de aliis rConfitere tutim non est ah obsecro te, ει ue inimicissiet. Splendidior est oratio repetita negatione sensu non verbis : & necesse est ita lesi, quoniam praecedentes versus hic concinnat: quos versus tam Benibus , quam Erasmus malE disponit. Bembus sie: Subditum se susticaturi subditum ain' tu cerτὸ. sic erit mi vir. Erasmus sic: Srebitum se Gβιeatur. subditum ain tu certὲ inquam mi vir. Veriam uterque longior est, Erasmianus una syllaba: alter autem etiam pluribus. quare ita Iegendi iunt, ut sint trochaici octonarii catalectici: Subditum se su*icaturi subditum ain tu certἱ inquam Mι viri confitere tu au obsecro , isthue inimicis siet. Sic etiam ex Adelphis , illis duobus versibus , neuter est audiendus. Benabi codex sic: Objecro mea nutriae . quid nunc fleti quid si e rogas Redie adepol spero. moaὸ dolores mea tu occipiunt primulum. Erasmus sic: Obsecro mea tu nutrix , quid nunc fiet qui fiet rogas recte. Ergo Erasimus math collocat adverbium , recte: Bembus malE omittit pronomen , tu : ut sint iambici quadrati. Haec quidem manifesta leachio, at illa ambigua, utra probior sit In Heautontimorumeno vetus exemplar sic habet:
Hunccme erat aquum ex illius more, an illum ex hujus vivere 3 es
rati d illum insimulat durum , id non est. nam parentum injuria Visi modi sunt fermὶ : paulo qui est homo tolerabitis.
Scortari crebro nolunt, nolunt crebia convivarier.
Bembus & aliquot eximit verba, & alia serie digerit numeros
Hunccine erat aquum ex illius more, an ilium ex hujus vivere γ
Et quod i m insimulant durum , id non est. Nam parentum injuriae , uniusmodi sunt frem .
Scortara crebro' volunt, volunt convivarier.
Sed numeros obterit Bembus, quarto versu εἶ in quo & trochaeum invenias .irrita sede, & iambum sexta : quare errorem subesse necesse est. de confundit versuum tum genera, tum quantitates. Nostra autem lectio horum nihil: sed asperior visa est in sententia : cd in tamen non sit. nam ita dicit: patres duros nihil remittere de imperio, quod exerceant in liberos: omnia animi laxamenta prohibere. at qui paulb est e. lerabilior, aliqua sane patiatur : sed non crebro ea fieri. Mutavit a tem numerum verborum Terentius , cum in singulari dixit, patiis qui est relerabitis debuerat subdere. non vult crebQ scrortari Lberos suos ,
non vult cre, ' onvivari. Sed retulit numerum ad universitatem patrum. At in singulari tolerabilem posuerat, quoniam rariores sunt. Ita mutat numerum in Eunucho :Eunuchum porto dixti velis te,
118쪽
Quam mutationem aliquis minus commodam cilm putaret, sublatis illis verbis , paulo qui est homo tolerabitis: quae vitia prohiberent patres in nostra lectione, ea fecit patrare flagitia filiis in sua. Haec sunt Sylviole fili, quae laboriosissima opera excussi tibi: maj
rene taedio tot ineptiarum , an metu , ne pari inscitia caperere, nescio. Omisi vero multa carmina controversa, aut ambigua , alia vasta: quae
etiam si ad sanitatem redigantur ; at cura ista nostra vel sic longe minora sint. Verdm enimvero neque tibi puerilia videri debent, qui ista aetate literariae laudis aditiun omnem explorare juberis ab indole tua, quae magna ac multa promittit nobis : neque mihi plebeia adeo, in quibus, omissis studiis gravioribus , tantos illos viros elaborare aliquid non poenituit. Qui si quibus in locis lapsi sunt, vel hoc ipsum eis debeatur, quod nos excitarint ad veritatem. Cujus splendorem, fili mi, quovis nomine chariorem habere debes. Magnum fuit Erasini nomen, praesertim in Germania literia renascentibus: majus futurum , si ille minor esse volui siet. Nunc fretus ingeni j sui magnitudine, multa tractare aggressus est , paulo minus accurate : ita a nominis clarit. Me prosecta confidentia praecipitem illum egit , non sine dispendio multorum studiosorum : qui omnes com docti esse vehementer exoptarent, pauci autem laborarent, omissis aerumnis , quae ipsis in antiquorum lectione multae exequendae erant, compendium nacti eorum quae Erasmus in unum coegisset, ei de omnibus fidem ita habuere , ut etiam extantibus priscorum monumentis, unde, ille vel aliquando non bona fide accepisset , Erasini nomen non pro teste, sed pro judice, citent, atque alieni laboris non quasi beneficiarium faciant autorem. Quare vobis omnibus eius nominis studiosis, inter quos me quoque sane esse non nolim , commode ostendimus, atque opportune' quid cujusque judicii sequeremini. Quod si quis , ut est ingenium quibusdam barbarum ac ferum , pertinacius negligat, foveatque ignaviam suam : te saltem habeamus ab erroribus eiusmodi segregatum.
DE TERENTII FABULIS.COLLOQUNTUR POMPONIVS ET HERMOLAVS.
P O M P. S τ jam tempus, ut tu mihi item asseras aliquid E Tecrentii nostri fabulis, quemadmodum recepisti te factarum , quo hic etiam Phaedrus , qui ea lectione plurimit m delectatur habetque eum librum sere' semper in manibus , sese augeat probis de
119쪽
incorruptis locis. Nam te librum habuisse Terentianum pervetustum majoribus scriptum literis, iis quas vera antiquas dicimus, saepe a divi. HERM. Est istud quidem verum , quod dicis: nam habui eum librum, & legi, & notavi multa, quae delectare Phaedrum poterunt:
si quidem est, ut dicis, in legendo illo plurimus. Quanquam quid prohibet nos etiam, Pomponi, ejus Poetae vel candore elegantiaqtie sermonis, vel pudore gravitateque delectari quibus Cicero ipse tam est delectatus, ut non pauca inde sumpserit, transtuleritque in sua scripta non minus libenter, quam etiam ambitiosE , ut mihi quidem videtur. Sed geram tibi morem , reseramque non planE omnia quae antiquo in libro probe scripta animadverti este, sunt enim prope innumerabilia: sed ea . quae meminero. Itaque attende, nuin hoc aliquid sit, quod primum mihi in mentem venit. Nam quae leguntur arsumenta fabul tum in Terentianis libris, ea Terentii non sunt:
Sororem falso creditam meretricula Genere iandriae, Glycerium vitiat Pamphilus. Itemque e
Sororem false dictitatam Thaidis , Id ipsum ignoraus miles abduxit Thraso. & reliqua quae habentur fabularum reliquarum argumenta , ea dico Terentii non esse. POMP. Titne hoc dicis, Hermolae , Terentium Poetam argumenta illa non scripsisse a H E R M. Vero. POMP Necine illum ea composuisse HERM. Id ipsum. POMP. Cujus autem lunt nam te puto
id scire, qui scias Terentii non esse. HERM. Sunt illa quidem C. Sulpitii Apollinaris, ejus quem saepe citat Gellius, docti & eruditi viri,
quique Pertinacem Imperatorem Latinas literas docuit. Nam in eo vetusto libro, quem dixi, is est eorum argumentorum titulus: C. S uμ- OTII APOLLINARIs PER ID CHA, unus idemque omnium.
POMP. O praeclarum librum: siquidem ejus edicto Sulpitius tanto post tempore in possessionem suorum carminum restituitur. Sed ista Sulpitii sive argumenta ive perlochae, ut est in libro illo, Hermolae,ab iis quae vulgo habentur , ecquid ἐiscrepant ut si ea nobis recensueris, aliquid lucri uterque nostroni faciat. HERM. Discrepant sanὶ illa: sed quantum, jam de Politiano intelliges. Is enim sibi ea deseripsit modo, ciliri ei librum ostendissem : fidemque mihi dedit, se impressiaribus mandaturum, ut ea in vulpus darent. Itaque te ad Politiani libros rejicio. Sed mirum est, qu.am aliter multa scripta eo in libro sint, ac sunt in aliis : ut appareat singulas omnino paginas etiamnum pr bam illam antiquitatem redolere. Nam & in Heautontimorumeno est ita uid seni erat nostro miserius ' non sene.
ιs anuis causa opinor, quae erat mortua.
Non anus: quod etiam notat Gellius : & quomodo, si rectε memini, Varro in libro de Agricultura primo dixit, ut Minervae caprini generis nihil immolarent propter oleam, quod eam, quam laeserit, fieri di-
120쪽
iciant sterilem t ejus enim salivam esse fructuis venenum; pro eo quod est, fructus, quem quidem casum aliter in Adelphis protulit, antiquE
Nunc exacta atate hoe fructui pra labore ab iis fere Et in Hecyra: Ne nomen quas mihi obstet 1 nam mores facile tueor. Itemque: Auid fuit tumultui ' die mihi. an dolor repentὲ vasit 'Et in Phormione:
Vba in mentem eius adventi venit.
Est & in Eunucho dis , dandi casu positum , pro CVI.
Nam ιn me plane Di potestatem suam omnem ostendere , tam subit, tot congruerint commoda. Et in Phormione: o fortunatissime Antipho. Ant. Ego ne ' Phae. tam quod amar. domi R.
Quod tamen recth dictum videtur: ut a ETIS nominandi casu, dandi cris in hanc potius formam exeat I, quam in illam, CVI. Quod quidem miror latuisse Quintilianum. Is enim in eo virgilii versu ,
Nec Deus hunc mensa , Dea nec dignata cubili est. I nominandi casum dixit esse suralis numeri. Itaque rectum sensum etiam pervertit Poetae. nam quod ait Virgilius,
Incipe parve puer risu cognoscere matrem:
Non id vult , ut puer arrideat matri , sed ut cognoscat matrem ab ejus risur magis enim mulieres omnes suis arrident filiis , quam ali rum ; quippe quae magis etiam illis intuendis gaudeant, necesse est :vel quoniam extra laborem ferendi ventrem , pariendique dolores &pericula jam sunt, vel quod pueros ex sese natos vident, quod est omnium rerum jucundissimum. Itaque repetit , Incipe pame puer. Nam cui puero parentes non riserint, quoniam id accidere nisi propter eximiam aliquam deformitatem non potest, hic jam ex iis esse qui Diis chari sunt non videtur, neque dignus qui vitae cilm muneribus maximis, tum laturitatibus egregi E perfruatur. An non tibi ita Pomponi videtur POMP. Mihi quidem videtur : ebque magis, quod in meo illo Virgiliano pervetusto libro, quem dixi, ita scriptum est , Cui non risere
parentes. ut jam ne liceat quidem aliter credere. Error autem omnis in eo est, quod risum ad puerum reserunt: nam si ad matrem retuli sent, nihil ambigeretur. Puto autem te memoria tenere ea, quae Politianus quoque hoc ipso de Virgilii loco scripserit. H E R M. Quid nireneam Pomponi r quem quidem locum ex facili atque aperto , etiam durum & λ Virgiliana loquendi simplicitate alieniorem facit. Sed de eo ipse viderit. Antiquitatis autem amatorem fuisse Terentium . etiam illa indicio sunt in Hecyra: