장음표시 사용
131쪽
Donati, ubicumque liceret, fidem sequerer, Interpretis undecumque doctissint, ab eoque, ne transversum quidem , ut aiunt digitum, dic cederem ; sed citra superstitionem tamen, & cum ludicicio semper. Ceteriim cum plerosque fore suspicemur, qui quod carminis rationem norent, vix arte' satis his de rebus judicare queant: visum est subjicere nonnulla hic, quae Velut januam patefaciant & viam, ut dicitur, praemuniant i : nitione nostra judia Tt remius mi , haico, vel utroque simul confuso.Jambicum, vel Monometrum est, quod duobus pedibus simplicibus constat; vel dimetrum,quod quatuor; vel trimetrum,quod
se, , qui & senarii dicuntur M. Tullio & Fab Quintilicinos vel tetram trum quod octo, qui & quadrati appellantur & octonarii. Ex hisce trimetro comici,& tetrametro maxime utuntur:aliis rar b,& in medio fere
sciit lyriscianus annotavitὶ distinctionis causa. QDd ad pedes attinet , iambici. magna libertate Comici indisserenter ubivis ponunt iambum, tribrachym, anapaestum , dactylum, spondaeum. In fine pleamnque aut iambum . aut pyrrhichium , nunquam nisi in scazontespondaeum. Utitur Terentius saepe in iambico , pede quatuor syllis rum brevium proceleusmatico, idque per resolutionem jondaei, ut in
Andria . mala mens, malus animus , quem quidem ego D sensero. Hic secundo loco est proceleusinaticus : in eadem; tibi generum firmum dc filiae inven es virum : hic prima regione idem pes. Est autem duplex iambici genus , alterum rectum persectum ve vocatur ; alterum σκν,-; cujus penultimam in fine longam esse oportet. Utrius que meminit Ovidius . cum canit: Liber in adterses hostes stringatur iambus
Seu celer extremum . seu trahat ille pedem.
Utitur identidem Poeta iambico tetrametro catalectico,id est cui syllaba in fine desit: quo in catalectico sibi inter alia hoc quoque permittit, ut pro penultima longa, haud raro duas breves ponat, quod facili qui versiis in suos pedes digerere volet, sic habere comperiet. In trochaicis Comici indiscrete interdum dathios vel trochaeos ponunt, ni is mirum quo pene' disset uta & pedestri simillima esse videatur person rum sermocinatio ii cujus ipse Priscianus meminit ; apud quem Victorinus non minus liberE, quam vere ait, Comicos, dum quotidianum fer onem imitari nituntur, metra vitiare studio , non imperitia; quod de Terentianus testatur hisce versibus. Fidomque fictis dum procurant fabulis
In metro peccant arre, non inscit. a.
Tanta autem assinitas est inter trochaicos Mambicos tetrametros,vix ut discernere interdum possis: unde nimirum fit aliquoties , ut quos sorte aliquis iambicos esse crediderit , iidem trochaici verius censeri queant. cujus rei cem alia multa exempla sunt , tum commodissimum fuerit cium facere Comici Plautus de
132쪽
ex Andria, scena prima actus quinti, ubi duos primos versus , vel per iambos aliquis, vel per trochaeos metiri possit, nisi quod insequentes
versus per trochaeos esse metiendos indicant. Inde error eorum qui iam hicos quadratos esse adnotarant, cum quivis non rudissimus planE harum rerum, trochaicos esse videat. Hic illud obiter, quamvis leve admonendum puto: mire interdum Poeta, de industria sententiam genere
ipso metri juvare videtur: velut ibi: Dii bovi , booi quid porto ' sed ubi inveniam Pamphyωm ρ
Ubi trochaici carminis cursis δc volubilitate festinationem repraesentat servuli insolentet exultantis & alacritate nimia gestientis Quocire passim trochaeos, tribrachos, anapaestos admiscuit, pedes scilicet, qui-Dus celeritas plerumque a ceteris item Poetis exprimi solet. Similiter in
Eunucho subitum egressum puellae perturbatae , celeritate ipsa pedum expressit. Ubi Phaedria: Sed quid hoc est . inquit , quὸd timida sub tὸ egreditur Pr hii Hoc dedita opera Poetam ita fecisse, vel illud indicio fuerit, chiod cuin
ceteri hujus scenae versus iambici sint , unus hic trimeter trochaicus esse videatur. Et alioqui illat interdum Poeta mutare metri genus, cum ventum est ad scenae sequentis: velut in Andr. Act. i. Sc. 3. dc rursus Ast 3 Sc. 4. iterum Ach. . M. I. In Hecyra Act. 3.Sc. 3. Praeterea in Phorm. Aol. 2. Sc.2. Sic alias saepe. Tale illud quoque ex Adelphis.
Ceteros ruerem , arerem, raperem, tuπderem,'prostemerem.
Cui est aliquod aurium judicium, is facile sentiet cur sit Poeta trochaico usus hoc loco, nimirum ut sensum quodam veluti cursu pedum citorum juvaret. d & Poetarum Petin em Virgilium saepe factitasse con
stat : nam ut tarditatem rei , di incultatemque exprimere cum vult. crebris spondeis; ita cum celeritatem & velut impetum , de festinatio. nem , dach lis frequentibus utitur. Prioris exemplum illud est ex teitio eidos. Annixi torquent spumas ct caerula verrunt. Posterioris illud ex quarto. Idem omnes simul ardor habet, rapiuntque , ruuntque. Littora des Φre, Urc.
Sed nimis multa de re praesertim levi. Obsem abit haec, aliaque id ge nus per se ipse Lector studiosus. Illud non ignorandum comicos, i, litteram consonantem haud secus elidere solitos ac si vocalis esset, idque frequentissime. Quod & Ennium in Heroicis , & vetustissimos qtionque facere consuevisse, ut & Virgilium interdum Docti annotarunt a velut in Andria, Hem me, relictis rebus, iussit Pamphilum. Hic prima regione anapaestus est. 1 cuso. In Eunucho.
133쪽
Dura' hominem. ille ' T H. Mutus illico. Hic in verbo iugularas, s . eliditur, ut sit secundo loco anapaestus, te tio iambus Nisi quis dicere ausit pronomen ille. velut ablato altero corripi, more, imitationeque Graecomim , quod ut ego sentio in paulosuerit coactius. Quamvis apud hosce fateor alteram nonnunquam de geminatis consonantibus in versu tolli πυελλ ψιν quo syllaba po-ytu longa corripi queat. Et solent Latini in multis ut diligenter a notavit Priscianus in initium aliquod accipientes a Giacis, d angusto in emisum licentiae spatium hoc dilatare. Sed hoc seae cujusque conjecturae relinquo. Illud quidem non est ut inficiari queam, videri interdum i , elidi apud Comicum nostrum, quoties adest pronomen ille, ut in Eunucho:
Manendum est oti sine illa ' quid tum postea 'In Heautontim.
Nec tibi ille est credere ausus, qua est aequom patri.
In Adelphis. ii fecit ' D E. id ille fecerit ' quem neque pudet.
In He ra. Non tibi illud factum minus placet, qμam mihi, Lache In Phormione. Ille qui illam amabat fidicinam, tantummodo, cstc. Sunt id genus sexcenta apud Terentium. Fuisse autem cum non gemina retur l. in hoc pronomine, videor ex Sex. Pompeio deprehendisse lib. i. contraria figura est δωλ- α ιος, qua ipsa frequenter Poeta utitur ad producendam syllabam alioqui brevem, ut in Adelphis , rel--δε quum,pro reliquum s & alibi, rettuli . repperi. atque id genus alia. Sed pergamus. quoque consonantem Comici perinde ac vocalem in m
dia δictione elidunt: quod apud Terentium, in dictionibus , invidia dc enimvero fieri videmus , apud quem ipsum , cuius, huius, qui simulesque particulae monosyllabae fere sunt, quod ita demum frequens est, ut non putem de eo subjicienda exempla. Illud praeterea saepenumero usu venit, ut prima versus sequentis qui a vocata incipiat, ab ultima' superioris absorbeatur, velut in illo.
Ex Graecis bonis Latinas fecit non bonas.
Ubi eae ab rbetur ab adverso malὲ, quo versus praecedens clauditur. Et in Prologo Hecyrae.
Ego interea meum non potui tutari locum.
Prior syllaba in pronomine No pertinet ad versum saperiorem e contra apud Virgilium ultima praecedentis initio quandoque insequentis a sorbetur i quale est ,
Ecce furens animis aderat Tyrinthius omnemque Ac esum tu Zrans.
134쪽
pater m sub me prehendit , ait tibi uxorem dare se se die. stem alia multa, dcc. Sic enim ex observatione antiquorum codicum legimus ; nec secus Donatus . ut quidem δc Romana habet & Veneta Editio , consentientibus & aliis quibusdam: hic igitur illud se in fine prioris absorbeti necesse est initio sequentis: quod & alias fit apud eundem. Sunt autem versus Trochaici, & qui valet metiri, sic plane habere comperiet. T Iis est ille ex Hecyra: Disiunxit illum ab illa, postquam ipse se se
Et illam ct hanc qua domi erat, cognovit oris. Tales autem apud Plautum saepe occurrunt velut in Aulularia rCensen talentum magnum exorari potesse
Ab istoe sene, &c. Quid autem mirum . si in trochaicis , iambicisque reperias isses Irrasse ediri in Sapphicis etiam invenias apud Horatium λ Utuntur Comici &diaeresi identidem; quomodo in Adelphis iam semel atque itersim dii- syllabum legitur, ut & apud Plautum nonnunquam. Ita apud Catullum soluit apud Horatium Suua . apud Statium suasit. Et contraria huic figura senaeresi quae & dicitur , qua duas in unam. syllabam contrahunt, ut servibas, pro serviebas ι scibas pro sciebat. Sicuti apud Virgilium:
Et saepe alias. Frequens est etiam apud Terentium in versuum men- sone is αλωοὐ quae sit cum in diversis dictionibus , vocalium inter se coeuntium altera velut obliteratur dc , quoties m cum vocali praecedente excluditur. Qu. anquam non semper idem elidi solitum apud veteres testatur Priscia. lib. I. velut apud Terentium in Eunucho Act. 3. Scena 3.
na ire cum amica Imperatorem in via.
Est enim secundo loco tribrachys. Quod si m elidatur , erit ibidem pyrrichius cui nullus in iambico locus. Sic alibi: Pramum istam quam habes unde habes vestem y taces. Eodem modo apud Juvenalem et Cum propter plurima , tum his Praecipue causis. Satyr. y. De figuris ceteris nihil hic dicendum puto.
CO Moa D i A M plurimi dictam tradunt κίμου, id est a co messatione , dc ἰ- ωδῆς, id est a carmine : ut sit conviviae ca
135쪽
men. Nam in conviviis prim dira jocolo quodam carmine . civium vitia juventus liberius laxabat. Postea ars accessit, & theatrorum consue ludo. Nec desunt qui dictam putent a Co insula, in qua Comoediae inventor exulavit Epicharmus. Sunt tamen qui de nominis etymo sic censuerunt. inum apud Athenienses iam bella sedata essent.& ad otium cives se contulissent, coeperunt agrestibus injurias inferre . qua de Clusa , agrestes ipsi in urbem quidem se recipere solebant , inte ditique de acceptis iniuriis apud cives conqueri. At quum nullus eis opem auxili simque ferret, tum illi noctu, mortalibus omnibus somno& quieti indulgentibus , urbis vicos obeuntes', nominatim cives compellabant , a quibus essent injuriis affecti , eorumque in se malefacta atque facinora in publicum proferebant. Et haec quidem noctu quum saepe vicini audirent, postridie audita inter se referre solebant: eique civi dabatur vitio , cujus noctu fuissent audita conuicia. Quum vero ea res plerisque prodesse videretur . nec in rusticos adeo saevirent divites, cognitum fuit id civitati utile esse, quod ea exprobratio esset veluti quoddam malorum remedium. Hac igitur ge causa principes urbis ea jusserunt in theatrum deserri, quae in malos cives noctu jactabantur, quod videlicet ea res civitati simul & placeret δc prodesset, sanxertantque, ut qui ingenio praestarent, de hujusmodi rebus carmina facerent, eaque publice in theatro recitarent, idque libere dc impune : quin depraenita addita. Propterea autem quod id noctu agi coeptum esset, τ κω aan: , hoc est atomno, Comoediam dictam voluere. Primi vero qui hujusmodi carmina fecerunt, sitisse dicuntur Susarion , Rhullus,& Magnes. Apud Latinos primus Comoediam scripsit Livius Andronicus r)ixitque Comoediam elle quotidianae vitae speculum. Quem imitatus Cicero, sic ait in oratione pro Roscio Amerino: Et certe ad rem nihil
intersit, utrum hunc ego Comicum adolescentem, an aliquem ex agro Veiente nominem. Etenim haec conficta arbitror a poetis esse , ut em chos nostros mores in alienis personis, expressamque ina. aginem nostram vitae quotidianae videremus. Hactenus Cicero: Quoniam autem de Comoedia & fusissime scripsit, & doctissime Diomedes Grammaticus, via sum est eius verba hic attexere. Comoedia , inquit Diomedes libro ter tio, est privatae civilisque fortunae, sine periculo vitae, comprehensiq: apud Graecos ita definita . K μωρα ν ἰδιωπικυν ψ
pagi, id est conventicula rusticorum. Nam juventus ut ait Varro A t ca , circum vicos ire solita fuit, & quaestus sui causa hoc genus carminis pronuntiabat. Aut certe a vicis: Nam posteaquam ex agris Athenas commigratum AE, & hi ludi constituti sunt, sicut Romae Compitaliiij, ad canendum prodibant, & ab urbana come de oda Comoedia dicta est rii uri . id est viculis, quod ea humilium domuum sortunae comprehendantur, non ut in Tragoedia ) publicarum regiarumque. VA- τ κάμου , id est comessatione, quod olim in hujusmodi tabulis amat
136쪽
tham juvenum iami agebantur. Comoedia a Tragoedia differt, quod in Tragoedia introducuntur duces, heroes, reges: in Comoedia humiles atque privatae personae. In illa luctus , exilia , caedes: in hac amores, virginum raptus. Deinde quod in illa frequenter & pene semper laetis rebus exitus tristes, & liberorum fortunarumque priorum in pejus agnitio : in hac tristibus laetiora succedunt. Quare varia definitione discretae sunt. Altera enim μνύν α ιο si , altera vi imme dictae sunt. Tristitia nanque Tragoediae proprium. Ideoque Euripides petente Archelao rege, ut de se Tragoediam scriberet, abnuit, ac precatus est ne accideret A rchilao aliquid Tragoediae proprium : ostendens nihil aliud elle
Tragoediam , quam miseriarum comprehensionem. Poet. ae primi Comici fuerunt, Susarion, Rullus , de Magnes. Hi vereris disciplinae jocularia quaedam minus scite & venuste pronuntiabant : in quibus hi
Secunda aetate fuerunt, Aristophanes, Eupolis, & Cratinus : qui &principum vitia insectati, acerbissimas comoedias composuerunt. Tertia aetas fuit Menandri de Philemonis, qui omnem acerbitatem Comoediae mitigaverunt, atque multiplicia argumenta Graecis authoribus secuti sunt. Ab his Romani fabulas transtulerunt : & constat apud illos primum Latino sermone Comoediam Livium Andronicum scripsi sile. Sunt qui velint Epicharmum in insula Co exulantem, primum hoc in men Deci uentasse , & sica CO , Comoediam dici. Antea itaque galeris, non personis utebantur, ut qualitas coloris, indicium faceret aetatis, quum essent aut albi, aut nigri, aut rufi . Peisonis vero uti primus coepit Roscius Gallus , praecipuus nistrio, qui ocuIis obversis erat, nec satis decorus in personis, nisi parasitos pronuntiabat. Initio Togatae Comoediae dicebantur , quod omnia in publico honore confusa cernebantur: quae Togatae postea in Praetextatas & Tabernarias dividebantur. Togatae fabulae dicuntur, quae scriptae sunt secunddm ritus & habitus hominum togatorum, id est Romanorum toga nanque Romana est , sicut Graecas fabulas ab habitu aeque Palliatas Varro ait nominari. Togatas autem , quum sit generale nomen , specualiter tamen pro Tabernariis non in uo communis error usurpat, quia Fannius Togatas appellat, sed
dc Poctae , ut Horatius , qui a)t, qui Praetextas , vel qu/ docuere
Togatas. Togatarum fabularum species tot sere sunt quot & Palliatarum. Nam prima species est Togatarum , quae Praetextatae dicuntur, in quibus Imperatorum negotia agebantur de publica, de reges Romani vel duces inducuntur, personarum dignitate dc argumentorum sublimitate tragoediis similes Praetextatae autem dicuntur , quia sere regum
vel magistratuum , qui praetexta utuntur, in hujusmodi fabulis actaco rchenduntur. Secunda species Togatarum , quae Tabernariae dia
137쪽
eiantur, humilitate personarum & argumentorum similitudine, Como diis pares, in quibus non magistratus regEsque , sed humiles hominea& privatae domus inducuntur: quae quod olim tabulis tegerentur, communiter Tabernariae vocabantur. Tertia species est fabularim Latinarum , quae a civitate Oscorum Ariella, in qua primum coeptae , Attellanae dictae sunt, argumentis dictisque jocularibus, similes satyris fabulis Graecis. Quarta species est Planipedis , Graece dicitur Ideo autem LatinE Planipes, quod actores planis pedibus, id est nudis, pro-
scenium introirent, non ut tragici actores cum cothurnis , neque ut comici cum soccis olim , non in suggestu scenae, sed in plano orchestraepositis instrumentis inimicis agitabant. Cujus Planipedis, Accius Togatarum scriptor ita in AEdilitia fabula meminit: Datum est aurum,exultat planipes. Si quas tamen ex soccis fabulas fecerant, palliati pronuntia-Dant. Togata praetextata, a Tragoedia disteri. In Tragoedia heroes introducuntur. Pacuvius Tragoedias nominibus heroicis scripsit Oresten, Chrysen,& his similia. Item Accius. In praetextata autem scribitur Brutus, vel Decius, vel Marcellus. Togata tabernaria , a Comoedia dita fert , quod in Comoedia Graeci ritus inducuntur, personaeque Graecae , Laches, 'Sostrata: in illa vero Latinae. Togatas tabernarias in scenam ductaverunt praecipuὸ duo, Afranius 8c Quintus Ennius. Nam Terentius de Caecilius Comoedias scripserunt. Latina Allelana , ἁ Graeca Sa-Πrica disteri, quod in Satvrica serE Satyrorum personae inducuntur, aut si quae sunt ridiculae similis Satyris, Autolycus, Burris: in Atteli na, obscoenae personae , ut Marcus. Dramata autem dicuntur tragica aut comica di, δροῦν, id est agere. Latinae fabulae appellantur, sive factubulae. In Latinis enim fabulis plura sunt cantica quae canuntur. Vel a faciendo. nam'& agi fabula, non reseret ab actoribus dicitur. Fiaque Horarius utraque significatione interpretatur , quum ita de fabula dicit : Aut agitur res in scenis, aut asta refertur. Dramaticae Vero tres personae lae agunt. Ideoque Horatius ait : Ne quarta Aquι perfna laboret. quia quarta semper muta. At Latini scriptores, complures personas in fibulas introduxere, ut speciosiores frequentia facerent. Satyrica est apud Graecos fabula, in qua item tragici poetae, non reges aut heroes, sed Satyros induxerunt, ludendi causa jocandique: simul ut spectator inter res tragicas seriasque, Satyrorum quoque jocis dc lusibus delectaretur, ut & Horatius sentit his versibus: Carmine qui
tragico vilem certavit ob hircum. Mox etiam agresteis Satyros mutavit, asper Incolumi gramitate iocum tentavit, eoquὸd Illecebris erat: O grata novitate morandus Spectator. Mimus est sermonis cujustibet m
tus sine reverentia, vel factorum cum lascivia imitatio. Minius dictus, quasi solus imitetur. Sc quum alia poemata idem faciant, solus tamen quas privilegio quodam , quod fuit commune, possedit. Similiter a que is qui versum facit, dictus πιι,ἀc, quum tamen artifices, qui aequEquid faciunt, non dicantur poetae. Membra Comoediaruin tria Hant, die
138쪽
erbium, canticum, chorus. Membra Comoediae diversa sunt: definito tamen numero continetur, a quinque usque ad decem. Diverbia sunt partes Comoediarum , in quibus diversorum personae versantur. Personae autem diverbiorum, aut duae aut tres, raro autem quatuor esse debent, ultra augere numerum non licet, In Canticis autem una tant imdebet esse persona r aut si duae fuerint, ita debent esse, ut ex occulto una audiat nec loquatur, sed secum si opus fuerit, verba saciat. Inchoris vero numerus personarum definitus non est: quippe junctim omnes loqui debent , quasi voce confusa , & concentum in unam pers nam resormantes. Glinae vero Comoediae chorum non trabent, sed duobus tantdira membris cons Mit, diverbio & cantico. Primis autem temporibus ut asserit Tranquillusὶ omnia quae in scena versantur. in Comoedia agebantur. Nam & Pantomimus & Choraules in Comoedia canebant. Veriam actores comoediarum, pro facultate & arte potiores, principatum sibi artificio vendicabant. Sic factum est ut nolentibus co dere mimis cinia artificio suo caeteris , separatio fieret reliquorum Nam dum potiores inferioribus, qui in omni magisterio erant, servire dedi gnabantur, seipsos a comoediis separaverunt , ac sic factum est , ut exemplo semel sumpto, in quisque artis suae rem exequi coeperit, neque in Comoediam venire. Cujus rei indicia produnt nobis antiquae comoediae , in quibris inuenimus , Acta tibiis paribus, aut imparibus . aut serranis. Quando enim chorus canebat, choricis tibiis, id est ch raulicis, artifex concinebat. In canticis autem pyraulicis responsabat. Sed quod paribus tibiis vel imparibus invenimus scriptum, boc signifi-ςat, quod siquando monodio agcbat, unam tibiam instabat: siqitando synodio, utranque. Haec ad verbum Diomedes:
Atinodium est, quum unm aBquis ὶ scena cantum profrr. nec ch rus simul.
Servius in illud Virgilii libro nono AEneidos ro vera Phruia i neque enim Phrues ite per alia
Dindyma, ubι assuetis biforem dat tιbra cantum.
Tiforem, inquit, bilonum, imparem. Et servavit eis tibiarum suarum naturam. Tibiae autem Serranae dicuntur , quae sunt pares, & aequales habent cavernas raut Phrygiae, quae & impares sunt, & inςquales habent cavernas. Ergo biforem, dissimilem, dissenum. Non enim sunt pari modulatione compositae. Ut enim ait Varro , tibia Phrygia dextra unum foramen habet, sinistra duo: quorum unum , aclitum sonivnh bet, alterum gravem. Hactenus Servius. Varro libro primo, De re Rustica, cap secundo: Certe, inquit Fundanius, aliud pastio, & aliud agricultura, sed assiniς. Et ut dextera tibia alia, quam finistra. ita ut tamen sit quodammodo conjuncta : quod est altera ejusdem carminis modorum incentiva , ali ra succentiva. Et quidem licet adjicias , inquam, pastorum vitam esse incentivana , agricolarum succeivivam , auri re doctissimo homine
139쪽
Dicaearcho , qui Graeciae vita qualis suerit ab initio, nobis ita ostendae, ut superiori sus temporibus suisse doceat, quum homines pastoritiam
vitam agerent, neque scirent etiam arare terram, aut serere arbores ,
aut putare, ab his inferiore gradu aetatis susceptam agriculturam. Q circa & succinit pastorali, quod est insertor , ut tibia sinistra a dextrae
foraminibus. Scena , sive me st, verti Latinc potest Umbraculum, vel tentorium: Erat autem antiquis Scena, umbraculum ex arborum frondibus , --brae causa a riisticis excitatum : ubi festis diebus convenientes, diversa
ludorum &jocorum genera exercebant. Id quod hodiεque in pagis videmus plurimis in locis observari. Nam ut olim ante usum Theatro. rum in scenae super plaustra ductilia extruuntur, ac per compita ductae, portio praebent fabularum oblectationem. Theatra erant aedificia in populi gratiam extructa , ad hemicycli sive semicirculi speciem, dicata ludis spectandis. Latine Spectacula possis
dicere. sic enim a commode prospiciendo ac videndo sunt appellata. θεαπής , spectator spediatrix: θεαττυον , ψ γαπον , sed aculum, theatrum. Porro , ut scribit Cassiodorus, theatri frons, sive ea theatri portio quae inter duo cornua protenditur, Scena vocatur. Ita autem componebatur theatrum , ut eo conveniens, & ibi commode sedens turba, e longinquo facile spectare posset, concavo aequalique parietum circumiecili, ut vel leni sono dicta verba, ad alterum theatri caput facilius perferrentur. I ta enim erat conformatum, ut aequEgestus prospicerent , ac voces audirent ii, qui ad latera & in summis sederent gradibus, atque ii qui in imis juxta scenam. Postea vero excogitatum est theatrum in rotundam formam extructum , alio longe excellentius atque capacius: quod quia velut ex duobus constaret theatris, nec an
plius hemi clum , sed rotundam sormam referret, ob id Amphitheatrum dictum est. Amphitheatrum tamen scribit Dion ex hoc dici, quia per ambitum sedilia disponerentur absque scena. Proscentum locus erat, seu velum , aut etiam pulpitum , ante sic nam. Ex proscenio in scenam evocabantur Mimi sive Histriones ad sabulas agendas : viciss4mque escena illuc revertebantur Unde A ctuum in Latinis Comoediis internoscitur dictinctio: sicut in Graecis choro in orchestram demigrante. Scenam etiam vocant Comici , quicquid duae plurEsve personae se monis integri & absoluti colloquuntur. illicque finitur scena, ubi aut aliqua persona introgreditur, aut alia ad sorum, aut alio quolibet ad
Actus unus plures scenas comprehendit. Estque in Comoedia Actus, pars quodammodo absoluta & integra , nondum tamen rem omnem finiens , sed ita dimidiatam relinquens, ut respirent spectatores , & Ω-olitis commutetur quicquid in reliquis Comoediae partibus superest. Id autem, actus commutare dicebant. Interea Minu dicteria & diverbia
140쪽
reserebant: recitabam Irque nescio quae jocularia . ciuae populum noux oblectatione afficerent. Comoediarum recitatio in scena . Actio dicebatur , unde etiam qui agebant, & fabulas pronuntiabant, Actores dictit qui & Comoedi, Histriones , Ludiones, Ludii, de Hypocritae, id
est alienae personae simulatores.
NO N est de nihilo , quod poetae Comici aut haec aut illa nomina
indiderivit suarum personis fabularum. Hujus rei amplissima tibi damus testimonia. Donariis in Adelphos: Nomina , inquit, pers narum in Comoediis habere debent rationem de erimologiam. Etenim absurdum est Comicum aperte argumenta confingere, vel nomen per-Gnae incongruum dare, vel officium quod sit a nomine diversum. Hinc servus fidelis . Parmeno: in fidelis , vel Syrus , vel Geta: miles Thraso, vel Polemon : juvenis Pamphilus: matrona Myrrhina: & pura , & ab odore storax : dc a ludo, & a gesticulatione Circus: oc item similia, in quibus summum poetae vitium est, si quid E contrario repugnans conistrarium diversimque protulerit: nisi per Antiphrasin nomen imposuerit joculariter: ut Milargrcides in Plauto dicitur trapezita. Et sere hoc modo apud alios a poetis nomina componuntur describenda per Antiphrasin , quo esignat Storax. Idem in Andriam : Semper . inquit, nomina Comicorum servorum, aut a nationibus sunt indita: ut Mysis, Syrus: aut ex accidentibus , ut Lesbia, velut ebriosa, a Lesbo insula , quae est ferax suavissimi eandidissimique vini : aut λ vernilitate, ut Pseudulus: aut ex negotio , ut Ch salus: aut ex qualitate corporis , ut Chylacias : aut ex specie for
Strabo libro septimo. Fuit & alia regionis divisio, ex antiquis permanens temporibus. Alios enim Dacos, alios Getas appellant. Getas quidem, qui ad Pontum in Orientem vergunt: Dacos autem , qui in oppositum versus Germaniam, & ad Istri fontes, quos olim Davos vocatos elle reor. Ex quo apud Athenienses Davorum Sc Getarum nomina servilia plurimum abundabant. Hoc sane credibilius est , quam λScytharum gente derivari, quos Dara vocant. Longe enim illi ad Hyrcaniam positi sunt, nec ex eo loco Athenas mancipia deportata putandum est. Servos enim aut e populorum nominibus vocabant, a quibus vectabantur, ut Lydum de Srrum: aut iis maxime quae illis in locis magis ac magis usurpata erant, ut Manem de Midam , ex Phrygia: Ti-biumque, c Paphlagonia. Servius in primam Eclogam Virg. Etiam hoc sciendum, de personas hujus operis ex majori parte nomina de rebus rusticis habere conficta: ut Meliboeuo , ετ μιλi vii se, quod curam gerit boum. Et Tu