P. Terentii Carthaginiensis Afri Comoediae sex. Interpretatione et notis illustravit Nicolaus Camus I.V.D. jussu Christianissimi Regis, in usum serenissimi Delphini

발행: 1675년

분량: 1023페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

581쪽

IN TERENTIUM.

solio , ut Chrvatus. aux ex qualitatexorporis, ut Thr1lacus I an Chylacus J

aut ex specie sermae , ut Pinacium. hine. J Nihil adhuc Davus invenit con- siti, nisi ut quaerat Pamphilum , m neatque. Ego hine me ad forum. Vultuose hoc pronuntiatur: ut desit, pergam , aut ducam me.

IN SCENAM WARTAM

ACTUS PRIMI.rii vi , Arisaeis. J Ηae sunt inventionis pollica, ut ad tiκαοφίαν faeetia aliquid addant. nam ί atrios. α.a ut accersetur obstetrix, Vconveniatur Pamphiliu. Faceria seribentis inhv verbus. quod Archillis compotricem potissimum ad ei jubet. i. Audivi, Archiris. J Frequentet hoc

modo Terenitus compendium iacit, ut

egrediens loquatur persona de eo, quod est gestura: & simul doceat quid ala altera gestum sit. Audivi, Arctistis, iam. dum , Lesbiam adduci jubes. Utrum jamdudum audivi, an , jamdudum juris, incerta distinctio eth. & sunt qui iamdudum . jam primum intelligant: ut, Iamdudum sumite poenas.

lud, quod vi coacta. Importunitatem. JImportunitas neque loci, neque tem poris habet commoditatem. Anicula. JArchillis scilicet. s. . uia compotrix. J In vultu remansit oratio. deest enim per figuram ideo illam vult arcessiti. 6. In aliis. J Virdm in aliis mulieri bus , an in aliis rebus. . Exanimatum. J Exanimatus , ethperturbatus. Virgilim . Exanimata sequens imp veret agmina

muris. Exanimus, mortuus.

idems Corpus ubi exanimum positum Pallantis Acestes

πινιον qui lat. J Quid, ob quid, propter

quid sit exanimatus. Aut aliter : quid

siet. id est, quid si negotii. Sed quidam putant quid pro quare : ut AP id veniant. Aut deest, potest ut sit, qui essι potest. v 8. Num quidnam. J Comicum est te

Terentianum. Num quidnam : Ouum exemptis num.& nam, lassicere ad interrogationem potuisset quid.

IN SCENAM IN TAM

ACTUS PRIMI.1. Sane pol. J Sane, multum; alias, pro 'alide. namque validus est,qui multum rerum necesssariarunt habet ad salutem. Temulenta. J Producit primam syllabam se. Temutinta. J Vinolenta , hoc est, ebriosa , quia temetum vinum dicitur :unde abstemiiu sobrius. Dictum autem

temetum ab eo , quia tentet mentem. mulenta, Vino : Temeraria, natura.

3. Nee satis digna cui committa . J Bene in conclusione illa specialiter probavit, dicendo non idoneam , cui committatur primus partus mulieris. Sed mite signateque dixit eommittas. etenim committimus magna, & quae salutem in dubio habent. Nee fatii digna. J Duas res, nec Parientem , nec primo pari Figura δεο δε ενος. ut Virgilius - Non me tibi Troia

Externum tulit. -

Et, Dum domus AEnea Capitoli immobiis

saxum Accolit.

Tamen eam adducam. J Redit ad il- Orcin. s. J His indueitur adHeia

scentis animus circa nuptim r At ex magnitudine ejus ingens gaudium comparetur in fine fabula . cognita Glycerio, , simul id agitur, ut m in magisque per M1sidem Pamphilus excitetur au resistendum patri nuptias indicenti. I. Boccino est. J Ab iracundia & dolore coepit. Iracundia descendit ex iiij v ria : Dolor ex miseria. Hoccine est humanum factum/ J Quasi deliberatio est: in

qua duae partes iunt: una patris, altera amicae. pro sita sese Mysis est. Princi-ium ab invectione : in qua primo ut ominem ace at, deinde ut patrem. Hoccine es.JHoc est dilatare orationem, ne diceret quod secit. de est perversi α ξηος, a majoribus descendens ad minora, Per amplificationem accusa tionis. Factum auι incoeptum. J In aliis, factu aut incoeptu , fuit. Hoccine est o

frium. J Osciom ab eisiciendo, ab eo

582쪽

quod quaeritur quid ei licere in eo unum

quemque conveniat , pro conditione personae.

i. Quid est . si non hoe. J Sic dicimus

de his, quae neces lario hoc sunt, quod dicimus. non hoc.J Hoe cum stoinacho dictum, quast aliquo contradicente non

cile contumeliam. Cicero, qua .

f. Metelle, Iudicinm corrumpere . se hoc non .st t

. Uxorem decrίrat. J Decemere, est de magnis certam proscire sententiam. Uxorem deciarat. J Propositio injuriae. . Nonne oportuit prastiga me ante r Joportuit, scilicet ad patrem refert. Nam nec sic consentirem ad nuptias, sed sacme velle , Nonne oportuit prascissa meantet Dolet autem se spacium non habuisse consilio. Et ante abundat , aut certe pra, cum sussici asscisse. Nonne primcommunicatum oportuit J Quam de stomacho repetitum est oportu ιι Et de mo-

, pr/scisse me ante prascisse proprie ad eum tesertur , hoc est , Pamphilum. Communicatum. J Ouoa neque hu)us proprium est, neque illius. Communicarum. J Ouia nuptiarum non Omnis potestas in patre est. s. mod verbum J Verbum pro αξίωμα more illo posuit. Id est, inorem dare, quod ait.

c. Quid Chremes t J Transit, a patre

nunc, & ad secerum redit. το quid, non ad Chremetem dicitur : sed ad illum transeuntis est , & non considerantis quid dicat. Luid Chremes t J Irascitur patri, quod cogat: Chremeti, quod non neget uxorem. Nove dolet , non odio haberi, non repudiari. aeui denegarat se , eis. Non latuerat Pamphilum , repudiasse Chremetem. Unde de Davus ait, Qui posteaquam audierat non datum iri filio uxorem seis. Commissorum 4 Putaverat nuptias , dc Chremetem mutare sententiam.

. Id mutavit. J Nove dixit id. si id

enim ad denegarat. Id mutavit . quoniam me immutatumd Παρ ἰμοιον. Nam quoties verba sunt, παρομοιον dicitur. quoties nomina, -ξονομαπα.

8 Itane obstinate 3J obstinat arare est aliquid in Pierius malum cum conatu Iacere perseveranter, x in alterius per-

niciem nimis niti. Abstrahat 'J Magnavi verbi de proprietate usus est. unde illud est, Iphitur Petias mecum divellimur inde. Abstrahat.J Magna indignati Oile usus est ι tanquam Chremes non tam filiae consultum velit, quam laesim Pamphilum. Io. Adeon hominem. J Alia exclamatio est adversam socerum. Neminem putat esse in genere humano ita infelicem ut se : quod est commune omnium, qui in aliquo moerore consistunt. Itaque non se, sed conditionem humanam dolet. & queritur natum esse quenquam qui possit esse tam miser ut ipse est, ac per hoc se. Adeon' hominem.J Amatorie. amore nominato exiluit in gemitus. Sic Virgil. aut si lux alma recessis , Hector ubi est y Invenusum aut infelicem. J I venustus est sine venere, id est, sine gratia , quem omnes respuant, repudientque pulchrae , 5c quem deformes appe tant. Iuvenustum aut infelicem. J In nustus cui displicens objicitur : Infelix. cui placens negatur. Aut infelicem quemquam ut ego hum t J Adeo se miserum dicit , quod sibi repudiare non licet: ut

propter se doleat humanum genus , in quo sit aliquis tam miser. Virgil. Heucadit in quenquam tantum seliu e Viuo sum t J Aνακολου est. ut quam enim inferre debuit, non ut.ri. PH D/ώm JQuam serveat indignatione, hinc aspice, quod frequenter exclamat. Pro Deum. J Alia exclamatio est adversus socer uia. ii. Effugere. J In totum sugere. I 3. 2uot modis eontemptus , strerm t JSi Chremes spretus, intelligemus Pamphilum dicere, quod operam dederit, ut id repudiaret Chremes t ut supra dixit , Mutavit . quia me immutatum videt. 2uot modis contemptus t J Chremes an Pamphilus Facta, transacta omniad Proverbiale est in id negotii , de quo nihil supersit ad agendum. Facta autem a Pamphilo : transacta etiam a

Chremete.

I . Repudiatus repetor. J Qissi de haec

iniuria ut, repudiare Sc repetere. Et tale est in Eunucho, Exclusit , revocat. Nisi

si id s. J Conjecturale argumentum. as. Aliquid monsri Huni : ea. J Dulo

583쪽

IN TERE

contumelia , & monstri de aliquid. minus enim esset, aliquod mons rum. Sic, Eruid hominis uxorem habes ; Et mutavit genus, dicendo ea quoniam foemina est. Sic in Eunucho , Taces, monstrum hominis' non dicturus es t Aliquid monstri alunt: ea. J Dum monstrum dixerat, ea subjunxit , tanquam non verbis , sed sententiae serviens. Nemini obtrudi. JMire obtrudi , quasi invito. de totum

cum iracundia. Obtrudi , infringi, impingi.

I 6. Itur ad me. J Dotem amator non cogitat: & ad vilitatem trahit, quod ultro venit, & quod se repetit Chremes.

Itur ad me. J si ad hostem. Plautus in Pseudolo,

Itur ad me.

Et Virgilius:

-- simul ense relicto Ibat in Eur alum propere. Oratio hae.J Etiam pauca verba veteres orationem dicebant.1 . Nam quid ego. J Q rasi dicat, quid

ego de patre dicam , qui alienam accusaverim Chremetem. Nam quid ego. JRedit ad patrem , in quo nove hoc accusat, negligenter cum agere, quod nolit fieri. Is . Tantamne rem. J Summam voti ac nuptias. Prateriens modo. J Hic ostendit specialiter quid peccaverit. Paterprateriens modo mihi apud forum. I Undique conflatur accusatio. ex saeto,quod praeteriens; ex tempore, quod modo; ex Io eo , quia in foro. ex modo de ex verbis, Uxor tibi ducenda est. Iy. Ducenda. J Mire diuenda. semper hoc genus declinationis , necessitatem ostendit . ut Virgilius Et paeem Trojano ab rege petendum. Sallustius: Agendum . atque obviam eundum est. Lo. Abi cito, suspenδε re. J Ad Hodie, Cito retulit. ad Uxor tibi ducenda es, stende te.

χι. Ineptam fari/m , falsam. J Duo

comparantur in defensionem, aut vera aut ad tempus accommodata. Ineptum

est, quod a quovis reprehendi potest. Falsum quod etiam prudentem possit

talere.

xi. si ego rescissem. J Si mecum

1 . Vt ne hoe facerem. J Tacerem. αnota, facerem , pro tacerem. Sed nunc. JDeliberatio ,& partes Uus. 26. Amor, mi Iericordia. I Haec oratoria fiant , cum unum nesotium in multas disti simus partes. Diverse tr hunt. JPro , in diversa trahunt. Amor. J A nccellario. Miserisoria. J Ams πψ α gr. Misericordia hujsu. J Aμφιδελία. NuptiarMm sollicitatio. J Λ perturbatione. Quibus colligit, consulere se non polle. Soticitudo est , quae inhaeret mentibus. Solicitatio quae ab alio fit.

27. Tum patris pudor. J Xμφιcιγύα. mi me tam. J Explanatio, in quo pudendum sit sibi apud patrem. Et ad illud spectat, Tute his rebus finem prascripsit , pater. Qui me tam leni passu est aut--.J Atqui accusabat eum. Sed amator 18. Et ne ego. J Pronomen hoc vim qualitatis habet. & est, An tali, tam bono Egone tit aversor. J Videtur inclinasse, ut secundum patris animum consistat. sed amore ad incerta iterum devolvitur.

13. EPorsum accidat. J Ad quam rem,

quo versus.

3o. Sed nunc peropus est. J Calliditatiscemineae & astutiae sententia haec congruit. Cum ipsa. J Ipsa , nunc domina mea. Adversum hunc. J Apud hunc. ut alibi, Ei iκ gratum fuisse adversum te .habio gratiam.

3 i. Dum in dubio est animus. J Translatio haec est a mole alicuius ponderis, quae ante quam in loco sederit, cum incerta pendet , facillime commovetur.

iii hie loquitur' i Hoc secum rdeinde conversus , ut vidit. M s.salve. salse. J Dissicile est aliud invenire verbum , quod sic declinetur, SaIυe ScoI-vete. quippe hujus Verbi per modos en rara declinatio. He loquitur t JPrincipium Terentianum injunsendispersio itis. O salve. J O, interjectio optantis adventum, aut repente perculsi.

mid agit'J Amatorie, & familiariter non addidit quae. Virgilius :

584쪽

an autem.

Ruas t J Lenta quaedam , & tristis est

responsio , & dolore plena. 33. Laboratὶ dolore. J Duplicem laborem Glycerii est e dicit, unum partitudistis, alterum curae & i licitudinis nuptiarum Pamphili. Laborat ὶ dolore. JCallide aggreditur juvenem , nam utraque propter illum perpetitur, & dolo-1cm & solicitudinem. Atque ex hoc. JMysiis, quae contra patrem suasura cn, Incertum inveniens Pamphilum , facile ad se convertit mentione dominae suae: de maxime quod addidit , cur illam aegram cile uicat. quare statim perse-cium est quod volebat, ut dicat Pam. philus , Egone istuc conari queam t . . Constitu J Nec addit, a patre : sed iiividiose, quasi &a Pamphilo sitit constitutae. An timet in negotio 3 In hunc

diem. J Idem enim dies cst quo placuerant aethinatae nuptiae, quamvis Chremes renuntiaverat.& supra, Hic πώpriis dictus eii dies. Tum autem. J Tum, Draeterea. Tertiam solicitudinem hahere Glyceriumne deseratur a Pamphilo. Soticita est. J Solicitudo rerum incertarum

nragis est. mod in hunc diem. θι. J Hic

certior metus est, de fravior.

s. uene istuc conari r J Ideo sic Pam. Philus , quia illa invidiose non deseri re cogaris, dixit: sed , deserm. Ego na isue conari tJ Non perficere, sed conari velle aliquid ait scelus, essectio est, etiamsi

non potest fieri. hic enim voluntas, non factum damnatur. ut Virgilius: Aisomnes immane nefm,ausoque potiti.

Conari'J Levius est conari, quam facere. Egone propter meti Magna vis est in pronomini us. de diveris sunt, &singula , de non praecipitantur, nec dicuntur uno spiritu : sicut in Eunucho, none illam , que me, qua illum ' qua iIIum, deest , amat: qua me, deest, non amat. Donet J Suadenter. subauditur,

ut feri sinam.

37. Qua mihi suum animum. J Ab nus

beneficiis. Suum animum.JQuantum ad amorem pertinet. Atque omnem vitam dHoc est, ut maritum speraret. Qua mι- hi suum animum , atque omnem vitam

credidit. J Argumenta a consequenti. Si tam deserit laec subjiciuntur.

38. mam ego animo egregis ebi ram. J Egregie, praeter cxteras, id est .

nimis.

Ben. c, pudice. J HIe illud solvitur,

Lana is tela victum quaritans o ut hoc

praestruat , bene Se pudice Glycerium

elle educatam, Lana ct tiara πιctum qua ritans Et non pertinet ad aTumentum,

nisi post vitam Glycerii intestigas. Bena

is pudice. J Ab honesto. Bena o pudiis

eius doctum. J Hanc sententiam quasi de exemelo probat. nam bene educata est i Chryside, quae primo pudice vitam, Pat-ce, & duriter agebat. o. Coactum egestate. J Propterea quoa Chrysis, inopia & cognatorum negligentia coacta. Coactum Usale. JNon paupertate, sed egestate. cui contrarium , Inopia, o cognatorum nulι

sentia.

i. Haud vereor. J Acuit animum adoleicentis contra patrem , crius etiam nomen grave est. 2. Sed vim ut queas. J Hic, vereor subauditur. Vt , prona non posuit: ut sit, Sed vereor ne non queas vim patris serre. Et ne non possis, non damnatio est, verum adolescentis provocatio in contemptum patris. Adeon' me ignavum. JA verisimili. I navum.JOuod adversum necessitatem proserendum fuit, id primum dixit, adesse sibi virtutem. quae sequuntur, ad sidem pertinent. Ita pro tempore contemptum patris pro sertitudine habet. Ignavum. J Ignavus est, qui vim non potest ferre, qui non est Arseverans. 3. Adeon' eorro ingratum. J PonN, conjunctio est expletiva , alias adverbium temporis. Ignaυum o ingratum. JΑυξηπις est. inhumanum aut seriam post subjecta dixit. Adeon' porro ingratum, aut inhumanum 3 J Mira omnis conversio. Non enim dixit. Adeon me obsequentem patri existit iras, adeo gratum , adeo Pium, adeo mansuetum diita amatoris per omnia servat conditiones , ut Oratorie hoc cogatur , scelus esic, si pareret nunc patri. 4. Vt neque me consuetudo. J Non ordinem reddit. serum enim reddit ad mansuertim , quod etiam serae mansuescunt. Nerud Amor. J Ad illud, Inbu -

585쪽

iN TERENTIUM.

um. Amor namque vehementior est in homines. Virgilius emia Iuvenis, magnum cui versat inu in ignem

Pudor. J Ad ingrartim retulit. Vt nequem consuetudo, neque amor. J Aπιδεας Mi superiora. Consuetudo , adversus seritatem. Amar, ad versus inhumanitatem. Pudor, adversiis ingratum animum. s. Commoveat . Neque commo at. JAυξηmς est ad majora.Viservemfidem.JExquisite : non dixit, ut contemnam

patrem.

6. Vnum hoc scio. J In eodem haeret,

ut excitet juvenem: neque audire se fingit quod dicit. Vnum hoc scio. J Vide quam callida sint, quae a Miside subiiciuntur , ad irritandam promissionem Pamphilic quae ardentem incendant magis . nam dixit ille omnia, quibus cogitur servare sidem : sed de merito ejus aut

nihil dixit, aut panim. Vnum hoc βιο. JQuasi hoc dicat , Quid tu facturus sis equidem nescio, sed unum scio. Vt memor esses jui. J Invidiose , quasi oblito :adeo commovetur hoc dicio Pamphilus. Vt memor esses Di. J Bene, praeterito: quoniam quae praeterita sunt, in recordatione magis iachumabilia sunt. ut Virgilius e- Cui parvus I..hu , Cui pater, coniux , quoniam tua dicta, relinquori

Idem alibi, Per caput hoc iuro , per quod pater

ante solebat. 7. o Masii, M sis.' Primum vocan-ἐi, alterum increpandi est. Eliam nunc scripta. J Id argumentum est,quam vivae memor sit, qui etiam mortuae verborum meminerit Chrysidis de Glycerio. 9. Iam ferme. J Femne, adverbium cs

sestinantis. Moriens me vocat. J Ex temore probavit locutam vera esse, non

& simulata. nam qui sini sunt, spe

longioris vitae adulantur. Virgil. Et laeis moriens reministitur Argos. Iamferme moriens. J Assectiis a tempore, quod postrema vox erat.

rα propriae Terentianae , raemia πνι- r. semota, deest sis o nos ostseli. deest remansimus. ut est illud, Egon

iram . qua illum, qua me Vos semota e

mus , quod nemo testis. an timuit, ne hoc pater ante firmatum amorem corignosceret Incipit. J Deest dicere. Praeparatio, de quasi vestibulum orationis

est. Inceptio dicitur orationis , quae longa taciturnitate, meditate, graviterque prosertur. ut Vrrgilius. Tum pater omnipotens, rerum eui sumisma potesas .

st. Mi Pamphile. J Λύμηος per m mιου & principium a blandimento. Mi Pamphile. J Imitatus est etiam blandimentum . Chrysidis. Mi Pamphile. J Vide redditam voci morientis

densis intervallis interruptam orationem, ut pote lasso anhelitu interveniente. Hujus formam atatu atatem. J Amat compendium lassitudo. Formam enim dicendo . pulchritudinem significat: Matem . quod parva. Hujus formam atque AEtatem. J Duplex causa commendationis , forma de aias: ut supra, Fortὸ unam aisspieio adoles tutam , Forma, sec.s . Vtraque inutiles. J Legitur de utilas.s3. Et ad pudicitiam. J Propter sormam dixit. Et ad rem tutandam. J Propter aetatem. Ατπδεως.

ut, L Ud te persuperos. Et est ordo, pro pter quod te oro. Per hanc dextram.J Tenet eum, ut apparet. Per hanc dextram.JFidei & foederis membrum. Ad manum sit conventio. Et ingenium. J Legi

ss. Per hujus stitudinem. J Legitur 3c uicitudinem. 16. Obtestor. J obtestatio dicitur , quando eum adjuramus , quem rogamus. Oramus per eas res , propter quas rogamus, Virgilius -- per eversa . genitor, fumantia Traia Excidia obtesor. Ne abs te hanestgreges, neu deseras. I Ad fidem,nesegreges. retulat: ad solitudinem, ne deseras: hoc est, ne aliam ducas, aut amare desinas , etiamsi aliam ducas. Noabs te hanc stoetei. Jtenens. Hanc , propter sormam & aeta-

586쪽

tem. Segreges.JHoc verbuni simplex fieri non potest. Neu deserm , postremo. Te obtestor. J Sextum παρελών. dixit enim jam , Quod ego te per hane dextram oro. D. Si te 1n germani. Sic tunc dicimus , quando praestitimus aliquid, & tamen nolumus exprobrare. ut Virgil. Si qua tuu unquam pro me pater INJum

eus aris Dona tulit.

Et alibi, Si bene quid de te merui. In germani fratris. J Non fratris solum, sed etiam germani. 1ς. Sive hae te solum. J Si aut te mihi

praetulit, aut nullum alium noverit amatorem in domo meretricis.

19. Morigera. J Hoc quas amanti utile fuit. Virgilius: Iuit aut tibi quidquam

Dulce meum. --

οo. Te si virum do. JHaec, ut diximus , & singula sunt,& non praecim tantur, nec dicuntur uno spiritu. Te si virum do. J Apparet quod jui ctis dextris haec dicebat. ideo & . Per hane dextram te oro. Amicum. J Potest enim & mari. rus esse,& non amicus,sed affectu mariti retulit amicum. Virum.J Ne segreges. Amicum. J Ne deseras. Tutorem. l omisi orbae. Patrem. J Quasi parvae. Patrem.JAd illud quod ait, Et ad pudicitiam.

6 I. Bona nostra tibi hae permitto , o tua mando fidei. J Conclusio per mandatum & obtestationem efficax satis. Bona nostra.JHaec verba quasi supellectilem suam ostendentis sunt.Bona nostra J Hoc est, Ad rem tutandam. 61. Hane mihi in manum dat. J Confirmatae sunt legitime nuptiae per in manum conventionem: Et mire hane:non, hujus manum. Mors continuo inam occupat. J Quo magis memorem esse oportet eorum, post quae illa nihil locuta est. 63. Aue i. J Proprie , quasi uxorem.JAMeptam servabo. J Conclusit partem deliberationis sitae per electionem. 6 . Sedeur rut J Corripit, quod abeat

ab illa. Cur . non intenogantis,sed corripientis est, & increpantis quod Glycerium deserat. Obstetricem. J opem reserit parienti, obstetrix dicitur: unde ac parturientes , Dropem, clamant.

6s. Propera, atque audin'tJ Et inter.

rogatio quo eat, & revocatio , ad argumentum magni amoris accedit.Verii munum eave de nuptiis. J Deest vicaι. figura

ελλειψις. De nuptiis. J Non quod hodie futuras nescierit Glycerium : sed quod illas hodie indixerit pater filio: cum si-pta & Pamphilo & Glycerio disturbatae

viderentur,quia sunt constitutae in hunc diem. .J Annotant quidam ω- hic corripiendum esse. 66. Ne ad morbum hoc etiam. J Iterim deest enim, accedat.

IN SCENAM PRIMAM

dem Andria ex duorum adolescentium pavoribiu gaudiisque componitur . eum fere solam Hecyram Terenti su ex unisu comoedia adolescensis effecerit.

i. Quid, e . t Has personas Terentius addidit sabulae , nam non sunt apud

Menandrum , ne παγ omlον fieret, Philumenam spretam relinquere sine

sponso, Pamphilo aliam ducente. Quid ais rore. J Ex verbis Charini apparet

Byrrhiam nuntiasse nuptias suturas cum Pamphilo: nec adducitur tamen, ut statim credat, & accommodet animum. Saepius ergo repetit interrogando. Et bene illa . velut amatorie de certa I queretur persona, Sic Vrgilius : solam nam perfidus illam colere , arcanos etiam tibi eradere sensus.

Ergo non . eas, sed ille. Et item hic, non Philtimena, sed ita dixit. Leuid ait, Drrhia i Miratur magis, quam interrogat , ves potius indignatur. Sic est. JHoe cum indignatione stomachi dixit. Ergo non . eas , sed ille. i. geui scis ' J Non vult enim verum esse. r quatenus 3 unde hoc scis 3 ud forum. J De loco. De tempore ,

modo. Deperi na, de Davo. Apud Forum de Davo audiυi. J Plurima dixit ad confirmandum Byrrhia, quando interrogatus est, a loco, a tempore, a peris-na. Ua misero. J Tandem aliquando per-

587쪽

INTER

victus est ut crederet. Va interjectio in

hisrebus quas execramur.3. Vsque antehac. J Id est, antequam

tua verva audirem. Et duas praepositiones posuit, ut dicitur: sed una est tan. tum , velut ad Verbium, non jam praepositio. Nulla praepositio praepositioni adjungi separatim potest. Usque , ejusmodi est , ut sine aliqua praepositione

raro inveniatur. Attentus fuit. J Ut attentus audire dicitur. . Lassu . eum mnfectus . stupet.J Lassus cura xx praeteri in spe. nunc conge s. id est, sic vulneratus, aut percussus ut sanati non possit. Lassus . cur eonfectus.

adempta attention Curis fectus ι confirmato timore. Stupet,

etiam rogantis. Quoniam non po-is. J Consolatio ad id , quod fieri non potest, suadens. c. Id velis quod possit. J Proverbiale. Nihil aliud. J Hoc magis gemitu ama

torio, quam ut responderet Byrrhiae, dicit : quasi magis Philumenam velit, quam vitam & Iucem. Idem alibi, In eo me obticto: serum id est charum mihi.Non enim dixit, Nullam volo aliam , quam Philumenam : sed nihil volo aliud , quod infinitum est. . Qua istum. J mi, pro uti Ex aninis dimovem. J Legitur , ex corde ejicias.

1ο. Tu si hic*. J Hoc gestu scenice

melius commendatur. Nam haec magis

dictatoribus , quam lectoribus scripta sunt. Hie ergo, se ipsum ostendens , dicit. & est hic pronomen. Sed Pamphilum. J Sed, inceptivum, pro atque eccum Pamphilum : ut Sallustius, Sed Metellus in vulnere. Hoc non discretivum :ut si dicas, sapiens, sed miser: hic enim discretivum erit. Sed Pamphitam video.JHaeepet Σπς φω finguntur. Ne ut lubet. J Adversus haec non habuit quid

loqueretur. & est permissio reprobantis ea, quae consentit. II. Omnia experiri. J Idem alibi, omnia prἰus experiri, quam armis, sapien- rem decet. Virgilius hanc posuit sententiam, Ne quid inexpertum frustra mori-

ENTIUM.

thorem & principem. refertur etiam ad dignitatem. Orabo huic supplicabo. JOramus quae bona sunt : Supplicamus in ad versis masis,vel cum lachrymis. Hunc orabo. huissuticabo.J Prooemia sunt petitionis , quibus ostendit Poeta rationem, qua nova & improba res, tamen petitur. Amorem huic narrabo meum. JNon studium aut voluntatem .sed amorem. Nec petam, sed narrabo dixit: totum magnifice.

it. Vt atiquor saltem prodat dies. J Saiatem . desperatis rebus solam petentes salutem, hoc verbo utimur. Prodat vero, proferat, prolatet, differat. Lucitius in

quinto , An porro prodenda dies st ρI . Interea fet aliquid. J Tale est hoe, quale illu i, Interea aliquid accidet boni. Sed nihil illum dixisse poeta per servum ostendit, dicendo Id aliquid nihil est. Fiet aliquiέ. J Ut supra , Impetrabo. is. Adeon' ad eum. J Constetudine

magis, quam ratione dicitur. unum

enim ad Aundat. ii ipsi nihil impetrei. J Aut, Quid . nisi nihil impetres,

ut te, Ac. In utroque idem sensiis est: sed sit perior per ειρωνειαν, inferior per simplicem explicationem solvitur. Et si quidni Iesitur, subaudiendum, adeas: ut si Quidni adeas 3 ut si nihil impetres, te arbitretur paratum moechum , si illam duxerit. Si nihil impetres.J Impetret, per u ρολογαν dictum videtur, pro peras. quoniam petitionem saepe impetratio sequitur. 18. Charinum , o e. J Non imperite Pamphilum priorem loqui secit, ted ut fiduciam det Charino loquendi : quod& Virgil. eleganter, Heus, inquit, Iuvenes monis te, mearum Vidistis si quam hie errantιm forte sororum ut ad consensionem Charino minus clausa Prae Pudore sit via. I9. salatem, auxiIium, eonsilium expetent. J Ut in petitionibus fieri solet, beneficium petens, utitur partibus deliberativae. Consilium expetens. J Eleganter. quoniam demens & improbum est quod petit, novissimum posuit consilium : ut si non possit concedi, vel consilium expetat ad sanandam dementiam. Cicero , Tu da salutem . qui

sl m dedisti.

588쪽

io. Neque poleonsilia Iocum habeo . neque auxi ucopiam. J Apud amantein neque consilii iacultas : apud inopem neue copiam auxilii. His duobus ostenit etiam sese amatorem. Neque Polconsilii locum habeo , quia amo : neque auxilii, quia sum miser. ar. Sed laud quidnam est Hoc si non adderet, locus confitendi amoris Ch r. no nullus sui stet. Hodie uxorem ducisti Vide miram interrogationem ante consessionem. unt. J De ea te dicimus quam volumus esse falsam.

1i. Si id facii. J Nihil prius, quam se

moriturum dixit, pudenda di rus. In de datum est, ut ille instantius quaereret causam. Hodie postremum. J Plus dixit, uam si dixisset, Morior hodie. Hodie po- remum.JΑ necessario: quia vivere non potest. Et postremum , adverbium est. et . Sponsam hic tuam. J Nulla cunctatione Byrrhia , sed facetὰ , παρρησίμ servili paratissime narrat. Sponiam hietuam amat.J Callide & Jonsam,& amat: hoc est, nec adhuc uxor tua est , neque aliquid admisit, quia amat tantum. Naisse haud. J Na, valde: ut de Cicero , Naassi vehem nter errant. Sensus hic est, Non id amat quod amo, nee id odio habet quod odi. hoc est, valde iste, inquit, non mecum sentit: id amat quod ego odi. Ne iste haud metum sentit. J Ne, Valde : aut ut quidam volunt, o quam. Lucilius in X. Ne in arce lovem discerpsi magnifice , anquit. 2s. Nam quidnam amplius tibi eum illa

fuiι ρ J Artificiose peribnam expressit

Terentius,nuptias recusantem: & simul εο virgini servavit. ic. Quam velum tJ Utique ut esset causa recusandae. Peramicitiam. J Suam& Pamphili. Et per amorem. JSuum tantum circa virginem. 17. Vt ne duca3. J Sussiceret dixisse , ne duens. Dabo equidem operam.J Plus illi promisit, quam ille poposcit. Dabo equidem operam. J Pronuntiatione levandum est. Plus enim dixit, dabo operam. quam

si diceret,non ducam. Non potest. J Deest,fri. & hoc ad patrem retulit. 18. Aut tibi nuptia ha sunt cordi. J Hoc ad Pamphilum pertinet. non enim unum&idem est. nam s idem esset e nuptis ha sunt tibi cordi, supervacuum esset additum , Cordi. Cordi 8J Animo. acute. Saltem aliquot dies profer. J Primo quae majora sunt,petit: postremo quae ex his

videntur minima: & hoc arte: ut, Iucu te vim ventis. submersasqueobrue puppe Et ad postremum , Aut age diversu , diuica corpora ponto. 2'. Profer. J Prolata, produc, disier. Aliquo i ne videam 4 Atiquo dixit,ut exilium esset incertum. Audi nunc iam. JCorreptio impatientis , qui non sustineat audire de exilio. o. Ego, Charine.J Sententiae quae ex pronominibus incipiunt, seria semper, sed vera promittunt. Virgilius Me natam nulli veterum sociare proc/

rum Fas erat ---

Ego . Charine, neutiquam ostiurn. J Se siis hie est, Non puto, inquit, hominem liberum, qui, cum nihil praestet, haberi gratiam sibi poscat. ergo cum tibi nihil praestem, nolo mihi gratias agas. non enim tui causa sugio , quod prius quam me peteres, magis nolebam ducere , quam tu cupis. Neutiquam. J Una pars est orationis, pro nequaquam. Aut alio modo dicitur, cum is nihil promerear, id est, praestet. ut Virgilius iiqu sui memores alios fecere merendo.

Et - Nunquam regina negabo Promeri

E contrario laedit: Quid commerur, aut peccavi, pater ρ3i. Cum is nihil promereat. J Mereri. est aliquid mercedis pro labore sumete. cum dicimus, Nihil meretur. hoc intelligitur , nihil mercedis dignus est accipere. Cum is nihil promerear. J Labore vel mereatur, vel mercedis petere debeat. ut, Luid meret machara 2 PIautus

in Pseudolo. I ralia avoni sibi.J Addi in gratiam suam, id est, sibi gratiam

32. Nuptim effugere. J Interposita distinctione, vultuose hoc dicitur , hoc est, cum gestu. Reddidisi animum. J Plus diei non potuit. Aut tu , aut hic Byrrhia. J Nie δικπκως quasi essicaciorem ostendit.

589쪽

IN TER I

ergo ad comparationem alterius reser

tur.

3 . Facite, fingite , in vetitie, escite. J , quod verum est. Fingitu quod falsum cit. Invenitur, ne temere fiat. Invenite ergo agite dicit post cogitationem. ii: e. J id est, in effcctuin perducide. Sed uitius, Nam ct r. mquam incipias, .consulto ubi consuluerti , mature fa Io pus est. Facite , gite, invenire. J Mire expressit Pamphili animum nupcias metuentis, cui quicquid dixerit, parum est. 3s. Ego id agam, mihi qui ne deiur. JNon dixit, ego non innabo ut ducam o sed quod est amplius. Et rectE. utriusque opera opus. Non enim continuo ducet Charinus,si non duxerit I'ampli ilus .mi- tur J mi pro quemadmodum. Nemihi. J Veteres frequenter ne pro non dice

bant. Sat habeo. J Sic ntiqui pro sussi cit , sat habeo dicebant. an vel abundat 3 At tu hercle. J Decii, adsers, dicis,

nuntias.

37. Nisi ea qμε. J Hoc est, daturne i Ea hodie Pamphiis nupti m BV sic est. C H. qui scis t BY. apud forum modo de

Davo atiuivi. Q d memor est Charianus,se non libenter audisse. Fugin' hined Comminantis est, & abigentis a se. Ego vero , ac lubens. J Nemo iubenter fugit , nisi coactus necessitate. Hic cliani ubens dixit, quod est lubenter.

IN SCENAM SECUNDAM

ACTUS SECUNDI. I boni. J II scena consilium continer perjonarum . ad qua, maxime e r. inet argi mentum. Et hie es locus inuo. ut feri solet, fortuna metxta robus pessis , magnas turbas dat.

i. Di boni, bovi quid torio i J Non mirum quod instalentius Davus exultat, qui , ut Simo dicebat, timidus fuit, ut

ipse Davus , etiam desperavit ex nuptiarum lcrrore, quas nunc falsas comperit.

Di boni . boni ruiu sorto i I Ex proximo repetivit bis: iud tamen alterum nominativo plurali, alterum genitivo singulari citctum est. Quid porto J Non solum

corpore, sed etiam ancino portamus tam bona , quam mala. Sic alibi, Ne ei iu nἀ a appor. et mali. a. Ut mi um, in quo λιγω s. adimat . .

atque expleam animum ga dio. J Ordine locutus cs h. prius enim metum adimere, si e demum gaudio perfundere. Hic ordo etiam in laude servatur.3. Ni scio quid. J Deeit proiter . ut siti propter nescio quia. L id. J Adverbiale. s. Exanimatum. J Pcrterritum, per

turbatum.

6. Sed ubi qua ram ' J Nunc in omnesse partes versat , quaerens quo dirigat

cursum.

. Abeo. J Videtur quassi constitisse , deinde quasi elee ille quo pergat. Habeo per h inveni. legitur & abeo o uti merito illi dicatur, Repia . Luis homo s qui

meto Pamphile.JAnte videt,quam com pleat orationem.

S. Euge, Charine. J Euge, modo pro interieitione positum est. Opportune. JDecst , adestu et non , Opportune Vos

volo.

tibus praescii inare ad indicanda quae dolent. Α'πολουμ . Habet nonnullum affectum quod addidit, Dave. Vis in m. J uin . modo pio imo , alias, cur non iIo. Mea quisem herilo. J videtur Cha rinus plus dixiste , Perii. quam Pamphilus, Mea quidem hercis cirre induἷio vita. Sed non est hoc. plus enim Pamphilus dixit. Nam qui vivit, non potest interiisse : is autem qui vivit, vitam PO-test in dubio habere. Ideo & juravit hercle o & auarmans Jusjurandum , certe ad didit, Bene rarae r quasi illud interii, sal sum sit. Ita Pamphilus plus secit, periturum se esse dicendo , quam Charinus interi ille. Et tu quid . scio. J Mira con pendia, quae contrahit Poeta longitudine fabulae r nec tamen peruit affectus persoliarum. Et tu quid. J Ucesi timeas. ii. Elia sicis. J fν υπικειαι. tanqxiam dicat, nihil est. Et id Legit' r, Et si scir. Hodie. J Tempus acidi iit , tau quam rem sciciis. Obitin iis .J Saere repe tzndo dicere , obtundere est. translatio alabris, 'ut i epe repetunt tunciendo aliquid malleo, de idem obtunciunt & hebetant. Obtundis. iam eis. I. Potcsi ei leo ατ οφη : ted sincerius eis & melius subdistinguere. α. id pavet. J Deest eb, ut sit , ob id hoc autem Pamphilo dicit. Tu ais it mi μή

590쪽

cm. J Pro, ne non , ut posuit. Hee. JCharilao. 3. Aique sue ipsum J ὐπηκροσει. Ille en mi hoc ident dixerat cum exclamatione: quod quasi Vanum contemnit. Me vide. J Utrum, laetus sum 3 an , me specta fidei datorem Z ut dici solet, me

habe, me respice.' I . obsecro te, quamprimum De me libera miserum metu. J Cum precibus &tempus admiscuit. Et bene libera. perfecta enim securitas, liberatio nominatur. Hem. J Ecce. demonsuatio est facti. Is . Uxorem tibi non dat iam Chremes JOratorie a summa coepit: cujus partes, multis dicentur. Iam non dat. J Beneiam.

quod si non dixisset, intelligeret Pamphilus, vel postea Chremetem filiam eo se daturum. Sed addito iam . plena securitas est. jam enim renuntiatio est perpetuitatis. Scio. J Pr aratio est auditoris ad eam narrationem , quae ostendit argumenta salsuum nuptiarum.16. Me prehendit. J Pro prendit. Addita aspiratione geminavit syllabam. Et preh/ndit dixit, quas vitantem ac fugientem. Ait tibi.J Ait, proprie: quia contemnenda dicuntur. Ait tibi uxorem da. r. se. J Conjecturam facit ex malis, quae praecellerunt. Ait tibi uxorem dare D. JDicit cui primo crediderit veras, dictu . ius subinde cur falsas. II. Item alia multa. J Bene distulit narrationem, ne si audirent Charinus &Byrrhia, desinant dolos struere adversum vigilantissimum seriem.Item alia multa.J

Commoda narratio a necessiariis tantum. Minas autem senis praetermisit, ne corrumperet bona quae nuntiabat. non ea narrandi locus. J Non vult dicere, quam minaciter secum egerit senex,

quam ue instet nuptiis , ne Charinum Byrrhiamque de spe dejiciat, quos vult

secuna adniti,ne uxorem Pamphilus ducat. Lua nuncJ Argumentum est, quaerere potuisse eum qui sit territus. nam timor curam parit. Narrandi locus.J Modo tempus , spatium. x3. Properans percurro. J Vide quantum dixerit, Properans Sc percurro,ut continuationem cursus ostenderet.

1'. Vbi re non invenis. J Vbi , moddnon est adverbium loci, sed temporis,

DONA TU s

pro possquam. Vbi te non D:mis, ibi. J Aiummo ad imuni divisiones, quibus dicta & facta continentur : sub quotauri genere sunt species nunc dictorum, nunc

tactorum , cum consideratione retui perso irarumque.

io. Nusquam. J Deest , vidi. Video

Drrhiam.J Dees struum. ac recte. diae rat enim, Apud forum modo de Davo a Livi. tr. Rogo. neg t virisse. J Mita brevitas , & imitanda. 13. Paululum obsinit. J Hinc est quod ait, Nimium parce faceresumptum. Ipse it istis. d. improvise noti/.J Mire,&n.oraliter. ex his enim quae iam non sunt. docet quid fecisse deberet. de , de improviso nuptia, pronunciandum. et . Ego me continuo. J Et bene , cantinuo ad Chremem: ut si ab utroque hoc fieret, ei set vera suspicio Davi. Ego macontinuo. J Deest, duco. Consuetudine dictum est. ἰλλ Ψικύς. Egomet. J Una pars orationis est. Chremem. J Chrem m& Chremetem, ut Darem dc Daretem.

is. Solitudo ante ostium. J Signa ab his quae sunt, quae non esse deceret. Iam id gaudeo. J si adversum , de non consentientem Pamphilum excitat ad gaudium laetitia sua. Iam iugaudeo. Sic Vi filius. Cum venit, auuii jam se reginasuperbis. 26. Recte dicu. perge. J vultu enunciandum. Hoc dicit Pamphilus. Maneod At parum temporis fuisti. Interea. JTem poris longi significatio. Introire neminem. J A non tactis. 27. Exire neminem.J Quid si intus eranuideo ait, exire nemiuem.

28. Nihil ornati. J Sic

Sastustius, Ergo Senati decreto servis um-

ne sit. 19 Signum. J Proprie pro argumento.

Num videntur. J A consequenti bus argu

mentum.

3o. Non opinor. J Ille opinionem accommodat tantum, hic multum tribuit conjecturis . opinor. J Quoniam argumenta sunt & conjecturae, opinor dixit. Nam contra opinionem , certa res est, quae aut opinamus, putamus: quπputamus , incerta sunt. Opinor narra lBene a prium ad cecinitam personam.

SEARCH

MENU NAVIGATION