장음표시 사용
591쪽
3t. Etiam pNerum. J Etiam pro praeterea. Chremi. J Sic Chremi, ut in si &31. Ole 'pisii sis minutos. J Sussiceret diminutive pisciculos dixit te. Quod
sic, minutos dixit: & pretium,obolo ei leemptos: quae est ultima nummorum signiscatio. Sunt enim genera minuto rum piscium, quae magno vaeneant. Hic ergo etiam ex pretio vilissimos pisces sisnificavit. Et, quid si minutos, sed omnibus ὶ Seni dixit, ut obsonationis ostenderet causam. Olera o pisciculos. J dsi pra generaliter, paululum obsoni : hic specialiter dixit. In coenam seni. J Mire seni, cujus est major cura domi. Nu ,.Jpro , non , ut alibi, Nullus dixeris.
y . t orationis. Ridiculum caput. J Pro toto homine. nemo enim ore contempto, ex aliis membris hominem velit significare. & est. εκλέ πους. 3 s. aeuas necesse sit ,si huic non det, te i
iam iιxorem ducere. J Ostendit odisti μα itiosum hoc elle, in quo , altero sublato , non necessario alterum relinquatur.
Nisi iid i . nisi senis amicos oras, ambis. J Hoc laborat Davus, quemadmodum Philumenam Charinus propriis laboribus promereatur uxorem. Nisi vi aes, nisi benis amicos orat. J Artificiose Davus Charinum excitat, ut si fieri ponsit adjuvetur negotium Pamphili, dum
ille sibi providet. Nisi videt.J Provides.
Ambu . Magnarum rerum desiiderium& appetitus , ambitio dicitur. Confirma in re a factis & a persimis , deliberativa nascitur.
ACTUS SECUNDI.Vid iritur sibi volt pater. J Hac naMilib rationem continet Davi Pamphili. i. Igitur. J Bene igitur. si enim salsae sunt nuptiae, quid cogitati stomachose etiam hoc dixit si volt. Virgilim,
x. Si ii. J I., ob id , propter id. Neque id in uria.JId est, usque adeo injustus sibi videbitur , ut se iniustitiae ipse condemnet. . Perexeri 4 Peripicere est ad plenum3d persectum videre. 6. Tum illa turba. J To ilia ad terrorem retulit. Quid vis patiar t J Hoc est,
patiariae uxorem ducere 3 Luid vis patiari J Sunt qui qui ii, pro, quicquid
evenerit, intelligant: quia dixerat, Adeon' me , navum putas ' Alii pronuntiant, ut sit sensus, Q id me vis facere8 an ut hoc patiar , uxorem mihi dari ZPater est. Pa hile. J Hoc vultuose pronuntiandum est, de mire pater dixit: ut ipso nomine videatur habere aut horitatem. dc veluti dormitantem & oblitum potestatis paternae, his tribus excitat , Pateres , Pamphile , di sile est , h e sola est
mulier. Pater es. J Λ necessario argu
. Di tis. J Hoc est resistere, contradicere, Pamphilo dissicile, perniciosum Glycerio. Difflatu es. J Αmnώπ
πις cum vultu. Deest rem re. S la. JSine auxilio, ac per hoc deserta. Sola autem , sine desenlbribus propriis. & μlade mulier dixit. Dictum factum. J Pro-vctbium celeritatis. id est, cito. Invenerit, pro inveniet. Conjum stivo modo pro indicativo usus est : & est honesta
8. mamobrem ejiciat oppido. J Callide
ad Dus periculum se convertit, cui plus amator timet, quam sibi. ideo vincituritati m. Apparet autem Davum male sua .dere: qui tum caveat Pamphilo, cum maxime sermidat senem. Oppido. J Excivitate. Diciat 3 J Miratur , & stuper. Cito. J Illo admirante, hic etiam confirmavit. addidit & tempus celeritatis. q. Cedo. J Singularis tantum numeri est: caetera pluralis, ut Salvesalvete. Die te ducturum.J Hoc est, quod ab initio ni
io. Egone dieam. J T. Ego . εμρααν habet: noc est, vel quom non oporteat dicere, vel quem non conveniat fallere, atque mentiti Cur non t J Non interrogat , sed facilitatem rei ostendit. Nunis quam. J Plus habet negariotiis,'i iam non. I t. Ex ea re quid Divide. J Amειαράοως. ii. Vt ab icta excludar, huc concludar. JMire hane cum pronomine significat, dicens ab ita. Illi nec lexum C i vavit, no
592쪽
uxor esse videatur. Et ex ferarum transsatiotie coacti dardixit. ut alibi, conclusam hic habes uxorem suam. Vt ab ira excludar. J Eν urrone rii: nam aliud insertatque intelligit Davum dicere. i,. Nempe nec se esse. J Eoi lectura atque divinatio an hoc an illud venturum ut . Nempe hoc sis esse opinor. J Ab imitatione Cm πις enim dicit utὶ deducitur.
is. Cedo. J Cedo singulariter tantum :caetera pluraliter. Ceuo . qui/ iurgabiit JAb utili. Hie reddes omnia. J Hic adver-b:um loci non est, sed adverbium t roris. ut Virgilius: Hic annis gravis atque animi maturus Alei hes. Peraei. J Facies, restitues. is. Inceria ut Hic est eventus. Sive omni periculo.J Hoc cit, sine ducenda Plii lumelia. I 8. Nec tu ea causa minueris. J Hoc est quod si pra, Id tavit. quoniam me immutatum NiIet. N.c tu ea causa. J Quia promiseris te es le ducturum. - 19. Neis. J Chremes scilicet. Neis mutet. J Ad consilium redit, & conjungit
io. Patri die velle : ut . cum velit. J Scilicet ne secutus, quod non sit Chremes daturus filiain tuam , parvi faciat iram patris, & neset uxorem ducere, utpote sic tus, neminem alium tibi commis tu
ar. Nam quod tu spere . J Sunt qui prosteres, timem habeant : ut sit, Nam quod tu timeas, scilicet aliam daturum. Propulsabo. J Hoc est, causam inanem esse monstrabo. id eli, ostendam nihilominus te esse ducturum aliam uxorem , etiamsi lianc non duxeris. Propulsabo. JEleganter pro eo quod est repeiram. Vxo- . in his moribus dabit nemo Nealaetam 'uaerat, His moribus. J Deest aliquid. ut sit, his motibus praedito. 22. Inveniet inopem. J-, εφε- κυκύς. Sed nec inopem quaerat. Inveni t. J Sunt qui a b ςο ιν dici utant, Inveniet inopem . it. Negi gentem ficeris. J Hoc est,etiam in paratis nuptiis.1 . Aliam otiosius. J Ex otio , hoc est , securus. Interea aliquid boni acciderit. JScilicet ne quaerendo inveniat. Interea aliquid. J Mortem patris adolescenti in
delicto pro bono servus ostentat. Acciderat. J Et .ad causam refert ut 1 α certe quia mortem patris bonum denuntiat: Acci irit. J Nota acciuerit etiam pro bono de ab hoc, dc apud veteres frequen
is. Haud dubium. J Plus intulit, quamen interrogatus. Inauem. J In eadem transatione permansit, quia supra dixit, Hue concludar. Bona ci κοτομια , ut mox juste Davo succenseat Pamphilus. euintaees 'dicam. J Cur non securus es 3 lignificat iam nunc radere, securum ei se, ut in Adelph. Tace, egomet conveniam Pamphilum. Et ideo ille, ut consentire dicentinuin taces, videretur : ai dicam.ut sciasilium , non silentium , sed securitatem imperat te. Quin taces 'J Correptio est silentium praecipientis, de eo duntaxat , ne timeat de nuptiis. id est, esto securus. nam tacete, securi est. 26. Puerum autem. J Videtur hoc illi contrarium cile, quod dixit , Quidquid peperissi aecreverunt tePere. Sic ergo io vitur , Quod ibi servus cum stomacho dixit, hic tantum, Pamphilum verecunde locutum accipimus. Puerum aurem ne resci stat. J Aut divinat . aut puerum pro quolibet sexu. sobolem , hoc est : foz- tum: ut, Quicquidpεperisset decreverunt to tire. ut Graeci pueros πιυδες , Homerus . I IUαειος Προαροι. τε de
Dieam Alciden, puerosque L D. Cautio est. J Cautione opus est, hoc est,
27. Nam po icitus sum. J Promissio de pollicitatio eandem vim habent: sed pol
licitatio majoris alleverationis eis. Hoc
si m. J Ordo est : ut hane fidem sibi d
rem , me obsecravit, qui se sciret non deserturum.
'. Curabitur. J Non curabo, sed impei sonalite cum dissicultare: quod q si arduum esset,& grave , ostendit.
593쪽
m. pacit etiam executionem tonsitiorum. i. Rivisio quid agant. aut quid eaptent consilii. Quid agant, auribus opus cst. αρος quid captent consilii. prudentia
dc sagacitate. & quod supra dixit, hon enituit idein repetere , obser es filium quid agat . quid consilii eum iEo caput. d enim prudenter dictuni fuerit, Non piget repetere. Actio tamen ex histribus constitit, cogitatione, dicendo, gerendo Revilo. J Redeo ut vid. ii Quia agant. J Quid rei pondeant, quid dicant. i. Hic niane non dubitat. J Non dixit, senex, aut pater: sed Hic, cum odio , quoniam animo adveri loquitur. I 3. Venit medita: us alicunde. J Terror objurgaturi patris, hortatio est ad pro mittendum Pamphilo , quod jubetur Ex sola loco orationem Ilerat inven isse se. JSolo,deterio, ubi meditari facilius possit. . Et orationem dixit, quod quasi ad plenum cogitari potui iliet,quippe meti .etatus ex solo loco. ευῖεπκ νοῦν, φησr τιῶ ερημαν εἰίροντες.
s. disserat. J Disturbet, de in diaverui in serat. Virg. atque arida dissert Nubila. Et in Adelphis, Miseram me d .ror uotoribus. hoc est . in diversiim rapit , distipat. Apud te ut sei. J Non , ne timeat , cavet Davus, sed ne amore a consilio suo alienetur Pamphilus. Apiare ei. J Praeparatus sis. cui conitatium est. Non sum apud me. 6. Modo ut posm. J Vt . prone non.
Modo ut possim.J A postibili, Pollim apud
. Nunquid hodie. J Ab utili eventu.
Nunquam , plus asseverationis habet, quam non. ut Virgilius , Nunquam on nes hodie moriemur inulti. Commutaturum patrem.J Iurgium liabi turum , hoc est enim verba commutare. Commutaturum verbum.J Altercaturum. Sie in Phormione, Tria non commutabi. .ris verba inter vos hodie. hoc est, dabitis atque accipietis, id est, jurgabitis. Ego arato commutare verba hoc ei se, pro bonis dictis mala ingerere: hoc est, iracundia in maledicti compelli.
ACTUS SE CNDI. Erus me relictis rebus. J Vide quam
mire, quum omnes consilio sibi agere vidiant tir, tamin omnes rerum
exitu inopinato ludificantur. 9 Simo , Davus. cr Pamphilus , Charinus . cripse Estr ιa. I. Herus me relictis. J Ad hoc venit Byrrhia, ut in errorem conciliet Charinum. & in hac scelia quatuor perlona: sine implicatione intellectus loquuntur.
Herus me relictis rebus. J Imponitur manus rebus , cum perficitur id quodcc perit: ut Virgilius .
Relinquuntur vero res, cum imperfectae relinquuntur. Item Virgitius. Atque opere in medio v. fixa reliquit
Relictis rebus. J Adeo praeposuit hoc negotii res,us omnibus. a. Hodie obserυare. J Observatio duplex est , vel captionis , vel obsequii. 3. I ρropte ea. J Neccile est aut alterum cile supervacuum, aut propterea post accipiendum. . Hoc agam J In gestu est: nam est figura corporis obser valitis quid agatur. s. Virumque J Et Davum Se Pamphi
est ejus qui repente aspexerit: nam vid. bitur nihil do ose locuturus: ut , Ma snam respexit ad urbem. De improυi o lscilicet, ne meditata intelligat eum habuisse eonsilia. Heate uxorem duem , ut Gxi. voL JNolo de voti, nimis imperiosa de superba dictio est . ut alibi, Pisces catero: p IAE, Dromo.Congrum istum maxim. m in aqua sinito Iudere paxlij r. ubi ego veneto. e ose sabitur: Prius noti. 9. VAMAmerii in me mora J Recusantis est magis , quam non volentis . con setis ea segnis ac tepida, si penitus consideres. Hem l Perculsus hoc dicto Birrhia, ita terjectione magis , quam verbo
personam quartam , sed non admixtam. ii. Quum istuc , qu dpos'. lo . impetro. J
594쪽
Nimis obsequenter locutus est pater. Et positio, pro jubeo: de Impetro, pro cxtorqueo. Popula, juste volo. Petimus enim precario : Poscimus in petiole: Postulamus jure. Impetra, pro cum impetrem.
II. Si m verus IJ Id est, veridicus: ut falius. pro falsiaicus. Vxore excidit. J Ca.deresse dicuntur, qui levati animo , assenuito ad inferiora labuntur. Vxore, hoc cit, matrimonio ac nuptiis. Vxore
excidii. J inod Graeci dicunt, ' ἔπιον,
I . Nullane in re esse homini euiquam Πιm t J Non in nullis terris, sed neque in terris, neque in perib na. ut Viit. Nubruam tuta fides .cum in amore fracta est et ab eo, Gemsubiisse hum seon fectum Atate parentem audierat. Alibi Terentius . CuIus iusim in t cunia perge
Aer s. verere et verba credere rubi quid
mihi tueri is T. DE re tis. Illud verbum. J Id est proverbium
de sententia. & sic veteres verbum pro sententia.
io Omnes sibi melius. J Sic alibi, Proximus sim egomet mihi.
17 Ega isiam vidi. J Hic corrigitur a Poeta, quod per iracundiam dixit Pam. philus, Aliquid monstra alunt. Forma. bona. J Distinguitur. I 8. Memmι videre. J Aut memor summe vidisse.Aut memini videre hoc est,in telligo, scio. aut memini quod viderim. Memmi vi ere .pro, vidis te. Ennius Memini me tum silari pati m. Alibi sic, Me. mini videre, non probare. AEquior. JHoc est, quare aequior Pam ito, benevolentior, non iratus, vel minus iniquus i q. In Icmnis. J Per noctem. ait Virg. Iibro diei somnique pares ubi fecerit ho se . Plautus , Mim modis ludos faciunt hominibus . mirisque ex mptu omnia insomnis. Alii insomnii, vigilans; sed melius per noctem. Quam illum amplecti.J Dicit nunc quod vulgo dicitur, cum ita
bus utraque capit, o rapitur miramorr. Hic nunc me cre it aliquamsibi fallaciam. J Davus ira videtur loqui, ut nullus spectator audiat: sed hoc ait, ut velit audiri a tene. 1 Gratia. J Gratia veteres pro caua ponebant.
3. Quid Davus narrat 'J videtur illi
blandius locutus esse. AEque qui uam nunc qui ἐ.m J Bene nunc quidem familiter nunc ei hil, ut paulo ante, cum dixit,
Id populus curat scilicet s AEque quicquam nunc quidem tJHoc est, nihil. . Nihil rhem. J Hem interjectio est irati, adversum eum, qui neget se alia quid locutum esse. simul quid sit AEque quicquam nunc quidem, senex explicat, cum ait , Nihil t Et est ευφημισμος antiquorum , pro nihil. Nihil prorsui. IId est, neque prorsus. Nihil prorsus dicitur, in quo nulla est ambiguitas. &es hconfirmatio negantis. siqua expectabam quidem. J Expebamus tam bona , quam mala: Speramus bona. s. Prater Ipim evenit. J Prater , pro
contra, ut, Prateratatem tuam. Hoc ma
le habet virum. J Eιγνικώς virum ditiis defessum senem. modo enim virum joculariter dixit. Virum. J Ad vituperationem cum ironia : ad laudem vero sine
6. Potin es verum. J Integrum , t ne, id est , potes. ut Vargilius, Nec potis Ionios fluctus aquare seque o Ze deest illi ei. Est enim nomen ris: dc facit , potis, potior , toti simul. . Num isti molesta quippiam. J Lu-ρiam. significationem minimae rei L t. 8. PAopter hospita huiuse eensu iurinem. Haec omnia pronominibus bene mollita sunt ; etenim atrocia sunt, si cum
suis nominibus nuda ponantur. Et huiuste hospita, non meretricis: & consuetudinem, non amorem dixit. ita omnia extenuat, ut Davus audeat constercs . A-t si altio ; bidui or aut tridui. JBene, aut siadeo ne si omnino negaret, or igitur tristis est ille ' diceret. io. Picitudo. J Propter turbationem In siqnificationem multorum, quae compenctio facimus, Nestu dic
it. Recta reputavit via. J Reputavit, retractarit: quia 1utare, Purgare est. En-
595쪽
de re arbores, Sc vises putara dicimus. via. J Consilio, ratione. ii. Laudo. J Senex inducitur, & credit. Dum licitum est. J Deest, per te hoc est, dum tu permisisti. Et mite hic utitur Verbis senis. ipse enim &pra dixit, Dum
impus ad eam rem t it .sμι, animum ut
expleret suum. Dum luitum es iaei. J Sic
veteres di placitum. & puditum diccbant:
quae nos,placuit,puduit. Dumque atara tulit. J Dum esset aetas immatura nuptiis.
Tulit . dilo significat: attulit, α abstulit; passus est, de pertulit. 13. Tum id clam. J Bene clam, quia nune liquidb apparet, Pamphilum voluntatem . propositumque mutasse. Cavit, ne Mnquam infamia ea ressibi esset. JMire utitur senis verbis. ipse enito supra dixerat, Dum tempus ad eam rem iniit, stat, animum ut expleret suum. Is. Nunc uxore opus es. J Ouasi denuntiatio est quaedam neces litatis seni impositae. Animum ad uaorem appulit. JEt bene appulit, quasi ab jactatione fluctuum ,& marini aestus. has enim tem pestates habet amor. Et sic dixit, Ad uxorem animum appulit; ut supra, Animum adscribendum appulit. io. Subtristis visus est. J sub , temperamentum est plenae pronuntiationis: ut subtriseis, subridet, non ad plenum tristis aut ridet: ut confessionem eliceret. Subtrisis visus est aliquantulum mihi. JMire servatum est in adolescente libero τὸ προεπον . de in amatore το πιθήον Nam Sc honesio juveni non congruebat versipellis vultus : de in amatore absurdum fuerat ingenuam ccolare tristitiam. Itaque nec ad plenum tristis suit, quia dixit Celanda reserat: nec gaudium fue .rat, quia ingenium Sc amoris necessitas in tristitiam retrahebat.
i . Sed est quia tibi succenseat. J Ouod
ille a summo ad imum 'posuit , iccausae derivationem opposuit. uod fiecenseat tibi. J Succens re, potioris est. uecensere. in re gravi & justa irasci. 18. Puerile est. J Apparet Davum nunc quaerere quid re spondeat: de ad quam causato derivet aversa suspicione tristitiam Pamphili, quam animadvertit senex. Pueriles. J Uttuna magis ideo suspendit, ut senex audire desideret : an
quia necdum commentus est causam . contra rependendam propos ioni seni, Nihils. J Videtur invenire non polle. I'. Ait nimium parce facere jumpium lMite ipsum dicere veluti ferat, & πι- mium , de parce. Nimium ρ irce facere. IPepercit, ne diceret sirclide. Mene J Perturbati indicium est, quia se ipsum pronomine ostendit xv. Meorum aquali m potissimum. linquatium aetate, po issimum dignitate:
13. Et quod dicendum hie siei. J Bene
hie, ubi non sit adolescens. α . Tu quoque perparce. I Bene quoque. quasi dicat, cum ille peccet, quod pu Cliter succenseat: tu quoque PCccas, perparce nimium faciendo sunaptum. Tu quoqueperparce nimium. J Et pι parce , α
nimium . cum susticeret unum. Et nimium, vituperatio est: ut,Ne quid nimis.
Non laudo. J Et quia perparce. 5c quia nimium. Nam parce agere, laudis: nimium, peccati. Et magna moderatione,non lau-ao, dixit potius , quam vitupero. 2s. Commovi. J Ideo commovi , quia argumenta dixit seni, quibus prodit
non cite veras nuptias. Commovi.J Supra solicitavi dixit, modo commovi. dccommovi dicit apud se, ut spectator audiat. non senex.:6. Quidnam hoe 67 rei 3J Verba sunt secum cogitantis senis , aut de his quae
nunc locutus cst Davus, aut de adventumulicium,quae in sc iram Vcniunt et id-n im hoc est ιι 1J Puli Hus est ienc x argumento falsarum nuptiarum, aulultimo Iouis tanquam se illuderet Daviis. Didnam hic voli veterator Ai: J V ieratores
vetus in astutia , de qui in omni re callidus est. Et hi duo versus ostendunt, pulsatum esse senem argumento falsa ruita nuptiarum : illo argumento quod ait, paululum ob onii tanquam se illa-deret Davus. Sunt ergo verba , ut diximus , iccum cogitantis senis, aut de his quae nunc Davus locutus est, aut de adventu mulierum , quae in scenam veniunt modo
i . Nani se hic est in 'i quis 3μam. J Si
promisia non compleverit Pomphilus. Ine o huis rei caput J Caput . cst origo& siimma uniuscuiusque rei. ut Virgil. O Latio caput horum.'causa malorum.
596쪽
novo modo cessante Davo , fallitur Simo per nimiam sagacitatem suam. Si. mul in hae scena id a ii poὲta. ut ad nup . .ptia, faciendas magia accendaturSimo. se quadam industria . qu Miam velut casu eveniun. et ut nunc Asticio benis. In multis enim ci raras e comicorum poetarum ita se
habet . ut casu putet steritator venisse, quod consilio sieritio m fActum sit. I. I a pol quid/m res ut . ut dixti. Lesbia. t Ex hoc scrmone, quem habent ingre liciates , sceliae apparet principium. quo a cuina Puditur, non quod incipitur,
initium dicunt. J Productio cli narrativa, ad explendum modo Potius 3usjurandum. Via x. i. J Et dixti,& uixi siι I. gitur. i. Fid lim his, ferm/.J Fidelem maluit, quam sidum diuere ..um enim honestius clxiisset. Ferme pro facile posuit.&ferme. facilitatem significat, quia sunt ad ver . bia extenuationis. Invenias. J Secundam pro tertia persona posuit, pro inveniat 2 is, Vel invenire possit. ut Orgilius
Migrantes cerna . totaque ex Drbe ruentes.
3. Ab Andrias ancisia hac. J Simpliciter dixit ab Andria est. pio Andriae est: nam & usu sic dicere solemus. Ergo ab Andria est, hoc est, Andriae favet, Andriae est. ut cum dicimus, Ab i est , hoc significamus, illi sauci, illi accommodat sui S agi vita. . Sed hic. J Semper sed contrariae sententiae significatio est. Et bene hie , ut ollendat de illo suille sermonem. Him JInteuectio est accipientis verba , & admirati tis. s. Vtinam aut hie surdus, aut hac mu
surdus. qui audire non possu: aut hae mutasactasit. ne possit dicere. Aut hic surdus, aut hae muta facta sῖ. J Συλλη li: Per genera.
6. Iusis tolli. J Haec est fides t suscipi
filios legitimos faciunt parentes. Et iu blatio matris est: patris tollere. v. st id ego iudio. Bene rursum ad-ἐuc ut ad desperationem senex Mysi.
rum desperatione ponitur , Aaum s.
Ilicet. Periis i. Haec res secundum jus civile dicitur: in quo cavetur, ne quis rem actam apud judices reperat. Sic ipse iii
Phormione, Actum. AIunt, ne agas. 8. Bonum ingenium. J Ingenium, na
o.2 idhoc'J Secum senex deest enim , rei est. it. Adeon' est demens ex peregrina. I per am Cc m , apta cogitanti. reli tuum autem sic pronuntiat , quasi reperto consilio. Et bene adeo. quia tam demens est, quod amat ex peregrina , id est , ex meretrice. Mulieres enim peregrinae, inhonestae ac meretrices habebantur. Sic ipse alibi,famia mihi mater fuit, ea habitabat Rhodi. Et lem us, potes taceri hoc quidem. hoc est, meretri cem habuisse te matrem verisimile est. Ex per Irina. J Am ω πως. deeli enim,
ut filium juseipiat aut aliquid tale. ix. Vix tandem sensi polidus. J Pulchro
colore inducto, poeta ostendit non minus falli suspiciosum , quam qui stultus est. huic enim veritas fallacia videtur, dum nimis est acutus, ac perspicax. α hoc est,quod ab eventu fingit poeta. non
enim in Davo est,sic errare nunc senem..
Vix tan em sensi stolidus. J Ouinque sunt.
scnsus, quorum duos se visum & auditum , magis sensibiles habemus, quam pecora. Unde Cicero. Non solum vi am. sed ei iam audiam, planeque sentiam.quasi ad tactum retulit, quo etiam pecora impelluntur ad sensunt. Duabus ergo reb scimus: aut ratiocinatione, aut sensu: quibus maxime praeliamus caeteris animalibus. Ergo senex se non sensu, non ratiocinatione sensisse , sed veluti calca ribus & stimulis punctum. 13. Hac primum.J Satis se sagacem senex ostendit , quando principia ipsa inceptioneique comprehendit. HAEc primum. J Bene pMm m: quasi ex multis , quas paraverat Davus contra Chre
1 . aeuo. J Quare. is. Iuno Luci fer v si va me. IIuno Lucina Iunonis filia, Graec ἡ Εἰλαομα Latini Nixos dicunt : Iuno a juvando ilicia , Lucina ab eo quod in lucem producat. Et gemina vota suam, m
597쪽
& partds , de pariens servetur . nam ferv m, propter partum : serva me,propter parientem dicitur. I ino Lucina fer opem: serva me obfero. J Nota, hoc versu totidem verbis uti omnes puerperas in Comediis, nec alias induci loqui in pro scenio, nam haec vox post scenam tolli. r. Fer opem.J Propter quod Lucina est. inde . bstetrix, quod opem tulerit Serva me obsecro.J Hoc extra etiana hanc potestatem Iunoni attribuitur: quanquam illam AIenari ιν Dianam appellet, &hoc lantiat in Bucolicis Vιτ.16. Hui, tam cito t J Tam cito, ut facilitatem partus ostendat incredibilem.Tanactio . ad reprehensionem. Ridiculum. JAd irrisionem. α inspice, ridiculum adverbium sit, an nomen , ut sit, υ:dehominem ridiculum : sed adverbium est magis.
II. Non sat commiae divisa sunt. Jconfusa sunt tibi omnia , inquit : nec unumquodque suo tempore seritur: luare proaeris. Non sat. J Non satis. Digesta & composita, & distributa. Temporibus. J Id est, per tempora. 18. Mihi tJ Adhuc Davus non percipit. de bene. quasi dicat, cum ille loquatur, illae agant. I9. Num immemores distipuli 3 Disci. puli Mysis, Lesbia ,& Pamphilus, Omnes per quos agitur fallacia. Bene ergo discipulos imperitos ostendit, & magi. situm Davum. quia supra dixit, Tumsi
uis magistrum evit ad eam rem impro-um. Num immemores di Vati: J Alii hic Pamphilum significari putant discipit. Ium : quia Davus marisier. Nam nomina ad aliquid sunt, aiscipulus & magister. de tunc discipuli, genitivus est sin. guttatis casus. Alii nominativi pluralis putant: ut discipulos dixerit, omnes per quos Nitur sallacia , secundum illud :Tum si quis magistrum cepit ad eam rem improbum. Num immemores disii puli 3 JDeest nunc. Et bene dis Vuli quia ipsum magistrum supra secit. Tra quid narres i. stto J si fabulam. hgo quid narres. nesiis. J Semper ita respondet Davus seni, tanquam non intelligat quid loquatur.
1o Miccine mesiimparatum. J Redit ad illam sententiam , Simul sceleratus Da -
nunc , eum nihil obsint ΔΓ.1 I. Adortus est. J Adorim dicitur, qui ex insidiis repente invadit. dictum ab eo , quod corpora aggredientium exurgant subito atque increscant. Aderaue. JAggrestus. Omnia haec ex translatione mari, dicta sunt
ACTUS TERTII. Dhue, Arrhi Pisti J In hae scena Ipecta, qu- m scite expressa sit confise
ludo medico. vel medica egredientis ex Vri domo. Nam veniens, de negotiis uus loquitur : abiens , de morbo. - haesunt pratero πνομαν, qua dicuntur αυζηs m.
t. Adbue, Archi Pis. J Sic veteres scribebant adhue, quando incerti futurarum rerum , ex praesentibus firme nuntiabant : quod est genus certissimae prominsionis de cautae. Adhuc , Archi Pis , qua adsolent , quιque oportet. J Medicina aut in ratione , aut in coia suetudine, aut in exemplis. Ad olent ergo, consuetudinis est: oportet, rationis. i. Signa adfatalem esse. J Deest haerentia aut pertinentia. sic in Heautontimor. Atque hae sunt ad virtutem omnia. Ergo absolute dixit, ut desit aliquid tale. unde de nos dicimus, Quid ad rem ; vel,
3. Nunc primum fae , isse ut lavet. ΤImperitiae notantes Menandrum, aut Terentium, ipsi ultro imperiti inveniuntur: nam λουσα τε vi His dicens , a consueti di ne non reces lit. cum lavisse, aut non
lavis te dicimus, a parte totum signi fidicantes. Et Teremitu propius ad significationem accessit, istoc dicendo, ne pudenda nominaret. Et sunt qui adhuc Archillis correptionem esse nimium sollicitae nutricis putent: quod ego non pro
bo. Fac istae ut lavet. J Istae quae ex puerperio sbrdebant. Quidam istae , ipsam puerperam dicunt. sic enim MMenander λουσατε - τ υ . se limperitiae accusantur , 'uod non continuo solent post puerperium lavare, sed diebus omissis. . ro si ei dare bibere . quanis
gis , quam ratione diait, pro . Date ri
598쪽
potionem. Intilius in sexto Date bibere fummo. Nam illio verba activa nullam habetu significationem sine nomine, aut pronoinine : ut si dicas, Die facere.
m. iussi ei dare bibere, e, quantum m Pavi, date. J Et qualitatem, & nwduin
rei dixit. s. Mox ego hue. J Vide ut authoritatem & jactatiliam medicorum imitetur, dicendo, quod jussi. & non suiliciebat: sedet lain, imperavi dixit. simul, haee quae .olent medici promittere frequenter , Mox ego huc re:ertar.
6. Per ecastor scit tu puer naim est Pam. philo. J Per Castoria & Pollucem ornativa sunt jurandi, aptasoeminis. Elegans, pulcher. quem Graeci κοσμιον
dicunt. Raed enim quis stit, hoc scitum
de pulchrum. Et est λαιρεως. nam ordo est, Persiit m ecastor. ut in Hecyra : Per pol quam paucos reperias meretricibus fideles evenire amatores. ut sit, per quam paucos. Et, nat tu es Pamphilo. ut Virgilius : Lyem Dardanio Anchisa Alma I eum Phrynii genuit Simoentis
Scitus puer. J Satis obstetrici est, adhuc
incertum aevi, & , ut ita dicam, a matre sanguinolentum , non pulchrum quod ipsum nimium videretur cito9 dicere, sed scitum pronuntiat. Ideo subblandi tur, ut Operae pretium majus accipiat.
nunc salvus. alias superstites sulit senes& anus: quia aetate multis superstites,
jam deliram. Unde de superstities, qui deos timent nimis quod signum est deliramenti. mandoqui em ipse est. J
uando & Cum interdum sunt conjun-etiones causeses. Sc quando pro quo
niam, de pro quia intelligimus. Luando' ιidem ipse.J Transit a puer' ad ipsum Pamphilum.'. Vel hoc quis non eredat i J Eιρωνεια est. V. I, modo est disjunctiva conjunctio , sed pro etiam posita. ut apud Virg. Lum: Vel Priamo miseranda mansu. Et
Carmina vel ea Io posunt de cere lu
Et bene, vel hoc: subau ias , exceptis
illis quae reprehendit sipra. Abi t/essa
tum. J Et ortum legitur, ut sit, instructum, commentum, dc compositum. Io. Non imperabat coram. J Coram , ad certas pers nas resertur: Palam ad omnes. Eoid optu facto esset . puerperAE. JEst imper native dicitur. Opus facio esset, puerpera. J Dativus casus est , ut
sit , ipsi puerperae coram non impersebat, quid facto opus esset. Sic enim dicimus , Quid vis tibi faciam ' Puerpera.J.Omnis quae peperit, puerp.ra: . - τηυς, quae primum. Et non quod puerum , sed quod filium peperit , puerpera dicta est. Et apud veteres puer pue Ius . puera puePa. it. Illis qua seunt intru. J Argumentum ex eo quod non factum est, cum fieri potuerit: δύ ex eo quod factum est , cum fieri non oportuerit. Clamat de via. JMire elamar. quasi dicat, maluit et amare , quam sine labore intus imperare. I i. Itane contεmnor abs te 'i Hoc est, usque adeone contemnor 3 valde con temnor Temnor autem , Graecum est, id est, cador de rejicior, τη τεμνο a. nam veteres temno dicebant sine praepositione. Itane tandem idoneus. J Indignatio est ad aestimationem revocantis eius dicta vel facta; a quo contemnitur quis. Idoneus. J Aptus de ei rei natus. ii. Aperte fulgere. J Δύο δι' ενος , &fallere, de aperte. I . Saltem accurate. J Mire saltem quod ponitur in deiperatione rerum. primo enim fuerat hortatus Davum , ut
non conaretur fallere. Sahem accurate.JΖεύγμα a superiore , fallere incipi M. aut certe συλληψις fallere incipi M. Certe si resciverim. J Et utrum pro cum resciverim: an quia stultum me putas ars. Certe hercle nunc h e se. J Hoc ita dicitur, ut audiat spectator, non ut Simo. Edixin' tibi ρ J Hic illud reddit,
Mira tibi ne temere facta . s. Interminatus sum. J Pro , minatu sunt. Plautus in Aulularia e praeterea tibicinam , qua mihi in-m bibere fida,
Si vino stateat, Corinthiensem fontem , c, Pyrenaum potest. Num veritus t J Veretur liber, metuit sei viis. dc deest es : apta ellipsis irascenta.
599쪽
Alibi, Non simultatem meam revereri r retulit i J Retulit. profuit, vel intersuit: & producit re syllabam & est sensus , Sic coiitempsisti, quasi tibi non
comminatus sim.18. Teneo , quid erret.J Hoc dixit, non ut Simo , sed ut stem tot auaiat. hoc denique tenex probat , dicens Davo , ita taeest Et quid ego agam habeo. J Et quid respondeam scio.
is . . id errum tJ Propter quid , aut
propter quam rem, aut quo modo, aut ropter quid. Qideredas. J Repetit verum ejus quod ait, Credon . quare adjuvandum pronuntiatione est. non tibi renuntiata.J Nuntiata. Compositum
pro simplici. io. Mihin' quisquam tJ Favet sibi se
nex in eo, quod te vult perspicaciorent videri. Eho an tute. J Eho modo interjectio est adintrantis, alias ad se vocantis, Ehodum ad me.
ai. Nam qui . J gelii, unde. 22. Quasi iu dicat. J Dicιυ , pro credas. non enim dicimus, nisi quod credi. mus : ab eo quod sequitur , in quo pra: cedit: figura uolt ληψις, a posterioribus ad priora. Idem alibi . Audact. ν letio Et alibi, Faeneratum istud beneficium pulchre tibi dices. Id est, credes,scies, senties. 23. Etiam qualis. J Etiam pro adhuc.
ut Virgilius IdMιmque etiam currus , etiam arma
. 1 . Egoneret J Duobus istis pronominibus ostendit te senex scire omnia. Sed si ruid narrare decepi. J Occepi melius. quam ιncepi. dicitur ab occipio : est enim occepi. quasi caput rei instituias. Fat . J Potest & ι ωνικιδε false pronuntiari: potest de falso loqueris dici.
ut Sadosius , Falso queritur de natura sua humanum g nsu. Et vocalitatis causa se dixit, ut sedulo. optato. certo: quasi sedule, OPtate, certe. Nihil iam mutire audeo.J Ennius, Nec dico, nec facιo. Unde &inutos dicimus. Quod Graeci φθεγγειλα. 16. Neminem peperisse λie. J N.minιm
dicendo, majorem confirmationem fecit, non solum Glycerium non peperinse, sed etiam neminem. Et hic dicendo, ostendit domum. Et est neminem, nulliun hominem. Et nota in sceminino
T. Alose deferent puerum. J Quasi di
18. Id ego jam nune tibi renuntio. J Fingit te prodere, quod ipse facturus est :ut non credat senex ab eo fieti, quod praedixerit fore. Id ego iam nune tibi renuntio here futurum. J Rε syllaba, apud
veteres interdum abundat: ut modo renuntio . pro nuntio. & Cicero. Renuncia turmihi. Renuntio. J O iasi secretum consilium : ut supra Renuntiartim est.2'. Dava facium consilio aut dolis. JCommodius , & niagis cum invidia dixit , Davi. quam si meo dixisset: ut Vι gilius ι cum Turnus ilicus uetur, dixit, NuEa mora in Turno.
1 o. Prorsus a me. J Prorsio , quasi porro versus : quod Graeci dicunt. Prorsus a me.J Qindam p risi, pro qua re positum putant. Ego pro eo quod est
omnino. Sunt qui cono tinctionem velintelle. Opinionem hanc tuam.J Hanc tuam, cum taedio dixit, hoc est, nimis molestam, nimis iuspicaceiri, nimis accusa tricem. Sic dixit hanc tuam . ut 1Pe de apibus , Vere Do. Et, Solemque suum. Dabdera norunt. Et in Adelphis, Iam vero omitte Demea tuam istam iracundiam. 3 i. Audivi . c, credo. J Locus communis , an famae credendum sit. Et bene subjunxit, credo, non enim audiisse, statim credere est. Multa concurrunt Di.JReliat enim , ut multis concurrentibu Ssignis , una conjectura confletur.
31. Iam primum hac θὶ Pamphilo gra-υidam dixit esse et inventum s falsum. JSecundum quod credit senex. Et a summo ad imum , & cx factis , & ex dictis, de ex rebus atque personis sumit arqu-
33. Postquam videt nuptias domi apparari. J Eleganter omisit, in cujus domo. Missa est ancilla i Pico. J QDd Graeci dicunt aruo λν Nam loci significatio est , etiam brevitatem temporis
36. Nihil moventur nuptia. J Non perturbantur nuptiae. Momentur, differuntur. Luid ais t eum intellexeras id consilii caper. J Quaqua se verteret Davus, Obvium infestumque invenit senem: & tamen ita versute it obviam, ut etiam coin prehensus elabatur.
600쪽
. I ris igitur eum ab ira abstraxit i JNon si igide intulit , dixisse se : sed cuintilagita alleveratione. & abstraxit proprie , ut supra, Mea Glycerio miserum ab-ji abat' de, Di υεθimur inde Iphitus O Pelias mecum. Eruis τι tu reum .i Hoc sic audien tum est, quati dicat, Dixi. o. Misere hanc. J Misere, valde , nimis. Nune sibi Axorem expetit.JOratorie, pro eo quod est, non recusat, expetit.
i. Id mihi da negotii. J De proiectio ne pueri pro sotibus. Id mihi da negotii.JUt caveatur ab appositione pueri ante ostiuio. Tu tam .n id. m. J Idcm abundat. Apud veteres , Tamen idem . integrum fuit. unde apud nos tandem. & tamen natum est. sic & idem de eorumdem dictum. Tu tamen idem. J Tamen idem aut pro tamen positum est, aut pro tandem: ut sit, Tu tandem has nuptιm pergefacere. ita ut facis.
3. Leod parato opus est. J Diserte &Latine dixit, ruodparato opus est. . Non impuιit me. hac nunc omnino ut crederem. J Non impulit, non persuasit, non Persecit , ut crederem Glycerium peperille. Et cum dixit omnino, ostendit quaedam se credidis te, in quibusdam jam ulla circumventum. Mire autem cautum capi inducit senem, ut crederet, quod Glycerium non peperisset.
s. gua dixit, sint vera omnia. J Quaeroitea dixit Davus. Et bene omnia ut appareat senem multa credere vera esse, quae Davus dixerit. 6. Multo maximum. J Multo etiam comparativis antiqui adjunxerunt.
ιto . multatum rerum promistio. 8. Gnato uxorem.J Subauditur.ut det.
9. Him. J Pro cur alias , alio
11. In ipso tempore. J In ipsa oportunitate, in ipso articulo. Eecum ipsum ob-ςiam Chremetem. J Continuo mutavit declinationem: ut, Iubeo Chremetem.
ACTUS TERTII. V Vbeo Chremetem. J Hae eongressio duo I rum senum ad tale periculum adigit bulam, ut id non videatur consilio .sed
mentu posse vita ri qui eventus est Crse nis prasentia. nam nunc ex falsissent vera
I. Iubeo Chremetem. J Firme aliquid iubere,velle est. Iubeo ergo volo & deest, salvere: quod exprimitur ab alterius personae interventu, ut Vivilius, Reddique viro promissa jubebat. Et sua ληπικως: quia qui dicit salve, lubet. Volumus enim animo : subemus Verbis. o 1 te Uctum qua rebam. J Placabilis & lenis amicus per totam fabulam inducitur Chremes ut cognitioni ad ultimum interesse pollit. Optato AEdvenis. JOptato . adverbium est . ut Virgilius, M
t. Aliquot me adiere. J Aliquot . hoc est nec multi, nec pauci. Ad iere, non accesserunt : quia aditus arduus dissicilisque est Ergo adiere,quasi importune,& interpellantes adierunt. Sic alibi,'r rhia quid tibi videtur 'adeon ad eum ' Ex te auditum. J Ut est, De Davo modo audivi. Ex te auditum. J Ergo non rumor, sed veritas.
3. Id viso. J Ob id visb. deest te r ut viso, ad videndum venio. Tune , an iri insaniant. J Tu insanis , si dixisti : illi insaniunt, si non audita reserunt. . Paucis. J Et paucis, de pauca legitur. Et quid ego te velim. J A docilitate. 6. Per ego te deos oro. J Ordo est, te pepdeos oro. ut Virgil. Per ego te has lachmmas. Et nostram amicitiam Chremes. J Legitur de Chreme. 7. Qua incepta a parvis, eum atate a crevit uid Mire autem, incepta a tamvis cum atate . ut ostendat, non nuper coitam amicitiam , sed antiquam. ut, Veterem Anchisen agnoυit amicum . Idem alibi, neque enim novus iste Diana Venit
amor. Ageravit. J Ut supra, Adcurate. Ad praepositione utitur familiariter. A crevit. J Hinc Virgilius,
Cresent ilia . crescetis amores.
8 Et gnatum meum. J Ineptuni est se adjurare aliquem, Persalutem filii mei. ut faciat id quod te rogo. J Sed huic etiam subjungit. s. Cuiua tibi potestas summa servandidatur. J In tua est inquit potestate , dc
tuus est. haec ergo obtestatio dicitur cum per eas res adjuramus ali 'uem , de quibus agitur causa. Ut, Iliaci cineres, O