장음표시 사용
651쪽
aut excludendus est Phaedria, aut ex do- ore militis in hac fabula fit exitus tra. gicus. Ec hoc inales, ut sapiens, locutus est. Ergo ni eniti ille convcnit ridiculas per Ibnas non omnino stultas & excordes induci a Poetas comicis. Nam nulla delectatio est, ubi omnino, qui deluditur, nihil lapit. Si ultitia autem est in
hix quatuor modis: aut non venire in mentem, quod oportet: aut si venerit, non ten Ic : aut bonum consilium amittere , aut malum admittere. Vive ergo, ut hoc quod commode miles viderat, non teli uerit, totumque amiserit. Hoc autcm idcirco litterpositit Poeta , ut ostendoret, quid veneni haberet assentatio : per quam non modo errantes decipiuntur, ac praecipites eunt e verum etiam sapientes intercium, sanique ever.
o Quando illud quod tu das, expectar.JHac lementia tollitur militi, quod recte semerat: nec Persuadetur tamen, quod
ametur ab amica.s8. Iamdudum te amat. J Vel nimium de valde , vel jampridem. H. ροὶ uod Lisar. J Hoc ad illud refer tui, quod lupra dixit, Par pari referto,
6o. Ne quando iratus tu alio eo eras. JEt llic locum pro persolia positit: ut ne
diceret, ad altam. 6 i. At mihi istuc non in mentem venerat. J Sic pronuntiandum est, quasi militi monstri simile videatur, sapiens di. etum alii prius venisse in mentem , quam sibi. 61. Ridicuti m. J Vel hominem , vel dictum significamus. Caterum hae tute melius quanto invenisses , Thraso Sci. licet , si cogitasses.
ACTUS TERTII. V ire vocem visa sum meda militis. JHie ind citur m lsrplex concursus dulta lium perseriarum , or ι amen virtute consilio Peria distrata rem . ut confusionum sit facta sermonis, simul etiam pros cuique accommodata mire reprasentatur
I. Audire vocem visa sum modo militii. J
omnes sensus visa dicuntur, ab eo quossest certissimum oculorinii : Ergo visa sum . sensi. ut Virgilius r iisque canes Mutare per umbram .
x. Satae mi Thrasod Quia secum , a Llitis e ciuia apud illum , Thraso. Est quaedaina ocu us nomen honestum est: sicut orator, philolisphus. cst quaedam, cujus nomen offensum est , ut miles ,
3. Meum Suavium. J Tria sum os u-landi genera, osculum scilicet ,basium, de suavium. Oscula ossiciorum sunt: Basia. pudicorum affectuum: Suavia , libidinum vel amorum. Meum Suavium. 4Cum osculatetur, dixit. mi araturri Et hoe blandimenti genus est poli oscu-llim .sed duri est ad agrestis: infert enim, Ecquid nos amas i Et EePid. aliquantu.lumne sgnificat: & ideo illa plurimum. recitat. Cicero in Catili iram , Luid υ , Catilinat ecquiκ attendis Deluia anima. vertis horum Frontium t
. D. Mieina istae r J De . propter: ut sit , proptet sidicinam. Et vide noti puellam, sed fidicinam . quasi ab amatote dictam , & co amatore , qui quasi memor sit artis , qua delectatur: α quia
puella sit aemula meretricis: nam m retricum est fidicinam esse .mam venuste quod dedit principium adveniens si Bene reprehendit Parmeno. nam in beneficiis
debet oblivisci qui dedit, &meminisse qui accepit. Et est gravis eἰρωνεια Edam
venuste ts. Plurimum merito tuo. J Facete meretrix amorem suum non ad avaritiam
retulit, sed ad ossicium. Et cum de fidicina , inquit, te amem praecipue merito tuo. Alii sic respondere intelligunt, uvipsa de fidicina gratias agat. nam cum ille dixerit, Ecquid nos am illa res. Pondit, Plurimum. Quod autem de li-dicina sae dixit ille, sub)ecit haec, Merito tuo id est, quoniam mereris , dando eam. Sed melius est, ut Praeter munus Merarum dixerit. quamquam multi munus meritum intelligant. ut est illud Vir Ilio Quique sui memores alios fecere meren eid est, gratos sibi reddidere munerando. 6. Eamus ergo ad coenam. J Decuit pa-l rasituti
652쪽
ramuri de eoena etiam importune admonere. cum quadam . m , velut
magnae rei. Hem alterum.JBene alterum,
quia duo sunt. Hem alterum. J Si hic reprehelidatur miles , alterum dictum : si parasitus, alterum hominem. Vult enim Parmeno & parasito esse versutior, de debet esse, cum p oris conditionis sit. Item alterum. J Alterum, non respective, sed abiblute. ac si dixisset, aliud dictum, vel alterum stultum. . Ex homine hunc natum diem. J Recte reprehendit Parmeno duos , quorum unus beneficium Thaidi exprobrat, alter pro beneficio coenam ostendit,tanquam ad eam currentum sit: nam hoc significat, Quid ι r quasi sit causa properandi. Vbi vis , non moror. J Ad, Eamus ad coenam , Vbi vis retulit: Ad Suid stat,
s. Luasit -- exeam. J Mire, Nunc exe-m . quippe qui jamdudum procul
steterit.'. Iturane Thais quopiam estJ Ut ex- retiatur Thaidis animum , fingit nestire quo eat. Hem 1 Parmeno. J Vide deprehensam meretricem velle blandimentis
meno 3 An quasi perturbata haec loquitur , etiam de nihilo blandiens , utpote meretrix & faceta An quod illuserit convitio Z Hodi/.J Dulciter additum ho-He. quasi cum exceptione: quo se significat non perpetuo obsecuturam militidi ut quae promiserit, biduum tantum abfuturum Phaedriam. Quid ρ hune mn A, J Si dixerit militem , laedit praesentem , si amicum,laedit Parmenonem. Mue igitur pronomen invenit. ii. Video . me radet. J Opportune Parmeno satetur odium militis, ut retundat ab eo amorem Thaidis. Vbi vis, dona adduni tibi a Phauria. J Nil potuit exitiosius militi contingere , quam ut continuo rivalis mitteret munus, & posterior, di coram ipso. Dona ad bini tibi a phia ia.ὶ Cum illa sit b pronomine ce-
Iaverit nomen militis, ex arte Parmeno pronuntiavit, A Phadria.
moram refertur. Quid Lamiu tJ His ver
his miles insilii is dolere se indicat. Cur
non imus hine ρ J Ubi servus rivalis est
I 2. Pace quod i tua. J aut gratia, aut voluntate :& deest eum. α sic locutus est , quasi bellum his verbis om-bus indixerit. Pace quod fax tua, dare
huic qua volumus. contenire contiqui.IProprie: quia pax, datio . dessitio, conis ventio, colloquium, militiae verba sunt :& invidiose sic ait, quasi per eum non accipere liceat dona T dem. Et sie pronuntiandum , ut subaudiatur velut sit, vel dare, vel convenire, & colloqui: urinter hostes solet. Sallustructua pacta in conventione nonprastitissent. Et alibi, Cuius ad verba voluntate , colloquio militibus promisso. corruptio facto paucorum. O exercitvi Sylla datin est. I . Dare huic qua volumus. I Haec singula cum invidia pronuntianda sunt. Convenire o conloqui. J Sic pronunciandum est, ut quasi dicat, liceat per te miles , quod etiam inter hostes, & iii bello licet. I s. Perpulchra eredo dona. J Eἰρωνεια
de fiducia pulchrae virginis. Nostris simi-ha. J Et husimilia, de Burumsimilia, di
16. Res indicabit. J Scit Eunuchi nomen posse contemni: de ideo videri vult potius, quam sperari munera sua, id est, Chaeream. Iubete istos forara exire , quosi usi, ocius. J Cum siducia & alto vultu pronuntiat: & sestinat, ne occupet miles prius abire, quam videat. Et est or
I . Proceda tu hue. J Bene praeiae dixit , non accede , aut veni: ut appareat disii itas in incessu. Et callide ab inseriore incipit munere, hoc est, a puella ad Chaeream venturus , simul ut a vero mancipio incipiens, ad salsum sine stu-picione transiret.
Thais cupiebat. nam supra. Nonne ubi dixti cupere te ex AE hiopia anet iam. Vsqua additum, ut longinquitas monstraretur. & hoc est quod facit, Munus nostrum Omato verbis , quod poteris. Ex
AEthiopia est ροι. J Hic ostendit quid
sit ex AEthiopia, addendo usque: ut ex longinquitate dignitas muneris ponde.
retur. α quid etit jam criminis in colo-
653쪽
re, quando ipse dicere gloriatur tui de sit 3 Et mite ab inseriore coepit, ut αἴ doni faceret in Chaerea : & turpi
praecedente, lenocinium comparat secu
turo pulchro. VAue, modo adverbium de loco eit: ut , Sicula pra pexit abusque Pachino. Hic sunt tres mina. J Callide
munus ad pretium revocavit, ut *d avaritiam converteret meretricem: ne ossicio donantis & gratia leniretur. 3c ideo non dixit, tribus minis valet , sed , his sunt tres mina: quasi jam vendenda sit. xy. Vix. J Aut dissicile significat, aut
non : ut sit, neehoe. Lucilius: Carcer πικcarcere dignus. Ubi tu es, Dore t J Tanquam quaerat eum, ut nomen indicet: quo audito magis dissimulet Chaeream secede hue. J Vultu eo dicitur quo debuit dicere , & dicto aemulorum laesus de confidentia destitutus , velut in eo duntaxat conspectit Chaereae confidens. Nem l Eunuchum tibi. J Mire : postquam dixit, Eunuchum porro dixti velle te . . Ωuia sola utuntur his regina; repperi. io. Quam Iiberali facie. J Non narrative laudat , sed per interrogationem, quae major fiducia est. Suam arare integra. J Id est, qua florent puberes, ut Virgil. atque integer aevi Ascanius.1 r. Ita me Di ament. J Iuravit ideo , ut non amore Phaedriae,sed veritate cogi ad laudandum videatur coram milite. Honestus. J Pulcher. Virgilius.
Et titos oculis asarat honores.
Non sui. J Hic subdidit, quod in ancilla praetermisit , quia AEthiopissa honesta
dici non potuit. x1. Numquid habes. J IIabes pro invenisti. Quod contemnas. J Plus est contem nas, quam vituperes: & deest , in hoe ut sit, numquid habes quod in hoc contemnas 3
13. Tacent: satis laudant. J Taciturnitas consessionis genus est, praesertim contra adversarii interrogationem. Ideo . tacere hoc, vel quasi laudis argumentum est : quia supra tacere vituperavit: ideo & ipse sic ait. Quid tu ais, Gnatho inuina uia habes quod contemnas Tacent: satis laudant. Et, Quid tu. Thraso 'quia supra contempserat puellam. Fae periculum in litνras, fae inlati ira, in mi μ
cis. J Si totum singulariter diceret, esset
L . Qua liberum Scire aluum est. lQuondam liberi pueri his altibus erudiebantur. Et est figura mi deest
enim, His. is. Sozertem. J Id est disertum. Utrum haru soriclem. ut Horatius . Docte sermones utriusique tingua. An assumendum est esu extrinsecus Pretem. J Deest, Hir. Solera, quasi totus ex arte consistens, ut ολος αρε - , quod Latinis verbis, quasi lus in arte sit. Huic iners contrarium.
Nam solere . quasi ολος α H dictus. 6λον sex.&ἴςDs dicimus.16. Ego illum Eunuchum . . si siet opus. vel sobrius. J Hoc ut militare est: ita importunum praesente Thaide: extra quam, miles si saperet, nihil amatorie contemplari debuit. Sed de hoc accedit ad esus Odium , praeterquamquod iam in ius. picione est amicae suae, quod fidicina magis diligat. Et hoc mire, quod nemo prior Eunuchum estis Chaeream, quam Miles, credidit: adeo stultus etiam nomine ipse appellavit. Sed statim stulte Miles, primo quidem convitium ipsi Eunucho facit: in quo potest jam laedere amicam. deinde attestat ut hoc dicto pulchritudinem hujus munetis. Quia igitur proficit Z Satis autem joculare cit, si cogites Chaeream esse, qui haec de se audiat, & incere cogatur. Vel f riui. JHonesta , propter mulieris praesentiam. ut Virgilius. Nolimus qui te. Et ipse in Heautont. Qui se vidente amicam patiatur suam.
Hoc tamen miles coactus a Parmenone
dicit, quia reprehensus est tacuisse. 17. Atque hae qui misit. J Id est , tanta munera. hoc enim hae significat. Non sibi folipostulat. J Hoc est, Istum mulum, quo potes, ab ina pellito. 2 g. Sua carasa ex risi eaterrai. J Nihil potuit dici invidiosius. Non enim dixit Phae litam, sed eateros, quasi futuri amatores suissent , nisi metueretur exemplum Phaedriae. 29. Neque pugnas narrat. J Descriptio
militis, tantum excepto nomine. Nequa
cicatrices. J Insigne editatis. Nam apud meretricem quid aliud cicatrices valent r
654쪽
Gatrices etsi semper gloriosae sint
non tamen etiam apud metetrices, quibus post precium serina placet. ut Sa silui quoque fatetur, Hae sunt virtutu insignia i dehonor. mema tamen esse corpori , maximι utabatur.3 o. N. que sibi obstat. J Qm a te repellat amatores tuos. . Diam se M JQuidam recte. nam & figuratum & V- tum sententiae est, & contemptum indicat hoc verbum.
3r. Vbi molιstum non erit. J Ad superiora retulit, quod nunc dicit: Scilicet ad Nonsibis lipostulat te vivere. Daseus excludi cauros: neque pugnm nar-set . H. Vbi nistissum non erit, ubi tu voles. Ad Neque tibi obstat cubi tempus tibi erit. Et mire occupat animum mere-
uicis, cum illam hujus impulsu inducit ficere , quidquid dure fecit excludendo Phaedriam. Hic igitur qui scit praecepta de beneficiis aestimandis, intelligit ora- rorie in utramque partem dicta Omnia. Verum tibi moldum. J Utrum tibi molestium, an aliis 3 sed aliis, quia iri turus sti3α. Vbi tintus tibἰ eris. J Non amatori. Et ubi tu voles : non ut nunc in Militerateris. Vbi tempus tibi erit, sat hab r. si tum νιcipitur J His dictis & Militem repulit ab animo Meretricis , α commendavit Adolescentem : & perfecit ne injuria videatur apud Thaidem, quod sponte susceperit Phaedriam. 33. Apparet servum hune esse domini pauperu.Irrutiores enim sunt servi pauperum , & ob hoc ipsum nequiores. de Loc melius erat : quamvis illud alitet Parasitus exponat. Domini pauperis miseriquedBene additum m ibri r quia non continuo pauper etiam miser est. 3 . Nam hercle nemo posset J Secundum illud, Ait . aio. approdat parastus quod M4les dixit. Et est ordo , Nam heresentis scio, nemo posset hunc perpeti, qui haberet qui pararet alium servum. Nam heril. mmo posset. J Aliam causam subtiliorem assisnat Parasitus , quamquam dixerat Miles.
31. Lui haberet qui pararet. J Prius ui ..pronomen : stquens adverbium zρ esse puto infra omnese is mos hominιs. J Multum dixit, hi fra infimos omneu homines. nam hac sententia vult, illum hominem servis etiam esse pejorem : quia de servus , homo. ut in Phormione, Servum hominem causam orare leges non sinunt. r. fui huie animum assentari induxe-ν i. ivropriE : nam animus inducit adversum objectac dissicultates.
38 E flammo re petere cibum posse arbitror. J Unde sine damno aut meso nihil potest auferri. E f mma. J Hoc intellisit,non ex soco, sed ex medio ignis, vel incendio flammae. Nam antiquum verbum es , Petere cibum ὶ flamma. mordetque utrumque simul : ut nescias quem pejus vituperaverit, hujusne famem , an illius immanitatem , vel voraginem. Et simul vide convitium redditum, unde conjectum eli: id est, de paupertate & egestate. 3'. iamne imui t J Odium Parmenonis, de uomachum militis ista indicat sesii natio. & Iam, increpatio morae est. o. Post huc continuo exeo. J Legitur
stremo ps. i. Ego hinc abeo. J Consequens erae ut offenderetur miles , tam diligenter rivalis munus suscipiente meretrice. v. Vna ire eum amica imperatorem in via. J Vide συυἷta siturae litis inter Thaidem & militem. Cum amica.JMirifice amiram dixit, non meretricem. Imperatorem in via. J Congrue in militem : quasi ipie sit, sub quo est. & hie servat Parmeno, quod sibi mandatum est, ErisAmamulum . quod poteris . ab ea p. Pito. Et bene mutat nomina, hinc ad honorem , hinc ad invidiam. Hanc. non Meretricem , sed Amicam dixit :hunc , non Militem , sed Imperatorem. 3. Quid tibi ego multa dicam i J Non habuit aliud miles stultus : dc redit ad illa quae supra dixit, Domini poperis miser que. Domini milii ei.JIneptias jocus, in quo siervus injuriae vice domino
VM rides t J Et hoc eo vultu dicitur , quasi tibi conscius sit miles iacete dicti convitii. nam non quod ne sic e
655쪽
causam risus, eo interrogat quid riserit: sed ideo , ut denuo laudetur. s. Et illud de Rhodio dictum. J Hoc est illud , Eorum ingenia admiror simul. Et huic, ut apparet, fit amicior : ideo facilius ab amica, quam a parasito separabitur.
c. Abi pra , eurre, ut sint domi parata omnia. J Non dixit qua, quia intelligitur. Domi ut sinι parata omnia. JEλλ ,hς , in qua plus vultu fgnificatur , quam Verbis. 7. F-t. J Faciam, vel fer, diceret servus: liber vero, fati tanquam& ipse jubeat sibi. 8. Si Chremes hue forte ad me venerit.JOAωνe α. ad litem stitutam , & exitum sabulae. Et hoc non audit miles: nam si audiret, nimis irasteretur. so. Ad me a ducito. J Modo ubisum fgnificat.
mem, quemnam i recte admones a Polyc&ium esse dicebant. si. Curate istam diligenter Virginem. JHaec res est, quae faciet Virginem claudi, in lectulo collocari. & obdormire. Curare istam diligenter Virginem. J Ridi. culum , quum contra eventurum sit. s 3. Vos me sequimini. J Κορφα συσυ sunt puellae , quae sequuntur.
r. 'o Rofecto quanto magis magisque eo. α sit o. ' Haec persona apud Menan-μrum adolescentis rustici est, & incon. 4equens oratio est.Sed concevitur secum loquentibus multa transcendere , quae taciti intelligunt : est enim integrum hoc modo, Prosecto quanto magis ma-sisque cogito , nimirum intelligo velanvenio , quod dabit haec Thais mihi magnum malum. Potest autem nimirum & pro confirmatione accipi , ut nihil desit: ut sit nimirum, sine dubio,
1. Nimirum dabit hae Thais mihi magnum malum. J Solve nimirum, dc sic, non in mirum : & statim consequens
erit per α δετον tota sententia, quasi dixerit, non est mirum: de subdiuih-ctione interposita mox intulerit, dabie hae Thais mihi magnum malum. Nam Ni. ne significat: dc Ne non. Ni Prone Virgilius. - Lati Hycrimina parvo Ne pro non et Plautus. Ne vult, inquit, pro non fuit. Nimirum dabit ho Thais mihi marum matam. J His verbis intelligitur in seiitire paulatim labi in amorem meretricis , quamvis iuvitum, Madhuc retinentem mentem.
s. Roget quis quid libi cum ita. J Prius
intulit, quam interrogavit. 6. Utibi manerem. J Manerem, modo, non dormirem , sed remanerem signi
. Et rem seriam veri agere mecum. lScilicet, quae non posset nunc agi, cum operetur. An rem ieriam magis agendam tunc putabat, cum rem divinam
sectilet a'. Dolo malo hae feri omnia. J Dolui ilaedendo dictus, id est, a dot do, id est , minuendo. nam de δελος Graece laeso dicit ut e de Gunes, tela quaedam bellica: de Blare fabri, lisnum est ascia
caedere. Quod autem addidit malo. aut, quia sic in duodecim Ἀ-bulis a veteribus scriptum est: aut --θε ν doli est perpetuum : aut diastole est . quia est&bonus, quo a medentib falli aegros, non tamen decipi, Lucre rius Poeta testatur initio lib. Aecumbere mecum. J Mecum . penes me signi
io. Mihi sese dare.J Non potest magis
significati profusapetulantia. Sermonem quarere. J Sermonem qua rimui. J quando non solum quod dicamus quaerimus, Verum etiam quomodo alter nobis respondeat de obloquatur: puta cum deficientibus sermocinandi causis , quota sis hora , &, satis recte quu valuerit, Per
ii. Huc eost. J Tanquam impudenter contenderit ad hanc inquilitionem. Luam pridem pater mihi mater mortui
essent. J Hoc propter aetatem puellis quisitum est.
656쪽
Et quam unge amari. J Hoe ideo
meretrix inquisivit, ut sciret, utrum rapi praedonibus sui stet: quippe ad memterraneum locum, qui accessiis esse rotuit Piratis. Sed tamen non abhorreta suspicione hujus meretricis, quod &scire vellet cujus pretii landum habeat Chremes: hoc est, quam amoenum, vel quam maritimum. I . Sterat avellere. JBono usus est verno avellere, tanquam a pertinaci
pro quando: aut cum periret. 17 Hac cur quariter. J In gemi ac vultu id quod restat ostendis . Nam deest, 1τ io. iq. Hanc se intendit esse. t Proprie m-rendere, est crimen in adversarium ja
tr. Maiuscula est. J Diminutive dixit , ut ostenderet utiamque esse pri
ii. Misit pomorar/ J P---- r- M-stea. Vt venirem serio. JUtririn, ut veni. rem serio, an orare serio 3
rit. In Hecyra, Ac viae quam immerito uritudo hac oritur mihi abs te Sostrata. Atit molesta ne*t. J Aut hoc moraliteri nam cui hoc imperat Z l aut cum quo hoc agit.1 . Hem heus. G. hie quis est. J Haec separatim pronuntianda sunt, nam apparet inter haec verba pulsatatu januam personare., s. Ego sum Chremes. J .Vide quantum distet, ac varia sit hujus rusticitas, Eiosum Chremes: a faceta Meretricis disiciplina. O capitulum kpiissimum. J Nam iusticum ei te statim magis apparebit, ubi dixerit Rus eo: de in me σε - -
mentum rusticus insidias putat. 27. Ruseo. J Pro potiore negotio rus posuit. & major negatio est, quam si di-
13. Non possum, inruam. J Plus est,
1'. Dum redeat ipsa. J Ipse , vel domina , vel ipsa de qua agitur. Nihil minui. Jxecst faciam.
io. Malam rem l hine abis. J Hoc adis verbialiter dixit: quemadmodum dicimus, Domum ibit. Et apparet illum manu tactum esse, qui sic irascitur, quia dixit Pythias , Cur . mi Chremest quasi dicat, Cur meus sic indisnatus es adolescens nam ab eo quod cst mem , vocativus mi facit. 3I. Amabo, ut idue trainseas ubi ita est. lVide non esse otiosum , quod omnia praetenta sunt potius, quam resim r-tuna fieret, ut ad Militis domum citremes deduceretur. neque enim hoc conveniebat personae Bacchiali : quoniam aut infacetum , & praeter usum, aut importunum : ideo hoc ipsum Doriae praecepit. Ut illuc tra e M ubi illa est. IUt brevem viam demonstraret, non eas. sed transeas, dixit. Amaba. t Interjectio est amantis : sic verbum sonat.
AC TVs TERTII. Eri aliquot ad tiscentuli coimus in Pirao. J In hoc piaoquio insinuatis
persona eius est, eui narraturus est Cha
rea. qua a se post βιnam facta sunt. Fie
autem hoc populi causa , ut ilectator auribus accipiat, quod subjicere oculis Poeta non potuit. I. Heri aliquot adole centuli. J Bene inventa persona est , cui narret Chaerea. ne unus diu loquatur : ut apud Menan. drum. Coimusa Cosmur, consensimus, ac pepigimus: ne sit loecisinus. In Pi-r . J Pro in Piraeum.
i. Ut de omista essemur. J Plauturin Menaechmis Minore fui di- Lyengio. Sed melius Essemus . producta . in litera. 3. Prascimus. J Id est, D ι παρ θν Ω-cimus. Dati annuli. J Nihil interim de
scorto. apparet enim ephebos esse. . Prateriit t. mpus d Ouia tempus constitutum est. Quo in loco. J Quia locuς
s. Homo ipse. J Quia Chaeream ei rei
praefecimus. 6. Cateri dedere. J Cateri, exceptis me atque illo.
. Qisnam hine a Thali. J Causa sciscitandi est admiratio de habitu
657쪽
conamutato , εe vix agnitus Chaerea. s. Is es , an non si ipsus s. J Vide an potuerit meretriccm ignotam hoc habitu atque ornatu tallere , qui ab Antiphone vix agnoscitur. Quid hoc hominis Vide an longam narrationem posist audire . qui nondum amico narrat,&jam assectiis pendet. hoe hominu JQuod a Thaide ephebus exit. hie ornatus stJ Qtia Eunuchi veste indu
io. Qid sit ficiscitari. J sei scitari , est
occulta magis'& secretiora rimari, ac velle cognoicere..ur,
Suθens Euriphilum stitatum oracula Phoebi
ACTUS TERTII.' π Vm quis hie s r nemo s. J In hac
αν scena , verba gestum vultumque indicant exeuntis: cui uita perfn objicitur .sub cujus occasionestectatoribus gesta
r. Num quis bis est y nrma est. Num quis hinc me sequitur. J Duo metuit, ne quis
obvius comprehensor occurrat : α nequis sui persecutor existat. Nemq homo I. JQuamvis per nemo. homo intelligatur : tamen addidit homo. ut veteres so
2. Iamne erumpere hoe Iiret mihi saudium t J Erumpere , quasi activum verbum posuit, pro neutrali: ut sit , Iicetne mihi erumpere hoc gaudium 3 Aut
erumpere quali exire. Mihi, Pro a me. Erumpe re.JUtrumne erumpere,pro emittere posuit Z Anorumpere pro exclamare ut erumpere vocem dicitur, qui exclamat.
Iram, Pro Iuppiter dicturus est. 3. Nun est profecto. J ordo de sensus hie est. Nunc est prosecto tempus, cum perpeti me possum interfici Hoc autem eut ipse dixerit, statim subjicit causam. Cum perpeti me possum J Animadvertendum est, quod si eum conjuncte legeris, ando significat: si separatim, dum si
ae conjuncte lege sine disiunmone.
Contaminet urta aegritudine aliqua. lMire vitae crimen ostendit: velut ipsa sit campus , posscisoque fortuna: iust bilis variorum. s. Sed neminem curiosium, orc. J Apparatus ad intentionem suturae narrationis dicitur.
O Lui me sequatur. J Id cupit gaudens , quod tristibus molestum est. nam contra Menedemus gravatur narrare quin dolet. Obtundat. J Odiose instet ac repetat, molestus & odiosus sit. Enecet. Eo φωνοτεῖον quam enicet.
. nstiam. J Deest querens e ut sit, rogitando obtundat & enecet, quaerens quid gestiam. Glire est motu cot-poris monitrare quid sentias. Constat autem , a pecudibus ad homines esse transatum. Quid gestiam. J Gestre proprie est, sensum coloris gestu indicare :quid magis brutotum est animalium. Virgilius. Et studio in cassum videa gestir a
vanar. lux q-- ι - - sim. J Propter quid. Vnde emergam. J Prope o dixit E-- gam. ut ex lustris atque inhonesti locis, utpote meretricis domo. Cicero At ne tum quidem emersissi lutulor. Case ni s ex miserrimis natura tua sordibus. s. Vesitum hunc nactus. J Bene Nactus dixit: ut qui non lanieret, nisi suasillae haec occasio. q. Adibo: atque ab eo gratiam . Oc. I Seianis de Orco hic est, Adibo, atque ab eo eratiam hane inibo. Gratiam inire, est dare beneficium, ac per hoc alicu)us inire gratiam, id est,amicitiam. sed haec est elocutio, Gratiam ab eo inibo . pro, ejus gratiam merebor. Nam abeo. amat Terentius pro ejus ponere : ut in Andria, A primum animadvertex a Abeor iuria est. Id est, ejus injuria. Inire aut ringratiam, est meieri gratiam. Plautus traiet tamensolidam segrandem aliam.
io. Quid est quod sie gestit ri tacete
repetit verba ejus interrogationis , ut stiat se jampridem esse praetentem. sibi hic istius otiarii' Facete di figurate dictum est. sic & alibi, Ut pernosiatis quid sibi Eunuehus vesic
r. est quoi t tui sit / J Vidaliud euersire, aliud titum esse.
658쪽
Satin' sanus ti Προς M. Sanus sim , an in tantam 3 dii Imr a pectas i quis iacesqHis duabus interrogatiunculis descripsit vultum dicturi. ii. O sui dies hominiis Amited sal ve. Decet a salutatione incipere luculente dicturum. Illud autem verisimilecit, de perculsum re nova, & audiendi cupidum , inaniemorori extitille sal
tandi. O festiudies. J Utrum quia causa est fessi ac laeti diei an quia ipse tantus sit quantus est sestus dies 3 O festis dis, hominis. J Pro, homofesti diei. Sic dicitur etiam scelus homo. Ennius , Opieta
r'. mem ego muli nune. J Bene additum ut his amicis se anteposi
tum intelligat, quos cum optet videre Chaerea, tamen eum magis, adeo ut aliis amicis antepositum neminem cupiat.1 . Imo ego te obsecro hercle ut audi M. JBonum compenatum , ne multa diceret ad commentitidum , ut solet. narratio nem futuram. Imo te obsecro hercle ut audias. J Bene contulit verba : ut ex his apareat, quid agere velit. Ille dixit Iuaso. te obsecro. Is. Nostin hanc , auam amat frater' i Quaeritur an veri umile sit Antiphonitio tam esse Thaidem, suam frater ipse nesciverit. Sed intelligere debemus, modo notitiam non vultus, sed saniae positam esse : quam famam potuit ex Phaedria& Antipho scire. At vero aliam notitiam negaverat Cli aerea tibi fuit secum Thaide, hoc est, visus, Vultus, oris,M corporis. Novi; nempe opinor . Thaidem. J Verisimile est haec scire Antiphonem, qui adeost familiaris Chaereae. Et est ordo hic, Novi, nempe , opinor Thaidem: opinor Thaidem. J Optime&ab illo tacitum,& ab hoc nomen ablatum est , ut appareat quam noverit, &quam possiit allequi quae dicentur.
I . Faciem prAEdirem . aut laudem.J Pra dicamus, ut res sunt: Laudamus extollendo. Vel pr dicamus voce : Laud imus
orgumentis. mite eius tibi.JOrdo hic esse debet, Quid ego eius tibi nune faciem p νκdicem, aut laudem , Antipho i in haee motus hum ocum me ipsum noris, quam Hetani formarum lectatorsi .ut sit sen.
sus : In hac commotus sum i ille scilicet. ciui, ut scis, mrmas solet eligere, ac tanitidire pro merito. is. M m elegans formarum spectatae Inm . JHestans spectator est, qui sit cunctantis & fastidiosi judicii: cui non quia placet facile. Spectator. J Probator : ut pecunia stectatores dicuntur. Iy. In hae commotus sum. J Non est
consequens : est et autem , si diceretur, In hac coni motum me scias Erit ergo
ordo , & sensus qui supra. Primam dices . scio. J O fiduciam elegantiae , &de alienis oculis iudicare. io Quid multa verba s amare carpi Iordine egit. nam prius est, coiiam' veri: inde amare. Et bene non ante dicit, quid aggressus ita erit, nisi amoris mentione praelata: quo cogente nihil est insectum cupientibus. aa. Submonuit. J Leviter monuit &recte, quia arripui dicturus est Et totum Optime : nam ut non erat boni adoleta centis , hanc technam reperire : sic ab illo repet tam , fuit plane veri amatoris
arripere. 13. Tacitus eius audies. J In oratione solemus corripere extra ordinem percontantes. Et bene celeritatem promisit, quia facile tenetur auditor. Et mite. tanquam sola interrogatio morae sit. x . Et pro ita jubeam ma illuc ducier. lli beam amico dixit, tanquam inter honesta sit, quod utile sit. & turpe factum plerumque perseverante impudentia reis
is. Quiduam ex ea re t Lm J Transita repra ensione facti , ad causis, ipsi uufacti. 1 Num parua caussa, aut larva ratios. J Sic illata interrogatio est, quasi a lhanc annuere, & vultu consentire Antipho sit coactus.18. Lata vero ad si ad eit a mum. commendat virginem 4 Omnia mire, quod laeta, quod adducit, quod doni a ri quoa commendat virginem. Specta singula,& mirare virtutem Poetae. hic enim commendandus est locus , erroris initium continens, apud Thaidem convi
1y. Tibi ne Z J Non interrogat, sed miratur. ω 'J Qui hic n
659쪽
e it tamen Utrum hoc etsi meretrix, tamen satis tuo agit. An etsi Chaereae, satis tuto tamen et quia nullus accedet alius.
3o. Edicit. J Edicimus, jubemus : vel
jure dicimus. Edicta enim Imperatoris sulit. Et mihi,ne absceiam, imperat.JCerte nudus vir accedit.
3I. M. neam solu . J Remaneam, perse. peremque in loco, ac per hoc sim mi. set, utpote dono datus, & serviens meretrici. & est e tineae. I. Ego, quit, ad caenam his e G. JNίμηMς , ad imprudentiam mulieris exprimendam, quae hoc die erit secuta de custode Eunucho. 33. Abluit secum anci s. J Memoriter : nam dixerat abiens, Vos me sequimini. Pauca, qua circa illam essent 4 Relictae nonnullae, ut lavari possit ea vir. go , quae sub vitii hujus occasione nuptura est. Hoc enim totum sic inducit Poeta , ut non abhorreat a legitimis nuptiis , in ea praesertim quae uxor futura est. Manent. J Pro remanent. αφαιρεος. 3 . Novitia pueri. J Aνξηπις , noviria , 3c puella. Continuo hac adomant ut
lavet. J Hae pluraliter , pro ha. ut in
Phormione, Eae illa erant attones. Adomant autem, ex medio significarii, pro pparant. Dum apparatur, vieto in eanelavis rit J Imperionaliter dixit. α dum apis paratur . pro dum apparetur deserit,pro sedebat. Virgo in conclavi sedet J Conclave. est separatiot locus in interioribus tectis: vel quod intra eum loca multa &cubicula clausa sint adhaerentia triclinio 3s.Suste ians tabulam quandam lictam JBene. accedit repente pictura ad horta menta aggrediendae virginis : ideo quia
non ad noe venerat Chaerea , ut continuo vitiaret puellam , sed ut videret, audiret, essetque una: cum nihil amplus cogitaret, ausus, incitatusque dum Picturam cerneret. Iovem qμo pacto. JMira inventio, qua haec pictura domui
tribuitur meretricis, adversus omnium Pudicitiam amorum, contra Parsimoniam, contra dignitatem, contra pudicitiam. i
quia Abula est, α quia tam turpis Io L
quam apta meretrici. Luo pacto Dana misisse aiunt quon/am in gremium imbrem aureum d Quae aptior pictura domui meretricis ad amatorum illecebras . quam haec , quae exemplum continet amoris, & amoris puellae ,&amoris ad Iovem pertinentis: & amoris non gratuiti, nec parvi proposti, sed auro in gremium fluente venalis. Tum quod in gremium Danaae etiam ipse Iupiter , utiplendidus imber illabitur : nonne vid tur meretrix dicere adolescentulis, illam corporis partem authore Iove velut inauratam fuisse Imbrem aureum. J Non rorem vel pluviam, sed Imbrem addiderat. o avalitiam meretricis t38. Egomet quoque iam re e id di tis est ad id oculos vertere, quod videmus : & eum quem aspicimus , intueri. 33. Iam olim iste lusim. J Bene, not scelus, sed Iudum dixit. pendio. J Id est, magis, magisque luserat. Et luserat M-dum, ut . Hunc oro sine me furere ante furorem. figura o. Deumsese in hominem converti scit Phil sophice nunc Terentius demonstravit, quam cladem moribus hominum , dc civitatibus afferant figmenta Poetarum, cum exempla scelerum aD serant peccaturis. Deum sese in hominem
eonvertisse.J Utrum sui a Iuppiter humana forma aurum infundens rictus erat in tabulis, non pro Iove aurum' an in hominem. id est, hominis audaciam atque flagitia 3 Atque per alisnas regulas. JHic apparet Iovem separatim, separatim aurum fuisse pictum. In alienas regula . JSatis comico charactere locutus est. αpresso stylo. I. Venisse Hanculum per impluvium. JHaec omnia non ut difficilia iactu , sed ut humilia, & Iove indigna proferuntur, ut merito sequatur, Ego homuneio Menon facerem . yuod non silum non Iovi, sed ne homini quidem , nisi iuri , aptiuo erat Fucum factum muli ri. J Id est, ut sucum meret, hoc est, insidias & hαu
a. etri templo exis summa sonitu eaneutit. J Ab authoritate personae , ut sit in exemplis. Sonitu concutit. J rIα
660쪽
; a de Ennio. Templa coeli. J Sententia
tragica: sed de industria, non errore. 3. Ego homuncio hoc non facerem t JOratorie. ut Iovem extulit, ita, detraxit sibi: ut puta, Ille est Deus, & magnus: ego non homo, sed homuncio. . Dum hae mecum reputo, accersitur Mυatum. J Servavit ordinem nuptiarum : dc proprio verbo, quasi de nuptura dixit. Ut alibi,
ipse illam est habiturus uxorem. Dum hac mecum reputo. J Hic ostendit, non sibi primum haec nunc in mentem ventile, sed tunc etiam cogitata , cum nondum esset in domo meretricis.
s. It, tavit, redit. J , qua solet, utitur. Drinde illam in licto illa collocarunt. J Vide an aliquid deest legi timis nuptiis : nam & ipsum verbum Mant proprium est , dc adscribitur pronubis. 6. sto expectans. si quid mihi imperent. J Eνέtγεια. Non enim dixi istabam.
Expectans. desiderans. Et mire omne tempus executus est salva veritate, in qua Virgilius negligens invenitui : cum post occisum M.zentium . non facta noctis mentione, statim intulit,
Oceanum interea surgens aurora reliquit.
r. Cape hoc faberam. J Prare lare non sensum, sed verba ipsa per svi σνν induxit , per quam puellaris error exprimitur. Cape hoe fabellum . ventulum huic 'facito.J in particulatim, cum qua diligentia & δυηπα δε jubet, quasi novitio de imperito 3 Ventulum hule siefacito, dum lavamur.J Demonstrativum,& gestu explicandum. b. Vbi nos laverimus. J Vide usum
verbi tam cito vatiatum, Dum tavamur:
de Vbi laverimus. Aecipio tristis. J Id est, tristi similis: ut, Nam ue ut conspectu in
medio turbatus inermis Consitit. Accipio tristis.J Bene Tristis . tanquam aliud magis vellet, hoc est, lavare, aut ludere: . metuit enim ne quod cupit, prodatur' gaudio. Si voles, lavato. J Q iasi satisfacientis est, cum solum illum relinquanteum virgine.
q. Oituum impudens J Licet socanti
& amico convitium jocunde facere. so. Duil esset status. J Statura corpori adieribitur: Status ad habitum resertur. Ergo statin est φῆμα : Statura. longitudo corporis. Te Usem tantum. JQuia hoc ininisterium delicatorum servorum est.
si . Omnes proruunt se.J Verbo neutraliquasi activo usus est. ra. Vbi absunt. J Vbi, & temporis de loci potest esse. 13. Interea somniu virginem opprimit. JUtpote compressam somno, & oblectatam flabello , atque ab Eunucho nihil metuentem. timu specto. J Limis , si nominativus singularis est, transversus significat: si septimus pluralis,deest ocutis. Nam limis, est transversus: unde limen dicitur quo'ue , quod ingredientibus exeuntibus 'ue transvertim est. Ouum igitur dissimulant homines se videre quod vident, & non recta facie, sed transversa intuentur, limis dicuntur
κτrata, eth, dc necessario additum . nam
de limis & per fa Pum. sine demonstratione parum intelligitur. Limis Q LD.J Cum limi dicantur obliqui generaliter, hoc tamen de oculis dicitur. 1 f. Pusulum ostio obdo. J Scilicet ut amoveret arceretque auxilium Virginis.
praeter vitium superest, ubi amator est adolescens, & virgo dormiens & inclusa Grate explicata narratio est, quam audientis curiositas finit, & cujus in extrema parte major attentio est. Fateor.JMe fatuum qui hoc quaesierim , subauditur. An ego occasiouem milii ostentatam
tantam , tam brevem , tam optatam , tam
tu peratam. amitterem J Vide quanta dixerit : non voluntatem, sed occasonem: non animadversam, sed ostentatam: non hanc , sed tantam : non angui am, sed brevem: non appetitam , sed optatam :non repentinam , sed insperatam. Et bene in*. raram . aliud enim sibi promi serat , ut stiora diximus, non quod pictura occasoque persuasit. s I. Tu pol ego is, o e.J Eunuchus scit.