P. Terentii Carthaginiensis Afri Comoediae sex. Interpretatione et notis illustravit Nicolaus Camus I.V.D. jussu Christianissimi Regis, in usum serenissimi Delphini

발행: 1675년

분량: 1023페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

661쪽

ses int/rim δε symbolis quid actum stlBene memor est pers birae, quam induxit Poeta , per hanc interrogationeira. Sed

ini rim is umbolu. J Παρωμαι ς, . Frugi es. l Utilis & necessarius: ut fruges humano generi. Frus cit ergo , in quo cit aliquid quo fruamur, id cst, utamur. Discum. J Nomen est proprium Disium. 61. Sed tanto ocius properemur. J Propere nus dixit, pro ambul us. Muta ve-sem.J Haec οἰκονομα est ad id, quod in domum Thaidis rediturus eli Chaerea.

subaudiatur nesto. Nam domo exulo. JDeeli Prope . aut Vetuit: ut sit, Prope jam exulo. Exulo duobus modis dicitur : & de loco in quo exul est, & de loeo ex quo ejectus est. Nunc metuo statrem. J Causas ostendit, cui domo penitus veluti exulet. 63. Pater ne rure redierit. J Praeparatur jam interventus senis : & est hil αad sipetiora.nam & hic metuo est iubaudiemium. O . Ibi proximum es. J Hoc est domus inea.Re te dieis. Eamus.J I pia verba quodammodo sestinationem ibnant.

IN SCENAM PRIMAM

quasita est . qua terribilem eredat mi. Itiem roreo magM ιo experiendo vanto ac

r. at culm esse Iussit. r. Ita me DI bene ament. J Hoc loco q id post scenani gestumiit, hoc est, iii

convivio militis, ancilla demorastiat: ut jam quae in proiccnio agantur , ex his ros limus agno cete. z. Ne quam se Iodie insanus. J Iram.& Isi. i. . sensu. sic effertur, ut omnibus in i avis milcs esse noscatur.

Nam postquam istea enit. I Instanter admonet , qui icilicet sit Chremes. . Mili em rogat J Et hoc quasi deod.oso Militem dixit, non Thrabonem. Continuo irasci. J Ut rivali. I. Neque negare dere. J Ut amicae pincenti. Instare ut hominem inviter. l Vide impudentiam Meretricis. Primum petit ut jubeat euin admitti: Postea ut invitet , quod est malus. 6. Id faciebat rotinιndi issius eareta. JAdmonet spectatorem , ne existituet alteri rivali injuriam ficti P edriae. Et si mul est hic Virginis

agnoscendae.

s. Inυitat tristi J Tristis. invitus, non

libenter. Ut c contraiio Virgilius, - Vobis Laius ego hanc candentem in littera taurum Construam ante Arais . voti reus. Et, Accipio tri tu . eodem modo. Asa

sit ibi. J Adolescens icilicet. Et Mansis pro remoratus cs L ad est, accubuit, ii reccilit , mansit significat. Simile est, Mansit. pastus est. Sic , Chremes mansit.

immoratus est, conviva necessitate ait cessit,accipiendus est. rermonem occipit. lSermonem. colloquium dicit.

q. Adductum amulum. 4 Plus dixit Aia ictum , mam Admistum simul quia videbat suribundum Chremem , &totum crimen revocat ad Thaidem. Et haec est causa, cur a Milite in eius domanullam rixam patiatur Chremes. io. Huic Thaidi, non adducto. Heus . inquit, puer. J Hic o sieti. ditur, quod supra apparatum cit. P di illam accersi. Non pravoca . sed arcer

sed quia non est aptum militi. it. Vt di tectet hic nos. J Q, si dicat, quod haec non facit. Scadeseziare, fidicinae est: quia supra ce illa dixerat, Et fidibis, scire. Et bene hie . quasi insuaviter nunc tractemur. Ita excLmat. J Non rufondit . inquit: sed et lamat. Minime gentium. J Hoc magis mirum , minime gentium . quam Nusquam enitum.12. in convivium iram J E λακπικύ .ut, Cantando tu illam ' Iaam ρ J Deest, acceGasi & est figura in .ω- . Mι- testendere. J Proprie dixit tend/re. quod significat pertinacem contentioliem. metimus. -- Vasio certamine tendunt. Inis a/ iurgium. J Subauditur,ventum e i. II. Interea aurum sibi clam mulier δε-

mit. J tile aurum pro virgine , quoa xc-

662쪽

INTERENTIUM. 487

tinebat, amitteret. vel aurum demit, ut esset ad fugam expeditior, vel ad rixam. Et opportunc mulierem dixit,non Thaidem ι ut ostenderet malitiam linus.

r . Hoc est Rni. ubi primum poterit. JAd quam rem Ani ' Utrum lioceli ligni, L amobrem meimam ne quam ιλ die insanus trurbam faciat , aut vim

Thaidi Aii hoc est sani, Undesior ossibi primum poterit, se illinc μbductit Erit risitur subaudiendum sic , unde & quod: ut sit, Unde scio, quod ubi primum po

terit.

IN SCENAM SECUNDAM

Vm rus eo, coepi egomet. J Hiexunc causa narratur , cur statim in urbem redeat Phadria . qui HFesserat abfuturus biduum, ad tollendum Iurrium mi- tis , - importune redit. I. Dum rus eo. J Iam tempus es h revocandi in scenarii Phaedriam, postquam sunt.ouania, quae illius absentiam desiderabant. Coepι eo met mclum. J Ordo, coepi aliam rom ex alia recogitare. Inter vias. J Figurate & nove anter vias 3. Et ea. omnia ιn pejorem partem. u-ttunt subaudiatur, cogitare ὶ an, ibant, aut vergebant, aut quid tale λ

. Dum hae puto. J Id est , existimo.

ut Virgilius,Mu. rapulans ,sertemque animi misera. tua iniquam. Et est αφαυρεος pro reputo. Putamusci .im instantia : Reputamus praeterita.

. Vbi aέ ipsum veni drvertitutam. J Diverticulum est, ubi iter de via flectitur. ac Proprie ia verticula dicuntur in via domicilia , ad quae de itinere divertendum sit. Consili. J Plus est nunc scientem stetisse, quam praeteriise ne

cientem.

a. Hem l biduum hie manendum est. Janterjectio laborantis animi. Iidutim sorronuntia , ut longum nimiumque tem - rus. Tum deinde hie . tanquam.iii loco ibio atque tristi.

s. Soti sine Hra Aut sine alio oblet lamento. Sine illa ρ J Satis amatorie. βιαι ista 'J Diu causa est cur biduum gravetur loco tristi , cur Alatium conquirendum. Sunt autem qui idem putent, Ioli esse, de sine illa : ut μι illa εξηγηας ejus si ,quod dixerat, Soli. io. Nihil est , quia nihil/J Amantium

disputationes intermiscent quaedam .consilia sanae mentis, quae tamen statim resurgentis amoris saevitia devi

cuntur.

Ir. Eho , ne vi odi quirim erit ZJ Ela, ridicule additum: tanquam omnino non secum loquatur, sed cum altero. Si illud non licet. fili ιm hoc tuebit. J Bene bis dictum tiret, licebit: quasi de re niagna

loquatur. totum ergo amatorie. Ia. Certe ιxtrema linea. J Et hoc recte:

quia quinque lineae persectae sunt ad a morem. prima Visiis, secunda loqui, tertia tactus, Martara sculari, quinta coiatus. An sc dixit extrima linea,quemadmodum dicitur tingis tineis quisferi ρ Id est, de longinquo. 33. Amare haud nihil est. J Amaraviodo sita amore dicit. Plautus, in Bacchidibus.

Prius hic adero, quam amare desinam. Et , Sine te amem. Viriamprἀtereo Diens. ISciens quidem, sed non minus amator, quam prius.

i . Sed quid hoc , quod timida subiis Q, editur Dihiri 6 Ex his verbis persona

in scenam veniens , & locutura destriabitur. α Timida, modo aegra, turbata.

commota. Plautus, Manum ex mari, timide.

Et hic ipse, Uxorem inquit Philumenam paruitare nescio quid dixerunt. Timidum aliud naturale, aliud eventu est: ut,

IN SCENAM TERTIAM

ACTUS QUARTI.

ero F ego silam. J In haescena opeνapre-G lium Blectationis est yectatoribus ex querela ancilla Thaidis , Atque erraro phaaria. t. Vbi ego illum. J Hoc initio osten ditur tanquam Persequentem fugientem , progressam esse perinani. Sceleia resim. J Scorosuri est multorum : όμω

663쪽

ious, vel unius. Scelerosius . proprie author eit sceleris: Seeuωμι. in quo 1 lus sit constitutum vel coinnullum. See Drusum atque impium. J Scelerium in Thaidem, Impium in Virginein. L. Audax facinus facere. J Facinus facere , figura, Hoc quid sit rvereor. J Pro duobus unum dixit, scilicet

minetiam insuper. J Λccusatio D. dii. Scetas. J Plus enim est si e-Ius. quam see stus. Ut Lucilius. Career. vix carcere dignus. Postquam ludificatuso virginem. J Argumentum ab his quae futurost negotium gesta. Et mire, Postquam ludificatus est. Dissidit dixit: cum ille videlicet, dum virgo reluctatur, laoc fecerit. Et mire expressit vitium illatum virgini ab eo quidem , qui vitiare jam postet: sed tamen ejusinodi adolescentulo, cujus propter teneras adhuc vires ad explendam venerem, longiore noxa adversus virginem utendum fuit. Nam ideo praeter occasionem familiae discedentis, tempus , locus, & caetera attributa negoti O , etiam somnus virginem opprimens, adjuvat Chaeream. Et mire Ludificatui potius , quam complexus est , aut tale aliqii id, quod amorem in

dicaret.

. Vestem omnem mistraristidit. J Adeo ut non amore secerit, sed injuria. Et vide, ut ex his appareat multum vir. inem reluctatam esse. Tum ipsam capit-

conscidit. J Multo melius , quam si diceret , Capillum illi conscidit. 6. Vti ego unguibus facile illi in oculo, involem.J Nonne credis Pythiam id comminari , quod a virgine minus fictum sint quod, quia puella , non potuit. Vnguibui. J Q bus armatur hic sexus. In eculos J amatori. Venefico. J Mutanti homines , & ex virginibus mulieres facienti. An venefico . amatori 3 quia amor, venenum occultum est. ut Virgil. Occultum instires ignemfallas' ue veneno. Et, Longumque bibebat amorem.

7. Absente nobis turbatum es domi. JAut subdistingueti tun est , & subaudiendum, me , aut αρ φυσφώς figura est, absente nobis. pro nobis absentibus. Pomponi vi, Sine ergo istuc, rasente amicis inter

caenam. Varro in Marcellum, uprasente

legatis omnibus, exercuu, pronuntiat. -- sente nobis. J Cum ic dicit, pro praepositione ponit Ai jenter ac si cuccret, Coram amicis.

3. L,idfestina iri Properas, turbatis& trepidas Sallustius, Festinantibus iusium ma inopia patribus. Esan' quem l ram i J Deest roga . it. Eunuchum quem dedisti nubis quas turbaι dedit i J Aut ανπέω ς : ut, bem quam saluo , vestra est. Aut qu/m

cum interrogatione pronuntiandum, ut sit,qualem Eunuchum quem dedisti. J dam volunt quem distinguere: quati πι- cat qualem sed nesciunt, lac figura multum veteres usos cile. Eunuchum enim ad idisti verbum retulit. Nunc ergo addit propter aliud αἷρωμα assumendum extrinsecus, 3s Eunuchur. Nam quoties uno nomine , aut pronomine diversae declii rationis enuntiatiationes comprehenduntur , necesse est quod alteri ae- commodatum fuerit, ab altero discrepare. Eruem dedicti , qua turb.M. J Et quem dc quas sic accipe, quasi dixerit,

qualem Eunuchum , de quales tu si . it. Bid ais tJ Hoc admirantis est magis , quam interrogantis. i 3. Temulenta es. J Ebria. a temera. quo nomine antiqui grave vinum appellabant , eo quod tentaret mentem , id est , labefactaret. Virgil. - Tenuisque Lag s Tentatura pedes olim , vincturatur lin

guam.

Utinam sie sint, qui mihi male morum. JBene. non ebriam ei te , in maledictum vertit: quasi vero temulentam esse, selicitatis sit. An non negat se este ebriam, sed non vino, verum malo ebriam vult

intelligi r . Mea D thia 4 Mea , de mea tu . Oamabo, δc alia hujusi emodi , mulieribus apta sunt blandimenta. Qid isti enam monstra fuit tJ Quippe mon inmersn omne contra naturam. Si igitur Eunuchus est, de vitiavit virginem , contra rerum naturam factum est, de recte monstrum

est. Et ordo est, Bid istumam monsri fuit tis. Qui istuc fa re Eunuehus potuitii Isac facere, honestius apud puellam ,

664쪽

IN TERENTIUM.

quam siri re dixisset: & potest videtiali iiiiii nutu significare, Ego ilium nescio quia D rit. J Bene vitavit Eunuchi nomen, ut vitiaile virginem obtinere possit. 17. ρογον alacrumat. J Nunc osten.dit quad iecerit, & ostendit argumentis. Neque cum rogites. quid sit . audet dicere. t in id si verberata es let sed non puderet queri. Haru autem injuria apud Virginem non habet nomen. r8. Bonus vir. J Εἰρισι δε . non enimilam Eunuchus. Bene igitur vir: quia toe illum esse contendit. Nusquam apparet. J Nescias utrum fuga ejus quaeratur, an culpa. sed constat, Laec argumenta eme, quod ipse virginem vitiaverit. Etiam Me misera susticor. J Bene etiam quia de hoc suspicatur, virginem vitia

inma

r'. Neqiveo mirari satis. J Bene hic omnes suspiciones ad Eunuchum, quem novit, revocat : nescit Chaeream siquidem hune esse. Et mira locutio , pro eo quod est, nescio.

αI. Vise amabo num sit. J Domi subaudiendum est: aut, Num si quod dieii. 1 . Sed nihil po e. J Ut voluntatis rei

sint, non etiam tacti. Verum misera non in mentem venerat.JNon, nihil polle eos, sed amatores este maximos. Ad partem

enim sententiae pertinet quod dicit, Non

in mentem venerat: non ad totum quod

audivisse se dudum. Etiam nisi penitus negative consideraveris,controversia in- erit. Si enim nihil posse audieras , quid

est quod in mentem non venerit ut vitares t utrum igitur amatores mulierum

et Iemaximos audietas quod ipsum vitandum sitit. Neque enim hoc satis est ad pudicitiam, stuprum vitaste,cum impudica fieri vel solo osculo possit, quam omnino integram & illibatam velis. An Verum non erit conjunctio, sed nomenὶ ut illud quasi falsum audierit: hoc autem , quod Verum inventum est , non;pla suspicata sit. Nam in mentem venire, non reminisci tantum , sed etiam cogitare significat. Sic Cicero, In mentem tibι non venit, eausam publicamsustinere, id est non cogitas, non suspicaris. rerum misera. J Si verum pro con unctione accipimus, subaudiendum erit, amatores

mulierum eos esse maximar. In mentem nou venerat. J Non quod au iteram : sed, quod hic secit. An non aliud in mentem venerat non scilicet facturum fuine quod fecit. Non in mentem veni rat.J Aut

non erat cogitatum : aut non eram cecordata.

xs. Nam sitam aliquo conclusi sem. lvite Conclusisem dixit, ut flavam sciam. se alibi: Conclusam hic habeo uxorem --vam. Neque illi commisissem virginem. JSi vel amatorem tantum memini item.

D. iii quo non dubitet Phaedria ipsum cile qui quaeritur: vetum insuper sic aggreditur , tanquam sit ipse. Seelest. lo tale est scelestuin appellari, qui nihil sciat 3 Restitas i J Nec ei lario restitat, qui miratur se protrahi.α. Fugitive. J Et scelestum & fugitivum increpat, in hunc crimen transferens Chaereae. Male conciliate. J.Oportune adolescens hic exprobrat munus magno emptum. Mati, magno significat, ut 'aurus in Amphitryone, Hac nox scita est exercendo scorto eonducto male. Ergo Male conciliate. magno empte significat. nam omnis con ventio, concili tis nominatur. Conciliatum ergo magno

emptum. Os ursibi dista sit. J Et hic in mor adolescens insinuandi muneris, dieit illum sibi os distorsiste . qui natura sit pulcher. Os autem dicimus illi di sorquere. quem natura pulchrum deturpa

mus.

. reditio est i J Eleganter

ei reditio objicitur, qui revera loco se non moverit. Luid vetris mutatiost lSic veteres. Plautus in Trinummo, Quid ιιιι interpellatio . aut in consium

tio est argumentum , aut ab meo amore veris

liberi vestem habeoat, utpote Chaereae: servi vero atque Eunuchi deposiverat.

665쪽

miliare est iratis, avertere se ad aliam perlinam ab ea, in quam commovean

tur.

Ado=nant ut lavet.

7. Habesne hominem amabo ' J Haec

omnia Pὶ thias, cernens Eunuchum, loquitur. ia enim iocundilin, ut quaerat illum quem videt. Luidni habeam'Jmia ni, quid nisi λ hoc cli,.cur non habeam 33. Ubi es J Dorum contenislata , dicit Vbi est ' quia non ipsum, sed alterum4io vir. Rogitati t.non vides id Stomachatur uterque errans mirifice : illa, quod Eunuchum credidit, Chaeream videns:

hic, quod Eunucho ob ecit, quod com nil sit Cliaeetea. y. Bunesti licet. J Hoc jam, tangens Eunuchum, dicat Phaedria.

o. Ηιι coculustiis nes rarum numquam

quisquμm vidit. J cst figura, pro serum. vel uti rarum, id est, 'uae Niliae nostrae sunt: ut parum sit non vidiste Tliridem, nisi ad ur, ne similiarium quidem ullam esse , quae hunc

ii. aediisquam.' Antiqua locutio est. I i. Nou vidit ' J Totidem, iisdemque

verbis repetit. Et interrogatio stuporem mirantis ostendit, & jam veluti coa-.

sentientis.

et 3. Namque alium habui neminem. l2ene ad illud quod ait, fas tu hunc quasi

ex multi

I . Aus nec comparandus his quia m es. J Au. interjectio est conturbatae me Munae , nec constantis sibi. sua erat honesta faeie liberali. J Tω ,

Hat, quasi deviortuo , aut qui non est,

scilicet Thaidi, quia fugit. is. Honesta facie se Iiberali. J commo.

de deseriptus est Chaerea. 17. Nune es tibi videtur foedus. J Facete, foedus videtvir , non esseniri .ig. Tace obsecro. J Apte dictum est Tia eo, foemineo stomacho, quasi impudenter amistenti Dimae in probae, & argu menta inaniter pertinaciterque invo . canti. Tace obsecro a De consuetudine dictum est Tate. & bene additur Obsecro. line Tace ipsum, videatur injuria. l-av. Σμem Iu vera videre vides. Psa - l

dria. J Commota adversiis Phaedriani;

cogitur eum laudare, cui irata est : α ideo totum callide. Gem tu vero vi δε- re. J Facete, quasi nec nunc, nec ipsuinqui misit , coni pectum velit. Quem tu. J em. talem. & breviter ejus sortita laudata est : cum prolixius illius sit d scribenda deformitas. Quem tu vero vindere. J Vero, Pulchre. Pulcher enim est, crius semia nec odium, nec convitium comitietuit .ucilius in Sat)ra Athin Lcis ' ex facie sorem deluiris. Quim iuviIιυ. J Quare tu .an quia iste iam non velit videre, iratus scilicet ob vitiatam virginem Z An tu' quasi spectator ele-sans sermarum, & qui amator sis Thaidis

xi. Hic est vetus. vietus, vetemosus, senιx.J Sic hoc totum pronuntiandum , quasi irascatur huic , propter quem l a claver't Chaeream. Vi eius. J Mollis, flaccidus ne, do flexibilis corpore. undeo: vimina, de vites, & vietores dicuntii ci deviere . religare dicitur: quia vietis virigis magis resigare possiimus quidlibet.

Lucretius aranea dixit vulam issem. id est. , putri mollitia praeditam. Vetur. ad vituperationem Dodo, non ad laudem ponitur rut, Veteris Poeta maledictis res udeat. Vetus est, cujus diminutivum est et et

lus. Veternosus. J Morbo vetere consectita, id est, veterno : quales sunt qui hydropem patiuntur. Et recte. Nam saepe Eunuchi in senecta veternosi fiunt,&icito hoc laboranditio: . Sora. J Ex morbo aegritudineque rugosus. Sine .lUtrum senex, an quia ita videtur ob d sermitatem ret. Colore musezma. J Erravit Terentius . non intestigens Menandricum illud, ου τις Gν γαλελος Ait autem stellionem, animal quod lacertae noridissimile est, vi acutolo corio : nempe ad id genus coloris iacies exprimitur Eunuchorum corporis, quia plerique lentiginosi sunt. Hinc ergo erravit ideo, qu Musscta dicitur, 'Hλιωτης Steri ne mit' Amon ει ιν η γ- γαλεοι--Σ- πιις. o Adesionem sequor, qui recte me lexit, Terentium scientura, macteuia i

666쪽

INTERENT LU M.

colore Eunuchum dixisse coloratum, velut sublivido : quia vere Eunuchi, aut ex canuidissimas lentiginosi fiunt, ut ex aliis. Se hujusmocii occidentdbus: aut ex fuscis, subli vidi , ut ex Armeniis,

α aliis orientallibus. 23. Ut quid egerim. Egomet nesciam. JPro non meminetura, vel non agnos.

1 . Eho tu, emis'. ter I Miro stomacho quod ipie fecit, id ex alio conatur audire : & QOι.ec hac audiat, an hoc secerit, liuoitat.Iube mihi denuo restina at JHoc est, quoia ira rhetoric: s Cicero ait Contra firmam . sum malionem , aliam aut firmio/em opponimus. haec leti autem aeque ii a. Donuo autem, ad

ebondeaι Pertilici, non ad iube. Dentio insenue i. s Iube vcro, mihi denuo renrouacat, i ...c digendulo est. is Mire utriusque fiducia con .sertur, de apud utrumque est veritas, cum uterque fulatur. x6. At tile al erienti. J Bene instat, quasi ex parte salia obtinuerit Pythias. 7. Iedum , hoc mihi expeui. J Haec Plautina sitiit, cum in iisdem loima sit disputatio: sed mire a Terentio pro runtur ad ejus exemplum, &, quoa cst plus, carent Platilinis nugis. Age uum. J Dum, - ρελων est, dc adjuvat ex animo loquentem. 18. Tacei 8J Et recte tacet: quia metuis Chaeream. 1'. Monstrum hominis. J Bene Eunucho dictum est Mo eum hominis : hoc cit, nec mas, nec foemina existens. Sic de supra , senem mulierem dixit. 3o. Modis. J Nota modo aperte pro Praeterito tempore dictum esse, id est, iatra dudum . nam qui Vitiaverat virginem, non modo , sed longe ante vestem mutavit cum Eunucho Phaedriae. 3 i. grvio m. J Praepositio eum . his di- Aioaus stippollitur, quieum. nobisicum. vobiscum. Caeteris vero, ita ut ipsani nomen praescribit, praeponitur: ut, Cum

amicis . eum exemitu . cum advocaris.

33. Unde igitur fratrem meum esse sile-Iam 3J Utpote novitius : & eum qui ex Piraeo raro discesserit : dc longo inter . vallo ei ς υ αςυ venerit. Et hae sunt

obliquae interrogationcs , quibus uta

oratores videmus, cum derivare testimonium nituntiir. Et ideo sic ait Phaedria , ut frustretur omnia, quae conies. iiis est Dorus. vult enim fratri esse consultum. Parmeno dicebat eum Hse. J Prope infirmatum testimonium et t.quodeni in sic ait, Parmeno dicebat eum ei te: tallani esse potest. Et mire sic ait: ut, Sola mihi tales casus Cassandra canebat. Sic autem dicimus, quando non semel quod faelum suetit , ted saepius demoni ita

mus.

Iam satis erevis me esse sibriam. lQ a supra dixit, Temulenta es: Sc quasi

gravem injuriam hoc dicto passa sit, memoriter dieiuni retulit. ut , En ua victasiiu f dc , Pulsus egot3 . Iam sat , eertum ea virginem vitiaram esset J Ordine ait, quum primum de se, tum ce adversario loquitur.

Credis hi te quod dicat I J A personaequautare derosat fidem. nam quid cre-acuduni est ictvo Eunucho fugitivo isti credam ρ rei ipse induat J Hic

a.pcisona quae convincebatur, oratorie ad factum scaetulit. 3'. Conciri illuc paul lum J seversium dicit istuc: ut longe sit a Pithi Eunucho enitii dicit Phaedria. i. O sicelsi,m , allue audacem hemi-n m 1 ' Chaeream scilicet vel Parmenonem sed sic pronuntiandum est, ut putet Ancilla de Eunucho dici, hoe ipsis quod praesto est. ideo illa infert,

a mihi l Hoc totum , τὸ mihi . 'uidam a Pythia, usque ad irrisa. modis dici existimant.

4. ir m ni tueressas, eruod isto dieat J Utrum an serva, quod servus an stulta. quod stultus 3 an foemina , quoa Eunnchus Mirum ni tu I l Clare dicit.

quidam pressius putant.. Heus tu . nerato rursum 'l Rursum. non ad negationem pertinet, sed ad interrogationem: ut sit, unus in errogatus. Rursus retro . id est. E contrario: ac per hoc contrarium superioribus dicito. 6. Non tores Oue ma o fateri vid o. IAmpliatio & dilatio quaestionis, arg i-mento est, nihil constitisse. Adde quoi

poenam ira matur , non tanquat ' iam ia

certo , sed si o Mili, Deinde ii sum

667쪽

rara consideremus quale sit. Non est testis fateri, sed rei. Hic igitur ut in illum culpam transserat universam , fateri dixit, non indicare: ut ipse reus, non alieni facti testis esse dicatur. Non potι Aemati.Jinati nec haec fuerit,nec illa confessio, ait quibus nulla veritas sit.

7. Sequere hac. J si ad tormenta.

Mou it , modo Testis aut ab adversario convincitur talsitatis: aut a seipso , ii variaverit dicta. Ergo priora uia non potuere convinci, inconantia testis Iraesidi uiri aesensionis inquisitum est. 8. Ora med Hoc lentius: ut sit causa non laevienai. Obsecro tι vero, Phia m. JBene v. ro. irato quia ille dixerat, ut simularet preces: hic annixus oro addidit, ostendens, serio se rogare , & ex animo: non ut ille iubebat, dolo. I intro. J Ter. ribiliter , uum modo cum summoveat. Intro. J Utrum intro domum ad Phaedriam 3 an ad Thai:lein 3 Sed non oportet ad Thaidem ii uelligi, ne celandatum rerum index teneatur. Oι. ei. J Bene M eιέλιασμον rusticum posuit , utpote &icrvi & ito vitii. de eit deploratio ab eis sie dicta. Alio pacto honesse. J Contra ossi citi in fuit . mentiri decuisse servum, &adsutile mendacio liberalem adolescentulum. Sed vide quemadmodum defendatur, dum se mentiri coactum dicit, dum consulit honestati. Hanc autem causam longae sermocinationis, ad hoc

induxit artifex Poeta , ut apud omnes iam certum sit, a Chaerea vitiatam virginem , ne ullo errore impediantur ulte

rius nuptiae, vel finis fabulae differatur. Alio pacto Mn II . J Nullo alio scilicet, ni si per hanc fallaciam. so. Actum est Huidem. J Hoc rursus

clare. 3: sic dicit tanquam adhuc iratus Eunucho tuo. si . Quam me vivere. J Deest magis o ut sit, M. Cissicio , qu m me vivere.

si . Inveniam ho is pol. J Haec est προοικονομιαι ad suturum exitum sabulae. nam dum se ulciscitur Pythias, fit indicium patri Chaereae , & confirmantur.

nuptiae. ls . Vtrum taceamne, an pratum ρ J l

Non possumus nescire quod scimus. sed ita , ut Concordia discors. & Virrilius, S qui Dιrquesequentem. Tu pol si H. quiastis, nesiis. J videamus, cur nolit Poeta de vitio virginis continuo scire Thaidem: utrum ne improviso malo vehementius commoveatur, ac doleat an

ut ex Rusdem Virginis habitu , vultuque isto cognoscat 3 quod est actuosus. an , quod proximum vero est, ut illam& Thais, de Frater, ignorantes vitiatam, animosius adversus Militem desidant,

repetitum eam venientem , cum tanto

strepitu ac minisZNam quo ore praeterea diceret Thais Chremeti, de roris pudore sol Iicito , E ducta ea ita uti ter itaque dignum ea. sistitet eam uliginem

non esse ρ via scis, nescis ' J V nde in Heautont. Nesim quod scit, se fatii. Et hoc est quos Ἀκόζηλον dicitur.

cii, nesiis. 4 Proverbiale est. & multum apud dialecticos tractatum: ut Facio, o non facis , Sc Amicus sum . non sum rde , Audio . non audio e de caetera hujusmodi De Eunucho. JQuod Chaerea sit, non Eunuchus. De vitio uliginis.JQ jam mulier iacta sit. s6. Hac re te omni turba emiser.J Causa quaesita, cur ante jurgium cum milite Thais nesciat vitiatam virginem. Et iri gratum feeeris. J Cui, nisi virgini Ze jus crimen , ut supra, silentio texeris, praesertim tacentis injuriam suam , & siedolentis amissam virginitatem, ut nec coiiscissionem suae calamitatis sibi repossit. 1 . Id modo die. J Id pro hoc . subjunctivum pro praepositivo.s S. Natiram aderit.J Bene dixit,rit. huic enim aderit Thais. Quia eum inde ab o. J Aliam causam ex Era suppo fuit : quasi diceret, Video causam.

IN SCENAM G INTAM

Tars data Dreti verba mihi μηα Itii inmigravis iniucitur vino Chr

668쪽

IN T E R

mes priorum memor . titubans in prasen. tibiu, uisere ad poti sient. I. Atat . J lIoterjectio est paulati in

percepti atque intellecti mali. Data verba. J Fraus faeta. Data hereti verba. J A

milite, an a meretrice, culus jampridem dolum malum in omni re suspicatus est3 an magis a vino , quasi captioso aliquo, data verba sunt quia bibere, dulce est: ebrium fieri, turpissimum. adeo his quae sequuntur , quasi subtilem fraudem ebrietatis inducit. Plautus de vino , Pedes captat primo, luctator doti . Virratim de uva, Tentatura pedes olim, vincturaque lin

guam

x. Ac dum accubabam. J Hic verba data sunt. Suam videbar mihi esse pulchresbriuis Jiihil elegantius. non dixit, videbar mihi tunc esse sobrius: sed ut

hoc ipsum jam erroris esset, ac vinolentiae accumulatio. Videbar. inquit, mihi nimium sebrius. Pulchre. J Fortiter ac nimis.

3. Neque ter. J Ad incessum. Neque mens. J Ad facta ae dicta. Satis suum oscium sacit. J Bene. non enim omnino non facit, nam hoc insani est: sed, non satis tacit, quod est ebrietatis. . est ' erim D thias. J rνωμικύς

de satis miro exemplo mutatam credit,

postquam ipse mutatus est. Quanto nunc formosior videre mihi, quam dudum 1 JHoc multum Academicos juvat , qui aiunt, prout habiti fuerimus atque a Lsecti, ita nobis aliud atque aliud videri, di ideo nihil certi comprehendi polle. s. Certe tu quidem pol. J Et Certe Ee Pol

haec dixit, ut appareret hanc vere loqui , qtiae sebria est: illum vero ex vi. no sal Ii. Et honorifice, atque ut ibbria, non dixit, temulentior, aut lascivior, sed alacrior. 6. Verbum hercti hor. J Verbum . pro verbium. ut idem in Andria : Verbum ii. Iud verum est . volso quod dici selet. Sine Cerere-Libero frigeι Vonm. J Hoc si ad

sententiam revoces , non conveniet ebrio : si ad petulantiam quam 'sic ante dictum est. Nam & improbior factus

est & quum tropice locutus sit, tamen ordinem naturalem servavit: nam primum cibus, deinde potus, Postiemo li-

bido venerea. Friget autem, quia omnis usmodi voluptas in calore sanguinis constitii ta est, qui his rebus alitur. Et Friger proprie,non adhaeret. Translatu in enim hoc proverbium a picatione vaso rum , quae frigida picem non tenent, quum alia multa meliora sitiat ad usunt frigida, ut sertum, argentum , aurum, de caetera hujusmodi, nam sic alibi, Vbistiget. huc evasit. Et videt res m υσυ Cererem , Liberum, Venerem. . Sed Thais multo ante venit I J Interrosative pronuntiandum hoc. Et scias denis interrogationibus hanc ipsam esse, in quibus ita quaerimus , ut qui interrogantur , responsuri nobis se inescire

videantur.

8. Iam dudum; atatem. J Quia iamdudum infinitae morae est, addit aetatem, ut ostendat multum abi ille temporis, ut factum est. Iam dudum . atatem . pro longinquo tempore. Lucilius . Vt mattea mensisque diesque: Non tamen atatem. AE-tarem. J Diu , longinquoque tempore ac prolixo , ut est aetas. nam sic dicimus de dii de dieculam. aliquantulam moram.

s. Nihil dixit tum , ut fetu rare sese t JNihil. pro non . Virgilitu rDepentit animos nil magna Iauris egentes.

Nihil. nisi abi ni mihi innuit. J Apparet quasi iratam discessiile Thaidem a Milite , & tamen sic iratam, ut illi ira consilium non ademerit.Innuit inquit, quum abiret.

Io. Eho nonne id faterat ρJ Adeo sim .plex hie inducitur adolescens, ut a Pythia reprehendi possit. nam quid opus fuit dicere , si immut 3 At nsiebam id dicere iliam. J Dicere pro velle, vel significare. Sic alibi, Quasi tu dici id fabum consilio meo. Nisi quia correxit miles quos intellexi minus . t Hoc videtur facetius& sapientius . quam dici ab ebrio , rustico, de adolescente debuisset. Hoc vitium tunc fit, quum Poetae ingenium suum in personas conserunt. II. Luod intellexi miniis. J Verisimile hunc tantum extrusum sibille, non etian vapulasse : quia miles Thaidi magis, quam huic irascitur. ii. Miror tibi ego huis anteverterim. IId est, hanc praecellerim. Vbi. J In qua

parte viata

669쪽

AELIUS DONAT Us IN SCENAM SEXTAM

1. Redo equidem illum jam adfutu-

rumse, ut illam a me eripiat. JVides ut ex ipsis appareat verbis, quam concita & recens a litigio veniat Thais. Itaque nec nominat Militem,nec Virginem: sed pronomine utrumque significat, quasi in medio constituta negotio. Adfuturum esse. 4 Id est, adventurum:ut Assuit Mnesthem. Sine ut veniat.J ii dicat, sine nullis. de comminantis est: ut, sim modo.

i. Atqui si illam digito attigerit uno. JMoris comminantium est, ad exiguum te vocare commissa, quae se ulturos praedicent. Oculi illico es odientur. J Et foe- mureae minae sunt , & in libidinosos quam maxime. nam hunc suspicatur amatorem esse virginis. Sic & alibi, Ut unguibus faelis , Et in oculos inυolem venefico. In oculos autem maxime saevire iactarinas, & trafoediae fere omnes, &comoediae protesilantur. '3. Vsque adeo ego istimferre possum Ineptias, munifiea verba. J Non dixit, Usque adeo illium postum amare: sed, quam insuavis iam diu sit, ostendit, dicendo, Ferre sum. Et cito ostendit, quae sit amicitia Militis. Ineptiac , inquit ,'magnifica verba. . Verba dum sint. J Hoc est, quae vim non admisceant rerum. Verum enim si ad rem conferentur . vapulabit. J Si di Dcesserit a verbis, Ac rem experiri creperit, vapulabit. Et bona locutior ut si dicas , Verba ad rem contulit, hoc est,

agere quod dicebat, aga reisus est. 7. Aa me' qui ' quas istues J Et rusticiis, & timidus , α pudens commotus est Meretricii lae dicto. 8. Hac atque hujusmodi sum multa passa. J Mulier facunda Meretrix, haec amputat adolescenti quae vidit, & alia quibus intersuit. Redderet, restituere. JProprie redditur cupientibus, ut domino scrvus: Restituitur cupiens. ut patriae civis: Redditur, de restituitur , cupiens cupientibus, ut parenti filius. Ergo in hac utrumque est, de reddi de restitui.'. Hem. J Extimuit adolescens, cum rorem suam in domo meretricis esse audivit: cui rei statim occurrit Thais.lo. E ct . J Subauditur est. Vis teque itaque dignum es. J Bene purgavit , quod ex fastu meretricio expectauatur. non, inquit, ut me di num est, apud me est. Geuid aisti Recte: quia mirum apud meretricem liberaliter educatam. it. Hane tibi dono do. J Melius dixit, quam Dono i ut donum placidius vide tur & praestantius. Neque repeto pro illa abs te quicquam pretii. J Ex eo quod potuit jure iacere, benedicium demonstravit oratorie , dicens serio , non esse

facturam. 11. Et habetur refertur a me. Thais. JQui habet apud se gratiam, nondum retulit. Retulit qui destitit habere. Multum ergo hic dixit, Sc habetur gratia de refertur. in sensum transtulit Sa pius in bellum Iugurthinum , Arma,

pecuniam ,sume, utere :'quoad vixeris, numquam redditam tibι gratiam putaris. semper apud me integra erit.

13. Ne prius. quam hane a me accipia . amittas, Chreme. J Hoc in Comoedia licet more vulgi dicere. Caeterum non potest amitti, quod nondum acceptum sit. An quia jam dudum sumptum sit 3r . Nam hac ea est . quam Miles a me vi nune ereptum venit. J Non ad deterrendum , ted ad praepar ndum animum adolescentis haec dicit, quem audacem putat, aliter ac res ipsa est. nam mox Thais mutabit orationem, de dicet,zι- eum res tibi est . peregrinus est o Minus po

tens quam tu . minus notus . amicorum

hie habens minus. Is. Cum monumentis. J Monumenta

sunt , quae Graeci dicunt γνωοσμήτα 6 ααυανα.is. Vidin' tu illum . Thais y J Longe videre, timoris est indicium.Vbistra est. JTrepidantes personas immiserit. In ris ιο. J Cista pelle contecta: nomen Phrygium. 7. mantaς copias. J Proprie Jixit

Copias . nam sic dicuntur legionea in unum collectae. convenit tamen rudi de

rustico Adolescenti, sex homines, copia dicere : blilitem scilicet, Parasitum, Donacem, Sirisculu, Sinaesionem, Sangam.

670쪽

'IN TER E

ri. Num formidolosus obsecro es, mi ho. nio J Formidolosus , de terribilis, & ti. midus intelligitur. Apage sis. J Plautiuin Trinummo , amor. xo. Ataue ita πω s. JUt minus sormidolosus sis. idetuo qualem tu me esse hominem existumes. J Videtur ebriusta. cius hie Chremes jam etiam displicere nolle mulieri. nam idcirco fatetur, se ii mere malam opinionem Thaidis de se. Et metuo quatim tu me existimes . nove dixit pro, Metuo ne ignara sis. ar. Peregrinus est minin potens quam

tu. J Quam ' post quam tamen ipsa non

eloquitur . quid essiciatur, ex eo quod ait, Peregrinus es. minsu potens quam tu bene se dixit: quia tardum scit dicete: IE. i strens, tu potens, de caetcra. 13. Sed tu . quod eavere pessis , cte. JOstendere vult Terentius, plures sententias ad timiditatem congruere, quam ad audaciam. nam de mox dicturus est , Omnia prius expers ri, quam armis. D-piorem decet. Quia ex providentia tiamor , ex audacia temeritas provcnit.

Admittere est. J Fieri sinere. de melius dixit, quam Pati. hoc generale est.nam nunc admittere, pati fieri significat.1 . Malo ego nos prosticere. J Providere ne fiat: id est, prospicere & cavere. ab eo quod praecedit , id quod sequitur. Accepta iniuria. J Hic causa ostenditur, cur illud malit. as. Ostium obstra intus. J Paridi con-slium nihil aliud continet praeter claustra x fugam. nam sera est claustrum ia. riuae. Transcurro is forum. J Transcurro dixit, non Curro ε ut proximitatein fori ostenderet. 16. Volo ego. J Q si minus timeat revis non inquit, sed volo. In turba haed Vide timidum turbam appellare, quam

mulier non tamet.1 Metiuis. J Fueae occasionem hieeupit dari Mane. J Hoc gestu jam ad juvatur: Omitte: iam noro. J Ex hujus

verbis apparet, etiam manu comprehensiam esse adolescentem. Omitte.jam sue ad ro. J Quia causam probari non videt, celeritatem redeundi pollicetur. Nihilum est istit. J Uis , utrum advocatis, an istis omnibus quae dixisti Virgilius. - Aut qui reiis istis ρ

18. Hee die modo , sororem Pam tuam ι. J Ordine est executus: primo utrum personam habeat, Die , sororem . inquit illam tuam esse. Utrinia negotium habeat, Et te parvam virginem amisisse. J Cur hodie agat, Nune cunisse. Et unde probet, Signa ostende. Haec omnia sic pronuntianda fiant , ut&justa de iactu facilia

demonstrentur.3 o. Si vim faciet . in ius ducito hominem. J Et recte : quia violento civilitet resisti solet. 3I. Fac animo hae ut prasinti diem. JHaec non dicerentur a Thaide, nisi in illius vultu pavor nimius appareret. Fa.ciam. J Adjuvandum pronuntiatione: Faciam enim, timide dictum est. Attolle patrium.JHis verbis Chremetis demonstravit, nimium Iiberaliter pavidi adolescentuli animum. Atulti pallium. J vel quia simplex est, vel quia ebrius,pallium trahit Cfremes. 31. PerIl hule ipsis opus patrono. Fe.JHaec Meretricis querela , rudem Λdolescentulum magis de honeste natum , quam culpandum esse demonstrat.

IN SCENAM SEPTIMAM

I. ΥΤ Ancei ne ego contumeliam. J Hieret rursus inepti vanitas Militis demonstratur,ad Amicam tanquam ad hostilem exercitum peTentis irritato animo , concitato cursu , inclinata chlamyde, trepidi de qitatientis caput. Et haec verba pro hortatu imperatoris ac cipienda sunt: quandoquidem omnia de

exercitu transseruntur. Contumeliam ve

ro proprie, & ut miles. Saliustius . Naqua contumelia, Contumeliam tam

insignem in me accipiam Gnathot J ApD-ret, Gnathonem de dehortatorem esse certaminis, de ad pocula Militem provocare : maxime cum videat pet suasite ista consilia, ut hoc certamen mo Vere tur. m insign/m. J Insignem,ut miles dixit , quia insignia armorum sunt. x. Mori me satius est. J Radicula praesumptior tanquam adversiis meretricem jurgia nunquam Thraso sumere ausus esset, nisi morte propos in. Ergo velut mortis contemptu opus est ad tale prae-

SEARCH

MENU NAVIGATION