P. Terentii Carthaginiensis Afri Comoediae sex. Interpretatione et notis illustravit Nicolaus Camus I.V.D. jussu Christianissimi Regis, in usum serenissimi Delphini

발행: 1675년

분량: 1023페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

731쪽

IN TERENTIUM. s 7

Atorie dicta sunt, Ze ex hoc maxime,

quod lenonem & meretricem non dixit, contentus facti atrocitate, persbnarumque vilitatem reticens. Asiatiram era-

uit. J Non Abduxit. sed Eripuit. Ir. Clamant. J Λ praejudicato , de authoritate rumoris.12. Hoe advenienti quot mihi . Micio,

dixere J Qissi dicat, Displicet omnibus , & multi eum accusant, nec tamen ienonas querelae mentio fit. Vide Orato- Lem. Hoc autem, vel articulus, vel adverbium loci est. 13. In ora est omni tepuis. J Sallustius,

In ore sentibus agens, populo .civrtara. I . Si conferendum exemplum s. JTanquam non sit conferendum. Non fratrem videt rei dare operam. J Satis comice hoc infertur legentibus argumentum : nam ningis in culpa ille apte est, quem laudat.1 s. Rei dare operam. J Non amori. Rei dare operam. J Ouam facete Poeta haec omnia falsa , & e contrario facit Demeam credere. Rari J Non in urbe. Parcum. J Non prodigum. Sobraum. J Non insanum. Partum ac sobrium. J Contra illud : Cur amat i cur potat 16. Nullum huius simila factum. J Hoc cum admiratione. Micio tangitur, quasi ipsius culpa sit fratris naturamulitim a jussimile I. m. J Hoc cum admiratione indignantis pronuntiandum est , &ardenti sus in Micionem oculis. Et subaudiendum est Esse , aut Invenire. Hacquum illi. Micio, dico, tibi dico. J Illi, pro In illum o & Tibi . pro In te. II. Tu illum eorrumpi sinit. J Deest Nam . sed serventius οἰ γδ, ς dicitur.& hoc Tibi & Tu pronuntiandum est in . tento digito , de infestis in Micionem oculis. nam hoc agi stomacho adversum dissimulatores selet Tum illum eorrumpi sinis.J Mitius modo dixit , Sinis corrum pi: mox vehementius dicet, Antauri putat fore .si perdidarit gnatum tig. Homine imperito nunquam quid. quam injumus. J Miro stomacho apud ipsum de ipso tanquam apud alterum loquitur.

hoc enim Proprium rusticorum est, atque imperi totum. NihII rectum putardProprie nrat. nam hoc verbum imperitorum est. Ordo est, Qui nihil tecium putat, nisi quod ipse recit. io. α-VAm puι J Deest Pertinιι aut Duis. ia tu, Demea, J Id est,homo imperitus. Nae mala iuuιιas. J Pari virtute naee leniter dicti fiant , qua lupo.

riora vehementer.

11. Non efflagitium. J Non peccatum

negat esse : led flagitium non esse conis tendit, Se ideo Iubindignanter pronuntiandum est: ut si dicat, Scottari quiadem adolescentulum , delictum est, sed non est flagitium. Δc veniae locus non tam in secto , quam Inperiona est constitutus. Non es sagitium.mihι crede δε-iescentem Dora νι. 4 Mire respondit, de Oratorie , ad haec quae invidiose dicta sunt. Nam quod ait ille, Eripuit mulie rem quam amabat o hic scortum dicit. quod irruit in aris alienas, quati ea vino furenso re ἰ quod cum alias grave pro positum est, hoc solum dicendo , leve reddit , id est, fores effringere. Mihi cre- . J QDi imperito aicit. Mihi crede. non enim, Ma inredige. Quod imitatus Cicero sic Cautum exagitat, M. igna sunt mihi crede. nris hac contemnere. Hic enim de aut horitas dicentis , dc contemptus ostenditur audientis. 13. HM si neque ego, neque tu, fecimus.IQuia dixit: Pi nisi quod ipse fecit, m-

ιιι rectum putat.1 . Non sivirete i. J Non voluntas prohibuit, sed necessitas: de ideo nulla

laus.

11. Loitum fecisti inopia. J Nota -cipi. in eo quod significat Nonfecisti. 17. Injurium est. J Quia nihil quie-

quam injustius homine imperito. Nam siesFrunde id fieret. 4 Non est necessario consequens, sed probabiliter admittitue

apud oratores: non enim omnes qui habent unde faciant, continuo etiam faciunt. Vnde r feret. J Floret . producta prima syllaba. Ennius. Memini ma feri

pravum. .

27. Et tu illum tuum . si esset homo. IMultum progrestiis est, accusans accusantem.

19. Expectatum. J Odiosum de malae vitae. nam filiis patentes aut amabit

732쪽

AELI Us D

sunt, aut opem i. amabiles, bonit expectati, mali: quorum mors in dies singulos expectanda & optanda sit. nam expectamus ante diem. unde avidior intel. Iigitur , qui expectat, quam ille qui therat. Quum μιι te exspectarum. J Eo rem produxit, ut ipse magis videat ut consul ere disciplinae, quam Demea. Eiecissι

fora . J Non dixit Amisis i , sed , ut quiddam abjiciendum, necisset.

3o. Alieniore arare .post faceret tamen. Jκνακολουθον. Deest enim Luamvis. Et seceret ultimum, magnam vina habet, nihil enim prodesset, insuper obesset, retinete ab istis filium juvetiem. Alienis re pro Aliena dicens, comparativum

gradum propositivo posuit. 3I. Pro Iuppiter sJ Tragica exclamatio est. de bene, tanquam ipse reprehenderet Demea, adjecit , Tu homo adigis me ad insaniam. Et Tu homo dicens, negat illi cmiliaritatem. 31. Non est flagitium . faceratae. J Moraliter indignatio expressa est, iisdem verbis, quae frater diaerat, repetitis. 33. Ne me obtunda . J Ne me sepe &moleste interpelles. Nam obtundere, est xliquid saepe odiose repetere.

3 . Tuum filium dedisti adoptandtim mihi. J Mira argumentatio per ε - - γ- , quae Inunctis ab Oratoribus dieitur, quum per interrogationem pervenimus ad id, quod volumus, concludendum.

tur , q si conteuionis ὀenus ut . adversarium tacuisse. Sa quid peccat, Demead Concluso dubiae rei a non dubiis sum

πσμῶ interpositit Demeac de repetitumeli, peccat. Ego illi maximam partem feram. JErrant, qui putant 1ili esse pronomen, quum sit adverbium loci: ut, illi ina tristia fata r

Degeneremque Neoptolemum narrare me.

mento. .

Illi ergo, ibi, ubi ille peccat. Quare quidam etiam Ii stilabam discretionis causa . ut locum significet, corripiunt. Et Maxumam partem, Optime dicit. Non im universam, quia non sistus pater

. chini est: sed Maxumam . quia eius magis est, cujus filius coepit esse pet adoptionem. Feram. J Sustinebo , --lerabo.

37. Olet unxuenta I J Λ summo ad

imum proposita selvuntur. dc mira v rietas est, Olet unguenta: ne diceret, obsonat, potat , ungitur: ne scilicet haec exercitationis palaestricae , non luauti edicerentur.3 s. Amat i J κρς , Cur amat tDum erit commodum.J Dare scilicet. 39. Vbi non erit. J Λrsentum scilicet zsed Commodum dare, subaudiendum est. Fortasse excludetur fora . J Hoc ita protulit , quasi dicat, nihil sibi deperisse, si gratis sorte suerit ad amicam admissus. Et totum hoe M alii inσμω le-endum est. Et mire Fortasse dicit, ut

ater indulgens , & credens Adolescentem posse etiam amari ab amica: non enim assirmavit, ut diceret, Excluditur

foras.

o. Fores effregit i restituentur. J Pervenit ad praesens crimen: illa enim ante acta suerant. i. Resarcietur. J Re abundat. I. Et unde hae fiant. J Iterum subau- aiendum , est. Et adhuc non m/lsa sunt.l

non in flagitium, Adolescentem

scortari.

s. Ab aliis qui vera sciunt. J Super

bum fuisset, A me dicere. melius ergo Ab Hiis, dictum est. 6. Natura tu illi pateres, eo sitiis ego. JUrbane Micio Consibis subjunxit. Plus

enim valet ad laudem consilium, quam natura. Et simul ostendit Poeta verbis Micionis, 'ui non natura, sed assectu sit pater, nullum patrem eme sipientem :eum vero posse sine perturbatione perfrui iis quos amat , quem patrem esse consilium secerit, non natura, hoc est, qui filium adoptaverit. Et mire, quum Natura singulariter dixerit, pluraliter imtulit, Consisse . 7.. Tun consulis qui quam tJ Apertior contumelia : de ideo sequitur denuntiatio discedendi. Tum consulis

quidquam ' J Quia dixit, Consiliis ego

pater sum, a conjugatis argumentatus

respondit , Tum consulis quidquam quia a consulendo conficia dicuntur,

733쪽

IN TER E

- donee me qumina vivo

Abluero. - ---

si pergis, abiero. I ,pro Abibo. dc hoc , gestu abeuntis, vel abituri

pronuntiatur.

8. Si ina Recte, quia jam

abibat: quasi revocantis correptio est. An ego totiens. J Hoc conversum intelligas dicere. Audiam. J Deest ter sed ex . primere durum fuit. Et hoe est obtun

dere.

'. Cura est mihi. J AEschinus scilicet.

so. Curernus aquam uterque partem. JProprie Uurque M AEquam , quasi particeps fratris. si . Propemodum. J Nisi addidisset pro remodum . salsa videretur esse sententia. si. Ab Micio. J Religiose commotus est: ac velut incusatio est perfidiae : &ideo exclamat dolens, de transit in ita cundiam , concessionemque , quae iis-ποπὴ dicitur. n. Addui μ videtur. J Rationabiliter non EI IP. dixit : sed, Sic videtur. non Vult enim verum esse. Quui istuc t JDeest Loquor aut RG or nam Proprie ruficatio est de sententia sua decedentis.. s . Profundat , per t. Jssura. Virgilius a Sequere Italia in ventis, pete regna per

undas.

Profundat, perdat . pereat. J Haec sic pronuntianda sunt, ut ostendatur sestu, nolle quod loquitur. 1s. Si verbum unum posthac. J Xmσω πηος. Deest , Tibi fecero, aut tale bu- sinodi. Rursum. J Quasi curans iras . An non ereris ' J Irasci scilicet. Repetone auem dedi 3J Minus erat, s AEGchinum diceret: sed plus est, Luem dedi.

D. AEgre es. J asi dictum sit, Quid

ergo loqueris 3 quia aegre est. Cur aegre est 3 quia alienus sum. AIienus non'mIJ Mire Alienus non sum quasi timeat jam dicere. Patre sium.Alienus non sum.JSatis eum stomacho, quasi dicat, Si patrem me es le jam non licet, alienus non sum. 13. Iste tuui. J Memoriter Iste tuus, ad

Lud quod dixerat, Mius Ufactui. II

tuui irae sentiet posterius. J Quantus sis,

quantumque eum ames: hoc cit, ut decipiatur pet indulgentiam tuam. Ipsesentiet. Sentire multi pro malo posuere. ut ipse alibi , Sit roga sensi: nam tinam e coenam atque eses comitibus dedi.

ε o. Posterius. I Etenim Demea satis hoc grave existimat dictum in eum, qui non provideat in futurum : de arctius, quia pater est. Nolo in i m gravius. JScilicet quam hoc. 6 i. Nihil, se nonnihil. J Nota figura, est ,eonveniens placidissimo seni, qui in

reprehendendo adolescente moderatus est. Nee nihil. J Apparet Terentium δε-- te lenissimis pati ibus : unde sit ecit etiam rationem facti Micionis.Neque omnia sunt qua dicit. J Bene a Micione hoc dicitur : quia indulgentioris est , plumicite: & supra dixit, Ea ne me celet co D secifilium. Et hic sensus est: Nec contemnenda sunt quae dicit, nec omnia dicit tamen. Hoc est, non sola sunt quae dieit, sed multa alia. Et ordo est, Neque tamen haec quae dicit, sunt omnia. 61. Nonnihil molasa. J Placidissime Nunihil dixit & Nonnihil maluit repetere,. quam vehementer iracundiam demon strare. est enim altera δεπλοτης. Nonnihil mulsa hosunt mihi. J Optime Poeta Micionem fecit commotum: ne si omnino immobilis est et , non indulgere adoptivo filio, sed omnino eum non curare videretur. Ergo sic in eum servat placidum animum , ut tamen retineac patris ametum. 63. Im. J Demeae scilicet. Aut Icie id est, ibi ubi Demea litigabat. Sed ostendere. me agre. J Constat ergo, aegre pati. nam aliter non erat parens. Nam ita ιν homo. J dixit moraliter,sic enim d*iis dicimus, quos parce replehendimus. ut alibi, Ut homo es. ita morem ger s.

si , si Mum placo. J Id est, quum volo

placare.

6s. Verum si auram. J Argumentum

a contrario. nam Placare. contrarium eae iuri tantibus augentibus ite iracundiam ..66. Aureliam alutor sim eius iraeundi . J Nam a genitivo casa accusativus astumptus est. 6r. Et Eschinui nonnullam in hac re. J

734쪽

AELIUS DONAT Us

Rursus , ut sit mitis reprehensio: & hoe ipso gravis. nam Et si . M. ηo mullam nobis , temperamento sunt posita. 69. .m hic Mn amavit meretricem r ut cus nan dedit aliquid i Jcλης. Bam non, & Cui non. Ea tamen haec sunt, ut non gravi sono accusationis proserantur , sed solam reprehensio. nem contineant. Aliauid vero, admi-xantis est. QuΡa addidit Meretricem . ostendit Micionem hoc solum adhuc cite; nihil autem de vitiata virgine. Biam hic iun amavit meretricem ij Et

c cum venia de defensione . nam colere meretricem, non est flagitium. &iimul etiam vitiatae virginis adhuc igna-xus ostenditur Micio. Aut cui non dedit

Aliqui tJ Aliquita dicendo, praetermisit

vel meretricem vel numerum.

o. Credo jam omitium radebat. J Πα- ρεν εο ς Etenim addimus ad ea quae apud nos parum certa sunt, aut

Credo, aut Puto.

r. Dixit velle uxorem ducere. J Mixum est apud Terentium , quum etiam per nescias personas indicet argumenta. nam quum Micio nesciat amari ab AED. Eino civem virginem : tamen dicit, credo jam omnium radebat. & , Dixit se melle uxorem ducere. Sic ex parte magna ostendit nescius argumentum: ideo quia viri simile est , amantissimum asellini Micionem omnes scire assectus adolencentis & consuetudines. Et apparet praeterea, conatum ex parte fateri vitiatum amore AEschinum , & pudore impedi tum , tantum hoc dixisse, quod honeste potuit, velle se uxorem ducere : quam autem vellet tacuisse confusum.

i. Sperabam jam riseriisse adolescentiam. J Recte sperabam. Pro Gaudebam:

sic enim dicimus, quum errasse nos cernimus. Et mire : non dixit, verabamlaum jam corruptum : sed mitis fenex totum aetati attribuit, nihil filio. Defervisse adolescentiam. J Servat propositim circa aetatis veniam .. Desertus . J Quas deortum a servore tenuisse. Legitur Rissavisse. 73. Ecce autem de integro. nisi quid

est: quia : ut sit, nisi quia . Et est selisus, Nisi quia non temere credo ; dc volo

scire quidquid est.

IN SCENAM PRIMAM

Lin omnis rei consortium sitimitur. nunc autem populares cives dicit. hoc est. quod veteres Quiritati dicebant. Quirites conclamare. Objecro, populares. f.rte misero atque .innocenti auxilium. J Hic exemplum est contumeliosi per potentiam divitis, Sc in perniciem suam paη-

petis contumacis.

i. Subvenire inept. J Vide quam posteriora vehementiora sunt, ad incendendum populum. primo, miserum . Post, innocentem: ad ultimum, inopem posuit.& primo, feras auxilium: rest, subvenite. Et totum hoc principium a benevolentia sunt itui: quae comparatur ex invidia potentiae Aschini. nam, contraria in AElchino essJe vult intelligi. Misero atque innocenti auxilium: subvenite inopi.l Tria sunt, Miser. Innocens. Inops. otio

nunc jam. J otiose, secure significat. nam nisi qui secutus est otiosus non est. orisse nune jam ilico his consi ι. J Simul in

peravit modum , tempus, locum , Ω-ctum. Modum, otiosa o Tcmpus, se Locum, hie , Factum, consi te. Nam Iam de Illico , alterum tempori adiungitur . alterum loco. At Co re, eli audactet& consitanter stare: ut, Constitit in digitos extimis arrect

uterque.

Illico. J Modo locum, non tempus significat.

Numquam. JPronos. Virgilius,

Numquam omnes hodie moriemur inulti.

. Istam invitis omnibus. J Deest abducam. uo Uam invitis omnibui. J Bon nemo enim plene loquitur,. qui luctatur. s. Quanquam es scelsus . non e mittet. J Arae ρυθον primum : nam quum praeposuisset auanquam, non subjecit Tamen. Committet. J Perficiet : sed hoc

proprie de jllicitis de puni dis faciam

735쪽

IN TERENT IUM.

1 bus dicimus. Et senes hie ostendit Comicus adolescens cedere se lenoni, in vi. tum se noxam intuliste: & id quod se cerit, feciste lenonis culpa, non sua. Iterum ut vapulet. J Minaciter Poeta priorem luem sustulit, dicendo Derum 3. ut non eadem lis esset, de qua supra Demea questus est: s ed instaurata nascatur. 7. Lcno ego Din. J Leno . terribiliter pronuntiandum est: quasi dicat,cui sup . Plex cris. Sed ex algumento est, quod contemnit AElchinus minas lenonis: utpote qui jam uxorem decreverat ducere.

Scio J Hic sic respondit, quasi in lenone

imminutio capitis tantum consisteret. Fide usquam utuma. Fides in concipiendis comminationibus: nam denumrratio comminantis est.

. Hujus non faciam. J Figurate ergo. Aer te Metri.la est, purgationem tuam rivus autem, δει πών est..Aut enim stipulam, aut floccum moverat, aut sumnium digitum. Hu ui non ficiam. J Cicero: Ne tantulum quidem commotus s.

Ego meum jus hersequar. J Hoc est leno nilim. Mιum ini. 4 Meam libertatem. Meum jus . Meam vindictam. Nam ut illa in uria est, quae fit innoxio : ita jus indicta illa, quae redditur reo. Persequar. J Ulciscar. Cicero: Tu dum tum iniurias per te, id quod non potes, persequi

conaris.

I o. Neque tu verbissetves unquam, quod mihi re mati feceris. J Nos κύς. Et Sol- es. lues, persolves, id est, satisfacies, ac te purgauis. Remale fecerit. J Acuendum est re.& significanter proserendum. ibi enim est sententia. Et bus dixit, Remalefeceris, quam Injuriam feceris. II. Novi ego vestra hae. J-: deest enim verba. ι usjurandum dabitur. JHoc est, jurabimus te esse indignum cuii Ajuria fiat hu)usino di. Aut separatim, jusjurandum dabitur & separatim, te esse ηAgnum injuria hae. & sc melius. verba enim satisfaciunt, quum res colligitur in generalibus causis. nam saepe irae actites jurejurando sunt terminatae. ia. Indignum injuria hac. J Comice Indignum & Indignis.

tis urbe Latini. Abi pr/sren . J Magnae

contemptio minarum lenonis, non respondiste AEschinum ad ea quae dixerat Caterum hoe nihil facis. J Nihil pio non legitur. de nihili. 1 . At enim non sinam. J Enim, inceptiva particula apiid veteres fuit: sed 3e

convenit perturbationi.

I s. Nimium ishoc abisti. J Quasi ex

contumacia lenonis appareat, quoa mutatuna abierit. Propter hunc. J Iuxta hun ut Virgilius,

- templum de marmore ponam Propt/r aquam.

Hem volo. J Mire comicus, ex alterius verbis, quid faciat alter, Ostendit. a 7. Quin pugnus continuo. J Pugnus a pugna dictus : aut ab illo pugna. Pugnus eontinuo. J Id est vestisium litigantis. ig. Istuc voti ergo ipsum experiri. J Expresse ostendit pauperioris loqv.iceni contumaciam usque ad pericula caedis. Istuc volo ergo ipsum experiri. J Hoc Ilo

dicente, Servus lenonem verberat . miserva. J Nescias cui dicat haec aschinus, an lenoni, an servo : sed servo magis es, verisimile. 19. Geminabit nisi eaves. J Hoc com minantis est, non jubentis ferire. sed quia longe stat Parmeno , gemina piat Vit dictum. Et Geminabit. stibaudiendum est plagam. GeminaAt nisi eaυιs.l Non singularem pugnum, & unum dabit, sed semivabit: quasi dicat, geminato duplicatoque numero inseret. Hei misero mihi Leno pulsatur. io. Non innueram. J Convenient et

Poeta avidiorem Parmenonem malefaciendi inducit, quum supra dominum invitum ostenderet cogi ad inserendam injuriam.Ia ictam partem potius peccate. JUt verberes non justus potius,quam jui

sus non verberes.

ii. Nior jam. J Duae partes istie sint. Et bene Iam . quia sero, & post plaga .

Et utrum hoc lenoni, ut abeat, an puellae ut introeat, dicitur; sed facetius est, s lenoni intelligas dici: quasi hoc factum sit quod voluerit : & quasi venerit ut valuper. Et jam etiam tarditatis incusatio est. Ut Virrit tu .

Iam melior , Iam diva re r.

736쪽

ier exclanistio , de ardentior ad plagas. Retuumne . hine. hie in ρ dei r J ite hie, id est, Athenis , ubi gravius crimen est dominari velle: Nana tyranni ibi semper oppressi sunt, & maxime a

Proximis.

contemnentis in invidiam. Ornatus esses ex tuis virtutibus. J Cito ostendit quantum a se longe sit regnum, qui dixerat innari potu ille lenonem. Ex tuis virtutibus. J Sic veteres per ει νει virmisspro flagitiis dicebant. Lucilius, Animo

ac virtutibus.

13. Qui l tibi rei mecu is est J Hoe, quia verberatus est, dicit. ut sit, ituri hi d bra non quia nihil sibi debeatur. Nihil. J Facete: quia ipse abstulit, &nihil vult a se repeti. Oidi sine aui. ' Proprie : sic enim dicit qui iii nil quicquam debet, Non me novit non quod ignoretur, sed quod in iure non

cernatur.

1 . Si altili sei. J Plus dixit Attigissi, quam Tetigi s.est enim multo majus attingere, quam lavere.

2s. magis licet. J Hic non tam ratiocinatio est , quam exclamatio per

dolorem. nu; tibi magis r J Si mihi, inquit , non licet attingere talam: cur tibi licet meam, non tansere, sed habereὶ Et habere . utrum domi in consiletudine: an corrumpere, id est, stilprare intelligimus 3 Meam habere. Pra quae argentum

d/di 6 Meam suffecerat: sed magna moralitate additum , pra qua argentum dedi, ad vociferationena. sitivit esse ostendit leno quod repetat.16. Ante ades non fecisse erit melius hie conviti Am. J Non erat quod ad haec iuste

responderet. & ideo sic respondet , ut convitium dicati quod verum est. 18. Loriit liberi J Lora apud veteres Dura dicebantur, a lauro triumphorum, sib qua mos erat captivos vinciri, ducique per pompam. ideo autem, ut conditionis reminiscantur , laris caeduntur mancipia. Nam mancipia dicuntur, quod nu capta sunt:Servi, qui servati iunt. quum eos occidi oporteret jure belli. unde Virgilius sic it captivum rogantem , 'rpatriaimanes,' perseetentii Iuli.

precor, hanc animam serves nator

patraque.

19. O hominem impurumi l sic veteres Impurum generaliter pro improbo ro-nebant: ut eadem hac fabula , Perse. M ilri impurus. sat scio. Hiccine liberta tem.J Scilicet Athenis. AEquam esse omniabui 3 l O uasi diceret, Ubi non est, quantdo AEs hinus loquitur. Et bene Omnibus: ut ne lenones quidem videantur excepti.

D. Mitte ista, atque a/ rem redi. J.su perbe adolescens maleficium non putat lenonis esse purgandum. Ad rem autem ad negotium de quo agitur, dicit. 3ι. α' m rem l J Suam abduxi . Res enim, pecunia intelligitur . vel id pro quo pecunia danda est. Er re eam a Ad . quam evertiit, domum . quia , Fores effregit, atque in ades irruit aliena . Luo ad te attinet.J Quod tibi prodest,& commodum est.

31. Copto. J Ille , Vis, dixit' : hic mi ρio. Modo a qui aliquid. I Subauata ut ,

ditas. Vahurno iniqua me non vult loqui. JNomen sacrilegum, de injustum Leno, iniquitatem agitat , justitiae patrocii tur. Hoc totum ei θωνικώς prominita dum est.

36. Illuc quasio redi ova carpsi . ehine. J Fisurate: rectum enim erat, Unde expisti. Misi sorte aeuo pronomen est modo accipiendum: ut sit, a quo. Et bene memor est , dixisse Ast binum, omitte ista, atque ad rem redi. 37. et a rei tibi vortat male. J Adjicit contumeliam, quas & hoc multum M& inimicum. Vertumnus dicitur Deus, qui rebus ad opinata revertentibus prae est.cepe autem male cedit, quod bonum putatur : de hoc est male vertisse: ut ille gladius qui muneri datus, adminiculum fuit reginae pereunti, de quo metu Ma .

- ensemq- reclusii Dardanium. non hos quasitum munusi rusus.

38. Qui si ego tibi illari nolo vandere lHam majoris sunt stomachi : & ideo stultiora: nam quod jam amisit, venditurum se negat. Et, Quid si nolo . nove

737쪽

IN TERENTIUM

of tibi Hamnati vendere 'ce imo J Potest autem dici, et id si 5 coges mei 3'. M nime. J Eιtωνεια. NAEmque id Herui. J Eἰνενεια contumax de ridicula in eo, quod jam amisit id de quo dixit se cogi non Polle. o. Nam ego iram liberati afra eausa manu.J ordo est, Ego liberati causa manu sero. Et sunt juris verba : a quibus

etiam Assertores dicuntur vindices alienae libertatis. Nam & causa ipsa, libera- Iis dicitur , quae actionem in se continet tibertatis.

i. Pro supreme Iupiter tJ Haec locu . tio ad hoc inducta est, ut ex verbis te Monis appareat quam facile mitis fieri possit,&quidvis di libenter accipere. Pro supreme Iupiter J supremum nunc dicit summum. ab eo quod est su rior desu. perius sit supremum. Virgil. rexi a Iovis degenμ suprema ,

Troius AEneas tua nos ad limina moti

Et non abhorret a persona&plebeii, &ienonis, de vim pam, Iovem ipsum con vitio persequi, ut quotidie videmus ab hominibus ejus loci & ordinis fieri.

Minime miror qui insanire occipiunt

ex injuriad Sensus hic est: Insanos fieriret injuriam plerosque mirabar, sed jam

non miror, postquam ego ipse perinjuriam quam sum paulis, insanire compelior : adeo ut exclamem , Pro Iupiter I Et simul adverte vigilantem Poetam , ut ubicunque in comoedia vocem tragicam extulerit, statim perisnam insanam diacete faciat. sic supra, Pro Iuppiυν t tu homo nunc adires me ad infamam. 4. Me imito abduxit in m. J Honeniori personae haec querela sussiceret, Abduxit meam. Sed leno bene addidit,

aufe snvito. nam abducuntur meretrices absque voluntate lenonum. Et decora

locutio est per , Asa invito ab . ruit non enim iadidit, putam, aut quid tale. s. Tantidem emptam postulat. J Lesb

Elchinus videatur, cum sonitu se colabita: significat. Infregit autem, Illit, iii Aixit: ut sensus , I lxii homini misero ρω quam quingentosiolaphos. Et flebiliter pronuntiandum est. hoc enim

exprimitur, ut tamen incuset in alieno

facto sortunam suam. Et vide quantumhoe distet ab illo quod supra dicebat. Ipsum sue volo expori N. hoc , quia sbius est: illud , quia cum adversatio.

7. Bene promeruit. J Bene , multum. Promeruit, adjuvit, profuit, cui contrarium est commeruit. Nam mereriinpromerera. est praeitare beneficium. Vιrgil. Quiqursui memores alios fore meremis.

- nunquam regina negass. Promeritam.

3. Vbi me dixera dari tami. J Recta dixit. ubi enim pactio intercesserit pretii, jam ereptionis actio sit blata erit Sepretium debebitur. o. Mox ψ era redi. J Mire transit ad

er, redi, id est, moram. 2uanquam inisiurraim. J Vendere quod nolis. es, scia

licet.

11. Id q-d rei est.J Pro, id quod verum s . bona locutio. iando eum qu/ssum

m Mustanda. J Patienda , conside

tanta cim silentio , dc ut in amatore putanda, atque Pet hoc perserenda. MU- sitam enim proprie est diissimulandi causa tacete, dictam vel a muto . . vel ab M rquae litera est nimium Plesiae vocis aepene nullius adeo ut si, ita omnium quum inter vocales inciderit, atteratur atque subsidat. Hinc Virritus, - Musat rex ipse Latinutis . Frustra egomet mecum. 3 Praeparationis genus ad accipiendas viginti mi, nas a totius summae despcitatis.

738쪽

IN S NAM SECUNDAM

In hae strea actus , es exemplum emtinens vita avarorum , qui spe in

damnum ipsius Haritia rationibus ruunt:

simul etiam duorum inter se nequam ho Uinum LPctanda quadam vicissim dotisa captio est. 1. Tace . egomet e veniam iam ipsum.Jzace. si pro adverbio est, omnibus dici-aur: fi pro verbo ponitur, dicitur Cte- sphoni maxime sollicito, & supplicanti

. nibus, metum patris. Iam autem,

non tarditatis est , sed properationis significati . z. Bene dicat secum .sse actam Actum

recte additum est: nam multa etiam cui de accipimus, ita tamen ut male no-iscum eue dicamus actum. Eruid i c. Sannio. s. J Illud supra poli scenam, hoc jam in proscenio dicitur. Et vide quam ingeniose Terintim, qui supra ab schino Lenonis nomine iacit Sannionem vocari, utpote ab homine arroganai & feroci ob aetatem & negotium: at hunc blande circumvenientem honori scentius inducit cum Lenone loq*, δέ iSannionem eum vocare. Sane qui in s

didis professionibus agunt vitam, hono-xifice nomine proprio appellas: sed qui in splendidis artibus sunt constituti,gaudent artis nomine nuncupati, ut Impe 3ator , Orator, Philosophus. Sic & in Eunuclio, Audire vocem visa sum modo militis. apud se loquens meretrix et &Postquam illum cominus videt, Salve. mi TDrajo. inquit, non, Salve miles quod erat durissimum. Et mox irata peruma,

Miles, nune adeo eico tibι.

3. Nesito quid corari se eum bera i J Argute positum N eio quid vult enim ex illo audite, ut nanciscatur initium, quod perstiadendum suscepit. Concerrasse. J οἰ νεμια. honorifice nomen tractit, ut de placidum tibi reddat, & ut

eum Dciat ad contemnendam pecuniam liberalem. nam honestis adimit avari

tiam.

. Certatist mquia ille concertasse dixit, noli ex iesse. Comparatam. J Proprie: alias comstitutam. Et eomparatam addictum Syri reseri, qui ait concertationem fuisse,p res faciens AEt hinum & Lenonem. nam Sannio vult sibi deberi pro eo quod vapulavit : quod abstulit illi Syrus, diacendo eum non verberatum este, sed po tilis concertas te. Et proprie dixit Conce rationem , ipsum actum. nam certamen est res ipsa de qua certatur, uter columbam sagitta seriat, uter prior decutiat ad metas. Nam sic Virgil. in Bucolicis: U Iocis jaculi certamina ponit in MIMO. At vero certatis , ipse actus contentioque certanti iam est.

s. Ille verberando Muε , amba des sumin J Incerta est distinetio, vel veris. rando usque. vel viue risis. de est Qua adverbium, significans aut diu. aut mu

ε. Tuam a. J Potest & nominativus de septimus casus esse. si nominati vus est,deest est. si septimus, deest Factum s. ABIsenti morem gestum oportuit. JAb aetate adjuvatur sententia. ideo Ado I senti dixit, non ἁ bino. Et morem rere . proprie lenonis Sc meretricis est :unde de ipse sic respondeo ,. ution iugiens υκοφατην, dicat , Vsque pra LAdolescents morem geIIum oportuit. J Cum εμ ruem Adolescenti pronuntiandum est, scilicet qui iacilius assentatione carit

retur.

. Qui potui melius, qui hodie usque os

rabuit J Subauditur, morem 1erere. Moc subtiliter Leno, quum morem ge tendum fuisse in meretricis precio dixerit Drus. Hodie autem, non tempus sisnincat, sed iracundiam eloquentiam stomachum. Ut Virgil. Nunquam omnes hodie moriemur inulicase. J Modo uecorripientis est adverbium. Scis quia loquar 3 J Argute: qui simulaverat Leno non intellexisse, quia dixerat servus. scis quid Legio tui & sic : sed , quod loquar.

8. In loco negligere. maximum i iter umor lucrum. J Bene additum est In loco. Minterdum: non enim semper.'. Si nunc de tuo iure concessi sit. J BeriεTuo . ne diceret: Non erat res me .

739쪽

iN TERENTIUM.

quum xx lem habui. Aut De tuo jure. liae lenonia duritia: ut alibi, Meo jure iratar, Mi Pliorsu , qui ρrior a. dandumst. lII. Ne non tibi istu re raret. J Faene. ratum, est cum lucro redditum N multiplicatum. Faeneraret ergo, non AEschinus , sed ipsa res in qua foeneratio. Ego 'm pretio non emo. J A ντ νομα i contra Pecuniam in lacoxugligere. maximum interdum est lucrum. I x. Numquam remfaciei. J Leno quidquid agit, ad lucrum reserit & sic lucri genus gicis esse Syrus a Lenone, quemadmodum perseiadet. Et nota, Rem, &litem, de negotium meretricis, & patrimonium,& Omnem pecuniam nominari.Nummuam rem facies.J Secundum personam Delvi, Lenonem Syrus hortatur, hominoem ad lucrum excitans, non ad bonesitatem. N. cui scare homi/us, San

bus capieudis offendunt cibum. 13. Credo istuc meliu esse. J Vide comi cum et rorem utriusque persenae, & cal.

sidi Lenonis, & captiosissimi Syri servi. 1s. Agr. J Age, nunc verbum est , significans die. quia jam prope est , ut

consentiat persuadenti . Tuum animum dDeest liberatem. 2 osi jam usquam tibi iviginti mina. J Sensus, si numero in aliquo ducas, & in aliqua aestima. tione constituas: & non si velis, penitus contemnas visitati minas , dummodo huic obsequaris. I s. P terea autem. J strigura.Nam veteres libenter conjunctio Mes matriplicabant. T. Hunt proficisci prum. J Et eum non prosecturum dixit, sed jam proficisci & non ab uno di- .cit se audivisse, ne negaret: sed Aiunt anquit. 17. Coemisse , hinc, qua illuc veherer, rnulta. J Nusquam hoc ostendit alias Te- mitius sed apparet ex consessione Lenonia vera haec omnia esse. Et mira varietas est. Proficisci. Cobmisse. Conductamnatem : ne diceret, Proficisici, Emιre . de conduc/re navem. Et Conductam . navem

adidit, ut dilationem res habere non possix. Hocscio, animus tibi pena/t. J Hoede correpte lesi potest , ut articulus de-Dionstrativus ut: ἐκ producte, ut signifi-

cet aut hanc rem, aut hunc locum id est, Cyprum. ii. Vbi illine gera redierit. J Ex spe sua vult Syrus ostendere, quid Leno debeat sperare, id est , non se accepturum modo . Tamen hoc ages. J Hoc est, exiges debitum. nam hae agere dicimus eum , qui instat negotio suo. I'. Nusquam piaem. J Quia exclamatio est, per . Πω πιν non completur. io. Injecι servulum homini. J Hoc Leno non audit. cmul enim dicitur,quum

ille clamat. dc ideo simul legi non potest. Et hic ostendit Syrus , quo hare: consilio locutus sit. I e viso. J Vide, ἰδιώτη ' dicit. xi. In ipso articuo onressit. Jperseverans a scrupulo, id est, lapillo. qui nos in calceo latens plerumque laedit. Et oppressit, vel bEschinus, vel res

ipsis quam subjicit, id est, quod ait, Em'pta mulieres complures. Muliereid Σύmi- ψις. Legitur Empta, & empto. ii. Item hine alia. J In Lenonis mer

insulam posuit Poeta, vel quod Veneri

sacrata sit. ut Horatius

Sie te diva rotens C ri. vel quod mercatus in eo sit, ut idem et

Numquam dimoveas . ut trabe Cypria 3wrtoum pavidus nauta secet mare.

13. Nisi ε. ad mercatum venio. J Eὸ nunc adverbium est loci, id est , Cyprum. Mereatumautem, locum tempus

que significat. Damnum maximum Quia ad hoc damum in pretio mulieris est. et . Nune si Me mitio. J Ouod damnum est stilicet. Hoc autem dicit negotium cum AEschino. Actum agam. J rrOVπ-bium, id est, nihil agam. quod eri iniin iure semel judicatum suerit, rescindidc iterum agi non potest. Sic in Phormione , Auum aiunt ne agas.ls. Nihil s.l Nove Nihil est pro nulla spes est. Re rixerit. J Pro refrigescit.

16. Vt sis satim peia re. J Per

δελοῖ hoc accipe. nam non convenit persenae lenonicae damna contemnere. 27. Aut nunc manere. J Dum non navigo. Tum persiqui. J Quum rediero. 28. Iamne enMmerasti. J Iinxit Sirga

740쪽

non intelle risse, quid apud se ipsum Leno locutus sit. ideo illi aliud , ait, quam ille secum disputaverit. a.

te riditurum Hoc dicto tantum illuni accepturum significat , quantum dederat in puella. Nam ad nos redit, quod a nobis abierit. Et dicendo Reiturum, ostendit super viginti minas nihil illum sperare oportere r sic enim supra, Minis viginti tu istam misi . qua res tibi vertat mala. 29. Hocetne io dignωm est di comploratio summam desperationem Lenonis ostendit. Hoccine incipere av

xit. Ut in Heautontimorumeno, Vida quod inceptet facia m. inscianum autem cum laudatione dixit: quasi quem non deceat male facere. Et vide quam omnia experiatur impotens de miter , ob recuperandam rem suam.

3o. Ut hanc mihi σο'repostulat. J Non dicit de sua : quia de illa sermo est. Po.suler. velit, aut speret. Cicero, Vt tempori Ius reipubl. et t. non est postulandum id est , cupiendum , aut expectandum. Eripere postuler. J τυ η, dixit, non

eripuerit tanquam adhuc non secerit. de soloquuntur ἡqui nolunt circa se perse- vexare iniuriam.

3 i. Labascit. J Hoc presse dicitur. Et

proprie dicit Labascit,ut 3c suam instantiam, & cunctationem tarde incipientis consentire monstraret. nam inchoativum verbum est. Et est metaphora ab arbore facta quae multis succisa ictibus latri, tandem incipit in casum ponderis, ruinamque minitari. Vnum hoc habeo. JHoe clare : ερ subaudiendum est ,. dieam , vel Diore. Viis. si fatu placet. JNon platu dixit: sed Satis placet. veluti magnum consilium praebituruso 31. Potius . quam venias in Priculam. JOratorie : comparatione psorum,dicit,

hoc elle, quod suggerit, eligendum. 33. Dividuum face. J Hoc est, divide:

figura μακρολογα. Dividuum , a divi. sone: Dimidium adimensione 4icimus.

Iamm do m. J Scit illum viginti

posse accipere: sed idcirco agit, ut optet Leno quod paulo ante nolebat. Corradet

Hicunar. I Aluuiar dictum est, quasi

non habentis: nam nec ipsa in prompta

sunt.

31. mi mihil Etiam deserta nune τι ni in dubium miser. J Sors est summa, cui extrinsecus acquiritur foenus. Ergo sortem dicit de pretio quo empta est, id est , via ginti minis. Et vide illum .amno po-zius exclamare,quam in uria. Nunc vereis

in dubium. J Id est , in periculum. 36. Omnes dentes Iabefecit mihi. J Injuria Lenoni tunc dolet, quum adjuno

damno est: ut supra, quando eum quassum ecceperis,

Accipienda ter mustanda injuria adHU

centium est.

Vel iccirco, enumeratis contumeliis adfecit, Etiam insuper δε δει ' Et vide uveadem quae dixit supra, repetat: sed at dentius tamen, & cum αυζή . Sic Virigit. in majus repetit, quod non semel dicit. 37. Codaphis tutir est totum caput. J Tu ber est genus cibi, collectum ex tii mentibus & quasi praegnantibus arenis. Plu autem hic,quam supra i xit .Supra enim, dixit, Plus quiuentos cola hos in ruit mihi; hic veto, Colaphis tubor est totum

eaput.

apta Lenoni avaro. nam honestior persona non hunc ordinem saceret. Dest

di. J' Fraude decipiat. N luam abeo. lHoc dictiam vim habet comminantis et nisi illud cum contemptu susceperit Syrias. Ut lubet. J Negligenter servus r. pondet, ut rosetur a Lenone. 3'. Numquid vis, quin ab/am 6 Haec est plena locutio. Numquid vis . desiderat liapplementum . . de hoc uti dicto diste- dentes solent, min, nunc, quarη non si-nificat. Imo hercti hoeru o. Dre sui sua se ni facta. J Ipse sibi satisfacit. Vt urenim , quoquomodo significat, diverticulum ad preces faciens. o. Potius. quam lito ferri J Quia

dixerat a chinus, Nunc vide, utrumυμ argentum accipere , an causam meditari

tuam.

t. Meum mihi reddatur. J sortem . quam solam supra recusabat. Et oratorie: non enim manti emi dixit : sed: invidiose, Meum mihi reddat. Saltem. Το ωπν. Natum est autem a captivis

SEARCH

MENU NAVIGATION