P. Terentii Carthaginiensis Afri Comoediae sex. Interpretatione et notis illustravit Nicolaus Camus I.V.D. jussu Christianissimi Regis, in usum serenissimi Delphini

발행: 1675년

분량: 1023페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

771쪽

aN TERENTIUM.

quare non credat patri , quanavis 'bjecerit causam. 6 . Quia tam misere hac cupio esse ve-mm. J Pro nimis : quia nimia miseria :ut Ne quid nimii. hoc enim putant, qui

virtutes mediocritates esse dixerunt. 6s. Abi domum. ae Deos comprecare. JMagnus institor sui beneficii est, qui aDiis petendum elle dixit, quod ipse praestabit. an ideo quia ordinis fuerat, prius rem divinam face , dc sic uxorem accersere 3. Et bene repetitum est Abi , quasi haerenti morantique: ut, Vos istac

intro auferto ἰ abite.

εώ. ii t jam uxorem I J Accessit ad beneficium tempus. de ideo Iam quas gestiens repetit adolescens. mantum rus. J Aiat deest cito aut quantum potest esse.

O . Ni magis te quam o utis nunc amo

meos. J mire Nunc addidit. de eleganter inveniuna est, quod in se amator multum diligat, id est, oculos; ut E contrario in Eunucho , Adol scenii ipsi eriperem oculos. id est , ipssis de quibus

amat.

68. Suid' quam Mam J Commendat se Micio, & similiariorem an torincit , mentionem faciendo saepius de amica in uxorem ducenda. Eiue. J Sic infert hoc, quas dubitando invenerit. Ferbenigne. J Multum putat, quia amator hoc dixit: ergo benigne, large abun

deque. Quid iri ubi est Milesiuit J Non

amat , si statim timete desinit. unde Wirgilius. Omnia tuta timens, eadem impia fama furenti vetulit, armari classem, eursumquep

rari.

49. Abiit : periis o navem Hodit. JTacete , Abiit : ne diceret , mentitussim atque ita dixit, ut infantibus nutrices de terriculis dicere solent : quas quum ipsae confinxerint, abolitas volunt, postquam illos vident nimium pavere. Et mihi videtur ridens haru dixisse: etit intelligat Achinus , Micionem jocosuisse mentitum.

t. Tibi obtemperaturos magis. J Mira sententia, Deos obsequi bonis, qlias bonis hominibus multum debeant. M in culationciri prccandi Deos, vide quae

facultas nata sit patrem sine assentatione laudandi. Non cit autem itu uriosum. ad patrem rescire deprecationem Deorum : sed magis honorabile. nam tale

est apud ,

genitor . cape sacra manu, patrio e e penates. Ut ipse patrem portet, hic Deos. 72. Ego eo νurro, ut , qua opus sunt .

parentur: iu fae. ut dixi. si sapis. J Hic

versus in quibusdam non invenitur. 3. 2 id hoc ιu n. tit J Et mirantis haec , de laudantis Oratio est. & bene videtur hujusmodi patrem Terentius piobare. 7 . it morem gererat ' Jquo moao , qua re, qua ratione, magis niihi indulgeret. 7s Hie non amandus Omnia perserit hic pater, ut de ametur, & laudetur.& foveatux. 6. Magnam mihi injecit sua .commoditata curam. J Mira sententia , mala etiam de bonis nasci. an bonus parens magnae curae est filio ε 7. Serens cavebo. J Facere quod noulit scilicet. 8. sed cesso ire intra , ne mora meis nuptiis egomet Am. J Bene hoc , utpote objurgatus.

IN SCENAM SEXTAM

ex assectu vero, ob hoc in υrsi omnibus. non autem tantum amare multu , et iami Ua re , inducit - : n o neq-μr . ne ueeuiquam alii s sedIlio iantum eo fultum cupit. De autem valde sigilificat. Vt,bre, ite cum tua monstrui ne.J Vr pro utinam.

de haec omnia anhelan&dixit Treum tua. lAdhuc non credit in errorem se misi uiri fuisse. Tecum tua monstratioM J s. ωπ- κοῖς , Te cum ma monstratione. 3. Perreptavi i rue omne oppidum. 3Tardus incestas, non perambinutio, si u rereptatio dicitur. Ad hortam. ad lacummo non t J Mire propinquiora omisit.

utpote orticum , et tam . Cratini ades.

772쪽

quantum peragraverit , demonstraret. Ad lacum. J Facete Poeta memorem inducit si nem, quorum minime opus saltrireminit se.

. α Monon. J Duobus dictis, Quo non dian: quasi & addicendum latius ap

pareat.

6. Certum obsidere est , usque donec redierit. J Proprie obsedera dixit. convenit enim es irato, & repente aggressisto. &ab eo quod esto siueo, et silere facit. PIO. ducta media syllaba : ab eo quod est ob-μο . ob cre facit , eadem sillaba cor

repta.

IN SCENAM SEPTIMAM

ACTUS QUARTI.

I. T Ao . illis dicam. J In hae frena est I exemplum intempestiva objurgationis, ae ter hoc ridicuis. Ibo illis dicam. JSositatae di filiae. 3 Fero alia, flagitia ad te ingentia boni

illius adolescentis. J Magno sonitu , ac ingenti ostentatione futurae accusationis ei orsus esi magna sunt enim omnia, dc Fero ,.& Alia flagitia . & IVεntia. &uod ωνικύς , Boni illius adolescentis, icit. 1. Boni illius ad I semiis. J Ei νιiα, quae semper amarius ponitur, quam criminatio manifesta. Ecce autem 4 Ecce dicitur, quum repente triste aliquid re. bus intervenit laetis, aut certe , quum aliud agitur, aliud emergit novum: ut Virgilius. Ecce autemgemini a Te Io tranquilla. peralia, Morresco referens, inmensis orbibus angueti Ecce trahebatur passis Priameia virgo

Crinibus. --

Tt Cicero, Ecce autem repente ebrio Cleomene , eseurientibus cateris , Oc. Nova. JRecentia. an mira & magna Z ut, Pollio

Vse facit 'nota earmina. a. Nisiit qui vir st. 4 E t wα. nam vir. ad laudem sumi lolet. ut alibi, Virum te fudio. Scio. J Satis ridicule, nee quod ille cupit, abnegat Micio: ut con- acriorem

fieri possibilem sibi, mitigare queat nam Seio ad negotii totius scitionem re tulit : non ad illud quod ait, Nesii, diu; vir sit.

irascatur, non Eichino.

s. Non. mal m quidem. J Alii volunt Micionem dicere, Matim qui em alii

Demeam.

io. Puer natus est. DI bene vortam JHic bono exemplo inducitur Micio it-rascevitem juste Demeam leniter ferre rquia eranimato ob moerorem, non con venit inclementer iri obviam , quum possit in tempore objurgari, postquam destomachatus fuerit. Et vide quam L. cete: quum ille, Puer natus es, ad argu . . mentum mali attulerit: hic ita respondit, quemadmodum solent ii ii, quibus puellam nasci metuentibus , nuntiatur puerum natum esse . nam an omniburuae cupit θ venerint, Dii bene vertant ici solet: quia saepe liomines ea optaverunt , quae si is aliter atque expectaverunt , contigissent. quam potestatini rerum vertentium semet in utramque partem, Vertumno Deo supercile, veteres existimaverunt. Virgo nihil habit. IV est rem sine remedio videri : quia sese posse nuptiis finiri sollicitudinem. Et xi de amaritudinena Demeae cometa omnes,

ut nec virgini ipsi ratcat. ii. Audivi. J Xγλύς &cum ' ξελι μ' respondendum , quasi leve sit, quoae

admisium sit. Et durenda in orata est.ὶ Ducenda scilicet , nisi damnandus sit Eschinus. Se hoc verbum , necessitati vim habet: ut, Pacem Trojano ab rete

petendum.

ix. Quid nune futurum est. J More irascentium , quum ipse sciveris quid tu

turum sit, Micionem interrogat. 5e hujusnodi interrogatio , secundum figuram suam non habet responsonem : sed Micio se respondit , quasi simpliciter. inquirenti. 13. Illine hue transferetur virgo. J Vir ginem qu* etiam cum viro fuit, vocat Virgilius.

773쪽

1NTERENTIUM . sta

t'crin pacto, ad ipsem Micionem res.

piciens dixit. is. Si non re ipsa tibi sue dolei. J Nunc

Rcm pro veritare posuit.

16. Si mutare certe es hominis. J Non hoc dixit, quia hominis est mentiri: sed uia saepe iracundiae simulatio , custola disciplinae est. Iam virginem de Iondi: res comp sita si fiunt nuptis. J Ne diceret, d findi , composui . facio. Et desponit pu uam qui petit : γη et i quo petitur. Recte ergo socer futurus, Despondi, dixit. 13. Hae magis sunt hominis. I Bene

Nomini si ille enim dixerat, Simum recerte est hominis. Ceterum, placet tirifactum,

Micio J Nihil aliud volebat Demea , nisi

ut saeviret Micio : quod impetrare non potuit , etiam ab eadem ientiente depravitate &peccato AEschini. 1 r. Dasi quum tu ι tuseris Rectum Erat si diceret, Ita vita est hominum quemadmodum tesseris ludete, aut, qMemadmodum ludus est testerarum. Nota ergo genus locutionis. xi. si illud, quod maxime opus est jactu , non cadit. J Utrum , quod opus est, jactu non cadit: incerta distinctio. i3. Imd quod cecidit forte , id arte ut eorrium. J Ars adhibenda tro sortuna. non enim si male jactus ceciderit , deserendus est ludus. & Forte nunc Pro For-runa intelligendum.14. Correctar J Quia dixit , A te ut

corrigas. sed motis est iratis ab ultimo. Verbo contradicentis incipere.

αγ. Neque est. neque illam sane studeo mendere. J In scopulo versatur Micio, in quo cligit ineptus potius Videri, quam

Prodat Ctesiphonem patri. 3o. Cur nou J Pollet dicere, non est schini amici : sed celanda est culpa Ctesiphonis.

I. Da me DI ament, ut video ego tuam

ἐναottiam. J Ordo cst, Ita, me DI ament,to facturum credo, ut habeas , quicuna cantites. Ipse se sallit, non in uirendo

Diteriorem causam retentae in domo Hieretricis. Mire autem Cantites 1 quasi turpius sit cantare senem cum psaltria, quam coire.

33. Et nova nupta eadem hae dis t. J

xum subaudiet Diure. sed o magna in

verbis elegantiat vide enim quam vim significet Disi t. dei ico non Uxor, sed

Nova nupta , quam ad omnia docilem esse, ipsum indicat nomen. 3 . Tu inter em restim ductans , saliabis. J Lusus est natus ab eo fune, quo introauctus equus Durius in Timam est, cum nexis manibus fune, chorum ducunt saltantes. Hoc a quibusdam dicitur , sed ego puto, manu consertos choros puellorum Puellarumque cantantes, testim ducere existimari: de id maxime convenire ad exagitandam importunitatem senis, veluti pueros imitantis. Si mul etiam quia iste connexus manuum lascivus ac petulans adimit discretionem conditionis, dignitatis, aetatis, inter meretricem , novam nuptam, & ω nem. Et hoc , quemadmodum dicti uri

est : de quanto stomacho jam ab AEschino recellum est, & transitum ad Micionis luxuriam describendam. 36. Iam vero omitte . Demea. J Mire urbanitatem expressit ultro objurgantis,

qui objurgatus est. 37. Tuam istane iracundiam. J Tuam istane dicendo , & ridiculam , de stipervacuam significat. Et bene Iracundiam nam Ira. de causa est: Iracundia de vitio multum irascentis. Atque uti deret, hilarum ae lubentem. J Bene addidit Luben tem o militi enim nilares se simulantes, non lubentes sunt. Hilarum. J Vetuste,

non Hilarem. o. Hanccine vitam ' hoscine morer'

hane dementiam Ελλ ῆικοῖς omnia, utpote stomacho se secum loquens. deest enim . . aut quid tale. i. Domu sumptuosa. J Domus, id est,

homines.

3. Ipso si cupiat Sabu , fer aretror non potes hanc familiam J stit ποιL.

Plautus, Lubentiorem t/faciam, quam i a

lub/ntia est. Etenim cst , Ipse Salvi si cupiat servare, prorse M Un potest

hane familiam. Hinc licet aestimare quantum & caloris de gravitatis apud Tarentium sit, ad imitationem Caeciliatiam.

Vide quantum creverit a superioribus , ut sic liniat.

774쪽

AELIUS DONAT Us

inducitur di ira sermorum submiti domino. AEdepol. Vrasce, te curas, molliterJ det tit Ctesiphonem, jam oportet ut ebrius inducatur Syrus :per cujus sallacias tegatur adeo. Et Dr-ν, eum se dicit, non rum , - - κορήν era. Molliter. J Delicate. 1. Lauteque munus administrasti tuum.JUt quicquid est et bellissimviri, carperes: cyathosque ser billares. Aut munus servile, ei e & bibere. 3. Abi. ' verbum vel sibi, vel alteri

eum laudatione blandientis. nam sic dicunt , qui jam compotes sunt voto. rum omnium, perfecti iue in rebus uni

versis.

. Proteambulare. J Nota duas prae .positiones uni dimoni adjunctas. Ut, y δε prosubigit terram. dc m:i κλή- νωυ. de optime ad delicias exprimendas

laoc verbum convenit. nam procedere segiaem , Deambulare sgnificat. nam deambulare etiam intus potuit.

s. Exemplum diseiplinι. J Quia unus

ex multis reliquis. An quia lenior, &nuper etiam paedagogus , ut ipse ait, Suem, puerum iam litam in manibus utavi meis,

ε. t. id fit quid tu es t istis /J Mire

securitatem ebrii hic expressit. numquid enim pertimescit interventum senis. ut solebat, Syrus r aut quicquam praecavet i Subblanditur tantum ,& ita rerum oblitus est, iit quum eum tavum stiat, causim tristitiae ejus inquirat. . Tu verba fundis hic sapimtia i J1Utrum sapientia verba I an tu sapioria quia dixit supra , Tu quamus qua tus es, nihil nisi sapientia es. Fundis. J Utrima sine ulla cellatione profersὶ An Perdu 'secundum illud, Nam quid tu hic agas. ribi si quid boni proripias, nemo obtem peratis. Dii quidem eos. Demea. J Ab eo quod est Dis. Hiis, Dites facit: ab eo quod est, dives, divitis , divites. lio. Luamobrem t ruta feci r l Nihil nunc in Syro nisi simplex ὀ: purum

Obrietatem. Et vide, iamobrem . quia feci. dicere, non es le sobrii Syri. II. In ipsa turba. J Non minus ridi. cula importunitas Demeae est , quam ebrietas SΠi i qui advelsiuri temulentum tantae gravitatis oratione personat, ut ex dicentis vultu & verbis, α ex audientis habitu & stupore, magnam Voluptatem percipiant spectatores. videaenim quanto pondere verborum ς ebrio litiget.

tr. Potasti, fetira. J Non quod pliuvidet senex, quam objicitur oculis: sed oratorie . potasis, dixit , quum unum ebrium cernat: propter illud quod ait, Exemplum aisiplina. quasi in omnibus fit, quod in uno n*nc aspici tm . Fortrilius. - Et crimina as uno Disce omnes.

rue. Saxu noltim hue exitum. J Et ho dictum arsumento est, Syrum oblitum omnium rerum nihil rei pondisse Demeae per fallaciam i sed tantummodo poenitere quod exierit.

IN SCENAM SECUNDAM

r. πν Eus, Dre. J Ouam clare dicat ἰo ostenditur ex co quod praemiseHem . antequam loqueretur. Ut si in lMire additum nomen est: quum aut sine hoc, aut per pronomen intellisi pol sit Ctesipho. Vt redem. J Redem dicendo, ostendit & illum inter pocula, egressus est ebrius.

. Est alius qui iam parasit ιν parvo lui. J Non alius parasitas ier, si alio Ctesipho , qui est parastaster. N bene

non alter . sed alius quasi non duo, sed multi sint Ctesiphones. Et hoc sic pronuntiandum est, ut simul α quaerat, dicat Nostin': uasi sycophanta , nuna addidit , nos iu nam veteratoris est ,

etiam mentientem confidere.

ebrio convenit, non illi quem cognovismus SIrum . nam quod retinet tenem, consessionis genus est. 6. Non uan m absios r

775쪽

IN TERENTIUM.

Ttiam injeeisse inanum, ut teneret De meam , ex ipsius verbis ceria itur. . An tibi i im mavia cerebrum disser. ram hic. J Ut apparet, baculo inmatur.

Abiit. J Qtia prohiberi non potuit, demistb de desperanti vultu , quid factuni sit, dicit, de abiisse pronuntiat.

s. AEdepol remissatorem haua sane rem modum. J Tῆ , tantum inopinatus stupervenit, ut omnia sic ostenuat , quemadmodum qui comis latum ingreditur: quia comissatoris est supervenire ad scortum, & vociserari aliquid in iocularem strepitum. quare totum salse , totum ad Demeam contulit.

Prasertim Ct siphoni. J Bona exceptio , ut appareat omnibus incommodum , & in his Aschino, sed praecipue Ctesiphoni. io. Nisi dum ha sitissimi turba. J Non quae jam sunt, sed quae erunt. ii. Nec villi. J Vm γωρυ est vini ,

ut unus ullus , asinus Asellus , vanus visus, vinum villum.

IN SCENAM TERTIAM

ACTUS QUINTI.

Arara a nobis Iunt , ita ut dixi . D- strata . ubi vii. J In hae scena col. Atio est ρe sonarum mitis parentis. usavι. r. Parata a nobis sunt. J De verbis abeuntis vult ostendere Poeta , quam Dra- ionem e viri Sol irata habuetit iii gressus Micio. & vides quas interposuerit. Primo , Parara a nobu fiunt quae, non dixit: sed, Ira ut dixi dicendo, si gnificat se dixisse omnia. Deinde, ubi sis. Fiant nuptiae ; vel quid tale, aut omisit: aut dicturus hoc ipsum , audit vehementius fores esse pulsatas : & quod agebat abiecit.

1. Quisnam a ma pepulit. J A me,

modo, id est, Afra . Tam graviter.J atrati omnia concite faciunt, quum pulsandae fores estent exituro foras Demeae :sc eas pulsarit , ut x his ipfs irasci vi

deretur.

3. Hei mihi , quid faciam ' quid agam rquid clamem . aut querar ρ ὀ Cortam . ὀ

in dolore Demeae: quo major debet in

Ctesiphone reprehensio esse, quam inaeliciis Aschini. Et nota, quod ubi non invenit quod dignum loqueretur, ab interjectione coepit, Hei mihi. Et adhue quum pro rei magnitudine oratio parva esset, Leuid faciam , inquit. In alieno indignatus est: in suo Luiuaciam i inquit. In alieno litigavit: hac ait, zid gam 8 In alieno clamavit de questus est: hic in suo relinquitur. de praetertη- in AEschini peccato Micionciti accusavit: in Ctesiphonis, elementa cum Diis omnibus ac toto mundo. Mira αυςησ3ς , de quam imitatur Virgilius

in Orpheo , post amissam riirsus Eurydicen, ii Hateret i inquit. Omnia enim consumpserat primus dolor. Fereo se rapta bis conjuge ferret ' nam quia pro

omnes terras atque inferos loci remanebat Quo fletu manes per quem fletum manes; quasi omnes primis luetibus impleverat lac humis. Qua numina που mo ret ' cui nec ira quidem inexperta remanserat. Et vide hie gradus doloris Ec iracundiae: in tantum autem, ut jam crescere non possint. quippe in initio fabulae tantum tristis en Demea. nam sic

audit a Micione , mid tristis .i ρ de ipse , Rogas me tibi nobis AEschinu μυquiu tripis ego stat Inde mox procedit in pejus : adeo ut sic incipiat, Di perii Ctesiphonεm auditi filium una fuissa iuraptione eum 2Eschino. Inde pollea dici Na ego homosum infelix. Ad postremum,Hei mihi quid faciam ' quid agam 8 Et

naturali quodam modo, postquam sulam mus furor ad extrema pervenit, repente senex mutatur, & mitis est. Ocaelum , O terra , o maria Neptum INeptunus, quia medius sit inter coelum& inferos, cum utriusque regni particeps habetur , elementorum Omnium potior. nam ideo tridentem habet, pro numero trium elementorum : ut apud Virgilium idcirco dicit, Iam caetam temramque meo sine numine venti Miscere.

776쪽

Poetica Interdum tamen is vocem comar dia tollit. In haec enim tria, rerum natura dividitur. Ut Vi gilius . Principio maria , ac terras, caelumque

profundum. Et per hoc totum mundum accusavit. O coelum , o terra , o maria Neptunis i litum Deos elementa Vocavit , quod Diis quoque irascitur, qui in iis commo. rantur,ut dolentes solent An quia Deos esse non putat, ideo haec omnia Neptuni dicit: quasi dicturus esset, Neptunia fiant. nisi intercederet persona Micionis:quem videns, ad aliud conversus, desiit dilu.vium & interitum rebus optare, objecto fratre, cui maxime irascitur, dc propter quem detestabat ut omnia. Tale est apud Virgili tim romnia vel medium fant mare. An omnia accusat , ut indignantes solant 3 Ut, Gem non incusavi amens hominumque, Deorumque t

Atque Deos atque astra vocat crudelia

materi

enim Micio loquitur. s. Id nune clamat. J Id , ob id. 6. Scilicet parata liter. J. Videtur &ipse pertimuiste , dicendo scilicet, &Parata lites. Sed ut rorsus confirmet seipsum , quia Succurrenκum est , ait , Suc. currendum est, Ctesiphoni scilicet. 7. Communis eorruptela nostrum. J Qui

communitet ambos corruperit. Communis corruptela nostrum liberum .i Major accusatio est ista quam prioriquippe quum

jam modo de ambobus accusetur Micio, non de uno. g. Tandam reprime iracundiam 4 Mire. Quia reprehendere nequit irascentem, nimietatem reprehendit irati. Et Ira. de causa est : Iracundia . de moribus.

Atque ad te redi. J Quia ira, ab eo quod est Ire dicitur , quod a se eat, qui irascitur & furit. Et, Ad te redi, proprie dixit. Virail. Verum ubi nulla tam reperit Mis

victus in s se redit. Et Cicero et

Redit ad se atque morer susti. 9. Repressi, redii. J Non quid dicatur, sed quo gestu dicatur , specta: de

videbis neque adhue repressisse iracundiam, neque ad se rediisse Demeam. sed quam mira est atque perspicua morali tas, in huiusnodi rebus, apparet. io. Rem ipsam putemus. J videtur paulo citius destomachatus, quam res etiam incertae poscebant. Sed & hoc morale: nam juste irati, omissa saevitia, ad ratiocinationes sepe scitinant. N praeterea

illud accedit, quod non invenit jam , quod condisne dicat: simul etiam ciuia increpitus est a fratre, quod apud se iam

non sit per iracundiam vehementem. Rem ipsam putemus.J Tractemus , purgemus . nam Ic hinc putamina. p 3amenta dicta sunt: ut Plautus in Captivis est . Nuctium amisi, retinui pipiori puta,

mina.

Et Virgilius, Multa putans, inquit. PM tare proprie, est falsa & cassia a vetis αutilibus resecare. unde arborum purga tores tutatores. Et rem. causam ipsam litis ostendit: ut, Mitte ista. atque ad umredi. II. Ne tu curares meum. J Nam ambos curare , propemodum reposcere illum

est, quem dedisti. ir. Factum est.' Apparet, Micionem invitum quidem lateri, sed iacete con

temnere objecta.

a . Cur emis amicam , Misis tJ Incla matio ista nominis, magnam invidiam significat. Ut,

Regnumne, hine, hie possini t

Pacem te poscimus omnes .

Num qui minus mihi idem ius a uuam sesse. J Aut num , aut qui abundat. Ac est ordo, Qui minus aequum est esse idem jus mihi, &c. Qui ergo, quare vel cur significat.1 . Non. J Confidenter Non repetivit, non habens rationem quam subjiceret :nisi illi proverbium venisset in mentem.

Nam quia se videt in malam

777쪽

IN TERENTIUM.

incidisse,iorum vernaliter & facete agit: dc iubjicit aequitatem, ubi justo se tueri non potest Quod tamen a Dernea statim convincitur, dicendo, Nunc demum i hae oratio nata, ut ostendat illum perturbatum contraria protulisse dictis sui, superioribus. I s. Communia me amicorum inter se omnia. J Inter Pythagoreos ortum dici.

Is . Facete : nune demum istac nata ora

iis es. J Alii totum jungunt : alii separant. Et bene Nata est: nam sic dicimus de rebus repentinis : ut supra , E re nata melius fert hahdρotuit, quam factum es,

hera.

ro. At scutia paucis . nisi molestum est Demea. J In duas partes dividitur tota persuasio: nihil passurum Demeam damni, nihil corruptelae. a. I. Principio si id te mordet, sumptum

Ilii quem faciunt. J Figurativa locutio

est: vix Eunuchum quem dedisti nobis, quas tur. bas dea iis . ai. Cu o. J Modo objurgatorium est 23. Pro re tollebat tua. J Pro patrimonii tui qualitate. 2s. Et me rum uxorem credi ἀsi , scilicet, ducturum. J27. Conserva . qu. re, parte, fac quam plurimum iEis relinqua . J H oc sic pronuntiandum , ut appareat hanc ipsam voluptatem displicere Micioni.Conserva Parta. Eluare Nova. Parce omnibus. 29. Viantursine. J Aut deest, His, ut

si, his utantur : aut mea utantur.antique locutus est.

3o. De summa nihil dete it. J Rei tuae

scilicet.

33. De seris. J Pro demes. 3 . Mitto rem. J Pecuniam. Et haec

exclamatio est moralis nimis adversum tardos ac non intelligentes homines. Consti iudinem ipsorum 4 Loquor, aut quid tale , subaudiendum. Mitto rem, consuetudinem ipsorum. J Vel ab utilitate ad honestatem transit : vela rebus ad illos ip. sos , de quibus agitur. Cavetur enim ne aut rem perdant, aut ipsi pereant. Mane. scio et istuc ibam. J Moralis & faceta cor-3U:- , continens in se latentet blandi

mentum , quo deliniatur auditor.3 s. Multa in homine , Demea . Ana insunt. J Obscurissimus sensus & re αverbis. 'M7. Duo auum idem faciunt. J Obscure locutus est, quum hic sit senius : Duo idem iaciunt, quorum uni licet sacere, alteri non licet. Duo quidιm idem faciunt. J Nain ambo & lapiunt ,&intelligunt, de loco verentur . non ingenii vitium, sed aetatis est. Sue, ut posis dicere. J Melius est ad superiora conjungere : nam polliant duo idem facere. de casu , non ut similitudinem facere videantur. tunc ergo erit signum , SAEpeissim faciunt. Dicere autem posuit, pro intellisere de scire: ab eo quod praecedit, id quod sequitur. ut , Faeneratum istuc beneficium ρώ&hre tibi dices. & , Memorem me dices es orgratum.

3'. Non quod dissimilii res sit. J An

quia huic licet λ o. ego esse in illis video. J Ordo& senius hic est Multa in homine, Demea , signa insunt, ex quibus con; ectura facile m: quae ego illis inesse video, ut

confidam fore ita ut volumus. I. Inlrlligere , in loco vereri. J Non, In loco intelligerer sed , In loco vereri.

i. Inter se amare. J Cito dixit Inte se . quod est, quum altet alterum invi

cem amat.

. Atenim metuas. J Aντλος adriorem tractatum pertinens , qui estabitus de consuetudine rei similiaris. Ne ab resint tamen omissiores paulo

amant, potant, Olent unguenta. At- enim metuas . ne ab resint tamen omissiores

paulo. J Oratorie paulo ι nam non paulo omissiores sole, Demea, sed plurimum sole credit & metuit. de re, a patri

monio.

s. Omi ores. J A νιημ' oi , ἀνεπλε ορ. negligentiores. Sic in Heautontim. Vbita vidi animo esse omisso. o noster Demeat J Blanda de cum quodam comple-l xu ejus, qui reprehen ait ut , incusatio,& de more sublata. Et sic hoc dixit tanquam dicturus esset, Multa te latent, simplex homo es. nam hujusmodi sententia latenter quandam dicentis authoritatem fiduciamque designat. 6. Ad alia omnia alate capimus re,

778쪽

ctius. J Praeterqiram ad avaritiam. & per hoc, quod optas liberis , vitium senectutis est, 3. Attentiores sumus ad rem omnes. JProprie attentiores reddit omissioribusa pra enim dixerat, Ne ab re tamen sint

omissi res patuis . sat est. J otia si dicat , attentos nos cise , non statim cri. men es h

φοῦροκύς , acuet. Ne nimium modo bonat ista nos rationes, Micio . Et tuus iste animus Quus 'bυorru. J Na, valde sub . vortit. infra legendum est. Si ne, pro non, coiij unctio est. Subvertat legendum est, ita ut subaudiamus Timeo, vel aliquid tale. Et tua &i od ait, signincatio. nem habent nulliusti odi rationem &ineptam : non apparet , non eas probari ab eo qui sic loquitur, ut supra, Iam

vero omitte , Demea . tuam issane ira.cuniam.

si. Tace, non fiet. J Tace nunc promtηρ μω positum est. quasi diceret, Non subvertet. ne dixeris : quod mali ominis verbum est. sta Da te hodie mihi. J Accommodate ipsi ina voluntati meae. nam in animum transtulit quod est corporis. ut in Eunucho : Mihi sise dare ,sermonem qua-rere. Cicero . Cermiculam jactara'ρο- pulose avommodare. Da te hori. mihi. JSi non vis, inquit , propter te, vel propter me mitis esto.

13. Exporge fro tem. J Quia contrahi

in verbo dicitur. Et verbo isto ostendi tur, quanto conatu opus sit, ad explicandam tantam contractionem senectutis de severitatis. Scilicet . ita tempus

fert. faciun m es. J Vide si non libest, quod Graeci MI PCo λημκον dicunt: nam sic , de Ita temul seri . de fa ciundum dicendo, ostendat se magis co- ei necessitatibus, ut paulo sit tranquillior: & cum tanta dissicultate promit tit . taut uam mala subiturus sit Aiqne adeo nariorem partem si cum disputat, necessario hoc velit nolit faciendum esse, vi sit laetior: & hoc quia tempus sert.1 . Facit nil m est. J Satis mire e tanquam necessitate cogatur ad gaudendum

RO C. Caterum riu eras eum filio cum 'Lmo lucu ibo hine. J Hoc ideo facit, qliasi gaudere interim non possit, nisi se vicina: Levitiae proximitate ioletur. ss. Cum primo tuo. J ἀπι- πισου. Cum primo tam. J Veteres dicebant Iucum, pro luce, pro leponentes. Ergo Cum primo lum, quum primum sol eo perit illucescere. Cuns primo luculi πι- teres masculino genere dicebant, lucem. Ibo hine. 4 Tanquam de malo loco. De nocte. J Abundat D. 16. Facie. J Eodem verbo utitur, quo jamdudum : ut laborem ad laetitialis sis convertentis ostendat: id est elabora ut iis hilaris. Et i m psaltriam , unal et mecum hine abstraham. I vide singulas syllabas imbutas aniscitudine rustica atque agresti.Nam Isam odium significat. Psaltriam: Saevitia in nomine et , quam

delicio sim elle oportet. 8c, Vna mec mi quam cum adolementibus esse convenerat. O r ad quem locum psaltriam secum ire compellit. Deinde ne vel in itinere poena cesset, Cum filio ibo hine. inquit, illam vero abstraham. nam Iri eo animo dixit, quo supra , Ibo hine. E apparet illum quasi mancipium ducturum puellam, non ut fidicinam. Me 'hine abstraham. J Non abducam: sed quod est saevientis, austraham. 17. Pugnaveris. J Magnam rem seceris : Sic Lucilius. Vicimus o Socii, magnam puna

. Eo pacto prorsum illis amoris fiatium. J Haec cum risu dicit Micio, Et iii sare. est injacere alicui vincula. Quis vero dicitur alligari ad aliquid, sine quo esse non possit 8 Ergo propri Ead amicam

alligari adolescentem dixit amatoren Prorsus autem, certe, recte, ac vere si gnificat.

s . Vt lyam si es. J Acuendum amDm: Hoc est, non jam filium, sta illam,

strua , in qua utrumque retinueris. Ego

istuc viri o. J Hoc est, ut illam servem. m. Atque ini favilla plena, fumi ac pestinis o u ndo sit faxo . se molendo. IAtqui moIere prius est, quam coquere et sed illud prius posuit. quo pulchritudo

irrasis scedatur. an quia prius torreatim

triticum , ut tundi possit 3 Ut Vici i

779쪽

saxo.

mentior est. Et nometi iecit de ad ver bio. Meridum dixerunt veteres , quasi medidiem. R pro D posito , propter co-onationem harum inter se literarum.

Utpipulam Quod sub iste fieri

neceste est.

6ι. Tam excoctam reddam, atque a

ream. J I τικοῖς dixit Reddam. pro

faciam. Et excoctam , ad tenuitatem siccati coloris : Atram, ad colorem retulit.

Et vide quam aspera, quamque ingrata clausula sit, qua saevidici senis filii turoratio. Placet. nunc mihi videre fuere.J Non contradicit: timet enim suasor, ne laetitiam rursus provocet ad jurgium. 6 . Atque equidem silium. J Non δε- Ium suadet laetitiam , sed etiam ridere cogit invitum. Derides t fortunarus qui Uror animosisi. J Hoc verbum vultu Demeae se profertur, ut subris ille videatur invitus. Sed rursus Ego sentio. MDare severeque dixit. Et Ridet. qui simpliciter ridet iverisset . qui cum alterius irrisione &contei tu ridet. Fortunatui qui istae

imo sui. J Non laudantis est ciuod ait,

Fortunatus o sed moraliter reprehendentis.ut si dicas , quum te aliquid cum OL Diiderit,sortimatos stultos qui nihil seii . tiant. At hoc quoque dixit iii Eunucho, At ιν infelix nεque riuiculi 3 esse , neque plagas pati possum. c . Iam jam desino. J Et hic velut ne cessitatem queritur imponi sibi. ε3. Et cui rei opus est. J Cui rei credis , nisi nuptiis hoc est, ludo atque laetitiae , voto de gaudio nuptiali. Nune sumamus diem. J Non accipiamus , sed impendemus , de consumamus. Unde &jumptum dicimus pecuniam, quae insumenda est.

TERE NT III M.

plum inducitur hamistum . qui virtutemtadio dejerunt. ob contemptum ei μι qμod apud omnes favum esse , vitioso m sit. Ea adeo faveι Terentius clementioribus ac miti mis patribus, ut hunc quoque a duco ad sententiam Mitionis , non tamin hoc sentientem . quod ita fieri vomet i se quo

ιIa res cogat. Vult enim naturalem inesse verιs patribus acri nonram thaeam sem

per invidiosam esse adorescentibus. I. Bene subducta ratione. J Bene disposita, bene computata r Driere enuia est digitis computare. sed Ducere est apud alium & palam : Sub lucere . apud id ip-

IN SCENAM nARTAM

ACTUS OVINTI. TVmquam ita auisquam bene sub

sum de secreto. quo magis in verbo isto majoris actentionis de dii agentiae signum est. i. 2Min rei. J min. modo, eur non significat. Edon rei, alas. Um. J Tria posuit,ex quibus Res pro experientia ponitur :& hac dicit se esse mutatum. Hain mox dicet , Re ipsa repperi . Faciliιate nihil esse homini melim . neque clementia. 3. Aliquid moneat. l est per casus. subauditur enim

. et 4 pMt-m prima. J Ante alia eligenuar quae de primo loco Ponenda ,

ac per hoc optima. s. Vitam duram quam vix a. Jμος. ut Lucii tu . Magnam pugnavi n. puiuam. Nam ego vitam duram, quam

vixi usquι adhuc. J Prius dixit quid faciat, quam cur iaciat. o. Prope Iam excurso Ja io. J Id est, ad calcem, propter ipsos deci ii sus metataque Vivendi. de est με πισο sumpta acuis bribus. Exeuiso baiio J Id est , inibi ima senectute. L. quan rem p re iis repperi. J Ouia tecum loquitur , ideo multa reticet. & deest, .Faciam 8 de, Ssquis qua rat: dc . Dicam. . Facilitate. J J m facilem se inserti Inter Facilitat. n. de Clementiam hoc in terest: Facilis enim, cujus ira cito solvitur : Clemen . qui non irascitur. q. Ille fuam hemper egit viis m. J Hic jam quas comparativa qualitas inducitur de utroque: dc ut ille iii initio sabulae locutus est , sic in fine hic loquitur. io. Clemens , pluei . nulli ladere os .lMira varietas oc in locis, & in partibus orationis Et cum ins est qui colit mentem suam . nec eam vexat irascens ra

780쪽

Cleu, en , putidiu. J Climem est circa recte agentes: Piacidus etiam circa delin quelites. Et Clementis est nulli laedereos: Placidi arridere Omnibus. Et clemens animo , placidus vultu. Nulli ia-dere es.' Id est, nullum praesentem laedere. Et vide quam frate a nominibus verba transeant. Nulli radere os . arridere omnibus. J Voluptatis affertus est duplex: ut enim ex quiete voluptas est, aut ex aliquo actu. ergo hic utrumque complexus est. Et nulli urire os. J Adeo ut nulli se contristem faciat. α haec est: si gura recurrimus per ea quae diximus: Omnia re. petita sunt.

Ia. Ego illa agrestis. J Bene addidit Iri. quasi jam notus, hoc ipso quod serus atque agrestis. Et Saum iactis: Trisis ani mo : Truculentus vultu. & aliter dici potest, ut Tri ita sit, qui dolet: Tructilanti & saevus , qui terret e & ideo mira per ista decurrit. 13. Duxι uxorem. J Pendet, Duxi uxον- sed Etiam cum magno significatu addendum est : majore enim pondere

subtrahitur coni uinctio: nam, Duxi etiam uxorem . dicendum suit. ibi miseriam mi di. J Ibi inquit, quasi uxor locus sit. 3c hoc sine conjunctione, ut mala quae enumerat, multa videantur. a . Alia cura. J Non altera. I7.Patria potitur.J Accusativo casu extulit quod nos ablativo dicimus. id est , patrio petitur commodo. Acriiu in Cly. temnaestra, Feras poliuntur Ilagas. aq. IIIum iligunt i apu/ illum funiambo : ego desertur sum. J Hic ostendit Terentius . verum patrem & molestiorem & odiosum este magis adolescen . tibus. ao. Illam ut viυat optant. J Συ Ἀνὼς. nam se veteres loquebantur. Nos vero dicimus It i optandi, non illum. Illum. JMicionem.

13 Nune experiamur. J Magis comice pluraliter Experiamur dixit, quam si diceret, Experiar.

et . Lo nis est provocat. J Non addituis: sed intelligimus, Micionem signicari.

is si id fit dando . atque obsequendo. Jvene naturam sequas est i qui ait ignorat, putans agi verbis omnia de re, non dando & sequendo. Si id fi JId est, Iam a liberis si magni pendor. Non posteriorei seram. J Subauditur Pa

tes . aut, Non parvi faciam. id est, non vincar a Micione. Et transsatio est a partibus histrionum in tabula. Non posteri res feram. J Primus ili his ero, inquit, in dando atque obsequendo. 17. Deerit i id mea minima refert. J Vi. de , remanere in Demea non penitus eiectam securitatem.

IN SCENAM MINTAM

Eus dimea , rogat frater ne aseM longius. J Hic sentit Poeta . quam ahuris blandus conetur esse . aut non soleat quam immodica Dr repentina largita. . ubi animus a parcitate nimia in contrarium virium profusionis excurse

rerit.

I. Heus Demea . ragat frater, ne abeutongius.J Ut apparet, jam edormivit crapulam Syrus. Et satis moraliter dixit Fratera nec addidit Tuus. Frater. J Moraliter. nam deest Tuus.

2. O SP re noser'. saltae , quis fit lIam non haec blanda, sed dura sunt. nam Salve dixit et , non solum quem saepe viderit , sed cum quo toties litigaverita rid sit ' quid agitur' J Interrogat de quum sciat, & quum damnet actus ejus. 3. Ricte. J Bene respondit Recte i harenim interrogationes de salute atque incolumitate ejus sunt, qui interrogatur. Hac tria. J Deest Verba. . Prater naturam. J Plus dicit quam si diceret , Prater consuetutinem. Iam nune hae tria primum ad idi prater n. turam. O noser. quid' i quid AEgi: urr lHoc pressus dictum est. s. Servum haud illiberalem. J Dura Mimportuna repente commutatio ex tanta vituperatione in laudem Syri, ostendit contra naturam suam niti Demeatim

Prabes te. J Id est, te ostendis, saetis probas. Et tibi tabens bene faxim. J Et bena ad quam rem afectum est: an de bene hoc addidit. Quis enim credat tam subitis postiaeuitiam blandimentis , nisi

factis quoque vera ede osten tur Et tibi

SEARCH

MENU NAVIGATION