장음표시 사용
781쪽
tibi tabeni bori faxim. J Et additum est, ut ostendat hanc esse sententiam , Non solum te laudo , sed etiam juvo : illud dicendo , hoe iaciendo. Et tibi lubem bene faxim. J Potcsi hoc &se intelligi, Bene tibi faxim , &lubens. multi enim bene, sed non ex animo faciunt. Omnia ergo addidit, quae placidum ostendantipium , atque clementem.
C. Atqui . S re. J Atqui abundat per mi λ r. 0re. J Aile vetatio est non
7. Hoc verum ess J Quasi salsum fuerit illud , quod jurgabat: & hoc sit verum, quod nunc dicit. Propediem. J Yφέν.
Nam Propediem adverbium est temporis : ut si diceret, Cito.
AC TVs CLUINTI. I. r T Era . ego hine ad hos proiiss. J AITI hbi . ad Micionem& Elchinum scilicet. Prosis duas res signiticat: pro cedo de video. 2. Seae eccum. J Hoc apud se. O , qui vocare t J Hac interjectione
utimur, ubi ex intervallo notos vide mus. o. qui vocare. J Post O , nomine vocaturus, non habuit quod diceret: &ideo subjecit, Qui voca re. Virgilius, O quam te memorem virio'namque haud tibi vultus Mortalis: nee vox hominem senat. ὁ Deaeerip .
An Phoebi sererran Θmpharum sangui
Moris est autem inferiores proprio nomine vocari , si blandiri velis , sed hic nominis oblitus, dum dubitat & inqui-xit , inhaesit pronomini. . Animo meo. J Hoc est, secundum
animi mei sententiam, & quantum ad animum meum pertinet. s. Nam is mihi est profecto servui. JIn hoc laiidando quia non laborat, subjecit specialiter merita ejus : aut, ut exi -
stimo , ut hil habuit quod diceret nisi laudem , sine ullius ficii mentione. Et mihi. id est,quantum ad judicium meum
minas habeat, Dominum dixi: : quia praevalet masculinum. Deso ndo ac ducente Deo minamini rhostes
Et praeterea sintentia generalis indistitur, quum nullum specialiter domin uni signincat. Ita . ut tibi sensi . Geta. J Maximum delinimcntuna infert, cum nomine vocans, quod tantum superiori bus est. Et vide quam grate , postquam ipse dixit , non ne appcllavit Getam. Et tibi ob eam rem. J Quid Et tibi ρutrum qiacmadi nodum aliis 3 an quemadmodum S O Et tibi ob eam rem siquid vi venerat. J Desectus quidam ti stici praeter naturam blandientis, cogit dicta repetere sine gratia .Hae autem promi iliones ad hoc praemittuntur , ut quum in subjectis agi a D mea huius. modi res coeperint, non si absurdum specitatoribus , Demeam tam cito esse
8. Meditor esse assabilis. J Sic hoc leti,tius, ut illud supra, Iam non tria hae addidi prater naturam. O nser, quid firquid agitur tio. Paulatim p&bem. J Moraliter inseriorum turbam , Plebem dixit: hoe est, ut in urbe vulgus, ita in similia servos. Et fit translatio ab iis qui honores dolo. se, ac non pro merito petunt , ambitiosique sunt. Plebem primulum facio meam. J Hoc est , mihi saventem. Et Econtrario Virgilius. Vadimus immissi Danais , haud namine
Ceidunt me quid/m. Addi siens se Dem a inter se assabiles . imaginem prabent, or quam dulcis sit junior obira assentatio . c, quam ingrata censura..iδ αυκαὶ autem dixit occidunt me, Pro Nimis Iadunt ese cruciant me..Occidunt me quidem. J Seuissim pro expectatione est : tanquam iii hac mora nullus alius occidatur , nisi qui amat, id. est , ego Dum nimis sancta, . J Et nimis sanctas ridicule additum est in. ea ducenda , quo
782쪽
jam peperit. nam sanctum est , quod
Omni observatione inviolatum est. Et bene additum est Nimis: quia Nimium pro vitio ponitur : juxta illam sententiam , qua dicitur : Ne quit nimis.
Agitur , ci chine J Iam ipse docuit, Qui fit , de iidaraturi blan
diment uni est e. Iam nunc haec tria primum addidit praeter naturam, o noster,
qtiid fit quid a itur ' Ehem pater. J Nous ne conita rnatione respondet Aschi nu, : etsi hic blande interrogat, &miti vultu : nam ex improviso objectus est Demea, & iii speranti. . Tuus hercle ver. st animo, natura pater. J Totum cripuit Micioni, cui ne animum quidem reliquit. s. Qii te amat pitu quam hosce oeulos.
Magis comicum , quam amo. Sedeur non domum u rem accirsis Bene subjecit, quae volenti esse credebat. c. Verum hoc mihi mora es . tibicina
Immen um. J Hoc est quod ait, Dum
nimis sanctas nuptim sudent facere. φ-menaum quidem Liberi & Veneris si lium dicunt este, qui primus certas nuptias instituerit. ideo per laudem cantatu virginalibus nuptiis ob li usi odi meritum. Alii virum ibitem Atticum dicunt suisse, qui raptas praedonibus virgines , oppressis latronibus , intactas patriae restituerit. Alii quod dica-.tur membrana quaedam , qua est munita irginitas, quae primo disrumpitii rcoitu, Hymenaum putant, veluti hymnum vocari virginalium nuptiarum. Ergo sic accipe Hymenaum in nuptiis, quemadmodum Ῥίωον in funere, vel in saetis hymnum.
3. Vin tu huie seni ausculiare ρ J Contempsit seipsum dicendo Huiestni hoc
solum asterens caul e cur audiendus non
sit, quod sit senex. Et totum hoc apparet laetas limo vultu dici. q. Turbas. Iampadas . tibicinas. J Bene totum pluraliter : ut qui reprehendit sic multa. Plautus, quos tu mihi parasitos, Iustos, quos summanos nias ' Haec igitur vultu pronuntianda sunt, ut appareat ea displicere dicenti. io. Atque hanc in horto maceriam iube dirui. J Maceria dicitur paries nunc ali-c usdem cerata. 1 3. Euge. jam lepidiu vocar. J Apparet
Demeam experiendi causa alpentati, non quod animo faciat.
16. Ine ratiam. J In gratiam eo, hoe est, amicos comparo. Ego tui s. J Ioidens adolescentis animum, sic inquit. Iube nunc jam. J Insultantis est verbum Iube. tanquam praestet Micioni, hoc dicit Demea. Aut apud se dicit hoc. Iube nunc. J Quasi insultantes dicere solemus,
nunc minari, nunc assistere, quem assit cium tenemus : ita & Micioni Demea dicit, Iube nunc. Iube nunc jam Eanumerus abistili viginti minas.J Nimis morale, est , quum de absente tanquam de praesente agimus. Est autem , Iube nune j figura etiam apud Plautum sie uentilii ma. Iube nunciam.J Iube sic dicit, quemadmodum supra ille, qui quum alius nemo adesset alicui diceret. I . Dinumeret. J Dinumero dixit, quasi multum numeret. IPi. J Cui in t Ctesiphonia Lenoni an AEuchi uo 3 a Syro Babis. J Fratrem, Babionem ob nimiam liberalitatem vocat: - 2 H- num nimis prodigum 3ig. Dira , cesti ire ac Dore t J it - αῖς dicitur. Dirue. J Hoc vultu dicit
io. Quum te video nostra semilia famex a nimo factum viae. J Ex animo alitia farere, est id facere, quod ille animo suo
velit aut certe ex tota mente praestate ,
non perfunctorie. sed ex animo factum,
bene factum intelligere debemus , ut sit,
11. Dismos arbitror. J Multa desunt, a Vos , acri e , dc Lui fant. 11. Quid tu ais ' J Eo vultu dicitur id tu ais, quo videmus loqui eos, quii interrogant geniculante vultu, quid sentiant de consilio suo, quos stiunt appi
is. Sic pleo. . J Potest o iii ιι videri quippe quando tale consilium probat Demea, quod probaretadolescetis,
783쪽
IN TERENTIUM. IN SCENAM OCTAVAM
ACTUS QVINTI. r. TVberfrater. J AtDret Micion m di I xisse. Cur diruis 3 Sstrum ressonssisse . Quia hoc jubet frater tuus. Iubes starer i Dirui niaceriam scilicet. Tune jubri hoc . Diineat J Interrogative pronuntiandum totum. ita erit una persona. Et ostenditur breviter ex hujus verbis , quid prior dixerit Syrus. Et mirum
initium , ne prooemio opus esset De meae , ad profitendam mutationem voluntatis.
a. Hac re. J I saceriae disjectione. Et nitis omnibus. J Ut nuptiis senilibus.
. Celare, adiuvare . a'tingere. J Cotire, ad nurum pertinet: Adiuvare, ad Hegionem : Adiungere, ad Sostratam. Et notandum Coti a superiore. ut, Posi- habitaculuisso Samo, hic illius arma. Colere. J Subauditur Iubeo, pers. Imo hercti ita nobis decet. J Antiqui si addebant statim verbum, Nos decet facere . os ricet dicere: si non addebant, Aobis iret . dicebant. 6. Primum huus uxoris est mater. IIncipit a persuasione , sed latenter, ita ut ea quα proposito consilio dicenda erant, ante demonstravit, quam dicat quia fieri velit. Et hoe semper fit ab Oratoribus in his rebus, a quibus incipere non oportet,propter turpitudinem, aut incommoditatem rei , quae perstradenda est. Considera adeo apud Virgι- tium, ubi persuadet Iris matribus , ut naves suas incendant: & invenies hoc ipsum consilium ultimum poni post argumenta quamplurima, minuite .rmecum inIaustas exurite ρuves. Et initium a possibili factum est: nam dicit, Mujus uxoris es mater. 7. Proba ty modesta. J Proba sibi: &Modesta apud alios. Et vide laudes con- Ciatoribus inventas & usitatas. Ita
aiunt. J Hoc ita respondet, quasi dicat, sed quid mea. s. Scio. J Adhuc Micio non intelligit,
quo res tendat: sed tamen vultu quodam admirantis, cur hoc dicatur, restondet. Parere jam diu per annos hac
non tot est. J Hoc autem addidit, ne contra lilios Pater suadere videatur nuptias, si illis cohaeredes esse procreandos sua. deat. Per annos h/e non potest. J Bene Peran ι. quia non est sterilis. Io. Itane te aquam es ducere.J Te, Micio, scilicet. Et te operam. J Te, Elchi ne. Iram ad illum conversiis a Micione est. Et quare Schinum operam date aequum elia scilicet ut prosit i tui.
pronominibus posita est. nam Me ille ite dicit, quasi fluctv minime deccat. Te. Ille se res poli det, quasi quem maxime Oporteat. Ineptis. J Verbum est, quod facit Ineptio , ineptis, ineptit. Si tum homo. J Non si es . sed Si, dixti : quia in eo se hominem sit Aschinus probaturus. Si tum homo. J Eschine. Si sis. pro, Si es le volueris, & , si credi homo volueris. Si tum homo J Hic facete M mire coegit Aschinum ad persuadendum. non enim dixit, Si tu sis homo , per uade : sed sic , iaciat: ubi ab illo iton factum , sed effectum exigeret. ii. Oidi tu huic . asine . a cultas rJAptum convitium grandi & fatuo. Mi pater. J Mi vocativus casus est, ab eo quod est Metu. 13. Fieri aliter no potest. J A necessario. Deliras.l Proprio vocabulo usus est, tanquam loquaci. i Infanti: auser. J Congrue seni Deliras . juveni I anis. Et Aufer, vel te, vel manum: nam rogans, manum admovet scilicet, dicens Mi pater. Aufer. JAut te deest, aut manum. aut Pro eo quod est Abi ., ut sit, Auset te. I s. Ego novus maritur. J Apud Mec nandrum senex de nuptiis non gravatii Ergo Terentius ρυφητο .Egonoetura maritus anno demum quinto se sexagesimo fam, atque anum decrepitam ducam' illa deest desiuis. εc Quid, & Luando. de momodo : ut sit, Quis ego. Quid λ n vus maritus. Quando anno demum quinto & sexagesimo. in odo3 anum decrepitam ducam. Anno demum quinto sesexas simo. J Hac aetas est , ut Varro
ait, etiam comicorum senum. Et mum, adverbium tarditatis est.
ιέ. Atque anum decrepitam ducam 3 JHoc iacete addit, tanquam facienduM
784쪽
lioc esset, si puella duceretur seni. Id nee iis auo hores mihi ρ J Hoc est , persuas.
Les. ut Virgil. Author ego audendi.
Decn pilam. J Decrcpitam, aut stomacho anili & iracundo : aut decrepitam, obtusii alii ini &laeta senectutis. aut decrepitam , cui saepe moribundae crepuerit planctu
iam ilia , id est clamaverit. Logitor. J Verbum est imperativitia odi , futuri temporis. De te largι orpuer. J Acutius De te dictum est, quam a tuo. Et bene ita eum , qui Promiseratruellae conjunctionem suam. ry. Da veniam. J Praesta beneficium. concede quod petitur. Negravere. J Ne te distici leui praebeas. quia graetvmIe dicitur prasare , qui id facile non praestat in beneficio, quod potest. Da v. niam ne fravere. Dc . promitte. J Altrinsecus agentium, iatigantiumque verba iunt. 2 o. Age , prolixe . Micio. J Aut M. solixe . id cit, age benigne, ut sit Prouxe benigne, iecundum veteres. aut pcrάσtra δετον , dc , Age , correptivum : ut ad prolixe stibaudiatur, No- sereso, aut quid tale : de Micio velut ni suavi diaturo sit. i. Etsi hoc mihi pravum, ineptum . ab friιm. J Pravum . si anum ducit nullo commodo suo. Ineptum , qui non voto filiorum ducat uxorem. Absurdum . ho- in ini qui nunquam duxerit , & mina. quam ducere voluerit, seni duci uxo-3em , quae adolescenti ducta non sit. 22. Si vos, tantopere Vive vul is . t. Jcut hic non vertitur de voluntate Sostratae 3 An quia illam conseiat ire necesse est, ves propter pauperiem, vel ob amorem filiae suaeὸ Si vos tantopere isue vultis .fat. J Ridicule dixit & comice, uxorem se ducere, non quia velit, aut de
heat: sed ut obsequatur jubentibus. 23. Hoc censit quod volo. J Pexsditurio luit quod volo : ut ni mptum & turbam domum recipiat Mi io, de ps o in- ,eam gratiam. 1 . Quid nune quod restat'J Syri 'd νε- sal, pro me sequitur. An quod restat ean quam reliquiarum priorum, ac per hoc minimum Hegio his est cognatus proxumus. J Commendatio peribitae quasi notae : etiam Micioni, ob merita cha.
Et bene addidit praxumus: nam multi gradus & veluti rami sint propinquitatis
iii alia nitate& cognatione dispositi. 2s. At is nobis. 4 Recte. nam uxoris cognati, marito amnes sulit. Pauperil
Iam hoc nomine aptaret aliquid fiagi
16. FDios Iocitas foras. J Foras dixit locum Ero persona ponens , quasi diceret, Nesciocui alieno. sic & nos dicimus, Atidi quid dicit Ecce hac. pro Ecce hic. Cicero , Hic tum alius ex alia parte. Deest
ergo aliquid , ut sit, mi d Deitas foras υersum. Aut si Ioris foris ρυῖα, id est, alieno. Sub urbe es paulum age i hi l
Totum cum contemptione pronuntiandula .
27. Huic demus qui fruatur. l Id est.
qui fructum capiat, non proprietate potiatur. Proprie ergo, de quali de jure dixit F ruatur. est autem Fruatur . alatur:
quia Frumen dicitur sumnaa gula, Perquam cibum lingua demittit in ven
. 28. Asinu es, noster es. Nae datur. JEm ποῖ στις ς hortantis , & άσυίδ. multa congerentis. Bonus est. J Potuit responderi , Quid mea ' Bonus est. sier est. J Haec omnia vultuose, tanquam invidiam parsimoitiae faciat Micioni. Et
plus significat Noster, quam si addatutisti id noster. Noster es. J Bene addidit.
namque dixit, Pro patre huic s. Recta datur. J Quasi non quaeratur, an dandum sit: sed illud silum , an recte. 29. Non meum i d verbum Deio. J Nunc Verbum pro ἀξιωμtra posuit, quod uno stringitur verbo. Ergo Verbum . brevis sententia. Non m um illud verbum fario lNota Verbum . pro sententia. ut, Cnov. o die, si quid est quod me velis. Et,
Miseram me. quod verbum audio ' Verbum dixit, veram sciitentiam. nam verba esse a vetitate dicta testatur Varro. I. Hane maculam nos decet e sua re. JMaculam dixit, irritens opinionem Micionis: quia parsimoniam, maculam putet de simul auxit, primo Vitium , deinde Maculam dicendo.
γροα. de non Suo .ud Suosibi. moralia ter dc ut veterςs solent loqui.
785쪽
ACTUS E INTI. r. ποῦ Am est quod justi . Denua. J Id
ae est, diruta est maceria. 2. Frugι homo es. J Utilis, ut fruges. AE pol hodie mea qMidemsententia Iuda.
eo Syrumseri esse aluum tib rum. J Hoc est quod jaii duduni promiserat Syro:
sed nunc oppotiune. videtur enim modo meritum praecessisse. Et, Sententia iudico,
Iuodnam ob factum. J Iure. ascribi
enim causas manumissionis, in jure sori tu aest. Mulsa. J Oratorie maluit generaliter dicere, quam quaerere specialiter , quod invenire non possit. Et Miciosinsulariter unum quaerit, ilic pluraliter multa respondet. AEdepol vir bonus. J Iurat bonum : quia praeter opinionem est. s. Ego istes vobis usque a pueris. J Intelligit Syrus, laborantem pro se Demeain non habere quod dicat : de ideo ipse prosequitur ordinem meritorum :secundum quem apparet, pxdagogum suisse. 6. Docui, monui . bene provi. J Ridi. cule adduntur , & tantum consuetudine i quia imputantur etiam saeta prave, pro bonis. potui omniad Bene potui: quasi plura vellet. 7. Res apparet. J Mire irridet Demea, sic tamen ut serio agere videatur. g. Apparare de die convivium J Id est, repente neque ante praedictum , nec pridie constitutum. Io. Postremo , hodie in Uabria haemunda. J Et hoc totum serio dicitur, ut magis ridiculum videatur. Hie ad utor fuit. J In re bona Adiutores, in re mala I pulsores dicuntur. Ergo hic adiutor dicitur a non irascente : a criminante autem & irato , impulser. Hic adiutor fuit. hie curaυit. J Demole repetitum est hic, quum dicitur , Hic adjutor fuit, hic curaυit. Sic enim solemus onerare audientem meritis ejus quem laudamus. Deinde quid non praestitit, qui &cilicium corporis, ut adjutor: & curam animi praebuit , ut consultoriri. Denique hie vult fieri. J Abutitur cor
Demea sciens prodigam voluntatem adolescentuli. I 3. Syre , eho accede huc ad me. J Utrum ut eundem manu emittat, an ut palam
fiat, jube propius accedere, juris publici consuetuatne ludens 3 Et vide quam
comicam manumissionem , quam tacete induxerit atque condigne.
1 . Et seorsum tibi poterea. Demea. IEffecit Demea plus quam volebat. nam qui conabatur amari , praesertur etiam his qui amantur. is. Gaudeo. IE S. se ego. J Cratulantium Syro haec verba sunt : quibus de more ille, Credo, respondet. Vtinam hoc perpetuum sat gaudium. J Integrum , solidum, & nusquam interruptum. I6. Phrniam ut uxorem meam. J Ut ipse rus, ita uxor Phrygia: secundum
Veteres, qui servis nomina a nationibus imponebant. Vna mecum videam Iiberam. J Hoc sic pronuntiandum est quasi gaudeat se recordatum Demeae : quod quum ultro cogitat habui ile' plene oblitus fuit. 13. Hodie primam mammam Diit har. JRidiculum metitum : siquidem oportuerit primam ei se quamcumque. an 'uia causa est , quod ingenui dicuntur serio a nutricibus liberis educandi r Hercle vera seris. J Adverbia sunt confirmantia. to. Ob eam rem 'I Hoe eo vultu dicit, quo rem veluti excutimus, di ostendimus momenti esse nullius. Argentum. qu/nii est , sumito. J Ouanto pretio valet. Argentum, quanti ei sumito. J Hoc verbo utimur, ut faciunt qui persuadere aliquid cupiunt. .
1 i. Dii tibi. Demea. oro omnes semper omnia optata esserant.J Omnes omnia r antiqua, elegantia & figurata. 11. Processi i hodie pulchra. J Nune vere pulchre processit Syrus. Siquid mporro, Micio, tu tuum Uuium fa,iei. JHoe est patroni, ut libet tum non deseras, sed ut alas manum ii sum. Plautus, Facis metius quam 3ari lenonum , qui libertos habent . O, eos deserunt. et . Vnde utatur. J Vtatur. vivas: uinde ι . vita dicitur. ut , Vnius usuram hora gladiatori isti non ridisset. An unde alatur , de quo ususructum capiat , dc
786쪽
cujus tibi sortem reddat 3 Et hoc me. lius : vam ideo addidit, Reddet tibi cito. IIDesilires. J Hoc egit Terentius,ut conversis ossiciis usque adeo prodigum siceret Demeam , donec parcum redderet Micionem. Ure illius. J Quasi nihil minus . negatio enim est floccum ostenden-ris, aut quid tale , cum quia subauditur vicquam , de Non dabo. 26 Faciet. J Ne quid ne atum in fine fibulae videatnt, addidit Demea Faciet. de F ut . quod petis scilicet. quod irridens dixit, quali de prodigo dicere videatur. Et mire Faciet. quia nec credibile erat statim consensiarum qui nega Verat , de perpetuo negatio esse in nite non debuit.
27. res tam repente mores mutavit mos t J Animadverten.
dum est , qua calliditate Terentius quaerens finem fabulae, complere laetitiam per ipsi in Demeam nititur in univeribs, qui in tota comoedia tristis ae saevus in terturbavit & vociferatus est 28. Qio prolubium t J Prolubiuret . quod Graeci id est , promptus animus ad largiendum. Subita est Repentina, ac per hoc ipsa eis ingrata &immoderata: ut evenit , quum ex nimis parcis non largi & liberales , sed enuit prodigique reddunt ..is. Vt id ostenderem. J Abundat' id aut est , pro Per id. Ludi re isti
facilim . se sistituo, putant. J Multum
detraxit Micioni, dicendo Te isti putant. per quod fgnificatur , errare adolescentes, & hunc non esse sestivum. 2'od ιε
Ui facilem ct f stivoni putant. J Bene in postremo dignitas peribitae hujus servata est, ut non perpetuo commutata vide. tur: ut Truculenti apud Plautum.
3 i. Indulgendo. J Attende indulgentiam a Demea culpae adscribi denuo. Et targiendo Micio. J Severe additum est iio men verbis ex animo plorantis. non iusta iisjusta, prorsus omnia omnino obsequor. J Proverbiales sunt hujusnodi elocutiones, fanda nefanda, di a i digna. velis netis. 3 . Gundite . emite , facite. J En inte . ad Aschinum pertinet: Emite . ad
quia i bis lubet. J Proprie rediit rursus aramaritudinem pristinam. Haec orem est figura , qua invitos nos permittet ostendimus quod nolumus fieri.
s. politu prater a lescentiam minus videtis. J Hic ostendit Terra rilis. magis Demeam simulasse mutatos ni res, quam mutavisse.
37. Hoc reprehendere . 6' corrigere nu, secundare in loco. J Tribus tria redduntur : de utraque m ηπκύς. Illa in malam partem si aperiora: haec in bonam ,. quae inferiora iunt. Non tantum enim culpae est , minus providere; quam i pense cupere, quantum Parum consulere. Item reprehendere, bonum est: melius , corrigere et optimum , secundare. Nam qui reprehendit, non continuo corrigit: qui corrigit, non ilico'
secundat, id est , laetissimum reddit oc fidelissimum. Alii SecAndare, obsequi, dictum putant. & ideo additum essem loco : quasi non semper faciendum sit.
Ergo Sersendare. vel in melius conveniere , vel obsequi intelligimus. 38. Tιbi ,pater , permittimur. J Noluit Terenti tu ab amoribus filiorum perpetuo repulsum patrem.
Sino . habeat , iis istae ciat. J Haec quidem permissio est : sea,& exceptionem in se continet: S: cum quodam stomacho, & velut minaci denuntiatione profertur. In istac finem factat.J Hoc est, aut ne aliam amet, aut ne alteram comparet: ne post istam lux rietur ulterius.
o. Istuc recte. J Bene. Et Micion in discessit de propolito suo, qui ut peccas se alias ostenderet fratrem ob nimiam asperitatem , cum exceptione quadam laudans verba ejus, IIue recte dixit. Q Psi diceret, non ut caetera. Et simul
reposuit et , qui supra dixerat , Vt id ostenderem , quia re isti facilem , fessivum putant, ad non neri ex vera vita, neque adeo , ex aequo dc bono, d c. AELri DONAT i V. C. Oratoris Vrbis Eoma. Comment. in Taxari
787쪽
PR. EFATIO IN PHORMIONEM TERENTILHA Nc Comoediam , mmifestum est , prius ab Apollodoro sub
alio nomine , hoc est , , Graece scriptam esse . quain LatinE a Terentio Phormionem. Quamobrem nulla dubitatio .est , hanc solam esse cui nomen Poeta mutaverit: dc errare eos qui in hac Phormionem parasitum putant a formula litis , quam intenderit, nominatum et quum Graeca lingua fiscus sparteus & stramen na ticum sic dicatur : a cujus rei vel capacitate , ves utilitate , etiam ab Apollodoro parasitus Phormionis nomine nuncupatur. Haec igitura, roprie tota motoria est, &in assectibus constituta pene majoribus, quam comicus stylus posceret: nisi quod arte Poetae omnia moderata sunt. Primas in ea partes , ut ipse Poeta professus est, tenet reo mio , secundas Geta, tertias Demipho : semiade caelesti, prout cujusque actus ostendit. Prologus Phormionis nimis concitatus est, adeo
it ipse semet veluti reprehendat ob hanc ipsain perviiciam , dc simul argumentum sine purgationis inducat. Atque in ea quum & Protasis. ec Epitass, 3c Catastrophe magni moliminis sc negotii sint: ita variis leporibus asperguntur , ut etiam rerum tristium gravitatem Poeta lepidus comica serenitate tranquillet. Haec acta est ludis Megalensibus, Lucio Cornesio Merula AEdilii Cutili, & L. Posthumio Albitatio : agentibus L. Cassio Attilio , vi L. Ambivio et modos iaciente Caeco Claudii filio tibiis Serranis , totaque diverbiis facetissimis, Ac gestum desiderantibus scenicum , & suavissimis ornata canticis fuit Editaque est quarto loco, M. Valerio, & C. Fannio Coss. Per na
etiam in hujus prorasi non una est, sed duae et quarum altera extra argumentum posita est , cui narratur fabula : altera in argumento, quae Marrat fabulam. Argumentum quoque non simplicis negotii habet: Mec unius adolescentis, ut in Hecyra : sed duorum , ut in caeteris n-hulis. Scire autem convenit, uno die transigi Phormionem : non, ut Meautontimorumenon , duobus. Prologus correpte σῆ dicitur, non producte 2 nam officium prologi ante
octionem quidem rei semper est : verumtamen & post principium fabulae inducitur , ut apud Plomtum in Milite glorioio , & uua caeteros
magnae authoritatis veteres Poctar.
788쪽
qui dictin est Phaedria : ex parepere furtim sufepit atque educadit staliam , Phanium nomine , eamque consilio cum fratre habito desti-avit filio ejus Aηtiphoni uxorem dare. Mbm complactris , uno tempore prefati Athenis senes, Demipho in Ciliciam , Chremes Lemnum ad a cersendam filiam, qua iam illinc cum matre navigaverat, occasionem dederunt amandi adolesentibus. Nam statim Phaedria Citha, seriam sibianone coepit ardere Antipho illam filiam patrui Pha tum desponsata,
i, nsiens nescientem , mox ut Athenas venit , nec patrem repent, falsa duplici eius nomine, matrem mortuam dum lamentatur, adama- .etis: consitioque ct opera Parasiti, secundum leges Atheniensium , quasi sibi eunata esset, tanquam in iure victus velut coactu ,. eam accepit uxorem per absentiam Patris. taui quum adveni Ist, verit eam experire t primo coaefutatur per impudentiam Parasili. pHὶ cum suo FZarre sic decipitur , ut dum eam credit ab Antiphone pose disjutat, eam Parasitus ipse ducat uxorem det ducturo xxx. minas praesenteis dis iis , puella nomine: quas Phormio acceptas Phaedria dedit s illa Ieriri ad Citharismam redimendam. rauibus gestis tandem Chremes a sitftiam suam conjunctam ese fratris filio. Pyre dum mutato eo boxxx. mino a Phormione per rixam conatur exigere, per eundem proitus uxori sua Nausi mala est et 2 factus libidinis rem , non ante meuia meruit mare amitias , quam XXX. minarum , cst amoris Cathar stria veniam deisset filio. Primm a tus est in cogoquio Davi cst Getae per quos disiit populus argumentum. Secundi actus tenor cantinet a mentum Senis turbulentum , O eiu em iurgium adversus G tam O Phad,iam. Tertio a Tui attribuitur litigium Senis Ur Phormionis. rum consultatio cum advocatis. tum Antiphonis in sienam reditaucosioquiumque cum Geta. tum lenonis O Phaedriae colluctatio. rtim a hortatio Getae de inveniendo argento ad redimendam Phaedria Cithar 'iam . manum adium ista concelebrant - adventus Chremetis, eius demque cum Fratre deliberatio per errorem de elicienda Phanis. Gerae
verba d fallandis sinibus. Antiphonis oratio apud semeti um de amore tractantis. Geta rursus cum senibus callida A mox cum AntiphoΜe dis eadem catis si tix disputatio ς senum inter se colu tum do expulsio
ne mulieris ad extremum verba Chremetis, a sentis nutricem , ae peream Mam suam cum Antiphone coniunctam. In quinto actu per Demiphonis errorem Phormio accipit argentum dotis nomine: ct cou-
789쪽
INTERENTIUM. Grrhoni se Phormioni pir G tam , Phanium a patre agnitam , permissam
aue ut uxor habeatur. quae quum ita nupta sit , exposcitur argentum a Phormione per rixam senum: a quibus ille Oppressus, rem omnem aperit Nausi iratae , ad quod primum irata . ut in talι re uxor, mox lenitur iu
sine fabola , G tu simum a patris iracuAia praestat Phaedriam.
D qtiam Petita vetus PeFiam nonidelapsus eth. Matidictis deterrere. J Dee FI horol. 4 Hoe iisti tum a distructione Eum. ut , θη rum, qua forma pulcherrima, Diio- pciam
Connubio jungam stabilia . ita dictitans. J Impudentiam
ostendit per frequentativum verbum.. tua. antehae fecit fabklas. J Et liicientum accusatorem facit, qui praetetita in .serat, de de quibus jalii sit judicatum iri, melius. s. Tenui esse oratione . o scriptura Iet 1.J Imperitum inducit criminatorem, qui hoc objiciat, quod proprium debet esse comici stili. Revera autem hoc deterior Menandro Terentius judicabatur,. quod minus sublimi oratione uteretur, quod ipsum nunc purgat, dicens in Tragoedia altiora transite polle. 6. Quia nusquam insanνm scripsit adoloe.nixtam. J Ideo videmur leves , tenuesque, inquit, quia non in comoedia prodigia facta sunt, & tragoedias concitavimus. Et callide hic non solum errorem reprehendentis, sed etiam imperite seripsi se ipsiim ostendit Luscium Laυinium. Scrist. J Legitur de Fecit. Ado-l scenturum. J Ut comicam personam ostenderet, artificiose imminuit adoli centulum . quo magis per ita a lublimia late tragica discederet. 7. Cervam viri re furree . sectari ea .n s. l Hie assectus a comoediis remove dus est. Cervam vidi re fugere , siectari ea- η i. J Ambiguitas per accusativum c sum, perseverans usque ad ultimum de industria , ut etiam ipsa perplexitas odiosa sit. Matidictis deurisis. J Sensus hic a. Et eam plorare, orare . ut sub enia eit: Ipie se, inquit, adversarius fatetur mi. J Haec omnis φι ος tNgi caelia. iebant. Quia rebus exclusus. ad verba l de ideo in comoedia vitiose inducitur.
p rsina adiersarii sumitur, coniunt Ium cum insinuatione persona Terentiana. r. Postquam Peata vetus Poetam non
potest. JNota, Postquam apud veteres non praeterito modo , sed etiam praesenti tempori adjungi. Ut, Postquam nos Amaryn habet. Galatea
Quamquam sunt, qui Postquam simpli citer , pro mouiam accipi velint. postquam .ia vetur. J Qui jam diu est, non qui jam diu fuit. Ergo ut vinum, vetus:
non vetus, uv Ennius. Postquam Pota τι tui Po tam. J Iocunda repetitio. ut,
Et, Notos pueri puer se e vultur. Postyuam Poeta vetus Poetam n- potest. Jάνυλτυ primum per primam , ita ut extrinsecus novum audire Poetam oporteat.1. Retrahere a studio. J Sic loquitur,
'irati rem stenicam magis latalere volue rit Luscius. lam Terentium. Transdere.J Transdere veteres Gnantius, quod nos lenius dicimus Tradere : ut Tralatum . nos Transatum e contrario. Et transire
inser hominem. J C alae & veliuste inseruit
Nominem : ut, Levibus huic hamis consertam, auroque trilicem Zarioam e quam Demoleo detraxerat
Victor .apud rapidum sinis nia sub Ilio
790쪽
F uum stetit olim nova. J Bene hoc positima est. potuit enim respotaderi, Cui igitur stetit, ic non exacta est a populo 3 aeuum petit olim nova. J Recte Olim quasi dicat, Quia adhuc Terentius non scriberet, penuria meliorum est probata. Deinde quod ait Nova , hocs snificat, omnia carmina novitate ipsa commendari, etiamsi nullius momenti sint.
O. Actoru opera metu stetisse. J Unappera & iuifragium scenicorum compa xat , & laedit adversarium. II. Minus multo audacter. J Nove dicium, Minus multo aviariter et ut cum dicamus nos, minus audacter.
Nune si quis s qui hoc dicat, auisieceritet. J Omne quod in mentem venit, aut cogitamus , aut dicimus. Vt Vir- filius - Et mihi iam multi crudele eanebant Arii eis scelus, taciti ventura vide.
Hic sed sius est, nunc si quis est, qui hoc
dicat, aut censeat, Improbus est Terentius , qui omnes proloῖos de maledictis secit: habeat is hoc responsum sibi, adversarium coegisse , qui provocaverit. Nam quid faceret Terentius . quum de palma artis musicae certandum videat
ei se sibi, i . Lacusisset prior. J Aut Lacessi ser
undat , aut prior. rs. Nitillum inυenire prologum. J Prolosi m modo , non hominem, sed verba ignificat. Novum J Hic quod stipta prae termisit, vel I i supposuit novum. is. Nisi haberet cui malediceret. J Mire, habaret : quas dubium non sit, maledi. cendum esse Lusio. 1 . Ii sibi res νη m hoe habeat J Huic
rei per qualitatem respondet , adverse cum cogere, ut sic agat. In medio omni.
ut palmam e se peli: m. J Sensus hic est,
Inveniret , inquit: sea maluit, quum de palma certandum sit, advexatio re spondere laedenti. Verum oratorie. manifesta solvere non curavit, hoc est, nullum invenire prologum p. tuisse Terentium . de hoc enim oboiciendum sitit ona. nibus & novis, & veteribus Poetis. Pal. 1nam Pro causa cella minis Poluit. Et
j deo non est mirandum, si rugnant, qui-
bus cauta certaminis praesto est. i S. Qui araιm tractant musicam. J Vir cilius . -- Nee quicquid ubique est, Gentis Dardania. maguum qu stas
, ἀντὶ is, qui comm-dias scribunt. I9. Ige ad famem hune ab studiis. J Hic maxime incipit ibi vere , quod sibi iii rius ipse proposuit. Ille a famem hune abstu io. J Nunc quid est, inquit, Poς- tam vituperate, nisi ad famem reliceternam Poetae probi suas vendebant fabulas : de harum pretiis alebantur. ID ad famem hunc ab Iludio. J Cur laces litus te- spondes certamen est, inquit. Ab sudio studuit. J vetuste: ut, Luserat tu inde pugnam pugnavit. 2 i. senedictis si certasset.' Quia supra dixit, In medio omnibus palmam esse positam. quasi dicat, quicquid in certaminvenerit, in eo vincendos aemulos est e. Si Grtasset. J Certasset, α ἡ provocat set:
ab eo quod praecedit, id quod sequitur,
Viuilius. - Nee te certasse priorem
Audisset bene.J sine audire, est bene dici, laudari. αι. Quod ab ipsa ararum est. J Id est, maledictum. Sod ab ipso allarum ci . sibi esse id restat om puteid Proverbialecti,aeu.d dedit. recetii. Et geminavit, L ut,
2 . Peccandi. J Maledicendi. Pereaia cum ipse. d. s.fn m.J Prius, inquit, ego de illo sinem Laciam, quam ipse de te. An, Prius dicendi ego iaciam quam illep
candi finem Z Non faeit, pro non faciat: ut, Mirum ni ego tu viter hodi. dabo. 2s. Nunc quid velim animum a tenoreqDeest , Quartili. ut sit, Nunc quid re lim , quaeritis p animum attendite. Adporto novam. J Novam . Latinam dicit. ιε. Di ico minon quam voci r c