P. Terentii Carthaginiensis Afri Comoediae sex. Interpretatione et notis illustravit Nicolaus Camus I.V.D. jussu Christianissimi Regis, in usum serenissimi Delphini

발행: 1675년

분량: 1023페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

791쪽

3N TERE

inanifeste errat Terentius. nain haec tabula qliani traias tulit, Epidι-- mmo dictaeit, a puella de qua judicium est : quum sit alia vivisa enos ejusdem Apollodori. Debuit ergo dicere

Epidicaxo neuen Graece. 27. Latini Phormonem nominant.

tegiculum dicunt Graeci, quo insternitur pavimentum: unde Pliormio correpta prima sillaba apud Apollodo. xum est. Non ergo a formula, ut quidam putant, dictum est. Ergo inde parasitus, vilissimae conditionis homo, nomen accepit. 13. Quia primas partes qui aget. J Primas nunc , maximas ad actorem enim retulit. Cicero . Sape illum qui est secundarum aut tertiartim partium. Phormio parasitus. J Si a formula esset nomen comoediae, primam produceremus silla bam: si a Phormione,corripere debemus. 29. Per quem res agitur maxime. J Quia primae partes etiam aliud significant. aion ergo nunc primum actum dicit, sed sumnacis partes. Et bene maxime quia α per alios.

3o. Voluntas vostra si ad poetam accesserit, date optram. J Si voluntas accuserit pro, si faveritis. nove sic Volunta-μm . Pro favore ponit. 3i. Adem aquo .nimo. J Favor in comoedia siletitium spectatoris est. Recte ergo addidit persiisntium. Equo animo.J Nunc provositio est. 3x. Ne simili utamur fortuna atque usi fumui. J Ne populum laederet, fortunam

maluit a uiare.

33. Quum per tumμltum noster. J Ap paret Hecyram ante Phormionem actam esse : cui contigit id quod quαritur, populum subaccusans. Noster grex motus Deo es. Jocui, est distributio temporiam, quae cuique in spectaculum venturo at-txibuuntur ab A. dilibus. Unde loco morus dicitur, qui suas horas non obtinuerit inter praecedentes & coniccuturos. Ergo proprie. Sic & Cicero . Loco ille mo- tua es, quum est ex urbe pulsis. 34. Loran actoris virtus. J Ubique laudat actorem .est enim Poctae utile .Lurinactoris virtus. J Qui excluliis toties , animum non abjecerit, sed perseveraverit

Aeae. ideo viraui. Esuvii locum. J

Bene repetivit locum , ut αροίζου vitaret: ne quem tumultum dicere vide

retur.

3 s. sonitasque vestra adjutam , atque aquanimitas. J Bonitas in omnibus generaliter rebus est: AEquanimitas in spectando. An Bonitas in probandis his quarbona sunt, AEquanimitas in agnoscendis vitiis atque delictis 3 An των πλογα est 3 An Bonitas circa omnes: AEquanimitas circa Terentium' Bonitasque vestra.JNe totum actori tribuens, nihil populo praeter culpam reliquis te videretur, honoris causa hoc addidit. Adjutam. J Sic

veteres dicere maluerunt , quam adiuvans.

. IN SCENAM PRIMAM

AC TVs PRIMI.Micui summus meus .in epularii. JQuod in omnibus fere comoediis. Πν quibus plutνxa argumenta sunt. feris let. id in hae quoque Terentius servat: ut προτατ ν προσωπον , iden, personam

extra argumentum. inducat: cui dum ob

hoc ipsum . quod Hluti aliena tota fabulaea. recta rei narratur . discat popuIus textum ex continentia rerum , fitque in-Hructus ad catera. In hac scena, qua δε- eendi atque inii uendi stectatori causa inducitur. mire extrinsecus lepores facetiaque cernuntur o, satis comiti. Id enim ei partis Postica . ut quum narrationi ars menti detur opera : Iam tamen res agicomoedia IJectari videatur. I. Amicus summus meui . cse popularis Gaia. J Insinuatio personae ejus, quae

indu itur ad audiendum argumentum.

Et vide seruum ostendi Davum : & non ostendi cusus servus sit. Amicussummus meus. J Causa cur in scenam procedat Davus. Amicui. J A voluntate. Topularii. J A fortuna. Popularis . Gussiem conditionis gentisque. Sac nitis. Posu.

laris Di sceleris. Et pepularis populo amatus, de popularis , de popularis humilis , & popularis vilis , e populoque factus i ut si quis dicat ibrdinum , popuIa-νω ci:em. Amicus summus meus. J D vus extra duas familias inducitur, qum in hac sunt sabula, alienus, ac Per hoc

792쪽

igilarus , cui narret Geta argumetituri . i. Herι ad me venit. J Apparet heri sutile nuptias. Heri ai mι venit. J Propter cogitationem E dc I literaruit , noli nubitavcruiit antiqui A: bere & heri dicere , & mane dc mum, de vestere Se vesperi. Tras ei de ratiuncula. J Decii nam o sed inire subtractuincit. Erat ei da ratiun cula.JOpportuna dimi ilutio in re servili,

rati neu a. J Moraliter intulit, erat ei. his en ina facetum & coinicum est, quilinασαυδετως insertur, quam si diceret,

Narn erat ei.

3. Iampridem apud me reliqm m. J De argumento sumitur causa colloquii. Nam debui , inquit, Getae: & ille me exigit, ut muncrctur domino ob nuptias factas. Pauxissulum. J Qxiarius gradus di in hintionis lautum, paustulum laua il

. Id ut conficerem. J EM. ις prima.rt Conficerim. proprie: nam fert pocuma licebatur. Sa Iustius. maheeunia ad Histianiense bellum Metelio facta erat. Cons. erem. J Quia in Promptu non elat. Confeci r aufero. J Bene quas reddendae morae, non habere , causa suerit.

s. Nam herilem filium. J Te ωμαν

raeci dicunt. atque liaud scio, an Latini quoque alumnum ilicere porcrant, nisi hoc mallent. Narn h Gl filium eius duxisse audio uxorem. J Mire te applacat argum Crito.

6. Et tredo inuntes hae e nraditur. J Mi . te. Heri quidem suerunt Diiptiae , sed id live munus conraditur : quia in nuptiis etiam teptimus dies aristat ationem voti habet, ut in funere nonus dies, quorarentalia concluduntur. Ei credo. J Uxori scilicet. Munus hoc conrasitur ' Hoe, tecuniae scilicet mulaus erit. Et csi figura a Cit o. J l'ro vexe scio. : Et ei. an uxori , an abiblute 8 ut sit, es res Coa raditur. J Arta in verbo dissicivitas.

Hi in Adelphis,

Miniti dicem Garra it Mittin .

mparatum. J Constitutum est lege. Et,

Hi qui ininus habeut . de , Divisis i is dixit : ne diceret, servi dominis. vuli enim latius patere quod dicit, α generalem cile tententiana. 2 mique comparatum es t hi qui minus habent. J Gurulos servos de sententiolos amat Comoedia : tristes de parce loquentes Tragoedia.

non Dent, sed Ad anti Be non, Al quando. sed Semper. Divitioribus. J Pro, minus pauperibus.

q. t ea illa. J Docte ad singularem

numerum transit a plurali. L .d ι .l Redit ad Getam. Vnciatim. J Sic veteres, Multa uncia: im. Cum expensa Pe

cunia ferretur more Veterum : non, ut nunc, annumeraretur : A s libra erat:

usque partes , Vncsa. Rursus unciae unius duodecima pars, Liriza dicebatur. Merito ergo non per singulos sestertios. neque per singulos deno os , ncque petsinsulos asses: sed id quod inuci λαοί:minimum fuit, per singulas uncias -- eiarim dixit. Et Cioro . Ecquis Voliatio, si se a stante v. nisi, libellam unam dodi set ' Vntiatim. J vix Potuit & unciatim, Scito conflari peculium. Ut multa pauxillatim, de cito fiunt maxima. M rito ergo additum eiu Vix. Sed quia si x Vnciatim. dc Vix ,ec tamen de lucro dedit 3 Dedim Uo 'o . inquit. Quid si ex abundanti λ suum destre ans genium. Deinde , non Acquisivit. sed comparsis. Et ad ros irentum , miser a ut iniquitas consuetudinis, comploratione finiretur. De demenso suo. J scivi quaternos modios accipiebant si umenta in ioci sem.& id Demensum dicebatur. de utrum imma se, an a metiendo , incertum cli. ro. Surim destia aus genium J Ut contra , Genialia curare dicitur, qui xi ix

it. Id illa. t Nupta scilicet. Vnitae fum abripiet. J Contra illud quod Vn a-tim dixerat. Unive sirem abripiet. J Magna virius pene in singulis sillabis: contia illud quod ait ide . iEa retulit : con

793쪽

IN TERENT FUM.

Nod x imani, vel intelli. gens, vel recogitans, acreputans. Haud existimani. J Pro , aestimans. Sazusius,

rto nuntiati dum est, quasi ii une ei vene-xit in mentem saepius pa ssurum Getam, quod semel tolerare gravissimum judicaverit. I. iare. J Ut, Reciquim Troj ex ardente receptas. Parium t Proprie dicitur partum , de coquod labore quaesitum est : quia nullus partus sine dolore est ac labore. Porro autem Geta ferietur. J Ad paupertarem retulit Feriurar. Dam de daninum flagati res , san iis noster dicitur. I 3. Ferietur alio munere- J Significanter , non Furtetur munere , sed Ferietur. dixit. Ferietur Hio mn nere. J Ex consue. tudine , Ferietur. Nam & pti ram .dam alum: & siit aptum , Iangui um nostrum dicimus. Vbi heras pererit. J Quae supra iEa dicta est. I . Porro alio autem. J Et alio. quod dicit , pro multis pronuntiandum cst. Vbi erit puero natatu dies. J cum adjectionC temporis, cujuslibet natali; dies melius dicitur : ut nauam locuti& natatias rum. scd Wirgilius. serviens personae rustica , Mem 6ι natalis . Iota , inquit :nec addidit, Dies. is. Vbi initiabunt. J Hoe vultuose pro . aiuntiandum. Vbi inio abi int. J Ut quidam cibo & potu : ut quidam , sacris. Vbi initiabunt. J Lesitur apud Vaseon. m. initiari pueros Edesiae, & Poticae,& Cu- hae, Divi sedendi , 5: potandi, dccubandi : ubi primum a lame de a cunis transierunt. quod Virgili M. Nee Deus hunc mensa , Dea me di rara eundi est. Hoc adnotavit Probus. Sed ramim A. p. Isi um sequitur, apud quem legitur, in insula Samothracum, a certo tempore Pueros initiari, more Athenietis una; quod, ut in pallia za, probandum estnia. sis, Vbi initia 1 t. J Hoc sic inserendum

est : non quas lioc ibi uiri sit, sed quasi

defatigatus si enumerando occasiones dandorum mulacrum. Omne hoc mater

nufert. J An nut ix 3 aia vera mater 3 Puer causa erit mittundi. J Proprie dixit Miι- tunda . de muneribus. S/d mirion' Gὸiam i J Iocuturum ostendit Getam. Sed videon Gὸtam 3JApparet Poetani nihil putasse amplius addendum, ad insinualidalia populo perinam Davi: de ideo jam induxit exeuntem Getam, ut si cauta commutandae

orationis.

IN SCENAM SECUNDAM

ACTUS PRIMI. I quis V qu rei rustis. J Mire Piaia

O disia ratum Geta osten/u Davum. . Si quis me quaret rufm. J De ipso loquitur, a quo reddi sibi debitum sperat. Si quia me queret resu. J Xπιαι πησπ secunda. 'ion apparet plura dicturum ni isse. Prsos a d sine. J Tertia peribna deae loquens usus est: quia ille nominativum praetulit. a. At QR obviam conabar tibi, Dave. JConabar. abistute. An est , ut .lcst ινιρ Et est ad verrium loci ob*iam. Accipe. J P venit petitionem , dicendo Accipe.& hoc cum restu offerentis dicitur. Et hoc est quod ait, Cosci ; affero. 3. L ctum es. J Absolute. nam non dicit quid: utrum debitum , an argentum lectum. Lucilius , Lecti e nisi Amticon hoc est. Lectuan est conveniet numerus. J Ordinem servavit prius enim qualitas, deinde numerus pecuniae speciari

solet. Lectum est cenet exiet n merus quMn

tum d. bui. J Quippe tribus modis debitum pecuniarum solvitur. pensione, Arcipe. ipectatione, Lectum est. numcro, Conveniet numirias, quantMm debui. Lectum est. J Lectum. hinnum, vel sylai didum: Ut,

- Amma SerestiuLecta refert humeris.

Q iam vis quidam putant, Lecta . ab eo quod est lego. dictuin. Quantum δειuid Pro, debitum tibi a me cst. Amo te . non neglexisse . halaatis es. J Hoe retulit ad offerentis irri- i gratiam. J Amat, quod reddiderit pecu senem, qui putat se ruero dare. Mater i iii an : agit gratias, quod diligenter. Et

794쪽

quare 3 utrum quia creditum non sesellerit 3 an quia lectum attulerit: & numero congruenti Et recte dixit: nam redhibitio debiti hoc agit, ut etiam gratias agamus. Amo te non malexisse habeos aliam.JHoc pro gratiarum actione ponitur: di ostenditur vere, nece itariana fuisse pecuniam. Non nutexisse. JIn Andria, Et id gratum fuisse Miversum

te, habeo gratiam.

s. Prasertim ut nune sunt meres. J Sic& illud dictum est.

-- Namque hoe tempore Obsequium amicos . veritas odium parit.

O ita consuetudinis imago est, vituperare praesentia. Adeo res redit. J Figurate , pro, ita loqueris, Adeo res redit. di. citur, quiani aliquid pejus expectatione contigit. 6. Si quis quid reddit, magna habendas gratia.JId est, etsi rem non magnam, tamen magna habenda est gratia : hoc enim signincat, quid reddit. Siquis quid τι dii. I Qui hoc interrogative pronuntiaverit,parum belle explicat conceptam sententiam. Habenda eir gratia. J De-

est, ei. .

. Sed quid tu es trimis I Hic admonemur omnem ab initio sermonem Getae, quasi catagentita anxii, pronuntiare , accommodatis praesertim ad vultum verbis. Nam &, Si quis me quoit.: vis At ego obviam tibi conabar, Darae. Et ste, non n/glexisse . habeo gra

tiam .

In se quoddam contractioris animi clipatique signum habent. Sed quid tuos tristi si se i particula, transitum significat ad mentionem alterius rei. Sed quid tu es trisu ' egone i nescis quo in metu. JDescenius ad argumentum ab eo sermone, qui extrinsecus a Poeta informatus est, jam manifeste apparet. Ego snocιs quo in metu. J T θεος comoediae, ne nuda appareat ONMς. Nestis quo in metu . Er quanto in periculos . J Pro nuntiantis & interrogantis esse potest. Nescis quo in me u. J Duae perturbationum bigae sunt: a malo una , ex cupitis

altera. Ergo a mali bigis, praesentia tem

potis periculum esse dicimus , de sumtimetum. Nostis quo in metu. J Pronuntiative magis quam percontative cfA- rendum est. sic enim ibi emus de masniσrebus dicere. Nescis quo in metu .

quanto in periculo sim. J Vix alterum sultineri potest eorum, quae utraque posuit

nunc, & metum & periculum.

s. iid istuc est tJ Fac hunc scire: α

narratiui non erit locus. Necessario igitur ignarus inducitiit Davus.

q. Modo ut cere possit. J Vt, pronei non. quod si est , subaudiendi uri est Vi de , aut quid tale. Modo ut tacere possis. J Vere argumentum est, celari id, quo Antipho non coactus , sed volens

auxit uxorem. Moao ut tacere possis. Modo, pro tantummodo: ut, Mo o Iuppiter adsit. Abi sis insciens. J Nune pro inscito posuit. vel Inscientim modo sies- tum dicit, alias ignarum. io. Cuius m D m iv pecunia ters iaxeris. J Sententiose dixit: quasi in omnibus credendum si , servaturum fidem 'esse eum, qui in pecunia servaverit. Et hoc ideo interposuit, ne longus esset . dum suadet ut dicat: quemadmodum in aliis fabulis. Cu uiδtu fidem in pecuni prespexeris. J Proprie locutus est de pecunia, &fuem dicendo, dc credere. Naa, fides , est eorum, quibus datur: Credii

res dicuntur ipsi qui dant. In pecunia. l. A majore ad minus. Pe x rii. J Non Inspexιrii. sed Perilexerit, qἡod plus es

dixit.

II. in rere verba ei eredere ρJ Verba cum pronuntiatione dicit, ut oliendat, multum distare inter pecuniam εc verba. Vbi quid mihi lucri ea te fallare. l. Ab utili conjectura, de bene: quia servus nihil de honesto dicit. Vbi quid. JSignificantius diare id, quam Dὶ ret , nihil. 11. Ergo Husculia. J Erto nunc velut increpatio tarde facientis est. Quia bie

igitur oblo uendo impediverat narratu-rutri , ergo dixit. Sic Virgilius, Ergo Age, chare pater, certici imp rare

Hanc veram tibi dira. J Ausciniandi scilicet de audiendi. Hane operam tibi dico.

tuo. Datur ad temPus.

795쪽

IN TERENTIUM.

iorem. J Dicendo Senis . ostendit &ado lsescentein ie dominum habere. dicendo

Noa i. ostendit et se de alienum . dicenuo . Fratrem. non unum cile monstravit. dicendo Masorem . .etiam minoris secit in .dicium. Sic argumenti partem maximam nondum narraris, jam in ipsi in- verrogatione transegit. Haec autem Omnia propter populum sic aguntur. Icleo ille , Ouium . dixit, ne sit opus pluribus

verbis. Senis Marι. Dave. katrem. J Mirum compendium nutationis, quali per interrogationem, secit, ne ex alto repeteret. Sic V. Uilitis.. Fando aliquiu siforte tuas pervenit ad

aures,

Pelida nomen Palamedis.ctinclytafama. Et Nosin' hane quam amat stater' In Lunucho. I . Quid i Hur gnatum Phadriam tJ Non dixit, quid Z Phaedriam 3 sed addidit, Eius gnatum ut magis docete, quam interrogare videretur. ita ' us gnatum Phadriam tJ Deest noΠι. is Tanquam te. J O varietas: quidni 3 tanquam te. Eυenit .senibus ambobus simuι uer. J Non , evenit iter: sed, evenit ut iter esset. Simhi. J Uno tempore.

16. Issi in Lemnum ut esset. J Recte tacetur cur Chremes ierit, de dicitur cur Demipho. ut tunique pro argumento est.

veteremque Anchi .m agnovit amicum. Hoc autem addidit, ut esset idonea causa navigandi seni. Senem per e limaa pellexit. J Eptaons dicendo, ostendit ei iiii Hora leniet scripsisse. milexit. J Induxit.

sic V. Vilius.

is. Mori non montes nuri possicens. JProverbialis inittaλη facta per excevtionem ., aut per si perlationem , aut

αquam collationem. Rusmodi est illud Demosthenis, μῶ ον γν άφιύς.

spites hospitibus multa donabant 34. Cui tanta erat res, J Cui . dativus sus est Dominone tuo , inquit, Pollicebatur haec, cui tanta res erat ' Cui tanta erat res.J Deest, eum. ut sit, Eum pelle at, cui tanta res erat 3 Etsupererat JPlus est viresse . quam e e. D Mai: Resi ingenium. J Necessaria est ad fabulae

avaritia Demiphonis: ut ma-Joie periculo, illo absente duxerit filius indotatam. nam mox dicturus est, I Penaindotatam virginem atque ignobilem daret istis Sic et I ingenium. J Praeparatio bona,

qua & dives, de avarus describit ut Demiplio, ut indotatas nuptias filii ferte non possit. o. Sie ea ingenium. J Recte. non enim, inquit, fortuna avarus est, sed natura. Sic est ingenium. J Omnium 3 audomini J sed magis domini. Ob l regem me esse oportuit. l Ostendit pauperum aD sectiones, qui se istos uti divitiis scire aiunt, ii eas habeant. Ohi me ret esproportuit. J Acue me. 2I. Abeontes ambo hine tum. J Hine& hie legitur. Sc est ordo , Hic relinquunt filiis. Filiii. J Propter filios. 12. Relinquunt. J Id est, non secum abducunt. Quasmagictrum.JBene quasi qui non complevit hoc ipsum, nec vult esse. Magistrum. J Sic Latini : quem Graeci et AP ῖν appellant. O Get , provinciam cepisti duram. J Acquisitae bello longe ab Italia regiones , Provinci 4 dictae sunt, a porro , vel procul, & Vin

cendo. ad quas quia Praetores cum officio mittebantur , ossicia quoque Provincia nominantur. O Geta , provinciam. J.Splendide Provinciam dixit. 1 . Memini relinqui me Deo irato meo. lsie Virgilius. - Nec III texere Cupentum

Enea veniente fui.

Hoc Asper. Sed mihi videt ut ad hoc addidisse meo, ne esset αμφ Γλλον , cui diceret , Irato Deo. Navius in stalagmo, Deo meo propitio . meus homo est M.mini relin ut me Deo irato meo. J Domino dixit: an vere Deo λ Et bene meo. ne esset αμ picολον. Et sic dixit , Memini relinqui . ut in Andria, Memini me videre.& , Memini me feri parvum, Ennius. s. 22 id ve=bir opus .i Z t J Repente insertur , I uid opus est verbist R. satis

796쪽

Seni dixit, ut ostendat quam itultum est , seni adversus juveties fidelem eii dis nisii tu dum i Fiditi est amicus: Fiditis est servus. Plus est perdidi, quam

si diceret, Delui. Et bene retulit Per idι-ς Fidelis. Fidelis enim ossicium eli, servare aliquid. x7. Venι re in mentim istae mihi. J Ve.

nite in mentem . non ad recordationem

tantum dicitur: sed ad reputationem &intelligentiam. Nam qua inscitia est. AELvebum stim uiam calces IJ Hoc dictum &superiori persoliae esse potest ,& alteri. is . Adversera stimulam calce . J rIα-ν ωα cum ε rati ζει : deest enim , ctare. Stimulum pro domino adolescentepositit. Calies. J Modo calies , non partes plantae, sed percussiones pedum plagas que significat. Alitet Virgilius..- Catiemque terit jam calae Diores.

α' Scisti uti foro. J Secundum illos

negotiatores, qui ante locum commet-cit,non praescribunt quanti vendant quae advehunt : sed secunilum annonam sortuam deprehenderint,consilium divenendis aut in ora vendendis mercibus su

munt. Setsi uti foro. I Forum pro tribus intelligitur: loco, tempore, M persona. Scisti, inquit, his uti. Et est vulgare proverbium. Sensus hic est, Scisti, inquit, quid facere te oporteret. 3o. Noster mali nihil qui quam. J Quartum mi λ i . Ut in Hecyra : Nam nemo i rem quisquam . scito , ad te venit.

Noster mali nihil quidquam. J Nester Phaedriae: qui non nosterest. Primo his Phadria. J Bene additum

primo: quia non perpetuo.

I. Continuo quandam. J Bene Conti-ruo quasi rix expectaverit prosectionem patris. Puc Pulam eriliariariam. JIstis hoc nominibus agit, ut causa amoris de ex aetate, & ex arte puellae videt tui : nam ideo puellam dixit. 3 i. Amare coepit perditus. J Legitur &Peruire. Et Amare , dite . ut puta puellulam di citharistitim. 13. Ea simiebat lineni. J Et hqneste, in cito dititie i. t. t πιηι is puri . . Et quale non si iiii et libera: &cu.jus suillar ancilla , de qualis hominis

suerit, demonstravit. Ea si υ; Di t. nom imi rissimo. J Magna praeparatio asretum dissicultatem imminentium: Puel lula citharii tria , Avatus leno , Auratot perditus, Inopia. 3 . I curarant patres. J Expedite dixit Patres si enina Patrem ejus tantia dixisset: id restabat, ut ei per Patrui filium succurreretur. ideo dixit ambos non habui fle. 3s. Nisi otulos pase re. J Hoc enim λ- tum erat , quod leno non venderet. 36. Sιctari , in ludum durare se radu.cere. J Bene cavillatus est & joculariter in adolescentem, cui aetas ad icctandos Philolbphos apta erat. Hinc etiam Philosophorum sic . Sed Sectari proprie est, ut taurus buculam , ut aries ovem, Wiuilius. Trahis sua quemque vetapta . Reducere. J Συλλη hς, a ludo eίim sub

auditur.37. Nos oris operam dab imis phodria. J Cum τυπ* dixi: Nos r velut magis lautia excusans obsequςntem ei, cui custos sit datus. M ideo addidit ori ANos otiosi am dabamus thiari ad .Relatio ad illud quod mox , otioli no crunt. Nos oris veram dabamus Pha cria. J Aut ad pudorem sumitur hoc pi nomen in sinsulari numero: aut ad di gnitatem. sed potest nos , de propter Antiphonem dia iste. Nos otiosi operam dabamus Phadria. J Appollodor. KEis δε-εμαλιμ EOA . ι tam 'brimus Phadria. J Ille amicae, nos illi. 18. Inqκob c discebat ludo.' Figurate: In quo hac dis bat ludo . e additum. Ex --sum Oi loco. J Eloco. legitur M

o. Dum inde iret domum. J Ad se sei licet. Iret m . pro rediret. vel certe, iret. ivit ελυν figura. i. Di m sedemus. J Proprie MI in ,

797쪽

IN TER E

rro m. nt, Illi mea tristias cta. Et nota Issi , pro uic. i. Adolascens quidam lachrumam. J voia ortis tonsorem ipsum nuntium facit, qui dicat se nuper puella: comam ob luctum abitulisse : quod scio ita ut alle

Terentium . ne externis moribus specta. rorem Romanum offenderet. Nos mι- rariar. J Recte : mitum enim in adolescentibus lachrumae , ut contra ν- Tristisque senectui. Nos mirarier. J Ut, - Solam nam persi in illa

Rogamm quid sit ' Quid lachru-naci: non , Quid sit ipse , ut stulti putant. Nunquam aque, inquit, ac modo.JMire ostendit semper sibi hoc visum, quod dicit: sed numquam aeque. 4. P veram mihι onus visum es. JStatim fit mentio paupertatis, ut sit causa sallaciae Phormionis. s. Modo quandam vidi virgin/m. JBene mandam : ne ob familiaritatem laudari videretur. Modo quandam vidi Virginem. J Vide sic agi, ut non tam morte mulieris , quam solitudine pulchrae virginis moveatur affectus. Simul ad ea deseribi, quae matronae futurae ma- is con eniant,quam quae temere amana sit. Nam hic obitus Reminae, ad comicum exitum spectat : quandoquidem

plus ex eius morte securitatis, quam molestiae, sentiat argumentum. Bre vicinia. J Adverbium in loco est , Hie viti. nia cujus ad locum, Hue vicinia. Et statim proximitas insinuatur, ut sit spes M causa videndi. 6. Miseram. ' Ab assectu : de si bdi stinguendum est, ut ad virginem reseratur. Lamentars mortuam. J A probitate, quae piis adtribuitur. Et Lamentari mortuam, ambiguitas, sed sensumani. sena . . . Ea sita er t. J Sita . pro posita. Saul ius cum adjectione in H. eum pra- ixero positum insula. Et hoc ei reciprocum est. Easta erat ex advorsim. J Expositio pax erratis, α quam facile virgo videri posui.

s. Neque notus , neque edo tua. Jησκ fit: quia res minuitur , crescit starentia. Sa Uiur. Fon repta mibus

modo ι sed ne didit is quidem ab em. Ne

que notus, nequν cunaim , extra tinam

aniculam.J Haec praestruuntur : ut sit spes potiundae virginis. Neque notus, nequacunatui. J Haec descriptio paupertatis. adjuvat arsumentum, ut & vi iere audeant adolescentes virginem, & me Antipho.

q. Qui afutaretfunus. J Ipsum o ficium Fumu dixit. Miseritum est. J Hoc

est , misertus sum ejus. Et hic videtur ostendisse cur lachrumaVerit.

so. Virgo i a facie egregia. J A forma indignatio. Virgo Q .J Bene I a : quia quae supra dixit, non ad ipsam , sed ad

eventum eJus pertinebant. Quid vertis odius est 3J Sic dicit Terentius, ubi ad es. fectum properat. si . Commorat omnes nor. J Figura Moetra pro commoverat. Et bene Omn.31 quia res ad Antiphonem tantum spectat. Ibν continuo Antitho. J Hic redditai ut nomen adolescentis. α est Ome

si. Voltisne eamus viserari Ut, - Populare penates

Venimus.

Voltisne camur visere /J Ipse hortator in

ducitur, qui amaturus est. ALus, Constor eamus. duc nos se ei. J Haec omnia diversi dicunt. Et apparet tot este homines , quot per lus , σνν α συι δετα demonstrantur. Atiui, Censeo. J Phaedria,

Vel quilibet.

Virdi tulchra. J Bene non dixit .. Videmus virginem pulchram, sed b, ὸ ς υταπληζεως , Virdi tui.hras J Illud enim frigidius: hoc concitatius, &hoc

magis demonstratur δραματ, quam relatione. Et quo magis diceres. J Dicerer, pro crederes. ut, Audacter dicito. Saepe '

Plautus.

ss. Nihil aderat adium/nti. J Proprie Aderat. enim id, quod adjuvat.16. Capillus passus. J Singularem nu- metum, pro plurali posuit. Sic & alibi, Capillus pιxui trolixus,cireum caput rue.

798쪽

ctus negligenter. Passus. J Temere disper. ius. Ut magna pars , a Graeca oratione profluxit haec dictio. Capillus pessus, nu- pei. J Facetius , quam si pluraliter dixistet. Virgilius. - ibo acer Erix in praIta suetus

Ferre manum. -

a horrida. J si extra ipsam sit id

quod dixit, Capti ius passus . nu 3 pei. Tale est apud Virgilium . Illum autem , quamvιs aries sit eandidus ipsie ,

Nigra subest udo cui tantum linguata-

lato Retice.

Et alibi de arbore, Tum fortes late ramos, brachia ten-d.ns

Huc illuc , media ipsa tuentem sustinet

- Domus sanie . dapibusque eruentis Intus opa a ingens : ipse aiauus altaque pulsat.

s7. Lachri ima , molitus turpis. J A. Hi διαν tertium. Ipsa horrida & lacruma adludium pertinent, nudus pes c, vestitus turpis ad pauperiem. Vt, nε vis boni JPlus eii vis boni, quam bonum. Ut, ni vis boni in ipsa inesset forma. J Veteres ignem& calorem quemdam, quasi servorem, dixerunt Formam Se ideo Fornacei, for-lcipes. formam & formosos ex quibus ignis amoris exoritur. Laudandus est ergo Te- entius proprietate servata : qui quum Drmam praetuli illat , sit ecit extingue rent. Ideo &Virgilius sic ait, At mihi bese ossert ultro meus ignis A

mynta .

s8. In ipsa inesset forma . h e formam extinguerent. J Figura πλοιὼ : aliud enim supra, aliud infra, Forma repetita signi ficat. In ipsa inus t forma. Geminavit praepositioneni, ut alibi , In amore hae Omnia insunt vitia. Extinguerent.J Bene Extinguerent . quia ab iane de calore sor. ma dicta est. sy. Ille, qui illam omabat. J Bene iIIam . quia jam sit pra insinuavit peribitam citharistriae. Ille, qui illam amabat. J Ratio cur Maia verit virginem. Fidicinam. JCitharistriam, ergo indifiei ter.

Tantummodo. Satis, inquit, Icitae'. Sensus est, Laudavit tantummodo, nouetiam captus est in amorem. ι o. Satis, inquit , scita. J Magnala sermae, amanti aliam placuisse. Satis .in quit, scita. J Scita . bella. ut in Andria Scitus puer ut natus p Pamphi D.Nser τι ra. J A πορπηας tertia : quae succurrit, quotiens verba rebus minora sunt. 6 i. Amare coepit. J ille, inquit, laud

vit tantum: Hic amare coepit Et bene Coepit . non Amavit et ut ostendat, vi amoris non parum esse, de rem, quae semel sulcipi pol sit. Scio quam. J aem-mωπιπις, qua in narrationibus in compendium Terentius uti sistet. Seinquam'ὶ Amare coepit, stibauditur. Quo evadat.

vide. J Evadat, perveniat. N Levadere, est per obstantia pervenire. 61 Postridie ad anum recta pergit. 3Hoc praestruens, aniculae supra mentionem fecerat. Et bene memor & virginis , de honestae, non ipsam aditi iacit, sed anuru : neque ab ipsa peti fructuin voluptatis, ex cuJus per bina major is speratio nascebatur : sed a nutrice P rius , perquam suaderi puellae posse croditur, quicquid libet. Postridie ad anum recta. J Fμ απκύς , ad anum statim rut qui posthabuerit omnia alia. Eicta. iQuia non per nuntium.

. copiam. J Vide ut

nihil de virgine speret, qui omnia ab anicula petat. 1lta enim be negar. J piam facturam, subauditur. ε . Neque eum aruum ait farere INon quod amet , sed quod hoc petat. Neoue eum. J Quoa peteret scilicet. Illam civem esse Atticam. J Illam cum εἴ ς τι dirit: quasi dicat, quam sic contemnat. 6s. Civem bo am esse. J CiVem , qu ad jura pertinet: bonam, suod ad ipsam. Bonam. J Non vilem: quia boni non viles sunt. unde si a perlativus gradus optimates facit : quia Zonus , melior . optimux dicitur. Eonii ρn natam. J Quod ad majores ejus. uxorem metit. J Recte subiunxit, si uxorem valit postquam ea iavirgine praetulit , quae solent ornare nuptias. 66. Lege id licere facere. J Incerta distinctio est: utrum uxorem veliticae, a

799쪽

IN TER E

ru ita eanus , α tamen illccebrose .l: νι; 'eu dixit, quod ille inapii lentius retit, ut sibi eius faciat copiam. i ualiter,nes t. J ΣυMη ψις saeta ex eo quod sequitur, facere.. 7. Noser qui ageret, nescire. J Pro. posita deliberatio : cu)us tamen alteIa pars vincet. nam sui tutus est per abscia. tiam patris. ageret, neDire. J Pronesi. Lat. sed recte sic ait: quia subjuneturus cst. 6. Cupi bat metuebat. J Metuebat proprie dixit. Metui mira enim cos quanos amant : Timemus ctiam inimicos. Issam ducere cupiebat. o nietilebat. J Vide ambiguitatem , quam tamen sequentia tollunt.

Hi s J nunc interrogat Davus. laoc enim hietati si pollet, non opus erat fraudi. bus Pliormionis. Non . si reήisset. J Si, pro postquam. Virgilius , Pr tereasi nona diem mortalibiu almum

Aurora extulerit. .

o. Irine indotatam virginem. J Eu-

φαυκώ. illa de quo dixerat ; sices iugentum & qui propter spem lucri

navigarat seia ex. Insinuandum igitur fuit. hic enim erit omne periculum fabulae. Et ordine Terentius prius insinuavit personam senis, ut graviora fierent quae dirimebant nuptias. Mene indota iam virginem , atque ignobilem.J Duo di. xit , & In otatam . de Ignobilem. Haec enim duo principaliter petuntur ι cum situ quatuor, quae in sponsis quaeruntur; forma, probitas,dos,nobilitas. Et manifestum est, cur de so a & probitate nihil d icat : quippe cum supra magnopere ea laudaverit in puella. Virginem J Simpliciter accipimus , Virginem ρ an subaudimus, Quamvis : ut ut FPamvis viris sinem.

i. Darat illi'J Bono affectu dixit,

Daret in Filius enim familiae , non tam ducit uxorem, quam a Patre acci- Pit : quippe cum parti committatur uella potius in hujusmodi conditioni.

uS, quam marito Daret illi 'numquami ceret. J Xπιαιου πιπις secunda. Liecnim non transit ad aliud, sed instat in .

cepto: ut & per interrogationem diceret , Daret tili t & per responti Oilein

insciret, Nunquamfaceret. Et nota numquam pro non , in maiorem iugationis

sigilificationem poni icmper. Daret illi tJ Mire daret: ut ostenderet nihil esse potestatis iii silio. st deniqtie JMote suo Tereutius. denique posuit in sine sensus. Et cit aductbium ordinis. Sic

in Heautontimorumeno, Fodere, aut ara

re , aut aliquid facere denique. ut sit δι-nique . vel deinde , vel ad postremum ..

i. M parasit ira quidam Phormio. Iphormio , non a sormula, sed pliomatone dicitur sparico, quem nos Erromm dici. mus trivialiter de pro consuetuditae. 73. Homo considens. J Homo comico additum : nam quis ignoret Parasitum hominem esse ξ Confidens J Hic co Ani, pro improbo, audaci ac temera Ilo posuit. ut, O ingenton confid. ntia mi Ps. 1llom. J Lui . utinam est. ut Luciue in secundo , mi te Momentane malum iam catera perdat. Aut , Qui hoe Gnsilium, quod dicam , dedit. G tii, illum DI omne perduini.J Qui aut expletivum, aut pronomen :quo incipiens Phoci ionem de cribere, cohorruit consideratione ejus, &in hanc vocem, quasi confusus erupit. hoc autem certum genus est

. Luid u fecit 'J Servatur afiectus

tristis hominis. ut supra ait, Sed qui 'tu es tristis 'Quid ii fecit i J Correxit interrogatione errantem: ut rediret ad no minativum casum Seri, unde aberraverat , dc Illum dixerat. Noe consilitum .

quod dicam. dedit. J Secundum quosdam ordo est, Qui hoc consilium, quod dicam , dedit. s. Lιx est. J Lex, ut in palliata, recte

ponitur : nam Graecorum fuit: ideo M. in Andria sic ait , Inopia o regnarertimn gligentia coacta. Lex est. J Alia narratio interponitur. & dicitur παρε ηγηMς. Lex s. J A causa litis. potnit enim dici, non habes causam. Vterba , qui sintsenere proximi, eis nubant.J orba proximo nubat, orbam proximus ducat, Atticum jus est. Et ordo , Lex est , ut

800쪽

AELIUS DONATU s

orbae eis nubant qui situ proximi. o. Et illas ducere. J Bene additum: auhil enim ad rem , si ducendi necessitas non fuisset. Ea in hoc lex iubet. J Non duas res jubet haec una lex : sed puellis

permittit nubere a cognatos cogit ducere. Eadem hae lex I Bene M. bet: minorem enim vim habet ea lex ,

quae aliquid permittit , quam illa quae di quid jubet.

7. M c malum dieam , tibi seribam dicam. J A persona ejus cum quo agitur. Potuit enim dici, Gri. mclum au illi ' Ego te cognatum dicam , tibi scribam dicam. J Amri φη dc ηθα ία. Haec narratio est , quam dicit Tullius constitutam : & ipse , Tibi uni par. cam , inquit in Vertinis. repente enim transitur ad verba personarunt ab earum deseriptione: sed hoc ipsum ad commovendos auditores valet plurimum. Et tibi scribam dieam. J A denuntiatione in persenam: ne diceret , Non mihi denuntiasti. Et tibi scribam dicam. J Cicero, Stribitur Heraclio dica. Dicam. J Dicam supra, verbum , insta , nomen est toti. dem literis, diverso accentu.

8. Paternum amicum me a simula.

bovirginis.J A persona Iitigantis: potuitcnim opponi, Persisnam non habes. 7'. pater. J et i hic , pronomen est : infra , quomodo significat. so. Qua mater. J Virginis scilicet. Luι

catione. Omnia hac coisngam. J omnia hae. non ex abundanti posuit: sed oratorie , qnasi tam multa. 3c est Minam poli enumerationem veteres hoc dicebant. Salustius in Iugurtha , Hae omnia prasito adsunt. si . mo erit. J Tuto confingam. Luaderit mi ha bonum, atque commodum. JEυρημια Quod mihi, inquit, faustumae Pelix erit: hoc est, confingere atque mentiti. Luod erit mihi bonum . atque commodum.J Totum joculariter parasitus: quippe qui Confingam dicens, non solum non erubuerit de salsiloquio . sed quasi praeclari facinoris inceptionem etiam auspicatus sit, omenque susceperit, dicendo , Luod erit mihi bouum atque eom. Io Am. bic enim veteres , o D

bant, aliquid aggressuri. 4 i. aeuum tu horum nihil referis. J Moeinterrogative .pronuntiandum est. πι- Ict ei. J Resutabis, redargues. Nam prorsus Refellera, est redarguere falsitatem. 8s. Pater aderit di mihi parata lius. quid m/a t J Mire φαν ς, quoἐmaxime aliter metueret, hoc pro ridic la re contempsit. Pater aderit: mihi ρε-raia lites. J Exquisite autem subjectum est, quum supra dixerit, Mihi parata lites. mea t Pater aderit : mihi ρα--tatim. J Ut Antiptioni sormidanda ista sunt, ita ridicula parasito. 8 . Ida quidem nostra erit. JNostra. quum Antiphonis tantum esse debeat. Iocularem aud ci m. J Eιρωνία cxl' An e πιν : hoc est . minime jocularem. An quae ex ludo de joco in periculum veniat Z Iocularem audaciam. JDeest, Audio ex te . aut Dicis.

8s. Persu sit homini. J Hic jam de Ai

tiphone quaeritur: cui persuasum sit. F ctum G J Adeo audax Phormio. Ventum

V J Quomodo , factum

est: ventum est: vincimur : duxit. Factum or ventum est: vincimur duxit. Jάν-δε Πν ut supra, Imm , venimM , via demus. Factum est: ventum est: vincimur: duxit.J Amat hoc Tereurius. ut, D. lavit. redit. de, Imus . venimus. vi mus 5c, Funiu interim procedito sequimur , ad pulchrum venimus: iu ignem posita est tur. J Hic non modo brevis de comis narratio est : sed etiam auditoris animum, ad id quod restat, intendit. ῖ6. Quiduarrat IJ Admirantis vox est, non interrogantis. o Geta. quid te futurum stJ Sic pronuntia , quasi periturum contempleris Geram , dc jam eum in certo interitu defleas. o Gera.

quid te turum est 6 Scilicet qui magistet relictus sis Antiphoni. 87. Nescio hercle. unum hoc siis: Quos

fors feret . feremus aluo animo. J Fidio edesperatione rerum , sortis est servus . Ac simul vigilavit Poeta, ne si & hic eju-laret , res tota migraret in tragoediam. 88. 'ed fors feret . feremus arno anil mo. J Hae graves sententiae, ex per at servorum quum dicuntur, ridiculae sui,

SEARCH

MENU NAVIGATION