P. Terentii Carthaginiensis Afri Comoediae sex. Interpretatione et notis illustravit Nicolaus Camus I.V.D. jussu Christianissimi Regis, in usum serenissimi Delphini

발행: 1675년

분량: 1023페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

821쪽

1N TERENTIUM

iras fi rae primo contin-ximia est. Ut in Heautontimorumeno , Propter quam in summa infamia Ium , O meo patri minus Asequens. Item , Ce rarionem , ut nequa tu egerer, neque hoc possi pentire. 61. Id quod lex jubet dot/m dare. J Id, pro ob id. 63. Abduce hane, minas quinque accipe. JModo id agit, quod reprehendit a filio non esse factum , Dorem daretis , qua oret alium Et dotem voluit custodeni esse pudoris. ει Ha. ha , he. J Hic risu destruxit, quod serio intendebat senex. Homo sua. vii. J Praescii prio, quum jam alterum factum sit, fieri utrumque non poste. 6s. An ne hoc quidem assipiscar egr. JQuia enim a lege stat, recitat tantum id quod scriptum est. 66. Itanι tandem , qua o t J Majora

argumenta sunt quae per intcrrogationem Proseruntur. Vbi abusim sit. J Λ lcripti voluntate. Vtinetur cum honore, abu rimur cum injuria.

- 67. Atque amittere. J Bene Amittere: quia finis eupiditatis amasso est. 68. - . ut nequid tu τι civis in s arimitteret. J Idoneum testimonium est, bonorum elle natalaum , Civem dixisse. Nam apud veteres peiegrinae mulieres in meretricum numero habebantur. Sic ipse alibi, Adeoue suem sex pe egrinatit alibi famia mihi maur fuis .ea habi. rabaι Rhodi. Et Parmeno comprobans respondit, Potes tacem hoc. id est, mer uicein matrem te habuiste. An , ut ne

untate.

7o. Vt eum uno atatem δενυι r J Quid enim est pudicitia, nisi unius icientia viri

72. Actum, aium, ne agas. J Aium dicimus , quum proverbium significamus. Acta rei est, de qua sententia prolata sit. 73. Donec perfecero hoe. J Virgiliu

Perfecero. J Pro Persiciam. Ineptii. J Ut a

Sapis mi , Sapis dicimus : ita ab Ineptia, ineptis. Sine modo. J Haec minantis sunt verba. & bene. imitatus est enim comminant M. f. Tuus est damnatuis natus . non tu. ILudit Phormio quum dicit, Non tuo occontemptibiliorem in hac causa sibi senem. quam Antiphonem suille , dicit: simulque aetatem illius este despectam. Tuus ea damnatus gnous , non iv. J Provoluntate contendentis est prolatio sen

tentiae.

77. Izum putato , qua ego nune dico. dicore. J Definitive respondit. 78. Cum uxore hae. J Id est , test. 79. Tute idem melius feceris J Locus est hic, ut ostendat Phormio, de compacto egisse cum Antiphone. Tute idommelius steris. J Quidam sic intelligunt. Tute idem melius feceris , ut senex potius exeat , quam ejiciat filium. Artificiose autem loquitur Phormio , ut adimat suspicionem seni consensionis de cohibentiae inter parastum & filium. si . Sedulo. J Sine dolo, instanter.

gr. Di mutat. J Fingit , menti inramin quede erexdum feras. J Cur non,

inquit,accommodas necessitati voluntatem λη6. va tuam ρηι autem obisit. INon Te, sed SeneStem tuam. 88. Minue vero iram. J Contemnentis est dii lii adere iracundiam. Hocue.J Annuentis est.

9o. Dixi, Phormio. J Dixi solent di

cere perorata causa.

yr. Dixi, Demipho. J Mite commin tionem de serocitatem ejus imitatus est simili verbo. 93. Si quid optu fuerit. J Haec repentina discessio habet aliquam ma)orem litigaturi denuntiationem. Et bene brevi ter: ne multilos uio infringeretur stiperior commi iratio.

IN SCENAM MARTAM

ACTUS SECUNDI. ' Vanta me cura se soli ritudine. J meriliberativa es . in qua ιres advocara sunm. quorum unus suadει, alter dissua et . 1eritur, qui se alterutri a Gradebuisset , moui senirntiam dicit, ut rursum ac liberatione usu esse videatur. r. manta me cura o solicitudine ascii cnaιμι. I Cura est in spe bonorum

822쪽

AELI Us I

dolutimis in metu nialorum. T. Ego Cratinum Potest subdiuingui: ut subaudiatur, Ego dicam. s. tuam sim Bene prin

αμζουλεύοντος , ' benevolentiam si commendavit: &sic consilium dedit.

II. AEquum est. J Ab honesto. Et b nu n. J Ab utili. ii. Et id impetrabis. J A possibili. Et

breviter deliberativae tres locos tetigit,

justum , utile, & possibile. 13. Ego sedulo hune dixisse credo. J Artificiose persollam defendit, tentetitiam reprehensurus : ne si inimicus sit, adimat authoritatem sententiae suae. Verum

ita est. J Subjunxit locum Graeci ως

oratoriae: ut invidiae contradicturus oc

curreret.

I s. Mihi non videtur. J A possibili. sius actum tisibin. J Hie alio ordine mos uias briae tetigit: primum a possibili, secundum ab honesto. 16. Et turpe incoeptuere. J Ab honesto. Utilitatem autem praetermisi per artem , quae ubi aisn potest feri, frustra si, ceta in 18. Res magna est. J caua ampliandi

sententiam.

is. Incertior sum mutis retiam dudum. JEx tribus enim unus suist, alter dissua sit, tertius nihil dixit. 1 . In rempore huc se υς ere. J Eυ ρος. Sa H. Maximeque ferocia regis Mi. 1aridam in tempore buritur .

SCENAM PRIMAM

AECTUS TERTII.

indicativum transitum fecit. Cressi Pro Put O. s. eis: eretur Mali. J Legitur & Potis tur . quia potiri με ν sitit. Plautiis. Hosti m potitu est. 6. Spes ope rue sunt. J Haec quidem de his sunt, quae amant jungi. Dex Fossunt. J Ut, Res fortunaque. 7. abistis. J Mouius , quam R

diris.

s. Sed ea causa. J Q 'ia abieris. Io. Num ui patri μνotityi sub co venientia sua & Phormionis dicit. Confutavit terbii. J Convicat: ut si diceret, Resutavit. sed Refutatio in t aes h : Confutario in per λnam. I . Loquia potui porro. I De se me .diocriter per , moraliter satis. Ego quod potui porro. J ordine. Primo e minum, post Phormionem , ulturium seposuit. iε. Huc sarmum nune Patrism , Geta lNon optat salvum patruum venire , se cundum Appia orum i de ostendit, non congruere salutem ejus cum commodo suo. An non dieit , malum esse O m- eommo m sibi. sed tantum magni t et roris plenum adventum patrua rio. A sua patistra exit fora . J Bene palaestram ejus dixit lenonis domum , in qua est exercitus amator assidue. Plautus Bacchi d. - Homo adolescens

IN SCENAM SECUNDAM

rativa locum.

I. Dorio, audi , obseecro. J Siuit quis legunt, ut Dorio Phaedria dicat , Auri

leno .: oblecto iterum Phaedria. omitte me. J ε in , modo corripiendi Mimperandi vina habet. DE, Gmn m 6. Her metuo tinonem , nequid suo eniti. J Duest mali. Suat autem, a pingat atque astigat. Suo sua: caput. A ποσώπας. A D. πιν ευτ ιι Mν ,

suo capiti dixit, quum dictuitis cacς .

823쪽

IN TERE

ique b/neficium tibi. J Id est, mihi a te l

ci uni iuuat consumavit. Io. Cantilenam eandem eanu. J Ita discit : ut, relin is vulgata cautio. II. Tu mihi cognMus. I Ab lionesto. Tu parens seu micus, Iud Secunda --πιώπηπιέ.

as. Phalaratris dictis. J Honestis atque ornatis : quia dixit, Tu mihi cognatiM . iuparens. Et quasi leno, irridet honestarem , & delpicit. . Miseritum es. J Eἰρμυα. Hei veris lineo . J Hoe libi dicit adolescens.

II. Neque , Antipho alia quum oecu

atus ecti solicitudine. J Hoc dolet Phaedria quod in eadem re laboraverit Antipho, id est , in amore : quodque amare contigerit. Neque , Antipho alia. J Minore aliqua solicitudine quam haec est, quam nunc gerit. An Alia . praeter hanc, quam de me gerit 3 ordo & sensus hie est , Neque tum esse mihi hoc obiectum malum, quum Antipho alia solicitudine esset occupatus levi quapiam, non hac de nuptiis, quae est gravissima. 2o. Vnquam Um venit. J Opus aut necesse suit. xi. Auribus teneo lupum. J Graecum Proverbium, ψοζω V τιν λυκον,

3. Neque parum uno siti. J. deest enim , Vererii tis. Ere emptamsuo. J Bene suo, quasi de tertia Persona. 3i. Conduplicav. rit. J Conjunctivum pro indicativo, id est, Conduplicabit.Hoc est aliter, Foeneratum suc beneficium pul-ιhre tibi dices.

36. Flimem , nihil ferentem. J 6μοιον

γενει usitatum Veteribus.

38. Tibi quidem olim ε' Δει. J Hic O-

Iim , suturi temporis. Nam leno de accipienda ab adolescente pecunia diem constituerat: & inventa meliori condi-rione , anticipaverati tempus cum adolescente praesctipi viri. o. Iam ea prateriit J Interrogative a nuntiandum. Non: οι mei hac au-

tecessit. J Urbane leno , Irae antec sit.

ut alii putant, meretrix vendita: ut alii dies qua lenoni constitutum fuit. An aperte leno perfidus mentitur 3 unde si quitur, Non pudet vanitatis i Ergo plus est Amerest , quam Prateriit. Non pudet vanitatis J Apparet, supra, lenonem de persidia anticipati temporis esse consei sum. s. Mea lige utar. J Lenonia sellicet: in qua semper commodum est prius, quam sides.

IN SCENAM TERTIAI

turum exitum comoedia. 2. Asinus nihilo. J Ῥα ρλη. . AHuverit.J Secundum M , Pronuntiari debet. Auiuverit comiter. J Comiter veteres dixerunt Mσιος.

. Quid faciam Z J Comiter. quamvis

uterque intelligat quid alteruter dicat, dissimulant tamCn. ii. Ni etiam nunc me huius ea a qua-rere in malo iubem crucem ὶ J Ouasi dicat, In malo aliud malum. I . Relinquatur preci. JBene proci.r'. Pederentim. J Caute. a pedibus Sotentando. Hoc quidam sic accipiunt , tanquam Getae dicat Antipho , ut caute aggrediatur senent' sillere. is. IIIo vero vilis est. J An intoriri 3 o. Solm s homo amico amicus. J AE

IN SCENAM p RIMA

admixtum ante compictam sentenuam

824쪽

de extraneo , Te mihi melim es .

II. Tacebit . dum intercedetfamiliari.

rai. j Incertum , quando proditum iri se

dicat ante , an post nuptias.' 2o. in me excutiam. J Legitur &, Ex

curiat.

Abluero. --

IN SCENAM SECUNDAM

wEnio ad hominem. J Venuste re- petitum' et s. Hunc adoriar hostilem. J Astute IsoLyi em . de eo qui supervenit : nomen aptum imprudenti rerum , atque alieno ab earum icientia. Sastustius. Πιiam sicuti teregrinantes transigere,

IN SCENAM TERTIAM

ACTUS IVARTI.xpecto . quam mox recipiat hue sese

Ge: a. J Ad errorem cumulandum, resona Antiph mis interponitur e ut ei ad aucto metu amittenda uxoris, major vis

fiat rep/mina latitia. s. Volup eis. J Hoc volup nomen est, ut aeut i sic enim veteres Per υ- tria loquebantur. 6. Compluria. J Secundum regulam locutus est. nam hoc complura . & hcc com- luria. Nουa hie compluria.J Sic veteres, quod nostri dempta syllaba complura dicunt. Sic Cato Originum secundo ; Fa ' ha hoe Iora eo luria. Cicero in Prota fora, Confirmandi genera compluria. Cre quia veteres non hM plus dicebant.'. Commodum. J Commoὀa aestimatio est temporis ' Commodum , tantum quod Lucilius : Quod mihi commodum est. Aut uda vestim,ni AE d posueram.

3. Ii qui Ulam. J X Gωπιας tertia. deest obtrusit nobis . , Defendis, auquid tale. is. Fugitans litium. J Genitivo casti vim nominis habet Fusitans Junctum :accus itivo, vim tantum parricipia . F gitam litium,J Qxia si quod vult in domino facere, id sani in eo este dicit: praeparans hominem au comen Pium pecuniae, quae postetur statim. 19. Dari tibi in manum. J Datur ei in manum, qui furtim accipit sine arbitro. aut interprete; ut pxaevaricator , aut judex corruptus.

faciat. id cst, abeat: Hiie se faciat. hue accedat, significat. Hac hinc fac pai.JPro Cedat . alias Faciat. Ergo duas rinsignificat hoc unum verbum. An hinc facessat, provexbialiter, quasi hine factat. Plauim. Argentum hinefacile. Iin re fae dicitur, pro , hoc accede. 31. Aliquam partem. J Et si non totum, vel aliquam partem. 33. Tria non . ommutabitis verba hiat inter vel .J Sic dicebant, jurgium significantes Proprie Verba commutare est, quod altercara dicimus. 38. aevis r nimium t quantum Iibuit. JApud qu0sdam divertie perstanae cum vel bis ungulis.

r. Parvi retulit. J Nihil intersuit vel parum interfuit, id est, ni bit prosuit. 41. suscepiser inventa est qua δε- tem p tat. In Graeca fibula senex hoe diςit , Ouid ii uerest me non suscepit filiam, si modo dos dabitur alienae q. Sed mihi. J Ιαῖεν, πις prima. sed mihi opm erat. J Indictio doli est. nam antequam petat petendi causam ingerit. so. Qua adferret . qui issolverem. J a , si optim causa habendarum dotatam quaereret, minor esset necessitas captandae opulentioris. Es alienum iam

die, cui rei nihil opponi potest. s1. Ab hae accipio qua sponsa s mihi. lMire Accipis o non Accepturiis stim. Et definitivum inodum ponit, ne desiimina dotis supersit disputatio. s Vtrum stultitia facere.' Παρελκ' tertium. hoc idem enim valet Vrru'. quod An. II. Scientsm', Ani russenum. J δε

825쪽

IN TERI

seeundum: nam scienti imprudenteni reddidit.

λ . Aser oppositus est pignorι ob dicem mi-nm. J Astute non protinus Trigmia mi ni dixit, sed paulatim colligit, ut partibus congestis in funama senex minus gravetur . nam si semel diceret, deterre. tet parcissimum senein. Denique auditis decem minis , itatim respondet Da-ιo. conceduntur ab alio decem. de reliquis iuperest cubitatis , nam difficilis est ad dandum.. s. Sumptu ad nuptias. J Opus est, Suta auditur. Pone sane, inquit, decem minas. JBene, Sane . quas plus quiddam exigat, sed hoc contentus sit. 43. Sexcentas proinde scribito jam mihi kieri. J Perspicere hinc licet consuetudinem utriusque sermonis. nam Apododorus dixit, pro multis. Et ut apud Graecos μυροα , ita apud nos Sex. centa dicere pro multis , usitatum est Cicero , Sexcenta possism decreta proferre. 68. Mea causa ejicitur, me hoc aquomes amittere. J Ratio cur ipse viginti dare debeat minas , dante Demiptione de

nitiat Geta: scit ei lim dixisse lenonem, Mea lege utar. ut potiorsi , qui prior Aadanuum est. 3. Q ε qui /m illi res vortat male. JNon aes it Poeta ostendere avaritiam Demiphonis, qui nee ideo libenter seri dari aliquid Phormioni, quia sic com-

aiiodum ei cit. Virgilius. Iios illi , quod nic bene vertat, mittimus haedos.

74. Argentum mecum adtuli. J Comi. cum , Argentum praesto est. & cansa advitur cur praesto, & unde sit. simul ira cudiae uxoris,& iurgio praeparatur locus. s. Fructhm quem Lemni. J Et Lemni. Sc Lemno legitur. Guntpradi a JEt proprie de stu-Gu , reddunt.

τώ. Id Gmam. J Non fructum , sed argentum. Idiuinam. J impendam, undem Sumptus dictus. Uxori . tibi opus esse.

repeteiadum videretur. ιμ ν se . dixero. lAdjut activum, pro pronuntiativo. ut in Eunucho, Perculeru Iam tu me.

r. V Munxi Argento senes. J Mite. quum. - ὰ contrario dicatur Emunctias homo. elegans & facetus : ut Horatim de Lucιlio, Emuncta naris, inquit.

a. Satin' id est. J Hoc est , idne tibi videtur satis esse ad miserias meas 3 Aa quasi ειρωνικα , dicit , ut dicere solemus, Bene habet nunc: aut Fccisi certe quod δε- busi. Ideo autem subambigue 4ocutus est, ut nequaquam dasset aliter interpretari a Geta , qui respondebit, Nescio herclet tantum Iussu sum. q. Vleos tangere. J Proverbiale : non εἰρωHκύς dixit. s. In nervum potius ιbit. J Decipiet. a proverbio tracto a sagitariis: quum vis conatusque tendentis arcum, non in VO- latum teli, sed in ruptionem nervi ex

petatur.

neste Excerpis dixit. de attende, quemadmodum dicat, Exςerpi bona , quibus

tion utatur.

i . Gallina cecinit. J Observatum est, in qua domo gallina canat, superiorem marito esse uxorem. Inie ixit hariolus.JHariolus est , qui divina mente vaticin tur. Dictus hariolus. quasserioltu, a fatis & a fando. quum F pro H , Cc item H pro F , in multis locutionibus ponatur. An quod ii nitatur aspiratiotaem inexhalando nam halitu solent excludere velut mortalem animam , ut divinam recipiant. unde& vocem ejusinodi dabant, que est e quod oes iis exhalandi vim praestat.:2. Harses x vetuit. J Hamspex , ab haruga nominatur. nam harva dicitur hostia, ab hara in qua concluditur geservatur. ham autem est , in qua pecora includuntur. Plautus, Rusticus, hircus. hara ; Mostellaria. Ante brumam.J Arte irrisit homines Terentiu r. quibus religio

sit aggredi negotium aliquod diebus a

M M in in iij

826쪽

Sensus est , sciunt edacem , & ideo nolunt alere. Et hoc sic pronuntiandum ut sacete totum videatur illatum, quando obaeratus sit sub hujusinodi poena: nec accusati ab aliquo se queritur, neque damnari. Hominem edacem. J Se significat. Sapiunt. J Sibi consulunt. xl. Pro maleficio si beneficium siummum nolunt reai re. J Parasitice Beneficium summum dixit Mere. Pro ma cio. J Pro inauria. Red ire. J Retribuere, reponere. xi. Non potes satis pro merito ab isto tibi referri gratia. J Multum promittit Geta parasito , quum dicat , nihil suturum , quod pro merito possit accipere. Non potest satis pro merito ab illa. J Huiusniodi sententias inserunt Poetae parenthesi, cum his quae volunt in serre. Ab illo tibi referri gratia. J Non ab eo, qui te damnatum duxerit: sed Antipho. ne, de quo sermo est. L . Imo enim nemo satis pro merito frariam regi reseri.JBene parasitus,quidquid praestat, debere se dicit. Et est proprium Personae inferioris. Virgilius. Tu mihi quodcunque hoc regni, tu sceptra

Iovemque Concilim . tu das epulis accumbere di

Gratiam. J Vicem: Nemo satis his merito gratiam risi resert. J Rex alias regnator, alias dominus alias dives significat. Sed nunc rationem habet nominis ad aliquid dicti, ad significandum parasitum. ut enim parastus resis est, & libertus patroni: sic E contrario rex parasiti est,&patronus liberti. quod si non esset, non nemo tantummodo , sed nemo parasitus

diceret. 1s. Tene ab mborum venire, unctum, at-nue laurum balneis JHaec non ab Apollodoro , sed E sexto satyratum Ennii transsata sunt omnia: Quippe sine cura,

latus. lautus, quum a cnis. Infertis malis. on expedita brachio. AIacer. celsus. Iutino expectans impetu , Mox cum alterius

abliguram bi a: quid Censis dominiis animi 'pra divum Ieml Ille trictis cibum

tam servat, tu ridens voras, Tene asi m. DItim vi nire.J Et hoc nomen constat inter parasitos confictirna, atque compositum esse. Contra illud in Midaia, Sm-b iam , caenawtiis. Otiosum ab aratim. J Πλ να Me. Nam addidit ab , quum sissiceret animo. euum ille cura s sumptu absumitur. lGura in apparando , Sumptu in coe

mendo.

da vox in eo, quod ait tibi. Et hoc emi nenter ad ectum est, non sui curam, sed convivarum gerere illum qui vocat. Ita ringitur . tu rideas. I Poesico lepore dc iisdem syllabis diversa significantia prope invicem posuit, Ringitur εc Ri M. ID ringitur, tu rideas. J varie. nam pronuntiativo conjunctivum miscuit. Non enim dixit, Rivatur. Rivι est stoinachari tacitum. est enim translatio a conibus latraturis.1 s. Prior bibas . prior duum 3. J Hoe ad procacitatem parastorum retulit. Prior decumbas. J Sic alibi , Matur. veniunt. isumbitur, inquit. Coena dulia apponitur.J Et hoc adeo parasiticum ver

bum est, ut id non intelligat Geta. is Quid istuc τι bi est ρJUt intelligit

populus, idcirco non intelligit, Se vult doceri Geta. Ostendit autem Poeta,Pio unaquaque re verba propria elle, neque communia cum iis , qui diversi sunt actus. Vbi tu dubites, quid fumaι νυ

simum. I Non Potius . sed Potissimum

dixit: ut in re omni aliis alia mons it Iet Potiora. PMutus, Stan mest in t

M . si quid de summo petas.

o. Hac eum ratione ineas. J Intelligas, aestirnes. mamsint suavia. 9 qu mea sint. J Nonnihil philosophatus est

Poeta , ostendendo multis suavia esse quae cara sint. Cor . J Magni pretii. r. E qui prabet, non tu hune his r

Iane prasentem Deum/J Hoe est quod ait.

Imo enimvero nemo satis pro merito gr tiam regi refert. Non tu hune habeas plana

prasentem Deum ti Prasentes Dii sitiit, vel qui statim praestant: vel qui coluntur αvidentur, ut Sol & Luna. Alii Prasintem pro potentissimo accipiunt. ut Virgil. - Lua non trassentius ullum. 3 v. Senex ias vide quid agai. J Intervenit senex ultimo & quidem, quod

extra argumentum per inventionem dici potuit , consumptum est. Vide quiι agai. J Non terrentis est, sed ea citant tr. Prima μιιιoea acerrama. J Translatio est

827쪽

IN TERE

a Naelio. nam de congredi milites , &coire dicunt .

illo exigit, quando non dicit, si eam r puleris : sed potius, si eam sustinueris. Postilia iam . ut lubet . ludas licet. J in onficio militari omne negotium vel pu gna , vel ludus.

IN SCENAM TERTIAM

ACTUS SECUNDI.a Iris factim iniuriam. J In hae

scena, ut rhetoribus placer . veικtι qua in emtroversia ea . uno tempore ex miraque parta tractatur. Vt si quis dicat. Lgem esse . ne δε eadem re bis agatur; item . Mi orbam proximus ducat. quidam absente patre sub Me nomine uxorem coac-sus en ducere: υAb illam pater advenunsvicere matrimonio . contraduitur. Memi missa autem debemus. in omni contentisneo Mnaxima diei . qua simplici patrifamilias calumnioso orophanta .improbissi--gue parasito congruere, Poeta visa sint.

- En unquam cuiquam eontum. liosius

ovaictis factam iniuriam.J Iam instructi sunt advocati, de recte. Iongum enim fuerat omnia haec post scenam geri. En unquam. J En vim habet indignationis it enatratam injuriam. L. mamhMect mihi tJ Facta injuria. sibauditur.3. Adeste qu/θ. J Interim advocati Demiphonem sequi inducuntur, & ridicule tacent prius, postea Iocuturi. Et Adape proprie. A se enim causae, proprii dicuntur patroni & amici. Ad ' quas .JProprie advocatis Adem dixit. Et qui ipse properantius pergit , rogat ut an sequerentur. Iratus est. J Hoc ad excitandum Phormionem dicitur. Luin tu hoe ve. R. J Λnnuit ut taceat. Sisignificat flentium. . Iam ego hune agitabo. J Modo Iam celeritatis est signum. Hunc cum contemptu dixit. Agitabo , perturbabo. Pro Deum immortalium s J EM ,γ: , deest Fidem, aut quid tale. Cisero in Oeconomico , aeuii igitur. pia Deum immortatium I primum eam docebas quase t Prἰ

Deώm immortalium 1 l Artificiose prior

exclamat , ut Demipho qui injuriam pastus est , ultro impetum accuiatiotiis

incurrat.

s. at Phanium esse sane sibi corn tam ΤJ Additum pronomen est : quasi

notam omnibus diceret. Phanium esse hane sibi cunatam 4 Magno ingenio Terentius impudet tiani calumniatoris expressit. nam Ac prior incipit , & prior accusat. Et quia non potest cicere , expellit Phanium Demiphor negat euna tam . inquit. Cognatam Demiphot J Haec est flagitatio, quae etiam nomen tumultuose persequitur atque exagitat. Ideo

callidus θcophanta patrisfamilias proprium nomen non solum invidiose in fert , sed etiam repetit. c. N gat. J Una opera Geta in duplici versatur dolo. nam & audiente jam sene , se ejus desenserem tanquam absentis, assimulat: dc irritat ad voci serationem Phormionem , qui clamandi ulterius causam non haberet, si taceret

Geta.

r. Sequimini. Apparet , Demiphonem, ut patremiamilias, perturbari non mediocriter e quippe qua & advocatos conquisiverit adversias hominem sine advocatis agentem, & progredi non audeat , nisi illi sequantur. Sιquimini. J Se- qui nimi dicit,qui properantius & concitatiore gradu pergit iratus. g. Neque eius patrem se scire, qui fuerit. J Ambiguitas: quae tamen sensu disi

cernitur.

s. Nee Stilphonem ipsum scire qui fue-riis I Haec alleveratio mentientis est, imitata veritatem. Nec Stilphonem ipsum stire.' Quam multa calumniatores clamandi cauti dicunt, & vociferandi: ut ipso strepitu terream. Nee Stilphonem

Vsum. J Tantumdem quod supra, Neque

us patrem. Scire debemus , hoc nomen non fictum a parasito , sed auditum a puella, quae uxor ducta sit, dici. Netat. lΣυM.η υς prima. nam extrinsecus a diendum est, Pater.

Io. Quia erens relicta est misera. ICommunis locus in avaritiae generalit te approbatior , facilius enim hoc de omnibus, quam de Demiphone credatur: M ideo Ignoratur dixit, de Negligi.

828쪽

tur: non, Ignorat , nec, Nestigit Demipho. Iamratur.J Non agnoscitur, ignorarique fingitur.noc enim significat modo. J Pater, nam ut variaret, Parenis 3νindixit, quem supra dixerat Patrem ergo dicit puellae a Demiphone ignorari.

ii. Nulisituri a J fieri potest,

ut qui ignoret parentes puellae, id est, i norare se dicat, tamen ipsam non ne-sigat puellam. utrumque conquestus est. Avaritia via. qui Mill J Haec conversus ad circulum & coronam circumstantium dicit , dc conqueritur. Nulla enim re magis populus concitatur,quam squis egenum contemnat. inde de Saltast. Bonis invident. matis extotant.

Avaritia vide. J Proprie Viis stomachantibus convenit, qui indignatione coguntur quasi curii aliquo colloqui. Sic in Adelphis , IEud sis vide, exemplum disciplina. Sunt qui putent illum alicui

de corona circumstantium dicere moraliter. ii. Si herum insimulabis avaritia. J D. utare, est crimen inserere. Si herum

inmutabis. J Insimulatio est & falsi &veri criminis incusatio. sic Cicero, Nihil eorum qua Gassi insimulabant, negarunt.

ansimulo senitivo jungitur. Male audies.JScilicet a me.

3. O audaciam I I Haec exclamatio ostendit quid absente patre defenderit

filius. O audaciam I etiam me utiro accusium adienti rJ Hic jam ostenditur, persuasum esse Demiphoni, vim adhibitam filio sito, uxorem ducere : uno, quum hunc a cena appellat: altero, quod dicit etiam. quae conjunctio Sc Amtiphonem complectitur, &sc accusatum. I . Nam jam ad Isιmi nihil .a quod I. conseam.JSic subtili ter ac latenter purgatur a Phormione apud patrem Antipho. nam quum dicit , Nihil os quod saecenseam adolescenti: ostenditur, adhuc Decensuisse . & inimico fuisse animo.Quum autem addit, Si ira n minus no- Oi ostenditur, contradixisse sibi, & testitisse judicio ; de sie dicit, quod si adolescens non agnoscens puellam, veniam non meruerit: p ter negata cognata serri non Dossit. Nihil est qι dsuccenseam. Jautio re dicimus eum, qui quum amue

debeat, laesus irascitur. Et vide, ut M.teratorie ostendat contra dixisse adoleia

centcn .

I s. Si illum minus norat. J Non dixi: non Norat: sed, Minus norat: quasi doipse no ise debuerit. Fbit homo. J Repente transit ad nominativum , quum iis pra dixerit illum: de deest erato quo assumitur ab inseriore. Iam trandior lHic comparativus non habet significationem qua magis sive minus apositivo signi sidet. Ut , Iam senior , sed eruia Deo , viridisque senectus. Luippe homo jam grundior. J Arsumentalis narratio. iicitur, quae nunc iubjecta est ad fide faciendam , & constituendam per inani

defensoris. Gratidior, non grandis rquasi dicat, qui grandior fuit, quam ut

illum adolescens optime noste posset. Iam grandior. J Proprie trandu ad speciem resertur aetatis. ut grandi. ρυιr , de grandis virio : grandis natu, senex dicitur.. . Cui opera vita erat. J Hie ostendit quam pauper fuerit. δc opera sexti casus est, de vita nominativi. i ope , --ta erat. J opera pro victu posuit. de opera

hie ablativus casus est Ituri fere.J Id est,. Ruri opera faciendo quaerebat cibum Et bene addidit fere. non enim semper, sed plerumque. Ruri fera se continebar. Expresse ostendit miseriam hominis qui in urbe natus interdixerat sibi acere su ejus, ob pudorem inopiae. nam hoc significat continebat: unde eontenti dicuritur , in malis durantes. Hoc autem --

teres faciebant nobiles, quum ad paupertatem redacti essent. Ruri fere se continebat. J Contineresedicitur, qui contra . voluntatem se continet. 18. Colendum habebat. J Virrilius. Conductaque pateriectare serebat. -- sate interea mihi senex narrabat. J Mise-rabiliter de invidiose positum Senex : Semajore fide dixit, non merebatur. Et vide congesticinem argumentorum. Ex ordo est, sape narrabat senex humsuum eos natum se negligere. Sape interea mihi senex narraba/. J Habet misericordiam odiosa narratio. I9. Se hunc negligera cognatum suum. IAsσπολία. sed in sensu diolvitur. Cognatum suum. J Hoc crimen de causa est. quod Cunarum a dit .

829쪽

IN TERENTIUM.

me a dignitate personae. multi enim inaes fiunt, ut cognitione abdicamii sint. Quem viderim in vita optimum. I Modo in vita ac motibus. Et m visa. hoc est, quum viveret, & in eo quod a vivossit. ego videram in vita opimium. JModo in viis .in actu, in moribus.

hoc clare dictum a servo accipimus, ut defendisse dominum videretur. Vι de se, atque ιβ m, ut narim. J Hoc est, patentem te illi existimo, atque illum tibi. An potius servus , sciens hanc perlbnam fingi, vel certe etiam mortuum homi. Dcm induci, male precatur parasito e ut etiam ipte, aut nusquam sit, ut fictus :aut pereat, ut mortuus An sic accipiendum 3 ut servus submissa voce hoc per jocum dixerit, Tantum in vita te videas optimum , quam fuit ille quem narras. An sic intelligendum , ut servus hoc dicat, Si optimum est, Victum opera quaerere, & in alieno agro esse, ita te videastitque illum vidisti, quem ad hunc modum narras vivere. Et allusit ad illud quod ait , Luem ego videram in vi optimum. Videas te, Marua illum. J Deest, G. Aissi. scit enim illum non vera dicere. ian malam crucem.JΛdverbialiter, ut, Huc Meinia. xx. Nam ni ita eum existimassem. J Ut vita optimum judicarem. Nunquam tam

fraπιαὶ Hoc non quasi timidus, sed quasi religiosus & fidelis loquitur Phormio. 13. Ob hane. J Tanquam praesens sit mulier, de qua lis est : sic demonstrativa particula uliis est, dicendo Hane. Ob Aane. J Id est, pro filia ipsius. Inimi ei timcaperem. J Capere dicimus,quum id quod in nobis est, assii mimus. unde capere proeligendo ponitur. α . Iu m is ematur. J Ordo est: ob

hanc quam hic aspernatur. Α- δερος. reuam enim supra revocavit , ad puellam referens. ut, Quam regno Heberio Dudo. Et sata tim : Nam DPa dominationem Auribat. Et interpositis quibusdam, Neriue offensu dominati nem Sγλ. Quam M assematur nunc tam illiberaliter.J AJernari est averti, non solum corpore, sed

Qtiam animo. , recusare aver

tere, non agnoscere. Est alitem dict a sperito. Izberaliter. J Apud veteres Issiberaliter dicebant factum , si quis excessitet omne genus maleficii. Sicu Adelphis,

- Factum a vobis durisar. Immssericorditer o atqu/ etiam, si est.

Dicendum metu aperte, ioberaliter. Vides more λζηοως illi baraliter pro magno hic ultimum poni. 1 f. Pergin' hero absentι mala laeui. lAet Πο ος per mlινλον. Male. Liui . pro maledicere. Et quaerit Prosm , quis ante Terentium dixerit. Hero abs tui. JArgute Hero abstruit ut videatur fidelior , qui defendat absentem : quod praestans argumentum est , id in animo habuisse Getam, etiam peregrinante domino. Impurissime. J Improbissime. 16. Dignum autem hoe illas. J Non negat male loqui: sed hoc est e dignum contendit malo homine. Ain'. J Aώ- Ποφος nota est , quae separat E ab N .& intermittit s literae lonum : est enim integrum , πιι ' Ain tandem, earcer JNon carcerarium, sed carcerem asperitis appellavit. sic Lucilim, Carco vin carcera dignus. Et Vix pro Non. 27. Bonorum extortor. J Ingeniose deipis negotio sunt inventa convitia. Bonorum extortor, luum eontortor. J Fingit

illi crimina de causa, & de negotio. 28. Psonae. J Timuit Poeta; ne hujusmodi vociferatio Getae, quasi veram discordiam apud populum tingeret: 5e ideo facit jam , a Phormione ipsum ad in moneri. Quis homo est 3 J Mire servuὶ finxit, se non vidisse senem : ut ea quae dixerit, in Phormionem sincere dixisse credatur. Et mira dissimulatione addidit Homo: ut videatur nihil de praesentia domini cogitasse. Absenti tibi. J Tunc fidelis opera est, si absens aliquis deis sentatur. hoc ergo confirmat, velut i dicando. Sic in Andria, O Chreme, per tempus hic advenis. aus

culta.

29. Seoua dignas contumeliaι. J Id est. quas ipse debet audire. 3o. Oh a d sine. J Hac voce ostendit, plus justo pro se locutum videri Getatim mota interiectio est, satietatem uia

830쪽

Imponit siIentium Getae: quasi validiora

dicturus sit. & supra Tace a init senex.3t. AGMcens ramum abs te. J Ethaee aut horitas in senibus, ut qui minoris aetatis fuerint, illos appellatione pueri , vel adolescentis et iuvenis etiam ostendant : ut hoc de nomine illis quidem detrahant , sibi vero authoritatem attribuant. Sic Virgilius r

Bona voia i Sine ita , sine discordia. 31. Si tibi piacore potis ur. J Pro Potest.

Mihi us restondem. J Bene Mihi: utpote patri adolescentis , vel domino Getae, vel etiam seni. Et verbum est scrupulose aliquid interrogantium. Sic Uiuium, Mihique hac edissera vera reganti. Et , Dic mihν, Damoeta, cu)um p - . Luem amicum mum ais fuiste 3J Ais dicimus de iis , qui vana loquuntur: Diore autem dicimus de iis, qui validiora.

do , unde 3 s. Proinde expiscare, quasi non noss. JProinde, ita similitudinis adverbium est modo , non conjunctio. ut, Proinde rona eloquiosolitum tibi. Eviscari, est diligentissmae qiiaerere , ubinam pisces lateant. ergo verbum est tractum a pisca

toribus.

Ego me nego tu qui. nis. J Subauditur ad omnia , nosse. 37. Eho tu Iobranum tuum. J Populari quadam, vulgarique fatigatione, utpote

scurra, respondit.

38. Noment maxim/. IJ Falsa non habent memoriam. hic ergo deest, nescio, vel neces larium est. Quid nune lares JUrset senex: quia in trigi: eum nomennes ire.

o. Subiice. J Suggere. I. Non rico : quasi non noris. J Mire :nam videtur arte celare id , quod invitus nestiebat.

x. Stilpho. J Σιλλη ψις. nam reddit ad nomitiativum, est utique Stilpho, ut rursus ad accusativum, Noveras, Stilphonem scilicet. 3. Stilphonem inquam novera . J Figura

fit adversarii cauta turbandi.

muros.

Imiti in adversos quid e M 3 ain tita

Mavors.

Veniose in lingua, pei seque fugariti istis

Sisiphonem inquam novera/.J Qu dica Convincam, si neges.

46. Ai se talanium rem reliquisso. IAξιοχόαν illud secit. As si talentum rem reliquisset Grιm. J More Romanorum .

apud quos haereditas pecuniae erat. Talentum autem quod dixit, more Graecorum admiscuit.

3. Ita ui dicis. J Ita sum , inquit, ud

dicis, avarus de superbus. Et vide senem, de injuria non agere : quia iustae confidit & nititur causae. Plerumque mina hac constantia animi fulciuntur, qui juri confidinit. Ad contra, qui nullo jure steti sunt, litigant, & ad inaurias prosiliunt: ut his taltem perturbent ad verarium , qui jure non valentia Condon igitur , inquit, tibi omne contumelia genus. Ea' tumsi advenissιm. J Deest , M udicium . ut sit, inum ad judicium venissem. fui mihi ι ornata. 4 eui, unde quomodo. si. Eul noster, recte. I Geta sie laudat

seirem, ut optet vincere Phormionem

Eu l nouιri recte. J Plaudit sibi Grentiso supposita persona : quasi recte dixisset sh. Luibus me oportuit iudicibus. l Probavi judicibus, inquit. s . Filino cur non refellit. J RUιzoe ..en arguendo falsum ostendereiass. Cuius de fluuitia diei . Q ἀθη, .st. i Compendium convitiorum est, nihil dignum invenire, pro magna in uti quod respondeasia18. Quandoquidem suu Noa . J Quoniam regnum solutum Iesibus est , M. opprimens libertatem. Sic alibi , Regnum ne hic, Atachiise , te Gits9. His de eadem ea .. J Hie . videlicet apud Athenas, ubi leges, ubi libertam

omnibus communis est. cr. Potius qu/mbies secter , aut quan

te auriam. J Bis p ait Luam.

SEARCH

MENU NAVIGATION