장음표시 사용
291쪽
DIssERTATIONES HISTORICAE. DirigRT. III. 16i
aduheris uxoribus non conveniant cum contra uxores in consertio adul-urorum manere videantur, super hoc , inoFit Chri .:na cligio adu Ierium in utroque sexu pari ratione coniumnat. Sed viros suos mulieres non facile de adulterio accusant non .ibent latentia precata vindicZam. Viri autem liberiis uxores adullera apud Sacerdotes, ferre confὴeverunt ideo mutieribus prodito eorum crimis e communio denegatur.
taxorum autem latente commisso non facile quispiam ex uspicionibus abstinetur , qui utique submovebitur si vus sagitium clegatur, cum
ergo par causa si inurdum probatione cessanie vindictae ratio conis quiessit. Deinde vero non omnes publici peccatores aut haeretici statim excommunicatione mortali plectendi crunt; sed prisis corripiendi, postea admonendi ab Ecclesia, medicinali xcommunicatione plectendi ac tum demum penitus ab Ecclesia liminandi juxta institutam a Christo corripiendorum fratrum rationem cui sustragatur Paulus in Epist ad Corinthiosci postquam enim dixit cap.
I 2 se multum timere ne cum venerit Corinthum cogatur multos lugere ex iis qui ante peccaverant m non egerant paeniteAtiam super immunditia fornicatione se impudicitia , subdit cap. 3. Ecce tertio venio ad vos, in ore duorum e trium sabit omne erbum, praedixi praedico ut praesens es nunc absens iis qui ante peccaverunt' interis omnibus, quoniam si vencro iterum non parcam .... ideo haec absens ribo ut presens non duri.Hagum. Ad quem locum Chrysostomus observat Paulum in denuntiandis suppliciis Apostolum multum ac vehementem esse, in inferendis tardum ac segnem meque enim de
iis , inquit , qui peccabant poenas satim sum it, si semel atque iterum admonuit , se ne sic quidem in contumaces animadvertit sed rursus admonet ac denuntiat dicens tertio hoc enio ad vos. Idem in homilia quadam de poenitentia ait Paulum lac moderatione uti, ut illos per patientiam ad poenitentiam adduceret, non enim peccatores, si non paenitentes, lachrymis dignos fore dicit. Agit porr hic Apostoliis de excommunicatione in Convictos,iscenitentiam agere aetrectantes, docetque exemplo suo istam excom- cunicationem ferri non debere in alios quam in publico peccatores,& quidem pluribus vicibus admonitos ad poenitentiam sponte agendam excitatos. Hinc aliquando peccatores etiam convicti excommunicatione medicinali priusquam mortali plectebantur, praecipue ubi spes mendationis crat. Cert annuit Augustinus hunc fuisse morem Ecclesiae Africanae: Nos ero , inquit homil. o. de
292쪽
161. DE ANTI JA ECCLESIAE DISCIPLINA
Poenitentia, a communione quemquam prohibere non ofumus , quametu h/cprohibitio nondum sit mortalis , sed medicinalis , is auis orae con fessum , ast in aliquo sive seculari sive Ercle sic judicio nominatum atque convictum. Ex quibus verbis liquet excommunicationem medicinalem praecessisse mortalem, atque etiam in convictos fuisse latam. In posterioribus Conciliis mortalis excommunicatio dicitur anathema, quod antequam pronuntietur in noxios jubentur prius excommunicari. Sic in quinta Synodo Romana sub Symmacho primum cxcommunicari jubentur ii qui Decreta Concilii violarent, ac deinde si se non emendassent anathemate feriri. Agapetus Epist. 6. ait Cyrum de ejus sequaces jam excommunicatos, si se non emendarent anathemate feri cndos cile Nico ius primus Epistola .i Joannes octavus Epist. 7. anathema pariter distingunt a simplici ex-
Communic.itione Attamen non semper excommunicatio medici .
nalis praecessit mortalem, praecipue ubi nulla spes emendationis apparebat; sed praecessere semper admonitiones excommunicationis lententitan haecque solemnis fuit Ecclesii. e consuetudo Testes sunt hujus rei Patres Ephesimi, qui Canonibus sancitum cste aiunt, ut reus terti vocetur Sancta Synodus, inquiunt actione . anonibus obtemperans tertio Nisorium et oravit Et post iuvenalis Hiero lymia tanus : Cum leges , inquit, Ecclesia cae Iuleant teritis reos ccari ut seipsos defcndunt ab iis a quibus accusantur in relat ad Imperatorem. Cum Canones iubeant terti inobedientes vocari. Inde a Patribus Chalcedonensis Concilii ita ter vocatus dicitur Dioscorus, uxta sanctoso divinos auones Extat autem iste Canon inter cos qui dicuntur Apostolici atque ista consuetudo in novo etiam jure obtinuit. Nec alia melior hujus ratio reddi potest quam maternus Ecclesiae in cunctos affectus, quo cuperet ad exemptima Christi omnes salvos fieri, nec quemquam perire. Hinc quantum in se est nihil omittit ut peccatores ad meliorem frugem revocet; nec quidquam est quod illam maiori dolore assiciat, quam cum cooitur e sinu suo quosdam e filiis suis expellerc, 1 Satanae tradere Aade quod saepe ex excom- inunicatione multa nascuntur mala multa dissidia, quae totam Ecclesiam non mediocriter concuciunt, oc multos ad perditionem tra
His de causis imput sancti Patres, in excommunicatione ferenda valde cauti fuerunt,4 nonnisi gementes, dolentes ac Velut inviti quemquam excommunicasse leguntur. Cum dolore enim , inquit Ambrosius lib. 3 ost c. 27 amputatur etiam quae putruit Iars corForu
293쪽
DISSERTATIONES HISTORICAE. Diss. III.
tritictatur si potest sanari medicamentis si non potes iunc a medicobo Ucinditur sic pscopi assi crus boni est, ut opic fanare suentia a .rre ulcera, adducere aliqua, non abscindere, postremo quod sanari non pote cum dolore a cindere. Quam in rem hic pauca de multis quae postent congeli exempla producam. Firmilianus S caeteri Episcopi Antiochiae congregati, haud cito temere in Paulum Samosatenum sententiam tulerunt, sed diuturnum ipsi resipiscentia tempus dederunt. Firmilianus , inquiunt apud Eusebium lib. 7. c. o. cum his Antiochiam venisset , damnavit quidem dogmatis ab illo λυecti novitatem, ut tegamur nos qui adfuimus , se alii plures perinde ac nos optime norunt; sed cum id mutaturum sie sententiam promisisse , credens ei immitianus, spera que sine usio Religionis nostrae probro atque dispendio rem optime constitui esse, sub sententiam suam deceptus cilicet ab homine, c. Et post alia declarant se necessitate adductos Paulum excommunicasse. Hunc igitur, inquiunt, Deo belum indicentem , nec cedere molentem, cum a communione Ura abdicast mus , necesse habuimus, ore. Arius ab Alexandro nonnisi post varias disputationes S admonitiones est ejectus, S tamen Alexander in Epistola ad universos Episcopos , ait se dolore affici ob exitium Arii sequacium praesertim quod cum Ecclesiae doctrinam olim perceperint, nunc ab ea desciverunt. Crrillus non statim Nestorium a communione sua expulit, sed saepius monitum dato etiam resipiscentiae tempore; Synodi Ephesinae Patres testantur se invitos ac non sine gemituri dolore ad damnandum Nestorium descendisse Lachrymio inquiunt , subinde perfusi
ad lugubrem hanc contra eum sententiam necessario venimus Flavianus in sentcntia ipsa adversus Eutychem testatur se invitum eis venisse. Lachrymantes, inquit, acgementes perfeci. m Uus e disionem decrevimus, per Dominum nosDum sesum Christum ab eo b Jhematum extraneum eum se a nostra communione di primati Ionasterii. Qua de re scribens postea ad Leonem Pontificem D stis, iri it Imbus crlachrymis quas incessante fundo , quia se me Clericus invasus eis a fero daemone. Et ipse S. Leo Epist. 3. ad Pulcheriam multum doleo multumque contrissor, de casu scilicet Eutychis. Item cum in Dioscorum lata est sententia in Concilio Chalccdonensi Episcopi dolei tes ac gementes se id facere dicunt, atque inter alios Julianus Coensis Romani Pontificis Legatus , dolens ac gemens, inquit, dico alienum eum esse ab Episcopatus dignitate. S. Leo Epist. 93. usu bri Mnorum , inquit, scide communio denegetur , nec ad indignantis at hoc arbitrium Sacerdotis, quod in magni reatus ultionem invitus O doum
294쪽
iso DE ANTIQUA ECCLESIAE DISCIPLINA
uod. mmodo debet Instris arimus. Concilii Mileuitani Antistites dum elagium, Caelestium damnant, optare se dicunt, ut de ccr. cIione filius eorum erasulentur quam coAtristintur interitu. Denique ut alia mittam Leo X. Lutheri crrores d. innans alis id ficerebrae moeroreo animi angustia tanta ut vix exprimeresto sit. Eadem de causa tam proni fuerunt Antistites, tam facitos ad recipiendos haereticos, peccatores resipiscentes, ut ipsis ad rodcundum in Ecclesiam viam ultris complanarent. Ita Marcioni ad Ecclesiam redire cupienti ea conditione datus est regressus, ut cos qui cum ipso aberraverant revocaret. Ita Concilium Nicaenum cum Melitianis qui nullam veniam summopere merebantur, clementissime egit, illorum Episcopis honorem relinquens, di nenii eorum aditum ad osticia Ecclesiastica intercludens. Eadem item Synodus
simili , υνο uia Novatianos ad Ecclesiam invitavit. Ita etiam tempore Arianae haerescos , quacunque cum Arianis communicaverant,
aut in Arianum dogma lapsi fuerant, non solum suscepti uia incommunionem , sed etiam Episcopatus retinuerunti ac contraria Luciferi Calaritani severitas improbata cst. De hac Ecclesia indulgentia ad lapsos revocandos lege Atlianastini Epistola ad Rufinianum de Hieronyaum in dialogo contra Luciferianos. At nullum habemus insignius exemplum illius adhaereticos ad Ecclesiam invitandos indulgentiae, quam quod nobis subministrant pacis conditiones a Catholicis oblatae Donatistis ante 3c post collationem Cartii xinensem proponunt enim cis per Epistolam , ut si Catholici victi fuerint in collatione cedant Episcopalibus suis, si e contra victores fuerint, non idem in Donatistas statuunt, sed concedunt cis ut honorem Episcopatus non amittant , poterit quippe , inquiunt,
tius sicut peregrino Et sopo Iuxta considentem Pegam , hoc cum alte nisua cis coκ ceditur--. ut uno eorum discino deinceps jam svulis singuli r Ῥη more Fuccedant. aut si forte populi Christiani singulis delectaAtur Episcopis e duorum confortium inusitata rarum facie tolerare non possunt, utrique de medio scedamin or damnata si hi atis causa in unitate paci ca consissatis. Ab his sire tulis in Eccles is annuentibus unitati fiosae per loca necessaria con stituuntur Episcopi. Huic pro positioni consenserunt omnes Episcopi Catholici, uno aut altero cxceptis, qui cito coeterorum consensui admonitionibus in eamdem sententiam descendere coacti sunt. Post collationem vero eadem conditio est Donatistis oblata, ut constat ex Augustini sermone 37
295쪽
DIssERTATIONES HISTORICAE. DissERT III. Q
iom. Io Episcopacum , inquit , amatis nobiscum habere . . . . diximus
ut ambo sideant in una smplici basilica te. Ex quibus abundo liquet nilii non faciendum esse , ut qui ab Ecclesiae unitate praecisi
sunt, ad eam i evertantum ac proinde multo majori cura cavendum ne aliqui ab ea unitate temere aut incaute separentur.
ς' ut apertius cxplicetur quibus in casibus ferri aut non ferri possit excommunicatio, circa singulas causas excommunicationis a nobis allatas, pauca sunt observanda. Diximus primo propter haeresim eiici homines ab Ecclesia, sed hoc intelligendum de haetesimanifesta, necnon de iis qui in ea sunt pertinaces, S de quibus periculum est ne caetero in eumdem errorem trahant. Itaque pri mo non est excommunicatio ferenda ob leves quaestiones quae fidei regulam non attingunt , quaeque liberum patiuntur cujusvis judici uinci Nam, ut inquit Tertullianus, haec sola es regula de quae h.eresesfacit, ct ea semel posita manente in sua formi, quamumlibet qu.eras trucres , se omnem libidinem caris talis inundas, tibi licet. Secundo non debet ferri cxcommunicatio nisi in pertinaces , qui moniti doctrinam suam revocare nolunt, ut ostenaimus. Diximus deinde excommunicationem ferri in peccatores, sed hoc intelligendum de iis qui in peccata gravia canonibus prohibita prolabuntur, quique de iis accusati ac convicti sunt , idque cum nullum gravius malum timetur si a communione ejiciantur. Primo ergo non debet excommunicatio ferri ob levia dc quotidiana peccata , imo etiam ob mortalia nisi exteriora sint SI corum e numero
quae scandalo sunt aliis, qualia sunt adulterium, homicidium , alia hujusmodi Secundo, non debet ferri niti in accusatos convictos, ut late probatum est,i modis confirmabitur ex Augustini testimoniis Tertio, non est prudentia aliquem ob flagitia ejicere ab Ecclesia cuni gravius malum timetur, puta Ecclesiae perturbatio aut Chisma. Hanc regulam saepe tradit Augustinus in libris contra Donatistas. His ora sertim late probat lib. . contra Epist. Parmen equo sequentia lunt desumpta. Sed dicet, inquit, aliquis, quomodo poteramus Apostolo obedire dicenti , cum ejusmodi nec cibum sumere. Huic objectioni uc respondet in hae Delus aetolia quaestionis non aliquid novum aut institum dicam , si quod sanitas inervat citissa, ut cum quisque atrum, id est Christianoram istis in Eces a societase consitu torum, in aliquo tia peccato fuerit deprehensius , ut anathemate dignus haleatur , fiat hoc ubi periculam sita smatis nullum es, atque id cum ea. Horct iu de qua irae alibi praecli dicens, ut inimicum ιam non exista L I
296쪽
DE ANTIQUA ECCLESIAE DISCIPLINAE
metis sed corripit ut fratrima quod si non agnoverit nec poenitendo com rexerit ipse foras exiet , G perpropriam voluntatem ab Ecclesiae unitate dirimetur. Deinde regulas a nobis superius traditas ipse etiam tradit. Eando, inquit, ita μ' que crimen notum es omnibus, ct omnibus execrabile apparet ut vel nusios prosus vel non tales habeat defensores per quos possit sibi ma contingere , non dormiat se veritas disciplinae, in qua tanto est Ocacior emendatio pravitatis , quanto diligentio con matio charitatis. Ergo ex mente S. Augustini, ut quis propter crimen excommunicetur , requiritur primo ut crimen sit omnibus notum, hoc est manifestum: ecundo, ut sit execrabile tertio, ut nullum sit schismatis periculum, quod ultimum contingit quando quis socios habet multos Neque enim, pergit Augustinus , poten esse salubris a multis correptio , nisi cum sciam non habet multitudinem; cum vero idem morbus plurimos occupaτerit , nihil aliud bonis resa quam δε-lor es gemitus. Eadem ferme habet lib. . contra litteras Petiliani C. 36. Apud nos , inquit, quicumque mali vel penitus latent, e quibusdam noli propter bonos quibus sunt ignoti apud quos convinci non
possunt, propter pacis Munitatis vinculum tolerantur nec propurea
tamen Erelesiasica disciplina nessotur a constantibus iligentibus prudentibus dissensatoribus Christi , quando crimina ita manis stantur, ut nusia possint probabili ratione defendi. Extant innumerabilia documenta in iis qui vel Episcopi , me alicum hujusmodi gradus Clerici fuerunt,
nunc vel degradati, vel pudore in alias terras abierunt, vel ad os ipsos, aut ad alias haereses transierunt, et in suis regionibus noti sunt. Eadem centies inculcat Augustinus malos scilicet in Ecclesia esse quos illa ferre cogitur, vel quia occulti sunt, vel quia non accusantur, vel quia periculum estet schismatis si cjicerentur vide ipsum in Psalmum contra partem Donati, necnon lib. q. de Bapt. lib. de Unit Eccl. cap. q. lib. 2. contra Cresse cap. 6. 4b. . . I. 64. S is de alibi passim . Uno verbo eadem fuit Afrorum omnium sentcntia in collatione Carthaginensi, quorum nomine prosictu Augustinus Ecclesiasticam quidem disciptinam non esse negligendam , o
ubicumque fuerint proditi mali , coercendos eos esse ut corrigantur, non solum sermone correctionis, vertim etiam excommunicationibus scitatamen ut propterpacem unitatis etiam cogniti tolerentur.
Drnique diximus tertiam excommunicationis causam csse ob dicciplinam, vel unius Ecclesiae ab aliquo privato , vel totius a singulari Ecclesia violatam. Verum hoc in casu magna debet esse prudentia, nam praeter cautiones jam adhibitas aliis in causis, valde ca-
297쪽
DIssERTATIONES HISTORICAE. Dissεχτ. III. 16
vendum primo, ne ob levem aliquam S nullius ad Religionem aut bonos mores momenti disciplinam eiiciantur de Ecclesia viri probi Secundis, ne Ecclesiae a se invicem propter diversitatem disciplinae separentur. Haec enim fidei Sesbonis moribus nihil obest, constatque semper fuisse varios Ecclesiarum usus S ritus sine ullo religionis dita pendio. Egregium cst hanc in rem a nobis non semel laudatum S.
Irenaei S aliorum Episcoporum monitum ad Victorem, ne propior dissensionem circa Paschae celebrationem pacem cum Orientalibus abrumperet, sed paci S unitati consuleret, cum variae essent tam circa Paschae celebrationem quam circa jejunia S alios ritus Ecclesiarum consuetudinc ortae vel ex negligentia vcl ex implicitate Mimperitia corum qui morem a majoribus traditum non observabant, propter quas disciplinae varietates communio nunquam interrupta fuerat lege Euseb. lib. s. c. 24 S quae diximus ubi de Victore. Similiter in quaestione de haereticorum Baptismo iterando, Stephanus videri potest reprehensitoni obnoxius, quod leviter Afro cxcommunicaret. Eo autem qui Romae seunt, inquit Firmilianus, non in omnibus obser are quasent ab origine tradita, impra Apsolorum autoritarem praetendere. ι ire quis etiam inde pons quod circa celetrandos dies Pasi hae se circa multa alia divinae rei Sacramenta videar esse apud istis ahqaas dimersitates, nec ob crvari istic aequaliter omnia quae Hierosolymis Uervantur. Secundium quod in caeteris quoque plurimis Provinciis multa pro locorum, nominum diversitate variantur , nec amen propter hoc ab Ecclesiae Catholicae pace atque unitate aliquando discissumes inod nunc Stephanus ausus es faccre rumpens adversum nos pacem, quam ρmper antecissores ejus obsum amor honore mutuo ιμ--ram. Et post multari a cidissi, inqxiit, de Stephano loquens , teipsum, noli te frre , si quidem illa est vere schismaticus qui se a communione Ecas. sica unitatis Apostatam fererit. Dum Him putas omnes a te
ab Nncri se , teipsium ab inuisti, cstc. Quibus verbis egregie docet
Firmilianus propter varietatem disciplinae non esse abrumpendam pacem. De cadem re pronuntiat Dionysius se nolle tum Africano rum tum Orientalium sentcntias, statuta circa iteranduria liaereticorum Baptisma subvertere, eosque ad jurgia S contentiones cxcitare, cum scriptum sit , non commutabis i. rminos proxima vi quos parentes tui posiverunt Baslius ito in Canonibus hanc quaestionem
tractans, singularum Ecclesiarum disciplinae inhaerendum esse docet. Et ne susp ctos hac in re testes proferre videar, ipse Augustiuus non obscure factum Stephani improbat, cum toties Cyprianumi
298쪽
1s DE ANTIQUA ECCLESIAE DISCIPLINA
laudat quod noluerit quemquana a communione sua repellere. Aliud
ad propositum exemplum habemus ex Cypriano Epist si ubi notae
quosdam Africanos Episcopos ante suam aetatem , dandam pacem Moechis non putavisse,i in totum poenitentia locum cis praeclusisse, nec tamen propterea a Collegio coeterorum Episcoporum cccssisse, aut Catholica Ecclesiae unitatem vel duritiae vel consurae suae obstinatione rupist Vt quia, inquit, apud alios pax dabatur qui non δε-bat de Eccles a separaretur, manente concordia vinculo perseverante Ecclesia Catholica individuo Sacramento. Huc etiam pertinet illud Hieronymi Epist. 18. unam quamque Ecclesiam suas observare debere consuetudines quasi traditiones Apostolicas, nec aliquorum consuetudines aliorum contrario more subverti. Nec abludit illud Ambrosii apud S. Augustinum , ad quamcumque regionem emris
Bus consuetudinc observa , ne cuiquam M scandalo , aut quis quam liki. Cum itaque certum sit disciplina varietatem fidei aut religioni nihil ossicere, plerumque satius est cuilibet Ecclesia liberum relinquere , ut disciplinam ab aliarum consuetudine diversant sequatur , quam eam ad coeterarum mores amplectendos adigere, praesertim cum schismatis periculiam imminet. Nihiloininus tamen si universa Ecclesia aut saltem elus maxima pars e re sua intereste judicaverit ut aliqua consuetudo ubique observetur, privata Eccletia caeteris consentire debent, nec pertinaciter obluctari, si
posterius id faciant, merit pro schismaticis habentur. Vide huius rei exempla allata in fine superioris capitis, quae hic repetere foret inutile. Quod si privatus quispiam adversus plitrium Ecclesiarum
aut etiam adversus Ecclesiae suae consuetudinem insurgat, merito punitura excommunicatur, ac schismaticus audit, ut sexcentis ostendi posset exemplis. Coeterum quamvis Caraonistae vulgis teneant excommunicationem inferri non posse nisi ob peccatum mortale constat tamen innumeris prope Canonibus poenam excommunicationis sanciri , miod idem est anathema ferri propter res ad disciplinam pertinen . tes, quae non possunt dici materia peccati mortalis , nisi forte ratione scandali de contemptus. Verum in excommunicatione infligenda non tam consideratur gravitas peccati, quam ostenso periculum inde imminens societati fidelium , vel ex malo exemplo, vel ex prava doctrina. Porro necesse non arbitror hic exempla subiicere anathematis indicti, aut excomminicationis lata propter leves causas res enim notissiuna est, patebirque percurrenti Canones
299쪽
DIssERTATIONES HISTORICAE. DissgRT. III. 26'
Conciliorum etiam antiquissumorunt ut liberitani , Gangrensis
Sed jam satis de causis excommunicationis, nunc de iis in quos fertur quod jam ex parte steream est. Primum enim constat eam ferri non poste in occultos aut haereticos aut peccatores. Quod etiamsi non doceret traditio ratio ipsa evincit. Nam excommu-catio est separatio e fidelium conventura societate seu actus clavium cxternus cin foro exteriori. Nam interius homo non ligatur ab Ecclesia, sed seipsum per peccatum ligat coram Dco non coram Ecclesia, ergo ab Ecclesia exterius ligari non potest, nisi exterior sit innodationis causa hominibus nota. Quod adeo vo
rum est ut qui cum Arnaldo S molitro contenderent propter Occulta peccata poenitentiam publicam fuisse impositam asserere tamen non possent excommunicationem illam quae mortalis est in occultos peccatores ferri posse. Dicere enim non possunt eu in foro exteriori potuisse compelli ad agendaan poenitentiam publicam, sed hoc unum probare se putant, iis qui Sacerdotibus occulta crimina in confestione secreta apericbant impositam utilia, enitcntiam publicam, ad quam tamen agendam in foro exteriori cogi non possent nisi aliunde criminis convicti forent nullus enim ut puto dixit unquam cultiun peccatorem, S peccatum suum secreto consessum sacerdotia communione Ecclesiae invitum pessi
Sed inquiet aliquis, verum id quidem est de excommunicatione
ferendae, ut loquuntur, sententiae, non autem de excommUnica
tione latae ut volami sententiae ipso facto incurrendae Celebris enim est ita distinctio apud recentiores Canonistas, qui excommunicatI nem ferendae sententiae ilicii dicunt esse quam per ipsum actum peccator meretur , non incurrit, sed tantum per sententiam quae consequitur actum Z ideo dicitur frendae e mentia, CXcommuniacationem vero Iara sententia, eam volunt esse quae ipso facto incurriti tr. Priorem igitur aiunt ferri tantum posse in peccatorem notorium S criminis convictum ac insta per admonitum,posteriorem vero ipsa perpetratione criminis incurri contendunt, imo nonnulli ex iis aiunt cam in Deccatum prorsus intomum quod exteritis nullo modo proditum macrit cadcre ut verbi gratia in propositum aliquod internum, alii vero censent lianc non secus ac ceteras censuras necnon interdictum S irrcgularitatem de iis enim idem a dicium serendum non habu locum in peccatis mcre internis
300쪽
1 o DE ANTIQUA ECCLESIAE DISCIPLINA
nisi exterius prodierint per aliquod dictiam aut factum licet hominibus ignotum. Res exemplo illustrabitur, prioris sentcntiae fautores dicunt cum qui constituit ac proposuit hominem occidere posse excommunicationem currere, posterioris vero deferiores opinionis id fieri non posti, nisi revera tentaverit ac prae ter cogitationcm animi aliquid in hune finem proelitarit, sive dicho, sive facto,licet nulli praeterquam Deo noto Prioris sententia Autores enumerat Suarc disp. . de censuris cet. h. n. s. Glossa Autorem in cap. cogit. de poenit D. I. S in Clcmcnt. I. de haeret. g. Verum , Sanctum: Antoninima . pari tit. 24. cap. 7. Panormit in cap. extirpandae f. crui τιro in ejus cp titione, ii 2 Majorem in dast. I 2. q. p. g. contra primum Rosellam verbo, ab Iulio dc verbo haeresis Adrianum quodlibeto8.4 in . q. 3. Pigghium lib. 6 de Eccl. hist cap
I6. Cordubani lib. .quaest. Titeologicarum quaest. 3.Medinam cap. de poenit. Posteriorem vel bsententiam sequitur ipse Vasque ibidem itemque Tannerus disp. 6 de poenit quaest Io dub. y num. s. Hugolinus de cens nec tab. I. cap. 9. g. I2. Bonacina de natura .causis censurae puncto . n. Becanus S alii Sed isti meo iudicio inconsequenter ratiocinantur. Nam si actiones internae subjectae non sunt iurisdictioni Ecclesiae ut multis rationibus probant dici vix potest, cur idem judicium non sit ferendum de actionibus externis quando sunt ignotae. Sic non video qua de causa homo non possit excommunicari ob haercsim mente conceptam,possit vero ob istam haeresim nullo audiente vel praesente verbis prolatam. Hoc tamen posterius asserunt prid negant qua in re mira mihi videtur istorum argutia. Verum missa Canonistarum autoritat videri potest aliquibus excommunicationem latae sententiae ipso ficto incurrendae olim in usu fuisse 5 in peccatis occultisci cum habuisse Sciunt enim omnes passim in Canonibus anathema, seu excommunicationem infligi peccatoribus omnibus sine distinctione occultorum de manifestoriun imo etiam aliquando
Dccultos peccatores excommunicationis sentcntia involvi. Denique
jam ab aliquot saeculis Decretales Romanorum Pontificum scatent excommunicationibus latae sententiae ac ipso facto incurrendae passismque fulminantur, ut aiunt, ut compellantur homines ad detegendos furti, homicidii, maliorum criminum autores. Respondeo cxcominunicationem latae sententiae non esse eam,
quae huc usque descripta est. Nam quotiescumque in Canonibus antiquis dicatur anathema generatim in eos qui hoc aut istud ege-