Conspectus reipublicae literariae siue Via ad historiam literariam iuventuti studiosae aperta a Christophoro Augusto Heumanno, d

발행: 1746년

분량: 574페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

181쪽

126 VIA AD HISTORIAM

risiensi hodieque soli philosophi fiunt Rectores,

scilicet quia caeterae Facultates postero demum tempore accesserunt. Philosophicae Facultati primum accessit Theologica, eo tempore, quo Lutetiae Lombardus Scholasticae Theologiae parens factus est. Imperatores addiderunt tertiam, Iuridicam : horumque aemulatione Papae Professionem iuris Canonici instituerunt. Tandem Medica quoque Facultas locum in Academiis nacta est DAlicubi etiam una solum Facultas fuit, ut Μ dica in celebri illa schola Ck9 Salernitana. Toto vero orbe celebratissimae scholae fuerunt Colonienses et Pariinlis, quibus non multum inferior fuit Oxoni f. Hinc Vetus quidam

h poeta:

) Vnde quatuor illa collegia, in quae diuiduntur

Academiae, nomen Facultatum acceperint, docui in Praef. ad Antiquitates Academicas Cona retii.

Hine rex Galliae Carolus VI. in Diplomate, quo Academiam Cadomensem eonfirmat, in Acheriani Spicilegii Tomo III. fol. p. 792 quinque ei tribuit Fa- cultates, Theologiam scilicet, Leges siue Ius civile, De- rata siue Ius canonicum, Medicinam, et Artes, quibus etiam philosophia continetur. i) Vid. Iac. Thomasius Obs Hal. T. VI. Cap. I4. IJ .a8. et 2o. itemque filius eius, Christianus, in Progranuam P, 938. sqq. et 668. De hae pluribus agit convinxius Antiq. Acad. p. 98. sqq. et 3ss. Vid. et Stollit Hist. Medicinae p. III. et 8; . 0 Apud Benthemium Stat. Holland. P. II. p. I 83.

Exstat Parisens; Academiae Ustoria auctore Bulaeo,

cuius

182쪽

LITERARIAM. CAP. IV. tam

Agrippina et Parisium, duo regna Mineruae.

Int ducere etiam primis statim temporibus placuit gradus siue honores Academicos: cuius argumenti scriptores adduxi in Actis

Philosophorum T. III pI .fq- ibique p- ' sqq. egi de titulo Magistri.

. Hac occasione animaduerti meretur, nihil commodis suis inimicius, adeoque nihil humano generi salubrius facere potuisse Romanos Pontifices, quam quod ciuitates scholastiacas, rem olim inauditam, quas hodie Acad mias vocamus, passim loeorum ac gentium Condiderunt, eisque tantum splendoris tantumque opum adiunXerunt, Vt non minus, quam . aliae ciuitateS, perpetuitatem sibi possint pro-i mittere. Postquam enim eae in terris Prot stantium a tyrannide Romana se vindicarunt in libertatem, factae sunt firmissimae arces si Pientiae, quibus saluis perpetuo exulandum erit barbariei, et unde coloniae literariae qua Plurimae iam olim deductae sunt, et deduce tur in posterum. Fatendum igitur est, cum

Papatus studiis sapientiae olim attulerit interia tum, eiusdem reges sacros Ἀὼ postea cor dendo

cuius recensio exhibetur in Bibliotheca Thomasiana T. I. P. 23. sqq. IAP. sqq. et T. II. p. l. sqq. 183. sqq. Aliam eius reeensionem ipse hibui in mea Bibliotheca histoxica Academica p. Is I. - IS9. Omniensis Academiae Historiam scripsit Antonius Woodius. m9 Potest igitur de Romano Pontifice diei, quod in Achillem , cuius hasta et grauissime vulneratus et sa-

183쪽

128 VIA AD HISTORIAM

dendo Academias nouam illis studiis aperuisse portam praeter opinionem, tandemque inam ibi redditam esse verae eruditioni et vigorem incredibilem. Nec prosecto eruditio sacra Luthero duce triumphare potuisse, certe non . diu triumphatura fuisse videtur, nisi nutrices ac tutrices nacta esset Academias. Ex quo vero theologia illa emendata stabilem in Ac demus accepit sedem, non solum ipsa induta fuit robore inexpugnabili, verum etiam Caeteris n disciplinis tanta vis lucis affusa est, ut prae nostro saeculo Augustea illa aetas iamdudum desierit esse aurea. Quanquam neo negandum, id vitii habere Academias tanquam societates literatas, quod interdum impedimento sunt, quo minus nouae veritates in apricum proserantur et inueterati errores e terminentur. Decorum enim habetur collegis , idem sentire, idque valet ad conserua dam amicitiam. Omnis vis amicitiae est in voluntatum et sententiarum summa consen-

sone, inquit Cicero in quarto libri de amicitia

capite. natus rursus suisse sertur Telephus, lusit Ouidius Trist.

V. a. s.

Telephus aete na consimius tabe perisset, Si nou, quae nocuit, dextra tuliseet opem. Addo et hunc fructu bi Acadeiniaruni, quod, dum iudices in rebus criminalibus ab earuin I Ctis responsa petunt, ea re tuin ipsi fueritatem suam sui utar Eutropii verbis lib. IX. 16. I. aliena inui tu explent, tum rei ac- iudices non solum iuris satis periton verum etiam

incorruptos.

eipiunt prorsus

184쪽

LITERARIA Μ. CAP. IV. I29

capite. Hinc Facultates Theologicae et Iuridicae eadem omni tempore reddere solent responsa, quae propterea Vocantu praeIudicia. Ac testis est experientia, maxima incrementa eruditionis profecta esse a virlis eruditis extra

societates Academicas viventibus, quibus illud placuit: Amicus Plato, amicus Socrates, sed

magis amica Veritas.

XLI. Saeculo decimo tertio praeter α Parisiensem Ob Academiam conditae sunt . p) Pat

κ suo tempore concta sit Academia Parisiensis,

of Optauit Mi h us Polyhist. liter. lib. I. cap. I6.

I. 72. et 73. ut vir quispiam idoneus accuratam concinnaret Academiarum historiam: qua quippe adhuc caret orbis literatus. Habemus quidem pererudite scriptas Antiquitates Academicas Conringis, qui in Praef. scribit, se primum hanc materiam eruderare aggresbm esse: sed in generalibus haerens non sussicit desiderio Mocto Middendorpius vero, qui de uniuersi orbis Academiis opus edidit, adeo non satisfecit Conringis, ut in laudata Praef. eum iudicet huic argumento fusi e multum impa- τem. Idem de Friderico Lucae dixeris, qui Europ. Helici P. III. eap. s. et P. IV. cap. 6. historiam Academiarum persequitur: nisi quod de recentioris aetatis Academiis tradit, quantum satis esse possit. Chronologiam omnium totius orbis Academiarum exhibet Aldedius in Thesauro Chronologiae cap. 3o. Etiam Ritteribu ius suo in salutanum Commentario , quem Academiis Germaniae dedicauit, praefixit catalogum earum, addito euique suae natiuitatis anno. Idem fecit Reiminantius T. II. Hist. lit. P. 2Ι9. R. qui tamen nec Guelierbytanam immiscere debebat. ' ' . I

185쪽

xso VIA AD HISTORIAM p) Patauina, Perusina, q) Tolosana, et Sal

manticensis. Eiusdem saeculi traditi illustrissimum illud Vheologorum collegium, quod Sorbona Vocatur, Lutetiae fuit institutum a Roberto O) de Sorbona, Parisiensi Canonico et Regis Ludovici S. Consessario. Praeter hunc Maecenatem alii quoque Hercules γ Musagetae fuerunt, quorum principem locum

bebat, nec omittere Ingolstadiensem, Friburgensem, Basileensem, Herbipotensem, Lovaniensem, Dillingensem, Rintellensem et Harderuicensem: de qua postremavid. Benthemius lib. de statu Hollandiae scholastieo et ecclesiastico P. II. cap. I. β. 22. γ Vid. Platina in vita Coelestini IU. η q) Vid. Bussurius Hist. Franc. lib. VIII. cap. II.

υ Vid. Misaeus Auctar. de script. eeel. cap. ga; Conringius Antiq. Aead. P. 68. υ Busserius lib. cit. cap. vlt. p. 166. Errat messius lib. I. de vitiis sermonis cap. 33. p. I48. huius Collegii originem referens ad Robertum, Regis fratrem. Allecille Robertus cognomen Sorbonensis accepit a vico natali Vid. MFraeus loc. cit. cap. 4os. Exstat Roberti huius testamentum in Acheriani Spirilegii γM 9 T. III. p. 6 o. et 679: e quibus locis apparet, tuine Robertum initium duntaxat et primum veluti stamen dediste collegio theologorum Sorbonico. Quae ab hoc Roberto scriptae sunt GAggae diuinorum librorum, eae anno ITI9. demum editae sunt Parisiis, et in Diario illius urbis litreario tum

recensitae.

D De hoe Herculis titulo vid. Eumenius Paneg. primo cap. VII. 3. et Figνelius lib. de statuis Rom. cap. a . Coni. Thomasinus de donariis eap. 23. p. Iv.

186쪽

s) verba recitare libet; Aristotelis opera, Ptolemaei Μagnam Syntarin, Gregorii Mys

feni libros de natura hominis, medicaeque . artis auctores primarios de Graeco et Arabico in Latinum conuerti et Bononiae doceri curauit. Idem mathematicas disciplinas in Italia excitauit, Neapolitanam Academiam' instaurauit, Viennensem erexit, Bono: niensem et Salernitanam reformauit. Adde Ioviani Pontani testimonium lib. V. de ob dientia cap. L. p. UINCU Vero praetereUndus est silentio t Alphonsus X. Castellae Rex et Legionis, a quo nomen gerunt Tab ue motuum coelestium Alphonginae. XLII. Hinc magnus fuitMusis operantium Prouentus: Vt hac ipsa aetate Vincentius Bel-

f) Hist. Acad. Paris unde excerpta ea tertio suo . tomo de script. eccl. p. 64. inseruit Oudinus. Ipsius Frideriei Ιmp. hae de re verba ex Perri de Vineis Episto- iis exhibet 'stellus in Suppl. ad Zossii lib. de sectis philoccap. 7. β s. Cons. Struvius Hist. Germ. Diff. XX. a. et Schelim ius Amoen. T. XIII. p. 2oo. sqq. Inprimis eOm- mendari meretur edita II o. in Acad. Lips. D. Gotfr. S muteri Diff. de Friderici H IN. in rem literariam

meritis.

Recte ut hoc dimim interpreteris, conringium inspice Antiq. Acad. p. Is6. O De hoc Alphomia praeter Nic. Antonium, scriptorein Bibliothecae Hispanicae, adi, quaeso, Trithemium de script. eccl. cap. 47o. Baelium Dimoia. Hist. v. Castilis et molpum Biblioth. Hebr. n. 3aI. '

187쪽

na VIA AD HISTORIAMDuacensis haec cu) perscripserit: Temporia

bus nostris non tantummodo saecularium lia terarum, verum etiam diuinarum scriptur rum ubique multiplicata est scientia. Nostra quidem mentione praeter Vincentium hunc

dignos existimo Albertum M. Thomam Aquia natem, Alexandrum Alensem, Alanum Magnum , Aegidium Romanum, Ioannem Duns Scotum, Robertum Capitonem silue omes, Rogerium Baconum, Alexandrum Nequam U siue pro illius aetatis pronunti tione Necham. Bonauenturam, Guillelmum de S. Amore, Rumundum Martini, Raγ- mundum Ludium, Petrum Hispanum, Petrum Aponensem, Ioannem Parisensem, M. Paulum Venetum, Iacobum c I de Voragine,

Anto- μθ Speeuli historialis lib. I. cap. 2. Addit tamen, historiae ecclesiasticae studium in neglectum venisse. Iniquius igitur censuisse videtur Dibnitius Proteg. ad T. LSeripi. Brunsule. β. 63. hoc saeculum et proxime sequens omnium saeculorum p6ὶ Christum natum ineptissima fulse, Germanis certe decimum saeculum aureum fuisse prae

decimo tertio et decimo quarto. Caeterum Vincentii illius quatuor Specula sunt reuera speculum, in quo re praesentatur tota facies omnium istius saeculi disciplinaruma

Vid. Naudaeus de magiae susp. cap. I8. Stylo Plinii lib. VI. eap. 4. vocare se potuisset Macrocephalum. 66 In eius epitaphio ultima haec visuntur verba: Dicytis erat Nequam, vitam Axir tamen aequam. Ita vulgo vocatur. Verius eum Iacobum de Haragine vocat Casem. Oudinus in opere suo de seripi.

188쪽

LITERARIAM CAP. IV. 133 Antonium de Padua, Innocentium IV. Papam, Petrum de Viseis, Ioannem c S mecam, Geruasum Tilberiensem, Accursum,

eces. T. III. Fabricius tamen in Bibl. Lat. medii aeui lib.

IX. p. 3I mauult Hiragine. Habemus eius Legendam auream de Ditis Sanctorum, opus tam aureum, ut sine eo Papam ex Actor. III. dicere oportuisset eum Petro: Aurum et argentum non habeo. En iudicium Lud Uiuis lib. II. de causi corrupi. art. p. 98 .r suam indigna est

Diuis et hominibus Christianis ira Sanctorum histori

quae Legenda aurea nominatur, quam nescio cur auream

Nppellent, eum scripta sit ab homine ferrei oris, plumbei cor is. suid foedius dici potest illo libro J Ex Aurea hae

Legenda congestum Calendarium e mologicum exstat in Schelhornii Amoen. T. XI. p. 324. sqq. Vnam asseram hinc etymologiam, ex una Vero disce omnes, quae exhibetur p. 337. Settieet unde dieitur citharina' DL, citur a catha, quod est uniuersum, et ruina, qua si uniuersalis ruina. Omne enim aed clam Diaboli in ea OLtier salit eu corruit. De hoc Iacobo et eius Legenda nuperegit peraccurate A. Turonius in operis sui de illustribus Dominicanis Tomo primo. Hie Sanctorum concilio adscriptus quam enormi superstitione colatur etiam nunc ab Italorum vulgo, illa docet inscriptio, quam Bumetus Itin. P. II. p. 2I. se intemplo quodam vidisse resert: Exaudit, quos non audit

et ipse Deus. Vid. Melib. Adamus in Vitis ΙCtorum p. I. et

Riammannus Hist. lit. Germ. T. II. P. 44 . sqq. Cave, confundas hune eum alio cognomine sequentis saeculi. Vid. Olearius Bibl. ecel. T. I. p. 3o6. R. et9 De eo vid. Mich. Porciantius in Catalogo Scriptorum Florentinorum p. I 62. et Stollius Hist. medie. ap. I. β. 127. et mea ficta philosophorum T. II p. 8s. et 86.

189쪽

134 VIA AD HISTORIAM

Furentinum, Guillelmum Britonem, Conr dum Vespergensem, Matthaeum Paris, AL bertum Stadensem, Martinum Polo di Ioannem seu Ianuensem, Guidonem μθ Bo- notum Adde his se Graeciae lumina, Germanum II. Ioannem Beccum, Gregorium C prium , qui tres erant Constantinopolitani patriarchae,) Nicephorum Blemmdam, The dorum Metochitam, Georgium Pachymerem, Niceram d) Choniaten. Scias vero, lector,

fuisse hos uniuersos non viros doctissimos eru-

vitissimosque, sed, ut Cicero μὰ de Catone ait, viros illis temporibus doctissimos. XLIII.

) De hoe inspiciatur inprimis Sagittarii Introd. in Hist. eccl. cap. IX. β. I9. p. 68. sqq. Hic enim notiam moliebatur editionem huius Martini: quem Aventisiurappellat piaeularium Papae; hoc est, Poenitentiarnina, Seichte 2 ater. a) Auctor hie est ingentis Lexici Latini , quod inscripsit Catholicon: de quo vid. D eem annus in Speeimine Glossarii Theotisci p. 3. et q. of Hic erat astrologus, hoe est, philosophus delirans,

ut eum appellabat Picus Mirandulanus. Vid. Pauli Langis Chronicon Citietense p. 8i3. et 829. Huius Bonati iacem tractatus Astronomiae prodierunt Aug. Vind. I 92. Est vero eultura Astrologiae eriterium saeculi semieruditi. Vid. Acta Philos T. II. p. Io3. Ios. 363. et 376. 6 Plura de his ae praecedentibus lecturo etiam hic Oudinum commendo, et quidem Tomum eliis tertium.

Hune scriptorem mirifice laudat Lipsius ad Politicae suae lib. I. cap. 9. 0 Orat. pro Arellia. eap. I. Illud hie addo, veri sari eos in errore, qui putant, ceequis autem non putat 3 Alber-

190쪽

LITER ARI A Μ. CAP. N. Us

XLIII. Saeculo decimo quarto numerus Academiarum auctus est, simulque linguarum Orientis Prosessores constitui iussit Concilium Viennense a. 13II habitum, Vel potius

Assertum Magnum honoris eausa eo ominatum esse Magnum. Vid. quae iam dixi in Actis Philos T. III. p. 736. R. Coias Bruckeri Hist. philos Germanice seri-Pta T. V. p. Io s. Eodem modo Grebardus Goni siue Gros saeeulo sequenti dictus fuit Grrhardus Magnus, maiores scilicet nactus Grootos , id est, Magnos. Vid. Gudent Diplom. T. I. p. 392. quo in libro et p. Ι 8,. R. alius Geuhardus Magnus, et quidem eodem sensu Magnus, commemoratur. Adiicio nunc, quae his in superiori editione lectis ad me perscripsit Biponto elarisiinips historicus, Ge. Christianus Ioannis. Satis constat, inquit, familiam nobilem, Gros appellatam, in tractu Menano Druise: e qua praeter Gerhardum Magnum, qui in literis Landos, mormatiensis episcopi, a. rabes Schoenau-gensium in gratiam perscriptis, inter testes es, occurrunt

iam a. uas. Conradus Magnus, et frater eius, Wicnam

dus, ecclesiae Moguntinae Mini sterialis, et eirca a. ras . Conradus Magnus, ecclesiae Moguntinae maioris Canoniacus. Caeterum Gerhardi Magni sive Grote, Daventriensis , qui celebris illius Reformationis auctor fuit, praeter Acum illum Gudent meminit Busthius lib. III. de reform. monasteriorum cap. v. p. 299- sq. D Henr. martonus Append. ad Cauet Hist. liter. P. I. iudicans, haud infelicius a Christo nato, si decimum' exeipias, saeculum expertam esse Ecclesiam, quam saeculum hoe decimum quartum, non tam literarium, quameeelesiasticum statum respicit. g J En Clementis verba e Clementivis lib. V. tit. I.

sap. I: Hoc sacro approbante Concilio scholas in subseria, ptarum

SEARCH

MENU NAVIGATION