장음표시 사용
41쪽
is, quemadmodum in parie prima iit. de Iur.
EM. expositum et LI4. Quanquam autem de Consuetudinibus in parte priore, quod ad parat illarein doctrinam
suffici.it, acitura est. luperest tamen, quod ad legem ec consuetudinem pariter spectat, monitu necellariiun. Lex oc consuetudo inter alia requisita debet e generalis; ut dictum Part. I. tII. a. n. s. Quid igitur, leges dc consuetudines loc Tum particularium nullam ne potes latein habent intelligimus autem per loca particularia, civitates dc regiones ejusmodi, quae sinit membra subitasta majoris imperii, nec habent rugalia, ne
que jus condendi legem. Deliis ita jus oc ratiostri, ut si lex totius Rcip. de aliqua re lata liti tumnios regionis, in qua negotium suit gestum a tendatur, quoniam in id consentisse verili inite elicontrahentes; per L a . d. R. I. M. de usura L Ade evire Haec res etiam exemplis uno alterove il-Iustrari meretur. Sape tu, ut colono, qui sementem fecit, migrante, sequens mutat fruges. Interest monstrare, quantum is, qui letalentem secit, habiturus fit, quod iure communi nec Caesaris eque Statutis est d. finitum. In Fritia, tracti Orientis habet 1 itor dimiditim; In Occidente tertium; quae conluctudines valent, quia non repugnant juri communi. E contra; iure
communi dc Fritica. Arresa personalia in Fritiae
indigenas non valent, nisi fuge ius pectos; Est civitas, quae usurpat Arres la promiscue in Perimnas aliarum jurisdictionum; Consuetudo non
alet, neque in condicto judicio probari poterit. Ide in in legibus; Ius commune est, Res turtivasa quolibet posset re sine pretio repetere licet, etsi honae fidei fit possessor. Civitas dat privilegium
mensulariis suis,ne cogantur res surtivas reddere
sine pretio, nili a dominis, antequam ab tulis pignori acciperentur,suerint praemoniti. Judici
vit Curia Suprema Frisiae, non valere privilegium, a Civitate sine ordιnrian consensit datum in standem juris communis. Adeoque saepe damnavit mens alarios, quod sciain, ad restituendum sine pretio, quantumvis non praemomtUS. Quod ii nulla sit lex vel consitetudo certa, recti ri lci let ad mores vicinorum, cap ιά. x.de couque itis. IL Schola u. tu exam aItit. quae M lovga
ra tam frequentibus. Mentio quidem fit Edicti super illis promulgati in Rubri ea tu. μ. Lidiri L sui M. Fris Verum in nigro prorsus nihil de adsecurationibus reperitur: Proinde, cum res commercii nostri inseparabili vinculo cum Bata. vicis sint conjunctae, non videtur esse dubium, quin oc contrahentes apud uos, si quid ejus gene ris convenerit, jus, quod in Hollandiatervatur. bac in parte velint Observatum,nec est absurdum statuere, secundum instituta Batavortim hac ita parte judicandum esse in Frisia: non quod leges Hollandiae nos ulla parte teneant; sed quia contrahentes id egisse videntur, ut quod receptissimi moris est apud mercatores, inter quos omni die versantur,id cliain hactenus in 1uis negotiis obtru
II. Postremo sciendum, in foro vim Consuetudinum habere stylum Curiae, sive iudicii qui dicitur, dc praxis, ut avistoritate juris Canonici
probatur a G. illo lib. r. obse . I. in pr. ut tamen
statuta jusque certum & liquidum per stylum -riae non putem abrogari, saltem quod ad jus par tium attinet : quin semper Leges in contradictorio urgeri posse videantur. Diligenter
etiam distingitendum, sitne stulus Judicii ex Advocato in mutua indulgentia. aut errore jurisque ignorantia receptus, an certa judicam vo-Iuntate introducatur, quarum rerum multiplex in foro tuus occurrit. Exemplum: Lex est Frisi- , Exceptiones nunquam selae, praepter sori declinatoriain. liris pendentis S rei judicatae, sunt
Opponendae, verum semper cum responsione
principali coniungendae sunt. LI. Stat. tu. U. n. s. Stylus judicii pridem contrarius est, adeo ut vix quam Advocati exceptionem cum de sensione principali conjungant, nisi quando ex e tioni dissidunt, ejusque parvam rationem ipsi abent, aut habitum iri credunt .Putarem tamens quis serio sese opponeret atque ad legem pro Vocaret, re,ut ea non posset negligi vel diffini hiri. Λliud exemplum habet Sm litis in lib.stit. 1. des 3. nos aliud in Drispria. Ho L lib. t. c. r. n.II. ubi & S ndilanum retulimus; tametsi non ignoremus quam dissiculter ea,quae contra rationem juris primo re pia, dein consuetudine obtenta sinat, ad simplicitatem juriis praesertim ali
unde demon strata, reducantur. Haec res ammodum late patet, nec ulla abundantior causa
Iuris Romani per Europam ulu la lactati. exiuit.
42쪽
I. Origo.Uur hujus quaesiti orensis quidem, atoris Gentrum magis quam emilis. II. Regula
Iundanientales hujus doctrinae. III. Acta ius er vivos es mortis caWa valent ubique secun fumius loci, quo celebrantur. IV. quod exemplo declaratur. togamenti. V. Contractus. I. Rei Iudicatae. VII. Actionis instituendae. VIII. Matrimonii. IX. talendi hoe etiam ad effectus earum rerum, etiam quod ad immobilia. X. Limitatio restitae de loco. XI. Alia ιι miratio ejusque ampliatio. XII. Regula de qualitatibus pejonatiἷus certo loco impressit, ubique vim habentibus. XIII. Scilicet, qualem ejusmodi Ieryona Iure mitisque loci habent: ut exemplis declaratur. XIV. In jure immobilium nectiari itis loci, quo sita sunt. XV. Declaratur exemplis Tesamenti, Contractuum. ccessionis ab
a) CTpe sit, ut negotia in uno loco contracta ira uiuin effectumque in diverti locis imperii habeant, aut alibi dijudicanda sinti Notum est porro, leges & itatuta singulorum populorum multis partibus discrepare, posteaquam dis M,atis imperii Romani provinciis divisus est orbisChristianus in populos serme innumeros, sibi mutuo non subjectos, nec ejusdem ordinis imperandi parendique consortes. In iure Romano non est mirum nihil hac de re extare,cum populi Rom. per omnes orbis partes diffusum & aequabili jure gubernatum Imperium, conflictui diversaruin Legum non aeque potuerit esse subjectum. Re. gulae tamen sundamentales, secundum quas hujus rei judicium regi debet, ex ipso jure Roin. videntur esse petendae: quanquam ipsa quaestio magis ad ius Gentium quam ad jus Civile eertineat, quatenus, quid diversi populi inter se iervare debeant, ad iuris Gentium rationes perlinere manifestu in est. Nos ad detegendam hujus intrieatissimae quaestionis subtilitatem, tria collocabimus axiomata, quae concesIa, sicut omnino concedenda videntur, viam nobis ad reliqua planam redditura videntur. a. Sunt autem bae: I. Leges cujusque imperii pim habent intra terminos ejusdem Reipublicae. Omnesque ei Abjectos obligant,nec ultra,fer tuli.
. de Iuris dict. II. Pro subjectis imperia ha
hendiIknt omnes,qui intra terminos eiusdem re inperiuntur sive in perpotuum, fise ad tempus ibi
commorentur, per l. 7. F. o. in . de Inter g U Rι-leg. III. Retiores imperiorum id comiter Munt. ut jura cujusque populi intra termiuos ejus exin recita, teneant ubique δειam Uim, quatenus nihil potestati aut uri alterius imperauris ejusque civium prouulcetur. EX quo liquet, hane rem
lacito populorum consensu esse petendam: quia sicut leges alterius populi apud alium citrecte valere non postiuu, ita commerciis & usu gentium promiscuo nihil foret magis inconam dum. quam si res jure certi loci valida . mox alibi diversitate Juris infirmarentur,quae est ratio tertii axiomatis: quod, uti nec prius, nullum videtur habere dubium. De secundo videntur aliqui secus arbitrari, quando peregrinos legibus loci, in quibus agunt, teneri negant. Quod in quibusdam G1ibus esse verum, fatemur, & videbimus infra: sed hanc politioneni,trosubectιs imperio babendos omnet,qui iurea es ejusdem agunt, certitana in esse, cum natura Reipubl. & mos subigendi imperio cunctos in civitate repertos, tum id, quod de Arresto personali apud omnes
sere gentes receptum est,arguit, GPDt. a. c. I. u.F.
Qui in loco aliquo contrahit, tanquain si bditus temporarius legibus loci subjicitur. Necentinulla ratione freti sunt, qui peregrinos, sine alia causa,quatri quod ibi reperiuntur, Irrcso medio. illic jurisistere se cogunt, quam quod imperium in omnes, qui intra fines suos reperiuntur, sibi competere intelIigunt.
3. Inde fluit haec Positio: Cunm negotia sacta, tam in judicio quam extra judicium eumortis caussa sive inter vivos,fecundumos certi loci rite celebrata, valen etiam ubi diversa juris observaris viget, ac ubisis inita ι quemadmodum factasiant, non valerent. E contra, negotia αacta certo loco contra leges ejus loci celebrata. eum sint ab initio invalida, nusquam valere posisunt; idque non modo respectu hominum, qui in loco contractus habent domicilium. sed & iIIorum, qui ad tempus ibidem commorantur. Sub hac tamen exceptione; si rectores alterius po
43쪽
si exinde notabili incommodo afficerentur, ut hi
talibus actis atque negotiis usum effectumque dare non teneantur, secundum tertii axiomatis limitationem. Digna res est, quae exemplis de
4. In Holgandia testamentum fieri potest e ram Notario & duobus testibus,in Frisia non valet, nisi septem testibus confirmatum. B.flavus secit testamentum more loci in Hollandia, ex quo bona, quae sita 1lint in FriIia, illic petuntur. Quaeritur,an judices Frisii secundum illud testamentuin vindicias dare debeant. Leges Hollaudiae non possitnt obligare Erilios. ideoque per
axioma primum test intentum illud Mi Frilia nouvaleret, ted per axioma terιium valor ejus sustinetur oc secundum illud jus dicitur. Sed Friitu proficileitur in Hollandiam, ibique facit testamentum more loci contra jus Friticum, redit in Fritiam, ibique diem obit, valet ne testamentum λvalebit, per axioma secundum. quia dum fuit in Hollandia. licet ad tempus, jure loci tenebatur, actusque ab initio validus ubique valere debet, peraxioma tertium, idque line discrimine mobilium & immobilium bonorum, ut juris est ac observatur. Frisius e contra facit in patria testamentum coram Notario cum duobus testibus,
profertur in Hollandia, ibique bona sita petuntur; non fiet ad judicatio, quia testamentum inde ab initio fuit nullula, utpote iactum contra jusloci. Quin idem juris erit, si Batavus heic in Fri.
si at .ue testimentum condat, etsi in Hollandia factum valeret; verum cnim est, quod heie ita sactum ab initio fuerit nullum,per ea quae modo dicta suerunt. s. Quod de testamentis habuimus, locum etiam habet in actibus inter vivos; proinde contractus celebrati secundum jus loci, in quo contrahuntur, ubique tam in iure quam extra judicium, etiam ubi hoc modo celebrati non valerent, suilinentur: idque non tantum de ibrina, sed etiam de materia contractus astitanandiun est. gr. in certo loco merces quaedam prohibitae sunt; si vendantur ibi, contractus est nullus: verum si merx eadein alibi sit vendita, ubi non erat interis dicta, & ex contractu agatur in locis . ubi intemdictuni viget, Emptor condemnabitur; quia CO tractus inde ab initio validus fuit. Uerum si merces venditae, in altero loco, ubi prohibitae sunt. essent tradendae, jam non fieret condemnatio; quia repugnaret hoc iuri & commodo Rei p. quae merces prohibuit, secundum limitationem axiomatis tertii .Ex adverso,si clam fuerint vendita merces in loco ubi prohibitae sunt emptici ve aditio non valet ab initio, nec parit actionem. quocunque loco instituatur, utique ad traditionem urgendam: nam si traditione facta, pretium solvere nollet emptor, non tam e Contracti quam re obligaretur, quatenus cum alterius damno locupletior fieri vellet. 6. Similem usum habet haec observatio in rebvsjudicat D. Sententia in aliquo loco pronuntiata, vel delicti venia abeo. qui iurisdictionein illam habet, data, ubique habet eu ectilin, ' nec fas est alterius Reipubl. magistratibus, Remia alibi absolutu in venia ve donatum, licet absque jus a causa, persequi, aut iterum permittere accusandum; Rursiis sub hac exceptione : nisi ad aliam Rempubl. evidens inde periculum aut incommodum resultare queat; ut hoc exemplo constare potest nostrae memoriae. Titius in Frisiae finibus homine percusso in capite qui sequenti nocte, sanguine multo e naribus emisso. at bene potiis atque coenatus, erat extinctus. Titius,
inquam, evast in Transsulaniam. Ibi captus, ut videtur, volens, mox judicatus c ab lutus est.
tanquam homine non ex vulnere extincto. Haec
sententia mittitur in Frisiam. dc petitur impunitas rei absoluti. Quanquam ratio absolutionis non erat a fide veri aliena. tamen Curia Frisiae vim sententiae veniamque Reo polliceri, Transi-sulanis licet postulantibus, gravata est. Quia tali in viciniam effugio re processu adsectato, ju-Hine Reminae, quae extra Saxoniam domicilium habent,in Saxonia contrahentes, ratorem contractibus adhibere tenentur, BErlich. P. a. concl. 3I. num. Π. Philipp. ad Dec. H. a . Obsa. Mulier autem Saxoni ea extra Saxoniam etiam sine Curatore, si Loei statuta id permittant, valide obligatur CarpZov. P. a. C. 3 e.
d. s. Dill. Berlich. d. t. n. I . Moller. ad Const. 11. P. a. n. Id. cons Strych. d. Caret. tam . S. l. e. a. s. 1st. Wi bel. d. Contrat . mulier. e. a. n. at
Mandatum Saxonicum Don ber-d. an. 3 ra. etiam eum, qui extraneus est. 3c commisso in Electoram crimine aufugit, ae a domino territorii, in quod se recepit, haud coercetur, non impunitum relinquit, . v. serb. vor infameritaret, unisseisi Nabine anden Salgentasti en merben. Eodem min dato s. cautum est,eum,qui extra Territorium duello congreditur Se in saxoniam se recipit, non in
Saxonia esse puniendum. licet sit subditus ac civis, sed Domino territorii aut Iudici, ubi deliquit, extradendum, nisi lis in Saxonia initium caeperit.
44쪽
risdictioni Frisiorti in eludenda: via nimis parata sutura videbatur, quae est tertii axiomatis exceptionis ratio. Idem obtinet in sententiis reruin Civilium, quo pertinet sequens exemplum me. moriae quoque nostrae. Civis IIuriiugauus contraclum iniverat cum Groningauo, seque submiserat iudicibus Groninganis. Vi 1 ubmitsonis hujus Groning mi citatus, ct cum non sisteret se,
condemnatus fuerat, quali per Contumaciam. Petita executione, dubitatum est, an concede uda
foret, in Curia Fritica. Dubitandi ratio, quod vi subiniti ionis, si reus in territorio judicis, cui
se submisit non reperiatur, nemo contumaciae peragi possit, ut alibi videbimus: neque sine δε- trime ito jurisdictionis nos , s praeju licio eivium nos Ilum, talibu16utentui essectus dari queat. Concessa tamen est eo tempore: quibusdam Dominis ita censentibus: quod Frisiis non liceret arbitrari, quo jure sententia G Oningae lata esset, modo secundum jus loci valeret. Alii hac ratione; quod Migistratus Harlinganus inui bestia requi litus, citationem permiserat, quod necre politis non debuisset. Alioqiii Amsielo-da menses negavisse executionem lententiae Litae
in absentem. per Edictuin vi lubumsi inis citatum ad Curiam Friscam.& nemine contradiis cente damnatum, memini fustuiri, recte, meo judicio; propter limitationem axiomatis tertii
hi celebrato, apud nos actio instituatur, atque in ista actione danda vel neganda, aliud juris apud 'nos, aliud esset ubi contractus erat initu' utrius loci ius servanduin foret ' Exemplum: Frilius in Hollandia debitor Distus ex causa mercium particulati in venditarum, convenitur in Frisia poli biennium. Opponit praescriptionem apud uos in ejuς modi debitis receptam. Creditor re plicat, in Hollandia, tibi contractus initus erat, ejustrandi praescriptionem non esse receptam ;proinde sibi non obstare in hae causi. Sed pliter iudicatum est, semel in causa rasti Blen ense Deontra G. Υ. iterum inter Ioha em Pneliin, Sariorem Principis Arausionensis. contra N. B. utraque ante magna erias tuo. Eadem ratione. ii quis debitorein in Frisῖs conveniat ex ininstrumento coram Scabinis in Hollandia celebrato, quod ibi. non jure communi, habet paratam executionem. id heic eam vim non habebit. sed opus erit cause cognitione ct sententia. Ratio
haec est, quod praescriptio α executio non pexti. TIT. III.
nent ad valorem eontractus, sed ad tempus cmodum actionis instituendae, quae per se qua ii
contr.restum separatumque negotium constituit, adeoque receptum est optima ratione, ut in ordidandis judiciis, loci consuetudo, ubi agitur, etsi de negotio alibi celebrato, spectetur, ut docet Sandius lib. t. tit. 12. des.s ubi tradit, etiam in executione sententiae alibi latae, servari jus loci,in quo fit executio, non ubi res iudicata est. 8. Matrimonium pertinet etiam ad has regulas. Si licitum est eo loco, ubi contractum &celebratum est, ubique validum erit esse sitimque habebit, iubeadem exceptione, praejudicii aliis non creandi; cui licet addere, si exempli nimis sit abominandi: ut si incestum juris gentium in se eundo gradu contingeret alicubi esse permissum; quod vix est ut usu venire possit. Iti Frilia matrimonium est, quando mas & tamina in nuptias consenserunt cx se mutuo pro conjugibus habent. etsi in Ecclesia nunquam sint conjuncti: Id in Hollandia pro matrimonio non habetur Fri. siet tamen Conjuges sine dubio apud Hollandos jure Conjiigum, in lucris dotium donati anthus Propter nuptias, successionibuς liberorum, aliisque fruentur. Similiter,nrabantus uxtare ducta dispensatione Pontificis, in gradu prohibito, si huc migret, tolerabitur; at tamen si Frisius cuin fratris filia se conserat in Brabanti ura ibique nuptias celebret, huc reversiis non videtur tolerandus; quia sic jus nostrum pellimis exemplis eluderetur, eoque pertinet liaec observatio; Saepest, ut adolescentes stib Curatoribus agentes, furtivos umores nuptiis conglutinare cupienteS, abeant in Frisiam Orientalem, aliave loca in qui bus Curatorum consentiis ad matrimonium non requiritur, juxta leges Romanas, quae apud nos hac parte cessant. Celebrant ibi matrimonium, ct mox rederint in Patrium. . Ego ita existimo, hanc rem manifesto pertinere ad eversionem tu ris nostri ; ac ideo non esse Magistratus heic obligatos jure Gentium, ejusmodi nuptias agnoscere re ratas habere: Multoque magis stati te ditin est, eos contra Ins Gentium' facere videri,
qui civibus alieni imperii sua facilitate, jus patriis Legibus contrarium, scientes volentes impertiuntur.
9. Porro, non tantum ipsi contracti is ipseque nuptiae, certis imis rite celebratae, ubique pro justis& validis habentur. 1 ed etiam iura di esserit a contra tuum nuptiarumque in iis locis recepta. ubique vina sutati obtinebunt. In Hollandia con- . ' . juge
45쪽
juges habent omnium bonorum communionem, quatenus aliter pactis dotalibus non convenit: hoc etiam locum habebit in bonis litis in Fritia, licet ibi tantum lit communio quaestusoc damni, non ipsisrum bonorum. Ergo &Frisii conjuges manent singuli rerum suarum, etiam in I IOl-hutilia litarum, domini: cum Pitimam vero con
iuges migrant ex una provincia in aliam, bona, quae deinceps alteri adveniunt, cessans esse et m- munia, manentque distinetis proprietatibus; sicut res antea communes sidiae, manent in eo sta tu iuris, quem induerunt, ut docet Sandius lib. 2. Eecistit.f. def. o. ubi in fine testatur, inter consuetudinarios Dociores esse controversum, an immobilia bona etiam alibi sita, in tali specie communicentur, quod nos adfirmandum putamus. Ratio dubitandi, quod Leges alterius hei p. non possitit alieni territorii partus integrantes asescere ; sed responsio est duplex: Prima non fieri hoc vi Legis alienae immodiata, sed accedente consensu Potestatis summae in altera Civitate, quae legibus alienis in loco suo exeret tis praebet effectum; sine sito suorumque praeiudicio, inu tuae populorum utilitatis respectu, quod eli sundamentum omnis hujus doctrinae. Altera responsio est, non tantum hanc esse vim Legis, sed etiam consensim partium bona sua invicem communicantium cujus vi mutatio dominii non minus per matrimonium quam per alios contra-etiis fieri potest. Io. Verum tamen non ita praecise respiciendus est locus, in quo Contractiis est initus, ut si partes alium in contrahendo lociura respexerint, ille non potius si consaerundus. Contraxisse unus- qui, que in eo loco ivtelligitur, in quo ut semeret, se obligavit, L 21. de O. T A. Proinde dc loeus matrimonii contracti non tam is est, ubi contractus nuptialis initus est, quam in quo contrahentes matrimonium exercere voluerunt; ut omni
die fit. homines in Frisia indigenas aut incolas, ducere uxores in Holiandia, quas inde statim in Frisiam deducunt; idque si in ipsis contractu ineundo propositum habeant, non oritur communio bonorum, etsi pacta dotalia sileant, secundum jus Hollandiae, sed jus Frisiae in hoc casu est
a. Datur & alia limitationis saepe diste appli-
catio. in hoc arii culo; Effecta coni nactuum certo loco initorum, pro jure loci illius alibi quoque observantur si nullum inde civibus alienis ere
Potestas alterius loci non tenetur . neque potest extendere jus diversi territorii. Exemplum :Hypotheca conventionalis antiquior in re mobili. dat πρυταπρακίαν. jus Praetutionis, etiam contra tertium possci rem, Jure Caesaris oc in
Fritia, non apud Batavos. Proinde si quis ex ejusmodi hypotheca in Hollandia agat a iversus tertium, tum audietur; quia jus illi tertio in istare mobili qliaestum, rete jus alieni territorii non potest auferri. Ampliamus hane regulam tali extentione; Si jus loel in alio Imperio pugnes
cum jure nostrae civitatis, in qua contraditis etiamini tu, est, confiigens cum eo contraditi, qui alibi celebratus fuit: magis est, ut ius nostruin, quatri jus alienum servesitus. Exemplum: Iii Hollandia contractum est matrimonium cum pacto,
ne uxor teneatur ex aere alieno a Viro solo contra.
to ; Hoe etsi privatim contra tum v flere dicitur in Hollandia, eum praejudicio creditorum. quibus vir postea obligatus est: in Frisia id genus pacta non valent, niti publicata, nec obstant ignorantiam allegantibus jult in . idque recte secundum jus Caes. irum & aequitatem. Vir in Frisia contrahit aes alienum. uxor hic pro parte dimidia convenitur. Opponit paetuin dotale suturi ; Creditores replicant, Iure Frisiae non esse locum huic pacto . quia non est publicatum, ochoc praevalet apti l nos in contractibus hele celebratis, ut nuperrime consultus respondi. Sed qui in Batavia contraxerunt, etsi agentes in Frisia, tamen repellentur; quia tum simplex unumque jus loci contractus, non duplex, venit ineonsiderationem. ia. Ex Regulis initio collocati; etiam hoc axi ma colligitur. ' Oualitates per Duales certo loco alieni jure impressas, ubique circumferri sper- suam comitari, cum hoc est eata, ut ubivis loco.
rum eo jure, quo tales perfluae alibi gaudent vel Iubjecti Jut. I uantur sis iciantur. Hinc
qui apud nos in Tutela. Curave sunt, ut adolescentes, filii sim. prodigi, mulieres nuptae. ubique pro peribitis Curae iubjectis habentur, & jure, quod Cura lingulis in locis tribuit, utuntur fruuntun Hine qui in Frisia veni uti aetatis impetravit . in Hollantia contrahens ibi non restituitur in integrum. Qui prodigus heic est declaratus. alibi contrahens valide non obligatur, neque convenitur. Rursus in quibusdam Proviiiciuqui viginti annos excessere, pro majoribus habentur, & possimi alienare hona immobilia, aliaque iura minorum exercere in illis etiam locis. D a , ubil
46쪽
LIB. I. TIT. III. DE CONFLICTU LEGUM.
ubi ante viginti quinque annos nemo censetur es se majotaquial egibus rebusque judicatis aliarum Civitatum in sitos subjectos, quaelibet aliae potestates comiter effectum tribuunt; quatenus tuo
suorumque iuri quaesito non praejudicatur.
lis ita interpretantur, ut qui certo loco, major aut minor, pubes aut impubes, filius aut paterfaria. sub curatore vel extra Citram est, ubique tali jure fruatur, eique subiiciatur, quo fruitur &eui subjicitur in eo loco. ubi primum talis Delus est, aut talis habetur: proinde, quod in patria potest aut non potest facere . id eum nusquam non posse vel prohiberi facere. Quae res milii
non videtur habere rationem. quia nimia inde συγχυσις juriumn onus pro vicinis, ex aliorum letibus oriretur Exemplis momentum rei patebit. Filiussam. in Frisia non potest facere testamentum. Proficiscitur in Holundiam ibi ille facit testamentum; quaeritur. an valeat 3 Puto valere utique in Hogandis,per Regulam primam re fecundam, quod Leges asticiant omnes eos,qui sunt in aliquo territorio: nec civile sit, ut Batavide negotio apud se gesto, suis legibus negle stis, secundum alienas judicent. Attamen verum est, id heie in Frisia non habiturum esse effectum, Per regulam tertiam quod eo modo nihil Acilius foret, quam Leges nostras a Civibus eludi, sicut eluderentur omni die. Sed alibi tale testamentum valebit, etiam ubi filiissam. non licet sacere
testuirentum,quia cessat ibi illa ratio eludendi juris patrii per illos cives; quod tu tali specie non
personalem qualitatem domi prohibitum. Da dimus aliud de adiu domi licito, sed illie, ubi celebratus est, prohibito, in suprema Curia quandoque iudicatum. Rurilphus Mosema natus
annos XVII.GrMunga diebus quatuordecim postruam illuc migraverat . ut pharmaceuticam diceret estamentum condiderat, quod ei in Frisa liberum erat sacere, sed Groninga, ait D. Nauta Relator hujus judicati . non licet idem puberibus infra XX. annos, nec tempore morbifatalis, neque de bonis hereditariis ultra partem dimidiam. Decesserat ex eo morbo adolescens, herede Patruo, materteris legato dimissis, quae testamentum dicebant nullum. ut pote faelum contra jus loci. Heres urgere, personalem qua
litatem ubique circumferri, ct jus ei in Patria competens alibi quoque valere: sed judicatum
est contra tes ainentuin, convenienter ei quod
diximus, pnaesertim, cum heiculudendi iuris patrii affectatio nulla fuisset, etsi minime consentientibus suffragiis . Nauta quoque dissentiente. Decis M. S. sin. Anno ιε s. d. n. Octobris.
diximus esse, di tenemus, subjectionem hominum iusta Leges cujusque territorii, quamdiu illic agunt, quae sacit, ut actus ab initio validus aut
nullus, alibi quoque valere aut non valere non neque t. Sed haec ratio non convenit rebus immobilibus, quando illae spe flantur, non ut de pendentes a libera dispositione cujusque patrisfamilia verum quatenus certae notae lege cujusque Rei p. tibi sita sunt, illis impressae teperiuntur; hae notae manent indelebiles in ista Republ. quicquid aliarumCivitatum Leges aut privatorum dispositione secus aut contra statuant; nec enim sine magna confusione praeiudieioque Rei p. ubi sitae sunt res soli ,Leges de illis latae, dispositionibus illis mutari possent Hinc Frisius habens agros redomos in provincia Gron ingensi, non potest de illis testari, quia Lege prohibitum est ibi de bonis
immobilibus tellari .non valente Iure Frifieo adficere bona, quae partes alieni territorii integrantes constituunt. Sed an hoc non obstat ei. quod
antea diximus. si faelum sit Testamentu in jure loci validum, id ei lediu in habere etiam in bonis alibi sitis, ubi de illis testari licet y Non obstat; quia Legum diversitas in illa specie non afficit res soli,neque de illis loquitur, sed ordinata fium testandi; quo recte celebrato. Lex Reipubl. non vetat illuin a illum valere in immobilibus, quatenus nullus character illis ipsis a Lese Ioel impressus laeditur aut imminuitur. Haec o D servatici locum etiam in Contractibus habet:quibus in Holundia venditae res soli Frisici, modo in Frisia prohibito, licet, ubi gellus eii, valido, rei levenditae intelliguntur; idemque in rebus non quidem immobilibus, at solo cohaerentibus; uti si frumentum 1bli Frisici in Holiandia secundum Iasas, ita dictas, sit venditum, non valet venditio, nec quidem in Hollandia secundum eam jus dicetur,et si tale frumentum ibi non sit veni i prohibitum; quia in Frisia interdidium est; dc solo cohaeret ejusque pars est. Nec aliud juris erit in successionibus ab intestato; Si desundius sit P terfamilias, cujus bona in diversi locis imperii sta sunt, quantum attinet ad immobilia, servaturius loci, in quo situs eorum est; quoad mobilia,
servatur jus, quod illic loci est.ubi testator habuit
47쪽
LIB. I. TIT. N. DE CONSTITUTIONIBUS PRINCIPUM. ue 1
domie illum, qua de re vide Sandium lib. 4. decis Sandium in Decisionibus praedictis. quibus adde,
rit. VIII. def. 7. Sunt hae definitiones ejusmodi. qumnovissime tradit Rodenburgius tradi. de r. ut a latiori explicatione non abhorreat, quando quod oris. e Stat. divers inserto libro do Iure Statutarii Scriptores non desunt, qui de nonnul- Conjugum lis aliter existimaverint, quos vide laudatos apud T 1 T. IV.
De Constitutionibus principum.
I. Continuatioudivisis Jurit a causis, consensis. necessitate, consuetudine. Partitis tituli. II De Jure omnia potesaris, unde vis Constitvuonum, disseritur. s de lege Regia, remit sive. Caesarum potesarem fuisse abstulam, demonstratur e veteribus. IV. Rescripta Principum, de quibus rebus cs quatia ese debeant. V. De Decreti is interlocvtionis disserentia ae potes. te. VI. Pugna, qua sit hac in parte tuter i. I. & L a. 3. C. h. t. eum l. Iae eod. evonitur V sinitur.
Etribus speciebus Iuris, quae Rubricam praecedentem constituunt, Iic ait Modes inusint pen. d. tit. Ergo omne jus aut consensus fecit, aut necessitas constituit, aut srmavit eon etudo. Per e sensum intelligit legem. quae est spontio populi. Necessitas ad Senatus confulta videtur esse reserenda. per argumentum ejus, quod Pomponius ait, in a. s.f. d. o. I. ubi Necessitas ipsa
curam ReFubl. ad Senatum deduxit. Sed haec duo juxta Consuetudinem, non exhauriunt omne jus, cum adhuc reliquae sint quatuor species. Dicendum, plebiscita sub leile comprehendi; P toruin Edilha & responsa Prudentium . non se- ciste jus αυτενΘμως, sed aliunde publici juris potestatem accepisse; vel dic, si placet, omne jus, de quo in illo titulo agitur, intelligi. Constitutiones Principum merito locum proprium requirebant, ut nimina videmus. De his consideratur. I. unde principes hanc potestatem acceperint. 2. Duae uni Constitutionum Principalium species, earum qite ratio ct effectus.
a. Quod ad primum Caput attinet hoc in quaestionem de Lege Regia. quae de Principum potest. te lata esse dicitur in L . h. t. incidere palam est, de qua copiose egimus in lib. r. Dure1. c. ta. seqq. omnisque dis putationis compendium reis tulimus in c. 34. Ine eq. quaestionein, an re quatenus Princepq sit legibus 1blimis, executi sumus ;quae heic loci repetere non sustinemus: nec elisiam de contra 'thus Principum agere, de quo D. Wissen bach ad LI. C. A LL. Nos eum traetatum ad Libras de Dre Civitatis retulimus, atque ibi illum plenius aliquando exequemur. Hoc plane eollocandum est. vix aliud aeque dari posse idoneum exemplum Summae Potestatis limpliciter constitutae, quam suit in hae lege imperii Caesa- ruin Romanorum; qua populus Roma aus omne sutura Imperium & potellatem iranstulit in Principem , l. ι. h. tu. s. 1. IV. de J. N. G. s C. La. g. 7. C. de Hy E Hac translatione fici. I. Principem necessse suit omnia facere potuisse, quVPO pulus antea sacere potuerat. scimus quam haec
invidiosa politio pud multos respectu singulorum potestatis habeatur: Nos etiam in libro r. de Dre civit. cap. 1η. non dissimulavimus, per peram consulere sibi videri populos, qui sua voluntate ejusmodi Imperium Regale stabiliunt.
quam Saliauel linprudentiam populo Israelis ex. probrare non cessavit. Existimamus tamen ita:
quando populus ejusmodi simplicem Imperii
constitutionem stabilivit, ut tuns Judaei, nollraque memoria Dani faciendum putarunt. ita juris esse, quemadinodiuti Samuel dictahat, talem populum, ad serendas Regum injurias teneri, ut Patientiam accommodent. Sed nos in disphitatione juris, nam facti quaestio, quid quisque populus flatuerit. hinc est alien ad quod habeant imperantes adversum subjectos, ct ni vicissim, perpetuo utimur Aristocratiae exemplo. qualis hodie est Venetae, Batavicae, Fritiaeve Civitatis: atque demonstrare solemus . non esse absurdum.
Optimates, sive ordines illarum gentium, idem habere jus, quod habet major pars populi in Civitate mere populari. Quo scilicet obtento, Regnum simpliciter constitutuin prorsus Hem valere manifesto consequitur: sed hac de re locus agendi fuit ae est apud G. libros re Jure civitatit. Heie addendum; Credibile equidem esse. populum Rom. ii tam sui juris & potestatis fuisset tempore Caesarum, quam suit tempore Regum pri. D s morum,
48쪽
inorum, tanta tamque libera potestate suos Principes supra caput sium non fuisse elaturos, qualia factum uile liquet. Nam Reges etsi jus summae potet t. iis habuerunt, omnia tamen jura soli non exercuere; si fides Halicarnassensi in libro a. quitellatur, ius condendi leges. creandi magistratus.& faciendi bellum ac pacem, suisse penes Regem, cum Sc natu populoque pariter exercitum. 3. Huiusmodi limitationibus Caesa tum potestas ei reuini ripta non suit, ut non modo ex nostris dei ege Regia agentibus, sed & aliis e scriptoribus possin iiquet. Dion. lib. 13. de Imperatori baq agenς, Πασαν Sασιλεύας ἰσχυνomui regia putesialepraedui ιι:α de populo, ουκ μ ιν οπως ου βασιλευον τα ,
seri non potest, quis Romani tu regnosint. Adderrine. libri 32. O. Pωρ μοι, inquit, μονι Θις άκνιζοῦς ἡ ξαντο, Romani iterum exaeti, Quo Iubjecti esse coeperuul; licet Principes detre
ctent το κατα τήνααα Co ικον, Regii nominis invidiam. I line αὐτασχίαν eorum Imperium vocat. Idem lib. o. . αυτοκράτορα se . & quidem αυτω ε η*i ταντο. Decreverun Claudio IummamPMeputem, quam a cavillis vindicat explicatio ejusdem. lib. I. αὐτοκέατορα ἐαυτου κώ των το ut , senatus declaravit Augustum habere liborum jus ἐς sui ipsius es legum, quod quid aliudeli quam nulli subditum di absolutum 3 Exprest uis
eodem SCto ius datum Auguilo scribit. ut οσα βουλινιτο ποιο- , faceret quaecunque vellet, κροπα F οσα αν μη sουλοιτο. αη πραέη. -c quod nosset, ad hoc teneret ur. Quid hoc est, quam acta ejus nullo modo potuisse infirmari 3 quod est naturale κριτηριον summi absoluti imperii. Grotius i. t. car. y. n. I. iterum de Principibus affirmat, quod fuerint ζελευθεροι απο πσσης αναγκα ας,οαίσεως , libori ab omni necessaria lege. 'emus, non de necessitate iuris Naturae vel Gentium hieagi. Di illustris Salmas iis volebat; demus, civiles tantum leges intelligi amo vim tantum coactivaini latum, ut vult anguilitana interpretatio. tamen qui nulla civili sanctione tenetur, is est ἀιυπιυ- θυνος, a flutis; Et qui nunduam cogi potet . is nec iuperiorent nec parem habet.idemque Rex absolutus est: immota principia. Nec aliter Tacitus, quando cuncta sub Imperium accepisse Au nussum. I. ann. .s omuem potestatem a I unum calatam, L hist. t. verbolentis ut Ulp. nosteriu
d. l. r. tradit. Et Sueton. de Cato e. ιδ. in vita: Drarbitritimque omnium rerum ei permissum es. Pariter Strabo lib. ult. in . Η πασσις επετνεψεν etυτῶ την προτασίαν της ἡγημανιας, Patria
pernii Dei regimen Imperii. Ebirn νεν idem est, quod Suetoni permissum, quo.l de limplici tolerantia dc patientia nemo accipiet. qui in textu videt consensum senatus, ct irrumpentis in Curiam Populi, & irritam 14herii voluntatem factum. Et Strabo ipse serti pulum eximit, mox addens. μ, πολέμου κώ-κατι η κυe ιν βίου , Bella I Paeis Dominus, quamdiu Pi e ret, est constitutus, a quo nisi a Patria, παζοὶ τῆς γερουσίας τουτε ὀημου, a Senatu Populoque P
4. a) Fuit pars l. tituli: De speciebusCon stiis
trutionum Principalium egimus in parte I. l. . t. a.
n.s. Prima species est epistola live Reseriptum.
Imo potius rescriptum es Geuius epistola. quod sub Iet resiseries continet ubscriptionem seu an norationem. Fpistolam, V pragmaticamsanctionem. vid. Strauch. l. T.
Secutussum Krum in l. I. h. t. T Imperatorem in I. 6. Inli. de Jur. Nat. Gent. &Cixet qui epi lolamponuut, ut speciem e tribus uuam tu minam. Posse alioqui Rescriptum ita Amivit vula Seho--
Mutat sutorflatum controversiae. Non enim quaeritur, an epipola sit species uua ex tribus, quoi
ipsi concedimui in Iebotis. Ad au refriptum μ
Mummum si pistolae . quoa nos negavimus, neque contrarium iu a legatis ab Autone textibus der rehenditur. Sententia nostria fundatur in l. ulla Cod. de divers. rescript . l. i. C. de precib. Imp. OD serendis , jtinctis textibus suIoris. Sub ea continentur etiam Praghiaticae sanctiones. quae sunt Rescripta non ad rigulorum preces fisper negotiis privatorum, sed A qua idocorpus aut uel Ola. vel efficium, vel Curia, veIcivitas, vel Provincia, vel quaedam universitas hominum, ob earinam publicam fuderis precer, emanautia. l. ult. C. de divers. Rescr. Igitur quae simpliciter Rescripta vocantur. ad singulari in preces, aut etiam post magistratuum relationem. ad judices emittuntur, d. l. ult. in priprecta autem licet offerre Principi de quibuslibet
49쪽
DE CONSTITUTIONI IUS PRINCIPUM. 45
het rebus, quae prosint stipplicantibus, aut veni. um criminis indutireant. l. 7. C. de Precib. Imp. 61. Non valent, quatenus laedunt alium, aut jus alienum tollunt, ae l. 7. Nam dilationes a dubitoribus peti possunt, neque tamen rescripta de illis valent. nisi sidejussio idonea super debiti solutione praebeatur , I. . d. tu. quod si hodie in quinquennalibus, ita dictis, servaretur induciis, exigua de illis causa querendi staret. Porro, non valent Rescripta Fisco damnosa, vel iuri contrario, I. s. d. xit. Quin ipsi Imrp. talia rescripta ab o-iruribus resutari permittunt, L Laetit. Non licet ei iam supplicare Principi, post provocationem, aut definitivam sententium, vel tibi tempus appellationis cmuxit, nec quidem lite pendente tot.rit. C. ut sit. pend. vel post provoci Ratio non est Obsci: ra. quod Princeps cursum iustitiae suis Reseriptis iurbari nolit, iii b I cena litis amittendae, i. a. d. tu. quae utique locum non habebit, si judex ipse cursum justitiae obiicitat cumque litigantibus
impertiri nolucrit. Ideo Mandatis h) Principutri
non creditur, nisi per literas publice prolatas quihus adjechi lit conditio, si preces veritate uitauru r. l. r. C. de ManI. Prisc. IJ C. de diversResor. 'ideoque non dantur executioni, nisi calisa cognita, Lo.jult. CF conIr us vel utia pubi. quod de judicialibus mandatis, non de politicis imperiis, quae Magistratus c cives exequi. non interpretari debent, accipienda eta, ratio re lex tus allegati docent. Ceterum heneficia Rescriptis concessa plenissime interpretanda esse, tradit 13. h. t. quod ita capiendum eme de liberalitatibus ac indulgentiis, ne tamen exemptiones a jure
communi nimium extendantur, docet ratio. Cujac. I. Inui ι2. vide Mornata in LI. b. t,
s. Sequitur c) altera pars Constitutioianin
Principalium, Decreta, quae sunt sententiae cum plena causὰ cognitione a Principe latae, cujusmodi vivum & elegans habes in hi de his, quae in
restam. del. Qitae tali mod καν. διάγνωσιν prO-hata sunt, omniavim esseclumque juris habent, I. t. h. t. nempe,& imperialis Majestas causam cognitionaliter examinaverit, spartibur cominus constitutis, sententiam dixerit; omnes omnino
jutices, quisὴθ nostro imperiosisut . sciant, hanc esse legem non situm isti eisi ae, pro qua producta' est,hὰ ta omnibus Antilibus p verba hini Jusliniani in L 12. C. de Legib. Decretis opponuntur hi-ter locutiones, quae bifariam appellantur. Proprie dicuntur ita. quae causam non perimunt, sed
ad pros russum oc regimen litis finiendae periinent, ι. p. in . C. de Ient. π interi. Vocamur
etiam ita pronuntiationes, quae non coguitu causa pro tribunali, sed obiter de plano fiunt, i. t. β. r. h. t. quae dc legis ibi vim habere dicuntur: quam Justinianus tamen solis tribuit sententiis
causa crennionaliter examinata. Sed quid Deianius Theodosio dc Valentiniatio, qui sic in La. h. t. sua ex relationibusjudiaum in Palatii no-sri auaedoris intro tu Io negotio. fatuimus, Nec
generalia jura sint, sed leges faciant his duntaxat negotiis, pro quibus fueriuι Promulgata, rescribunt. Ergo sententiae a Principibus in quoque negotio lingulari dic .c, non habent vim legum generalium, contra quam σφρορα diserteque ilatuit Justinianus in aetin μι vlt. b. t. D. Wisten bacii. in comment. ad d. I L. refutatis aliorum responsionibus, ita distinguit, ut 'I heodositis in d. l. a. loquatur .se sententiis, qI in C. Morio Principis, ad relationem aut confultat Horem judicum, a Principeseruntur: Lea ult ma agat desententiis, quas V e Princeps do ea: sa cognoscens pronunciat, quarum alia non immerito atque diversa putanda sit ratio. Sed Pr.e ter, quod ea, quae Princeps in Consi: Ioirio statuit, nunquam minoris habeantii siquam quae solus decernit, illa conciliatica' refellitur ex LIeq.3. Ubi Theodosius idem cum collega suo sanxeriant, leges ut generales ab omnibus aequabiliter observandas esse, tantum eas, quae programmatibus publicantur, velexpresse continent, quod Primi fires cenquerint, ea, qua in certis negotiis satura tui, similium quoque causarum fata comFouere. Mox addunt; Interlocutionibus. quas in uno v
gotio judicantes protulimus, vel posea Iroferemus, non in commune prae uicantibus e ubi ipsi quoque sententias appellari Interlocutiones, quando Principes inter partes loquuntur & jus dicunt, aperte liquet. Estque mens Caesariun, everbis eorum claris . neque Rescripta neque sententius hasere vim legum, nisi id promulgatum aut specialiter ex premum fuerit, adeoque solant iis, quae tertiam Constitutionum speciem exhibent, vim legis oblinere; sive illud Ediebun
Conditionem hanc: s preeqs veritate nitantur . non amplius hodie nominatim exprimi debere, sed in unoquoque rescripto subintelligi, ex jure Canonico receptum est, e .so. X. de reservi. Mev. P. a. 46. I
50쪽
spontaneus principi motus ingesserit, εξ ouciam rationi & utilitati publicae, moribus hodiernis ap- diceret Theophilus, Aeprecatio priva- probatae, est contentanea; solis E lictis sive Haistorum, sive Relatio Magistratuiun, unde Rescri- catis quae dicuntur. vim let is αυτεμΘικως esse triapta .d Me lis mora, mine Decreta, Legis oecasD- buendam, ne jus a mutabilibus ludicantium Primnem postulaveritSi Iustiniano deinde secus visuin cipum motibus, qui saepe divertis modis asticiun- esset, an adeo stupidos fulta credamus ministros tur, pendeat. Quod eo plus, liOdic rnis moribus. ejus compilatores, ut contrariam sanctionem sub habet evidentiae, quo magis constat, his diebus eadem Rubrica collocaturi suerint' Malo constiti Principes, quique summam n Civitatibus liberis tutionem Iuli. sic accipere. ut intellesiuiri vo- exercent potestatem, rebus judicandisse dedere luerit Caesar, etsi non dictum, ita demum judi- non solere . vel si his rebus se misceant, sere id eo eata Principum habitura vim Legum universa- comparatum esse, ut extra ordinem ignoscant. lem si Principes censiuerint, ea, qua in certis aut animadvertant;quod ad legis non valere coa- negotiis salutasunt. Amilium quoque causarum sequentiam, ipsa juris Civilis regula dictati fata compsnere, ut est in L LI. Λtque illa res etiam T 1 T. U.
I. DoeIrina de objectis juris Tribur es Unico. juxta rationem methori in Is exponitur. II. Disserentia hominum in mares foeminas, ubi de hermaphrootis. III. Praerogativa Iuris inister marest aeminas. IV. De natis Eue nocituris, ubi de temporepartvsjusto. F. De illegitimis , quos non dici respectu matris. VI. Divisiones aliaperfnarum recensentur. VII. De
Monstris quid, es an occidi possint. UUere a Praecognita Iuris. Sequitur ipse deratiar vel ratione status personalis . vel respectu
tractatus Artis, cujus materiam JCti una par- rerum, quae nos faciunt locupletiores, vel modi titionis summa coinplectuntur. Omne jus, quo sive remedii, quo jus personale rei umque ads utimur, ait Gajus, vel ad Persionas pertinet, vel rimus. qui modus est Actio.
ad Res . vel ad Actiones. l. l. h. Vetus est mos lo- SCHOLIUM.quendi in Scholis juridicis . non a Veteribus ta- Spectat ergo huc principaliter jus perfectum. men, quod tris suit juris objecta, Persona, Res re quod actiones parit, secundario tamen etiam jurActio. Quid autem hujus doctrinae sit, accurate imperfectum. quale v.g. oritur ex pactis nudis. loquendo, in libro IV. Digres. cap. l. edisserui- COnc itipra not. ad tit. I. n. I. polit. q. seq. Tot mus, atque etiam ex Logica obiter demonstravi- raro haec possumur, ut Imperatorem salvemus. mus; in omnibus practicis disciplinis objectum Nam accurate loquendo modus non variat rem.
ctum esse, quod ars informat & perficit, ut in Nimis hoc argutum: In methodo artis profe- Ethicis mens humana. Doctrina objectum. esse Ato variat ejus tractatum adaeo notabilis Remedii, idem cum subjecto sive artis materia, ut in Ethi- ut es Actio, qua omnejus adseritur, consideratio. cis vitia ac virtutes. In Jurisprudentia objectum N. ADDI T. Usus est personas, sive homo, quatenus et jus tri- Misiuit hic iterum Autor duo Scholia Moersis buendum, utpote cujus gralia jus omne constitu- sic illa pariter ac responsionem Itiam reddidit tum est, t. a. v. t. vel, si mavis, actiones hirina- obsecuram. Primum Scholium respicit, quod Quinnae, quas haec ars regit & Ordinat ad scopum justi- cujusque sutor per facultatem ista expressit. aditae. objectum illud constituunt. Doctrinae obje- quod adeo sutor nihil excipit. Ego vero jam istud elum est id, quod per definitiones re divisiones in Scholium plane expunsere malum, postquam jam omni corpore juris tractatur, idque non est aliud Fura ad ritulum de Iustitia π jure jus imperfe- quain si uni cujusque, sue iacultas homini com- Etum rebei. Et quod pacta nuda attinet, eorum petens ad aliquid juste habendum vel agendum. tractatio ad ius pertinet, quatenus producunt Iam omne ius, quod ad aliquem pertinet, consi- exceptioncm cu quatenui Praetor iis arisit. Ω-