장음표시 사용
51쪽
8 EPIST. B. PAULI AD THESSALONICENSES II. CAPUT III.
pit ut pro se precentur, coindens quod servaturi sint ipsus praecepta, moisnetque ut subtrabant se a Christianis nolentibus se are quae ipse institue.rat, nee manibus labor re, quod tamen ipsemet Paulus apud eos facerat Aeavet tamen ne tales ut inimicos exsiment, sed ut fratres eorripiant.
E cetero fratres orate pro nobis , so) ut sertiro Dei currat, & clarificetur, sicut & apud vos: a. & ut liuberemur ab importunis, & malis hominibus : non eis nim omnium est fides . 3. Fidelis autem Deus est , qui confirmabit vos, & custodiet a malo. 4. Confidiis mus autem de vobis, in Domino, ' quoniam quae praecipimus, & facitis, & facietis. s. Dominus autem dirigat corda vestra in caritate Dei, & patientia Christi. 6. Denuntiamus autem vobis fratres in nomine Domini nostri Iesu Christi , ut subtrahatis vos ab omni fratre ambulante inordinate, & non secundum traditionem , quam acceperunt a nobis. 7. Ipsi enim scitis quemadmodum oporteat imitari nos: quoniam non inquieti suimus inter vos: 8. bin neque gratis panem manducavimus ab aliquo, sed in labore, & in satigatione, nocte &die Operantes, ne quem vestrum gravaremus. 9. Non quasi non habueri. mus potestatem, sed ut nosmetipsos formam daremus vobis ad imitandum nos. Io. Nam & eum essemus apud vos, hoc denuntiabamus vobis i quoniam si quis non vult operari, nee manducet. II. Audivimus enim inter vos quosdam ' ambulare inquiete, nihil operantes , sed curiose agentes . . Iis autem, qui eiusmodi sunt, denuntiamus, & obsecramus in Domino Iesu Christo, ut cum silentio operantes, suum panem manducent. I 3. e) Vos autem fratres nolite deficere benefacientes. I . Quod s quis non obedit verbo nostro per epistolam, hunc notate , & ne commisceamini cum illo, ut confundatur: Is.& nolite quasi inimicum existimare, sed corripitem fratrem. Is. Ipse autem Dominus pacis, det vobis pacem sempiternam in omni loco. Dominus si cum omnibus vobis. I7. Salutatio, mea manu
Pauli: quod est signum in omni epistola: ita scribo . I 8. Gratia Domini nostri Iesu Christi cum omnibus vobis. Amen.
52쪽
RO MANAE CORRECTIONES. V. 4. Quoniam qme praeipimus . Retinendum est praesens , praecipimus , non sutringandum praeteritum praecepimuI. Veis. II. Ambulare inq&ine. Non mutes imfinitivum ambiaiare in participium ambu
magis sonat ab inquietis, qui nullo loco stare pollunt e notat autem, inquit, Chry-1olt. hoc verbo haereticos , qui ne deprehendantur ad sua conciliabula subinde se
DEs; id eli, non omnes qui se Christia. nos fingunt, veri fideles sunt, vel ut Graeci exponunt, non eli omnium eredere, sed eorum quos dignos iudicavit Deus. V. 6. INORDINATE : άrάκνως, ἀναπτ verbum G r. militare est, significatque extra ordinem se ponere, ac sede clat te su h. ducere, & nonnumquam petulanter, ac luxuriose vivere , quo significato Ambrosus vertit, intemperanter. Mihi autem videtur alludere ad germanam significationem τὰ
αrακνω Paulus , atque haereticos notare,
qui intra Ecelesiasticae militiae ordinem se te continere nolunt, sed lese de clatsela, ducunt nolentes Ecclesiae subdi legibus , quod in castris ἀνακτοι milites faciunt ;unde ad hanc sententiam subdit, qui non
ambulant secundum traditiones quas acceperunt a nobis. V. 7. MN iNQul ETI FUiMUS . Graec. υκ si ακτιγαμεν , a verbo δεακτεῖν , de quo antea. Est etiam ἀνακτεῖν petulanter agere, quo significato hic quadrat, non petulantes suimus inter vos . v. 8. PANEM MANnu CAur Mus, id est Viximus; panis enim nomine quicquid ad victum pertinet Hebraeis intelli Hur. Luc. xiv. scribitur, cum introiset D ur in domum euiti dam Principis Pharistoris sab
hi st manducare Danem, id est prandere aut
ma re : primi Reg. I. Maleuisius , inquit Lib. Sat. iri. XX VII. Saul , qui comederit panem usque ad vesperam: ubi panis nomine omne es tabile venit, unde Ionathas gullato melle, reus est execrationis. V. II. AMBULANTES INQUIETE. Graec ἀταπτως , quod hoc loco quadrat , pro intemperanter, vel extra ordinem aliorum, NIHIL OΡERANTEs, inquit, SED CURIO EA GENTEs . Graece pulchra alluso εργα σμέεις , ἀμά περ μεγα μενους: ita reddi
potest, nihil agentes, sed satagentes; nam pro curiose, fle inaniter, atque importune quidpiam agere, etiam satagere Quintiliano sumitur, ex sententia Afrid inquit enim Lib. VI cap. lv. Aser venuste, Manlium Suram in agendo discursantem, salientem , manus iactantem , togam deiicientem &imponentem, non agere dixit, sed satagere . Et hoc proprie significat τὸ περΛργά-
V. 13. NOTITE DEFICERE BENEFACIEM
cet apud alios. V. a. IM post Tu Nis. Syr. hinolintibus. V. 3. FiDELIs, id est verax & eonstans in promissis . Co NpIRMABIT , scilicet in
V. 3. IN, id est secundum , vel cum pquasi dicat, Ut Deum ametis, & Christi
patientiam imitemini. V. 6. Iv NOMINE , id est loco . FRATRE, id est Christiano. AMBULANTE, ideli conversante. IN ORDINATE , id est incomposite , scilicet dissolutis moribus. V. 7. IN UiETI, id est ineompositi. g. 8. Ra Axl οὐ pro, alicuius. G H. .
53쪽
so EPIST. B. PAULI AD THESSALONICENSES II.
V. P. POTEςTATEM , scilieet accipiendi Bo NosTRO PER EPisTOLAM. Syr. s quis victum ab iis quibus praedicabamus. FoR- non obedit sermonibus , qui epistola eontiis MAM, id est exemplum. nentur . Iungit illud per συὶolam , eum
V. IO. DENUNTIABAM Us e verti pote-iverbo non obedit. HUNC NOTATE. Syr. iarat, praecipiebamus: sic & infra. Maretur a Lobis. ET NE COMMisCEAM lis V. D. IXQui ETE , id est inordinate. NI. id est sit excommunicatus. V Ir. IM DOMi No . Graec. per Domi- V. 18. GRATl A Do Mi NI. Hunc versum num . CNM sl LENTIO. Gar. quiete. SuuM .lsua manu scribebat Paulus subscriptionis lo- id est tuo labore partum. co. Nomen eius initio Epistolae more eius V. iq. NOTATE; scilicet ne eum illot emporis erat praefixum. eonversemini, ut statim dicitur. CONFUNDATu R, id est pudefiat. MENOCHII.
V. i5. Loco. Graec, modo . Syr. re.
V. 8. AMEN . Graec. additur . Missat'U. I. T TT sERMO DEr CURRAT, &e. ex Athenis. Syr. vero, Missa ex Laodi a id est, ut Evangelica do. Pisidiae per Tincticum . Quidam e Corin-lctrina per nostram praedieationem se liciter tho mittam dic uiat. ac sine impedimento propagetur, ae progrediatur. Si CUT ET A puo vos e scilicet,
M A R I A N AE. progressa est.
V. 2. IMPORTU Nise δεήσεις, absurdis . Uers. r. R A . UT sERMO DEilia sunt ibus, ut vertit Syrus. NON ENi M AE CURRAT , ET CLARrpICE.io MNIUM EST FIDEs; quas dicat, Mirum TUR , seu illustretur . non esse si importuni & mali homines V. a. AB rMpORTUNIs, seu inolentibus .icursum fidei conentur inhibere . quia non NON ENIM OMNIUM EsT FIDEs, quibuslomnibus datur ut credant, id est non omne scilicet nos credamus: multi salsi fratres. habent fidem, etiam ex iis qui praedica-V. 6. AB OMNI FRATRE AMBULANTEltionem Evangelii audierunt; aliqui enim INORDINATE, subtrahite vos, id est tur-icredere nolunt. hido, dyscolo, qui regulam non servat e V. I. FlDELIs AUTEM DEυς EsT, id est insolenti , ἀνάκτως . pro quo sup . Epist.iverax, & conitant in promissis , ideoque cap. v. I . inquietos posuit Interpres: sesquos in suorum numerum recepit non deis etiam hic versu proximo pro eodem verbolieret, nisi ipsi s bi deesse velint. Cossi χἀ dixit. t MAAt T vos: in fide. Cus moi ET A MA-V. 7. NON IN UIETI pul Mus, seu in-iLo o ἀπὸ τοῦ πονη- , id est a Daemone , Blentes . qui per malos homines fidem vestram lata
V. 8. NE UE GRATis PANEM MANDυ vertere nititur.
CAvlMUS, ut essemus exemplo vobis. V. q. DOMINO , id est per Domi-V. 9. AD IMlTANDUM Nos. In quo inum , per gratiam Domini Iesu Christi . scilicet ne quis otiosus aliis esset oneri. V S. Di RiGAT CORDA UEsTRA tu C Ais V. Ir. AUDI v IMUs, seu audimus: ut est R TATE DEI δ opto ut Dominus eorda ve- Graece . INQUIETE; seu inistenter , ἀνάκνως, Istr dirig/t, moveatque magis, ae magis quosdam agere , nempe qui vitam otiosam ad dilectionem Dei . ET IN paetigNTt A gunt. Nilii L OPERANT Es. Graee. pulchra Ct RisTI: de ad imitandam Christi Domi. Paronomasia est, quam Latmus sermo nonini patientiam. explicat, Mai ν ἰροαγμίino. άλλα περιεργα - ν. 6. DENUNClAMus , id est praecipi-ς, p quo noster, nihil operantes , mus. IN NOMINE DOMirui I Esu CustisTi :sed euriose a intes . Quidam se vertunt :lnomine, & auctoritate Christi, cuius vi Nihil agenter, Dd fatagentes , nam apud ces gerimus. INORDINATE: ἀ κτως , im Quinctilianum Lib. VI. eap. iv. satageretcomposite, turbulente, Ecesesam perturban- sumitur pro inaniter ageret iὸ περon. umido, & eius disciplinam . ET NON s Ecu Niseriam significat. l DUM TRADITiONEM, &e. & non secun V. II. Novi TE DEFIcERE, id est perseo dum ea quae tradidimus, eum vos in Chri is vera te in bono. Istiana fide, & disti plina inllituimus. V. rq QUOD SI Is NON OBEDIT vER- 7. SCIIas QUEMADMODUM OPORTEAT
54쪽
TE T rurTARI Nos : scitis quale exemplum ego vobis dederim, ae proinde quid vobis saetendum sit, ut me possitis imitari . NON INqui Tl pul Mus APUD vos :non suimus apud vos otiosi, & consequentcr nec inquieti, nec turbulenti. V. 8. IN LABORE, ET FATIGATIONE:vide dicta stipra epistol. I. cap. ll. 9. NE QUEM FEITRUM GRAVAREMuso sumptus ad victum , aut vestitum exigendo. V. 9. NON QUAS, NON HABUERt MusPoτEsTATEM : scilicet vos aggravandi, nam illam habebamus: aequum enim est ut ab Ecclesia alantur , qui serviunt Ecclesiae . SED UT Nos METipsos FORMAM DARE-Mus, &e. id est ut sacto nostro vobis praeberemus exemplum , quod imitaremini. V. IO. DENSNCi ARAM Us , id est praecipiebamus vobis. QUI NON FULT OPERARI, NEC MANDUCET: docebamus eos cibo, & alimentis dignos non esse , qui otiose volunt agere, nee operi manum aem
V. Ir. AMBULARE INQUIETE: μψως, incomposiue , turbulente , ut supra vers. 6.CURlos E AGENTEς: otiosos, curiosos. garrulos , dicaces, &c. V. I a. DEMUNci Avus , id est praeeipimus . IN DOMlNO IEsu CHais Tod per Dominum Iesum Christum. CUM si LE TIo: eum quiete, & non turbulente. V. ι 3. NOLITE DEFICERE BENEFAClENTEs: ne segnes fiatis, ne delassemini beneis iaciendo. U. I . UERBO NOS TRo e praecepto ne
stro , quod per hane Epistolam vobis s.
gnifico. EUM NOTATE: σηα.M. 73a, signa- ω, ut cavere illum possitis. ET NE coMMISCEAMlNI CUM hin, id est nolite conversari, & commercium habere eum illo UT CONpu Noa Tua et scilieet videns se ab omnibus vitari, & neeligi, pudeat, & poeniteat illum, & corrigatur. V. I . ET NOL TE QUAsI INIMICUMLxisTIMARE; quasi dieat, Licet vitari iubeam , tamen non propterea illum ut ini. micum habeatis, nec alpere corripiatis, ted benevole ut stat rem , id spectantes ut ad
V. IS DOMlNUs P Acur auctor , & amator pacis . DET FORIs sEMPITERNAM et semper, perpetuo, in omni loco, & tempore. Do Mi Nus stT CUM OMNIBUS vOBIS: scilicet L per gratiam sua tu . V. I7. SALUTATIO MEA MANU PAM LL, &c. vide dicta ad Coloss. ivo I 8. QUOD EST 3IGNUM IN OMNI Epis To L . Hoc signo vult Apostolus suas epistolas agnosci . quod scilicet illis manu propria subscribat
sequentem sententiam , nimirum , gratia
Domini nostri I D Christi &e. vide dista in fine ultimi eapitis praee edentis epi stolae .
Vers. r. MI ON OMNIUM EsT pmEs I i δI , est , non omnes induci DL sunt ut fidem tomplectantur nempe non illi importuni de quibus praemonui s . Non quod desectus sit ex parte Dei, qui kquantum ex se est , illuminat omnem hominem l : sed ex parte liberi istorum arbitrii, cuius est consentire vocanti Deo, inquit Theodoretus V. 3. Dorusi Nus Diar GAT, & recto tramite tendere faciat . CORDA VEsTRA IN CARITATE , graece , ad earualem DEI , ET PATIENTIA CHRIsTI imitanda; vel per caritatem di patientiam quae rectissimae &eompendiosissimae sunt semitae ad perinsectionem, ad salutem , ad caelum vos dirigat , impedimentis omnibus & reaeolis vel amotis, vel superatis: ita S. Chrylost.& Theophyl. qui cum Syro per patientiam Chrisi , ad nos liberandos & corona n.
dos vV. 6. DENUNTia Mus , id est praeeipi mus , vos is , ut alii etiam vers. io. de Iz. vertunt, UT SUBTRAHATis vos Auo MNI FRATRE , id est Christiano , AMBULANTE INORDINATE, id est vivente disso u- te, seu incomposite vel turbulente. V. Io. Qui NON vυLT OPERA Ri , seu
operi manum admovere , NEC MAND
CET, quia cibo . id est alimentis , dignus non est qui in otio tempus transigit. V. ra. CUM sl LENTro , id est quiete ,
pacifice, modeste, OPERANTEs , & manibus victum quaerentes , PANEM MANDUCENT non alienum, sed suuM , id est suci labore partum V. et . Si mis vERBO , seu praecepto , huic NosTRO NON OBEDIT , IIUNC NOTATE ;-, id eli signate , ut vobis
ab illo cavere militis tamquam ab excommunicato o dc ipse videns se ab omnibus G α vitaria
55쪽
ue 2 EPIST. B. PAULI AD THESSALONICENSES II.
vitari ae negligi , CONFUNDATUR , poeniteat , corrigatur.
V. II. NOLITE tamen propterea ipsum QUA II INIMl CUM ExisTIMARE , vel aspere tractare r sgo benevole CORRI ITE & castigate UT FRATREM vestrum , id unum i spectantes ut ad sanam mentem reduca
V. I s. Do Mi Nus auctor omnis PACIsDET PACEM LEMPITERNAM , seu continuam , cum omnibus , omni tempore , OMNI L C . V. I7. ScI8.SALUTATIO , MANU MEA PAU-xi propria litteris subscripta, in hane sor
STOLA , quae vere mea est . Et ex hoc signo poteritis meas ab adulterinis & suppo
stitiis discernere t ita S. Chrysostomus , Theodoretas, Theophylactus.
Vers. r. Dostulat a Thessalonicensibus , t ut pro ipso . pro ministerio verbi, demum pro Ecclesia orent p & ut liberemur ab hominibus impiis & inconstantibus in fide , aut qui specie pietatis
vos fallere possunt di non enim datum est omnibus ut credant, non quidem quod non possint ei edere ; fides enim homini liberaeit: tantum vult Paulus homines esse impios ex hoc etiam quod non habeant fidem : fide vero carent , quia non coope rantur Deo vocanti - Redie ergo non om nium est fides , sicut non omnium est habere aliam aliquam virtutem. V. 3. FI DE Lis. Ceterum fidere oportet
Deo: ipse enim nec decipit, nec ecterit , quoς suo sua constituit tutela . Et vero de vobis vers. 4. ego quidem Optime cori. fido scire, ut Deus in vobis, quod coepit, perficiat, qui constans in promissis est , si homo sibi non desit nam donum Dei nostram in his requirit cooperationem ; sicut eius quoque potentia requirit nostram. V. 6. DE NUNCIAM Us. Praecipit per Christum , seu in nomine Christi, ne quis vestrum turbulentus sit , aut neglecta communi disciplina turbet Ecclesiam , aut ex otio vano sibi si inutilis , aut praeter instituta vobis relicta vitam agens . Scitis vers. 7. quale exemplum vobis retia querim . Non fuimus turbulenti aut otios . nam qui talis est , cibo est indignus , vers. io. Otiosus fit inquietus , communisque ordinis inimi eus . Quae sequuntur , inculiscant recte vivendi rationem cum salutatione , qualem habuit praecedens epistola ἀ
56쪽
QUO Aco, quove rempore bac scripta fuerit Disola, non eo
sentiunt Interpretes. Quidam Laodiccae scriptam esse volunt, Draeca subscriptione persuas : cum tamen Paulus in Epipola ad C Io enses nondum eo se contulisse testetur . δίιi 1n Macedonra exarmram censent, post priora Patali vincula , quibus solutus , una eum Timotheo in Iudaeam profectus est, o ambo regiones, quibus Fυangelium praedicaverant, obierunt, ita ut Timotbeo Ephesi relicto Paulus Graeciae Provincias luseraυerit, a Macedonia incipiens, unde hanc priorem ad Timotheum misit Epistolam . Verum ea de re in argumento poserioris Epistolae redibit sermo . In persona Timothei pastores omnes se inseruit, ut quae fur eorum officia, cum privata, rumpublica, quae docendi, quae vivendi ratio erga Cirrum, domorcos , xeros , sngillatim exponat, eosque magis ut doctores, quam ut discipulos instituax. Diuitig Oosli
57쪽
M EPIST. B. PAULI AD TIMOTHEUM I. CAPUT P RIMUM.
Praee tam revocas quod T motheo tradiderat , de retrabandis quia Pam a perversa doctrina m tradenda fanar lex ob inivsos posta es: Deo gratias agit , quod eum ab Eccles.e peisecutione ad . fposolarum voeaverit e qui misericordiam eonfecutus es, ut ostendatur Dei longanimitas ad peccatorum ἰnformationem e Timotbeum monet ut strenuum agat militem
Autus Apostolus Iesu Christi secundum imperium Dei Salvatoris sostri & Christi Iesu spei nostrae : 2. a Timotheo dilecto. filio in fide Gratia, misericordia, iapax a Deo Patre, & Christo Iesii Domino nostro . 3. Sicut rogavi te ut remaneres Ephesi cum irem in Macedoniam , ut denuntiares quibusdam ne alito docerent. q. neque intenderent fabulis, & genealogiis in perminaris: quae quaestiones praestini magis quam aedificationem Dei, quae est in fideias. Finis autem praecepti est caritas de corde puro, & conscientia bona, &fide non ficta . 6. A quibus quidam aberrantes , convel si sunt in vaniloquium, 7. volentes esse legis doctores, non intelligentes neque quae loquuntur, neque de quibus affirmant . 8. b) Scimus autem quia bona est lex ,
si quis ea legitime utatur: s. ' sciens hoc quia lex iusto non est posita , sed iniustis. & non subditis, impiis, & peccatoribus, sceleratis, & contaminatis parricidis, & matricidis, homicidis, Io. fornicariis, maseulorum. concubitoribus, plagiariis, mendacibus, & periuris , & si quid aliud sanae doctrinae adversatur, II. quae est secundum Evangelium gloriae beati Dei , quod creditum est mihi. I 2. Gratias ago ei, qui me confortauit , Christo Iesu. Domino nostro , quia fidelem me existimavit, ponens in ministerio: 13. qui prius blasphemus sui , & persecutor , & contumeliosus : sed misericordiam Dei consecutus sum, quia ignorans feci in incredulitate. Iq. Superabundavit autem gratia Domini nostri ,. eum fide , & dilectione , quae est in Christo Iesu. is. Fidelis sermo , & omni acceptione dignus : sc
quod Christus Iesus venit in hunc mundum peccatores salvos facere , quo rum primus ego sum. I s. Sed ideo misericordiam consecutus sum : ut in me primo ostenderet Christus Iesus omnem patientiam, ' ad informationem eorum, qui credituri sunt illi, in vitam aeternam . I7. Regi autem saeculorum immortali, invisibili, soli Deo, honor & gloria in iaculae ia- Gulorum. Amen. I 8. Hoc praeceptum commendo tibi fili Timothee , se. Cundum praecedentes in te prophetias, ut milites ita illis bonam militiam , I9. habens fidem, & bonam conscientiam, quam quidam repellentes, circa fidem naufragaverunt: ΣΟ. ex quibus est Hymenaeus , & Alexander et quoatradidi Satanae, ut discant non blasphemare.
58쪽
ROMANAE CORRECTIONES. Vers. ν. Sciens hoc. Non scribas plurale sciem rei, pro singulari sciens. Vers. 12. Christo Iesu Domino noro . Non praeponas praepositionem in .
V. q. QUAE EsT IN FIDE: ad hane sententiam subaudiendum est, ita & nune rogo; reserendumque ad illud, Sicut rogavi;& est eclipsis frequens Paulo. V. 8. & 9. SI QUls LEGIT ME UT Α-τuR ; id est , fi quis ea ad sensum intentionemque ipsius germanam utatur . Legis autem lintentio erat per ceremonias ad
Christum deducere , & Christo nato , uni illi fidere. Qui ergo docet Christum venit. se, unique illi fidendum esse, is ea legitime utitur, non qui ceremonias immiscet: scimus ergo quia lex bona est , si quis ea egitime utatur, scientes hoc, quia lex iusto non est polita . Quidam Graeci pro scientes habent ειας, id est sciens & tunc refertur ad id quod statim praecessit, si quis ea legitime utatur, sciens hoc quia lex iusto, &c. noster interpres legit οῦδετις , id est scientes , & tunc refertur ad ro scimus ; scimus scilicet quia lex bona est, &scientes hoc quod videlicet , LEx IusTO NON EsT Post TA , id est iam iustificato per fidem Christi Dei que gratiam , non est opus lege paedagogo ac manu ducente. Vel lex, id est terror legis peccata inhibentis iusto non est posita , non quod ea non teneatur facere quae lege iubentur, di vitare quae lege vetantur; sed quia quod impii timore legis inviti faciunt , hoc iu-lli sponte obque Dei amorem. V. io. PLAG ARIIs , Graice , ις d dicuntur autem plagiarii iurisconsulti, qui aliena mancipia furto subducunt :quod furtum plagium appellant. II. QUI ME Co NpoRTAvi T iN Cll RISTO: τα ἰνόννα λωσα πῖ με χριςa , id est gratias ago ei qui me sorti fitavit , id est viares suppeditavit . Chraso noster interpres
legit εν πω τῶ et neque enim confortavit, ut
vulgo selent , pro conse latus est , sumere oporret e sed Deo gratias ago qui ad rem tanti momenti exequendam , nimirum evan
gelii praedicationem , vires suppeditavital oqui imbecilli, & minus valenti.
R. II. FlDELts sERMO, &e. id est, certa & indubitata res est , omnique applobatione digna, quod Iesus, venerit peccatores salvos sacere : πλεν enim dicimus ὀμολογήμ. Do, , id est quod compertum, exinploratum , & consessiim est, ἀπεδεχῆ a tem quod acceptionem vertit , approbatio vel acceptatio clarius dicitur.
NEM , id est persectam patientiam . Graiace est μακρουμαν , id est longanimitatem ;hoc est . ut per me se Chrillus cstenderet patientem, & longanimem in sustinendis, Ne expectandis ad conversionem peccatoribus: atque ita meo exemplo instruerentur qui eredituri sunt, Dei sperare misericordiam. V. i7. SOLI DEo . Quidam legunt μονωπι ιω γεω , id est soli sapienti Deo . quae verba si ad patrem reseruntur , intelligendus est lotus sapiens , non ex eluso filio , ac spiritu saneto , sed quod solus ipse sons sit, & principium omnis sapientiae.
V. I 8. HOC PRAEcEPTUM COMMENDO . Chrysost. interpretatur, sicut per prophetias, id est spiritus sancti revelationes in stitutus es Episcopus , ita volo, & iubeo, ut in illis , id est secundum illas bonam militiam exerceas. Nihi videtur hie se ut
I. Corinth. xiv. quod nomine prophetiae sacrarum litterarum intelligi possit cognitio: atque ita sensus erit: Hoc praeceptim tibi eommendo ut secundum praecedentes
in te prophetias, id est quemadmodum a
59쪽
puero sacrarum litterarum notitiam habes , ita te in illis exerceas , & iuxta illas bonam militiam milites.s A. AD TtMOTHau M , scilicet Ephesi Episcopum. Instituit in iis quae agere & docere debeat, ubi & multa ad Ecclesiasti eorum &saecularium mores pertinentia. V. I. SECUNDUM IMPERtuM , id est mandato . SPEI Nos TRAE , id eii in quem speramus . V. a. Di LECU . Grare. γνηψίω , id est emano, seu vero. IN FIDE , quasi dicat,eeundum Christum, seu , quem Christo
V. g. ROGA vi , scilicet sic rogo; vel , sac. ALiTER , scilicet quam docti a ime
V. 4. INTERMINAT is , id est infinitis . Quidam Iudaicas putant intelligi, alii Gen. tilicas . IN pi DE , id est secundum fidem .
. I. PORo, scilicet a peccato. BONA, se ilicet nihil tibi mali eonscia . NON FI-cτA , id est vera & sincera . V. 7. Appi RMANT ; quasi dicat , Quae differendo confirmant. V. 8. LEGi TIME, id est rite, seu bene,& ut ipsa postulat, scilicet intelligendo it. lam , & utendo . r. 9. Ios To , scilicet iustus lege non indigebat, qui ultro saceret quae lex vult. Uel Legis poenas intelligit , quae non sunt positae propter iussos . MON IURDIT is , id est qui nolunt iustitiae subdi. CONTAM: NA- Tis , scilicet vitiis. V. Io. PLAGtARris , id est qui alienos
homines surantur. V. II. GLORl Ap, id est gloriam praedicans, vel promittens. . Ir. Eo NpoRTAvIT , id est corrobo.ravit . ExisTiMAvir , id est iudicavit , scilicet iaciendo Ahostolum. MINlsTERIO , scilicet praedicationis. V. I . BLAspHEMus , scilicet in Chri stum. PERs Ecu TOR, scilicet Ecclesiae. I9; pro, per .
V. ιη. IN CHRisTo , id est per Christum , vel ad Christum p quasi dicat , Dans mihi fidem , & caritatem. V. II. FiDELis , id est certus, seu fide
dignus . PRi Mus , ia est praecipuus , vel
V. I 6. Par Mo , id est praecipue . OMNEM , id est persectam ; quasi dicat, Sin. gularem. INFORMATIONEM, id est exemplum, scilicet quod imitentur. V. II. SOLI DEO , id est qui solus est
V. 18. HOC , scilicet de quo supra in principio; vel, quod sequitur. IN TE , id est de te. PROPHETi As , id est revelatio. nes , scilicet per Dei revelationem Paulus illum ordinaverat: vel Prophetiam intelligit praedicandi donum, quod vult rite exequatur . IN ILL is , id. est secundum illae. P. I9. QUAM , scilicet conscientiam M. nam . REPELLENTE il ,2scilicet per malam
V. eto. TRADInr, scilicet per excommunicationem , quo olim exclusi ab Ec. Uesa , a diabolo corpore etiam vexaban tur. BLASPHEMARE, id est de divinis rebus male loqui.
Vers. i. T ILECTO, seu germano , vero
sed per praeditationem genito & converso. V. 3. SICUT ROGAvi TE : supple , α nunc rogo . Eclipsis frequens in Paulo.
V. 4. ET GENEALOGiis INTERMINATIS
ne intendatis , id eit quae finem non habent : nam maiores cuiusque & progenitores innumeri sunt. Carpit eos qui nobilitatem iactabant , aut maiores reserebant , ut eorum exemplo legis observantiam confirmarent . V. 3. F Nis AUTEM PRAscEpTI , id est legis, EsT CARITAS. Eo resertur tota. V. 7- UOLENTEs EssE LEGIs DOCTO.REs . Volebant legem observari , nec intes ligebant quae dicerent. Bona est lex, V. 8. Si utris EA LEGITIME UTATUR. Referens scilicet legem ad Christum. V. 9. SCIENs HOC . Alii scientes , ut iungatur cum verbo himus . LEx IUs ToNON EST PosiTA . Floc est argumentum :Iusto non est lex posita, ergo sanitificatos per Christum non astringit ; ergo iusto non est posita lex , sed sceleratis. V. IO. PLAGi AR Iis. magiarius , qui liberum emit aut vendit tum qui aliena
60쪽
maneipia suratur . Quod erimen plagium c Astra et praeciperes. NE AUT nocE- dicitur . Haec auctrina est iuxta Evange-i ENT : ne diversam ab ea doctrinam e lium , ceant, quam nos ubique tradere consue-κ. G. QUOD, sellicet Evangelium, mi.ivimus. hi est creditum, ut illud annuntiem aliis . V. 4. NEQUE INTENDERENT FABULIS 3 Gratias ei, &m Loquitur de sabulis, de genealogiis Iu- V. ta. Qui ME CONFORTA v T, CHRI-ldaicis, quales nunc extant in Talmud, ScsTor se lege , non in C Iio , ut pleri' apud Rabbinos. GENEALOGiis INTERMI-que codices habent, Graece, νων ἐνδυναμω-lNATis. Intelligit longillimas, & quasi ia- - - Drusi. finitas genealogias , quibus Maus se duce-V. II. BDELrs sERMO , eertus , indu- re ab Abraham Ostendere conabantur , ut bitatus . QUOD CHais Tus I Esus vENiT IN suum genus , & nobilitatem ostentarent . HUNC MuNDUM . Grate. Syr. M Gotth. QUAE . Es Tl NES MAGIs p RAEsTANT, Denit in mandum , ωι falvet peceatores .lscilicet altercationes cum iis qui sorte ali- QUORUM PRIMus, id est maximus, EGolquid audent contradicere. QUAM AEDIFt u M. Sed me salvum fecit , ut ostenderet .iCATIONEM DEI, MAE EsT IN FIDE Z ια PAT iEMTiAM , leu longanimita-tquam prosectum in cognitione , & culturem. AD INFORMA Tio NEM EORUM, id estiDei, qui eonsistit in fide, & pietate. ut exemplo sim aliis, & me considerantes V. I. FINIs Au TEM PRAECEPTI E T de venia non desperent. CARITAs. Probat Apollotus has fabulas , V. 8. HOC PRAECEPTUM COMMENDO, genealogias non esse consentaneas legi, &nempe quod vers. 3. est positum, ut EphesilEvangestio. Probat autem sic: Finis legis resisteret falsis doctoribus . SEcuNDUM/est parere, & nutrire fidem, spem. & ca- PRAECEDENT Es i N TE PRO Aa Tlλs . Exaritatem: atqui hae fabulae non pariant ae- hoc loco & vers. i . cap. iv. videtur deldificationem in fide , ae consequenter nee
Timothei probitate aliquid praedictum ablearitatem, sed quaestiones, & lites p ergo
aliquo Propheta. hae fabulae non sunt secundum legem , &V' Quos TR Aorni SATANAE . id estiEvangelium. PRAECEPTI: παρι γγελίαο . excommunicavi, ut inceltuosum I. ad Co-iqua voce significat Apostolus Evangelicam rimb. v. 6 scilicet Hymenaeum & Αχ-llegem, eiusque denunciationem, & praedi, xandrum , quod a fide desecerant . eationem. DE Coan E pu Ro, id est pro cedens a voluntate vacua pravis cupidita-ΜENOCHII. tibus , ita ut nihil aliud quam quod diligendum est diligatur. Ita explicat D. Au Vers. t. C Ecu NnuM 3MpEκtuM, id estituis in. Lib. I. de doct. Christiana ea p. v. his delegationem, mandatum , prae-lET CONsCIENTl A BONA. Idem videtur hi ceptum Dei ; quasi dicat, Per mandata misce duobus membris significari, quamquam Dei Apostolatum sulaepi. fi exacte velimus distinguere , eonscientia V. a. Di LEc To FιLIO IN FIDE: in qualiana cordis puritatem consequitur , ut e- fide ipse mihi tacerus, verus, & germa. eius effectus; conscientia, & testimoniumnus est filius, aemulusque paternae doctri-aanimae, sibi affirmantis se pure, & sanctenae , Sc virtutis. MisERico RDIA . Nusquam iuxta Dei legem vivere. FIDE NON FICTA, in aliis Epistolis, ut notavit Chrysost. πε- id est vera & sincera. eatur sandius Paulus misericordiam , sed mictus UIDAM ABERRANTES gratiam tantum , & paeem, idque factum nimirum caritate , & fide non ficta, &e. potat ab Apostolo ex magno erga Timo. CONTERSI SUNT IN VANILO UIUM con theum, paternoque affectu , tamquam ei verterunt se ad inanem quamdam loquaciis metuens, prasertim quod maiore misericor-ltatem, qualis esse solet haereticorum , &dia ii qui aliis praesunt indigeant , quam eorum qui scholae diatribas non aliam ob alii. eausam frequentant. quam ut scientiae lau-y. 3, SICUT ROGavi TE, &e. senten. dem apud imperitos aucupentur , qui eatia est: Velim ut illud erigum des, quodImaxime mirantur, quae minime intelli. ut saceres te rogavi r eum dilaedens inigunt Macedoniam, te Ephesi reliqui. Dasus- R. 7. UOLENTEs Esis LEGIs DOCTORES ;