장음표시 사용
541쪽
Deum Dominum mundi Omnia enim possbilia Iunt eredenti. Porro primarium ficiei mysterium, quod vobis maxime inculca tum desidero , est, quod V. s. IEsu non sit purus homo , ut E. hion, Cerinthus & alii haeretici blasphe. mant, sed etiam FI Lius DE4 . Nam
ET sANGUiNEM; id est, hic est Meilias ,
quem ut Prophetae venturum e , nostraque peccata expiaturum partim aqua di partim sanguine suo praedixerunt, ita iam venit &per aquam baptismi, & per fantuinem in
cruce profusum expiavit, purgavit, redemit mundum. NON IN AQUA SOLUM, ut Io.
annes Baptista e cuius proinde baptismus inem cax suit ad expianda peccata: sEDrv a. A simul ET IN sANGui NE suo , G iu Diritu, ut nonnulli Greci codices aQ-dunt: baptismus enim a Christo institu tus expiandi peccata vim habet a Spiritu sancto ex merito sanguinis, id ea pallionis Christi. Unde & Spint Tus sanctus quo.
que inter alios omni exceptione maiores telles, TESTIFICATUR. quod CH RisTus sitv Rixas. id est verus Deus, nempe Dei Filius, qui qua Deus, est Verbum , ideoque veritas & sapientia Patris: qua homo, est verus Messias , Dei legatus, & infalli-b: lis interpres voluntatis divinae. V. 7. Quo Nix M inter plures testes mi I su Christo TΕsTIMorelu M DANT quod si Fitius Dei verusque Messias, primarii suΝTlex: TREI IN CAELO , seu de caelo , PA
personae, licet natura & ementia divina ,δ consequenter intellecta, locutione & testificatione de Christo non sint nisi quid UNUM. Graeca Complutensia & Regia ha bent . hi tres in unum sum, id est in unam
eamdemque erantiam & tellificationem coeunt & conveniunt.
Notat S. Hieron. f hunc septimum versum ab infidelibus, id est, Arrianis translatoribus, quod nimis aperte comprobaret mytterium S S. Triuitatis & divinitatis Christi , erasum suisse e nonnullis Graecis eo dicibus. Unde non legit hunc Syrus, Clemens Alexaudrinus , Beda , Oecumenius &quidam alii , quos citat Franc. Lucas g . Sed correctiora Gratea, & omnia Latina,& S Cyp. Athanas. Hieron. ceterique Pa. tres, quoa citat Milarminus 5 , denique
Cone ilium Lateranense, eui etiam Graeci
intersuerunt, eonstanter eum retinent: ne
que licet amplius hac de re dubitare, maxime post decretum Cone. Tridentini ; tu. bentis hane epillo lam pro Canonica recipi cum omnibus suis partibus, prout in E elelia Catholiea legi consuevit, & in veteri Uulgata Latina editione habetur. Porro testimonium , quod Chriso tamquam veto Messiae & Filio Dei perhibuit Pater , I erbum oe Spiritus fantitas , primum sui tin baptismo Christi, quando instituente illo uaptismum novae legis consormiter praedictionibus Prophetarum k, Pater publica voce de caelo proclamavit, His es filius meuς dilectus, ipsum audite, & Spiritus sanctusui eolumbae specie super i plum descendit. Secundum in pallione , morte & resurrectione Christi e Patre de caelo proclamante , Et clarifcavi, iterum elarificabo: Filio eoram tribunali Iudaico 3c Romano palam contestante, se Messiam & Dei Filium esse, & mox consummante omnia quae Prophetae I de Messiae passione, morte de resurrectione praedixerant: Spiritu sancto tot tamque stupendis miraculis ae prodigiis eorda etiam obstinatissima percellente . Ter tium in missione Spiritus sancti die Pentecostea & dei neeps in discipulos Christi Se
alios fideles , quando conformiter oraculis Prophetarum m & promissis Christi Spiritus laudius det caelo in forma linguarum ignearum a Patre & Filio missus, toti orbi notum fecit, Christum , uti ipse toties dixerit esse Dei Filium, Mema 8c salvatorem mundi. En tres testes caelestes ac divinos in unam hanc veritatem tam multiplici. tam certo , tam liquido testimonio conspirantes Eii pari modo V. 8. Etiam TREs IN TERRA , QUI eiusdem veritatis certissimum luculentissimum
vi; nempe AQUA baptismalis emundans &extergens peccata: fANGuis in morte proinsusus, redimetis mundum universum e ET
Spi RiTus sancti charismata tam profuse fidelibus commuaicata in Pentecolle & deinceps : ita fere S. August. Ambros. n Oecuismenius, Lyranus Zc Glossa. Cum enim haec omnia non humanae, sed divinae sint virtutis , Sc tamquam Messiae propria , per Messiam a Prophetis o praedicta sint complenda ι liquido testantur, Iesum , per quem completa sunt, esse illum quem Prophetae
542쪽
praedixerunt, Messam Ze Filium Dei. ET
NI TREs in terra testes, aqua, sanguis, σSpiritus , UNUM quid sUNT , nempe concordia testandi di Winitatem Christi . Non igitur tam arcta unitate, atque Pater Verishum, o Spirisus , qui unitate etiam natura unum sunt, inquit S. August.
TEM EI Us , R eonforme nutu i , seu te ei ipsius, nempe quidquid ad Dei gloriam &salutem nostram conducit. Et iane experientia ipsa V. II. SCIMUs Quo D PETIT io NEs, seu postulata talia , certo de insallibiliter An sors ABEMus & obtinemus e nee pro nobisiis V. 9. Si TEsTIMosiuM duorum vel tri- psis tantum, sed Ze pro fratribus nostris , um HOMINUM in unam eamdemque veri- l Undetatem conspirantium admittimus, & ut le-l V. I 64QUI sclT FRATREM suUM PEC-gitimum ae validum Accipi Mus, multo mal CARE, dummodo p EeCATUM NON B Alagis admittere debemus TEsTIMO Ni UM DEil MORTEM, . id est dummodo non indueat per sex supradictos q testes nobis exhibi-l certo certitudine morali aeternam mot-tum : quia divinum testimonium infinitisitem , eo quod sit quasi insanabile, seu in- partibus M A Us EsT humano, si ve dignita. l corrigibile ; pETAT pari fiducia vitam spitem Ec auctoritatem testantis, sive verita- ritualem gratiae reddi tali statri , ET DA-tem dc e et litudinem rei testatae considereial ITUR Ei . Sed an tale est aliquod pEccx-EII enim Desus per essentiam verax, aee sTUM AD MORTEM ὶ Fli sane: nempe quod.que prima & summa veritas: omnis avremio b sui enormitatem dc coniunctam ol, sti- homo mendax. QUONIAM Hoc, id est hocinationem est quasi immedicabile , saltem autem, EsT TESTIMONIUM DEI , QUODliuxta praetentem rerum statum , 3c commu-MAt Us omni humano, moNlAM; graece,inem Dei legem , & per ordinariam gra-ςaoI, TEsTIFICATUs xsT per sex supra di, tiam quae ea litus dari solet. Sicut vulnus.ctos testes. DE Christo, quod nempe sit Divel morbus ad mortem vocatur; qui aegro- litis suus 8c verus Messias. tanti mortem corporalem via ordinaria in-U. io. Qui permotus hoc divino testi- fert, cuius proinde desperata est curatio .. monio, CREDIT m Fi LiuM DEI , leu miTale peccatum diei potest omne illud ita Iesum, HABET TE TlMONlUM illud DEIlquo quis obstinate perseverare intendit uia IN sE pro veraci, liquido δι certo . QVlique ad mcrtem : proprie tamen S. Ioanne. NON CREnt T Fitio tamquam Messae & notat hic apostasiam a fide ad haeresin vel: Pilio Dei , is MENDAcEM paci T EUM , ad idololatriam' Quod ut enorme pecca nempe to Filium, quam Patrem & Spi- tum et , ita, quia ex certa fit scientia de ritum sanctum. QUIA TESTIMONIUM quo malitia, opponens se directe Christo Se Deo, a quo soli, speranna est curatio m merito peccatum inerιrabile ideoque ad mortem vo- extur : Se se etiam Christus Pharisaeorum obstinatam infidelitatem vocat peccatum ad mortem: Ioan . v m. 24. Si neu credideritis quia ego sum Messias , moriemini in peeesto υessio. Et S. Paulus impossibile ait apollatas renovari ad poenitentiam . Et tam ipse quam Petrus, udas, oe Ioannes t in epi stolia suis passim in hoc peccatum invehuntur . Et sic sere hunt locum exponu tori genes, Cyprianus, Hilarius, Hieron. Aug. Oecumenius, Bernareus, Bonavent. S. Tho mas, Gagneius, Suareet , a Ualentia υ, a. Lapide δc alii. Nou Dico & non impero UT .ls Daum ROGET PRO ILLO taliquia non audeo polliceri quod vitam tali aestis autur Iesum e Te filium Dei &. Meusam, NON CREDιτ, quia non halet illud in se pro vero : liquido Ze certo, sed pro incerio, dubio & fallaci . quod est extreme blasphemum de iniurium divinae male
stati, δι infallibili veritati. Sed eredat qui
volet, NU. Ir. TEsTi MoviUM hoe non solum
Christo honorificum sed de nobis perutileia pernecessarium nos ambabus ulnis amplectimur: Quoui A M. vi TAM de selicitatem AETERNAM DEDiT N Bis DEUs IN FILto,
seu merito Filii Eius cui. hoe testimonium datum est adipisci
V. ID QUI vero per fidem, amorem Scobedientiam MAZET FihIUM redemptorem fi bi & Mossiam, MAE ET V TAM r gratiae
in re, gloriae in spe . Et hic est primus .impetrabit. Sic Ieremiae vir. I 6. Iciliora fructus vivae fidei di caritatis. Sacundus est ἰ:νe prs populo hoc , quia non exaudiam tσ . V. iq. Fi Duci A impetrandi a Deo quid-l Sed an, o S. Apostole , prohibes rogare quid PETIERI Mus sLcuNDMM voLUNTA-pm taliὶ nequaquam, respondet S. Bero r-υ dus: Disi mi
543쪽
Ic sit hoe supremum monitum meum: V. xi. CusTODITE vos A sIMUL ACMi idolorum, seu adorandis, seu adornandis et nul :um eis officium , nullum obsequium . nutium honorem praestate : nolite per ea iurare: nolite eis immolata comedere, nolite ulla ratione cultui vel laudibus eorum vos immilcere. Quod monitum Christianis tum temporis inter amicos, immo parentes, Gentiles A idololatras assidue versantibus erat pernecessarium , ac proinde acrius inculcandum, inquit Didym.: Oecum. Lran. & Caietania
eust Imma gema qui illum amato & si non praesumat orare, saltem ne desii sat plorare :quia exemplo κ Martiis: & Magdalenae , humilitas, lacrymae , verecundia & Ad saliquando recipit , quod oratio nan praesu
NON PECCAT, Hoc supra F explicui . Et hic est tertius fructus vivae fidei & gratiae, set licet praeservatio a peccato , saltem grauiori & mortali, & eonsequenter a vi &potestate maligni , id est diaboli e quia GEMERATIO DEi , id est nativitas nova ex Deo, metonymia. Porratio, pro gratia regenerante qua sit filius Dei, CossER-vAT & praeservat EUM . QVomodo Chrisius diabolum exarmarit & enervarit , vide Cassian uni Sed epilogum iam audia.
V. I P. SCIMus, o Christiani , & hoenobis eli summo solatio, quod per fidem& gratiam nati su Mus Εκ DKo, filii A
heredes illius t cum ex adverso MUNous l TUS IN MALIGNO post Tus sit id est
mundani omnes sub misera & tyran0ic 1 - . ---. - diaboli ut Hugo, Dionys. & Glosia ex ibios. Lib. X. in cap. xxii. Lucae. ponunt; in de peccati ut Ambros. aa , c. Hie ad vetL I. annotatis.
Oecumen. Beda de Lyranus 3 potestate ac dominatu oppressi iaceant . Hoc vero beneficium nacti sumus meritis Christi , qui missu Patris V. ro. UENIT in hunc mundum , ET DIT Noars δεπινιαν, id est sENfUM , ut Noster vertit; Uat ablus mentem , Syrus , intelligentiam, seu mentis illustrationem &cognitὶonem e Clemens Alexandr. id de fide exponit, ut per eam certo Se firmiter COGNOSCAMus v ERuM DEUM. unum inessentia, trinum in personis: hc per eam-cem fidem ae gratiam si Mus ies v ERO F Llo Eius pro nobis incarnato , sicut pal. 1nuea in iste bb, rami in arbore , a qua succum de vitam continuo haurimus. Ric Filius aeque ae Pater, RςT v ERUI DE Us,nm participative, sed substantialiter ; non adoptione, sed natura, inquit S. Cyrillus, Athanas & Ambro L ee Idem Filius est e- q. v. MNis QUι CREDιT . primum
tiam vi TA AETE 2NA, tum formalis sua , t bonum, quod nobis oritur ex tum eausalitas nostra , si ad finem usque fide visa 5e per dilectionem operatricem m, vitae nostrae ire eo permanserimus per con-ieli spiritualis nostra nativitas, & per iusti stantem fidem, spem , . caritatem. Hue est i ficationem adoptio ad haereditatem . Inhon
lant, te solum verum Deum , σ qtiem ini-AIι Iesum Christi.m. Ante omnia autem , cognoscimus, vers. a. Ita esse cogno scitur , cum in observatione mandatorum Deum iα .proximo diligimus . Nee cert
544쪽
vers. 3. sint gravia eius mandata per caritatem hanc amanti; & nraesertim si ea
conseras cum onere veteris legis . Multo
minus sunt impossibilia , ut hodie blasphement haeretici. V. q. QUONIAM OMNE . De victoria mundi agit. Fideles nati ex Deo per fidem& caritatem vincunt mundum , hoc est , mundi concupiscentias domant, unde fit ut sacile observant mandata. Latet hic proba tio prioris partis , scilicet non esse gravia praecepta, quia victa est reluctans concupit centia , quam debellat servida fides spe.
V. 6. Hic EsT, Qui vENiT . Hic & versu decimo duplex videmus testimonium: unum de Chiillo Deo & homine; alterum de no is, quod est unum ex bonis , quae resultant ex viva fide in Deum. Iam ergo quia dixit vers. s. vinci mundum per fidem vivam , digreditur inde paululum usque ad versum decimum, docens Christumcise praecipuum victorem , domitoremque mundi; dc eundem esse verum Deum &hominem, qui ad nos venit PER A UA MIT SANGUINEM, ut sanguine redimerct , di per aquam baptismi expiaret. Non ergo per aquam solam, quamvis id potuisset ,
sed etiam per mortem suam , ut amorem ostenderet magnum. Hune vero esse verum
Messiam & Christum , Deum & hominem testatur Spiritus Sanctus, ut subdetur. R. 7. QUONlAM TREI sUNT. Sensus est, omnes tres personas Trinitatis perhibere Angelis & hominibus testimonium de Chri . so; nempe quod sit verus Messias ,& Dei Filius. Hoc Pater testatus est in baptis. o, Matth. I ii 37. & in transfigurati ne . Matth. xvii. s. his verbis ; Hie est Filiar metis dii tias . Porro filius hoc signis di Prophetarum te limoniis approbavit. Denique Spiritus Sanctus id testatus est in die
Pentecostes . ET HI TREs UNUM sUNT essentia & natura. V. 8. TREs suNT QUI TE TIMONIUM .
Aliam profert pro veritate Christi Trini- atem , sed creatam . At cur Latinus non dixit tria ex Graeco textu sorte qui a te. stes intellexit, aut per prosopopoeiam, quasi tres personas esse finxit. At quaenam est haec creata Trinitas λ Spiritus sane , aqua, ἐκ sanguis. Nam spiritus ex communianterpretatione P est, quem Christus clamans emisit in cruce , clamor moribundi
eui solet vox deficere ) miraculosus est runde denotabat Christum mori non ex infirmitate, sed quia voluit, dc hλbere mortem in suo arbitrior quod agnovit Centurio Mar. x U. Vere, inquit, 'lius Det erat. Hic ergo spiritus sic emissus, est primum ex tribus in terra testimoniis. Duo reliqua testimonia sunt aqua & sanguis e latere Christi; unde apparuit eum vere esse hominem . Et haec tria unum sunt , nempe in untim de idem conspirantia , ut ollendant Christum elle verum Deum & hominem : sc testatus est Deus. V. 9. SI TEsTIMONIUM HOMINUM. Dci testimonio valde alsentiri debemus, cum e tiam humanis testimoniis assentiamur . Et qui eredit vers. ro. Filium Dei, reperiet etiam in seipso hoc testimonium Sicut e contra qui non credit , facit Deum mendacem , quia non admittit testimonium divinum.
Quaeres quid si eredentem habere in se testimonium Dei Certe qui habet in se
rem tellatam : fides nititur auctoritate . CREDi T. Graece, in praeterito, πεπίτευκεν.
Longe hoe abest ab inani fiducia Novatoris. Hie de assensu agitur, &ohiectum estres revelata a Deo: non vero praedestinatio Novatorum: vera fides est credere , non vero sperare: multo minus est sperare se praedestinatum a V. II. ET HOC EsT TEsTIMONIUM . Inter alia bona , quae obveniunt illi, qui, ut par est, credit in Christum, est vita aeterna nam hoc etiam testatur Dens, nempae Christum redemptorem nostrum attuli ite nobis vitam aeternam. Hoe ipsum explicat usque ad versum decimum quartum sede vera vita lalc in re per gratiam , 3c in
spe est gloria . Sic qui habet Filium vers.
tr. adhaerendo ei per amorem Sc ob dientiani , habet vitam illam , quae iam explicata est. U. I . HAEC EsT rinucia . Iam ἐe fiducia in Deum, quae est aliud bonum nascens ex recta in Deum fide. Est vero fiducia spes impetrandi quod petimus a Deo taFides parit fiduciam , si cor nostrum nos
non reprehendat, ut dixit cap. II l. vers.
23. Addit nunc si petierimus tecundum voluntatem eius, & legem V Io, Qui sciT FRATREM . Dixit da fiducia impetrandi . Excipit cum oramu
545쪽
quasi diceret . Non audere se permittere certam in hoc peccato veniam: non qui dem quod sit aliquod peccatum irremissibile, sed sint aliqua peccata gravia, ut per dimellis sit impetratio veni aer & tale peccatum dieitur esse ad mortem . Nec multum ab hoc genere peccatorum abest apostasia & haeresis. Hi ne vers. t . distinguit duplex genus peccati. De eo qui natus ex Deo non peccat , vide cap. IH. 6.
V. I9 & eto. Mi Mus . Ultimum quod refert bonum proveniens ex fide gratiamia earitatem habente , est praeservatio a gravi & mortali peceato, si vult homo sequi ductum gratiae. Addit hie mundum totam esse malignum, hoc est in mundo a.
bundat malitia: nee propterea vult omnes esse peccatores.
Quales ergo sint verae fidei & vivae eia tellus, satis hoc capite apparuit : ex qua tota disputatione patuit Ioannem constan inter loqui de fide, quae eum earitate & dilectione coniuncta est , quippe quam ipse tantopere hic requirit, & per totam Epistolam commendavit. Secundo hic certum est, Ioannem loqui de homine sequente
ductum huius fidei , dilectionis & gratiae ,
quoties docet talem non deficere, non peccare, sed manere in gratia : immo, uti supra dixi, in sensa composito non posse sic operantem peccare. Atque hine est illud tertium de conservatione gratiae per longum tempus, seu conservatione diu sive lapsu gravi.
546쪽
Electam bane eiusque flios tu earItate oe fide confirmat, ne ab haereticis seducantur: idque paucis; cetera servans donee ad eos veniat. ENio R Electae dominae, & natis eius, quos ego diligo in veritate, & non ego solus , sed &. omnes qui e gnoverunt Ueritatem, a. propter veritatem quae permasnet in nobis, 3c nobiscum erit in aeternum. 3. Sit V biscum gratia, misericordia , pax a Deo Patre, & a Christo Iesu Filio Patris, in veritate & caritate. q. Gavisus suin valde, quoniam inveni de filiis tuis amisbulantes in veritate, sicut mandatum accepimus a Patre. s. Et nunc ro-SO te domina, non tamquam mandatum novum scribens tibi, sed quod habuimus ab initio, sa) ut diligamus alterutrum. 6. Et haec est caritas, ut ambulemus secundum mandata eius. Hoc est enim mandatum, ut quem adis modum audistis ab initio, in eo ambuletis : 7. quoniam multi seductores exierunt in mundum, qui non constentur Iesum Christum venisse in carnem : hic est seductor, & antichristus. 8. Videte vosmetipsos, ne perdatis quae operati estis: sed ut mercedem plenam accipiatis . 9. Omnis qui recedit, & non permanet in doctrina Christi, Deum non habet: qui permanet in doctrina, hie & Pariem & Filium habet . Io. Si quis venit ad vos , & hanc doctrinam non affert, nolite recipere eum in domum , nec AvE ei dixeritis. II. Qui enim dicit illi AvE , ' communicat operibus eius malignis. 12. Plura habens vobis scribere, nolui per chartam & atramentum : spero enim me suturum apud vos, & os ad os loquio ut gaudium vestrum plenum sit. I 3. Salutant te filii sororis tuae Electae.
547쪽
ROMANA CORRAc Tro. i Quod subiiciunt quidam libri, Finxi vobis M is aio Domini non confanaami. Uers. D. Cemmantem operibus eius maliguis' ni, Patres ut superfluum praeterierunt.
G Α G N AE I. hoe loeo exeommunicationis saeuitas intelis ligitur, quando haereti ei interdici domo &Vers. I. CENIOR ELECTAE DOMINAE . salutatione iubentur 2 nam ita extra homi.& a. o Graec. scholia multis confirmantinum commercia sunt Ec communionem . hane epistolam Ioannis sequentem , esse Similiter dicit Paulus, haeretistim hominem Ioannis Apostoli dilecti a Deo , atque linipos unam sir alteram conreptionem devita .
contrarium allata argumenta solvunt . Se- R II. ECCE PRAEDIxI vOBIs . Haec veris niorem autem sive Graeco voeabulo πρις-lba ab hoc loco usque ad is PLURA I A. βυνιρον aiunt vocari, sive quod iam prove.1Bms, &c. Graec. quae nunc extant . noncta aetate, sive quod episcopus esset, & e-lhabent; quod vero sequitur , SpERO MEpiscopi in primitiva ecclesia presbyteri vo-lFUTURUM AD vos, futurum dixit pro veniscarentur: eritam vero dominam sic dictiturum i nam Gr. eliaiunt Graeca scholia, vel a nomine, quod fortasse ita vocaretur, vel quod electa a S A. Deo esset: electae ergo domina ET NATIs Eius , sive liberis, &e. Quod autem inter- E caritate, veraque doctrina, & hae Pres vertit , QUAE PERMANET IN voais O rela. ET VOBISCUM, Graca quae nunc extant, M. r. SENIOR. Graec. presbier: quo n habent--πιν, χ, ωγ' uitaῖν, id est in nobisimine signi ficatur etiam Episcopus . ELE-cr nobiscum: interpres legit, i ών, facilislcTAE. Nomen sorte proprium t vel quasi est lapsus v in ,, & eontra. dicat, Electae a Deo. Hieron. putat Eces eis V. 7. MULTI SEDUCTOR Es Exi ERUNT ivlliae scribi. NATis , id est liberis . Is vllis UNDUM . Interpres legit , id est RiτATE , id est vere, vel in Christo , qui exierante Graece hahent ἰiσαγον, id est est Ueritas. ν ierunt: neque multum resert ad sensum , t V. a. VERITATEM, scilicet doctrinae. ut dicantur exiisse qui prius latebant. Qui l ι'. 3. IN v ERITATE , id est eum veria CONFlTENTUR, inquit. IEsUM CHalsTu M tate , scilicet fidei. UENIS E N CARNE, quidam codices habent, V. q. IN ORiTATE, id est perfecte, seu Qui non constetur Iesum venisse in earnem, sancte.& iungunt eum sequentibus, HIC Es T sE- V. 6. IN EO, scilicet mandato ς vel , DUCTOR, & hoe modo Graeca secus habe- quod auditis, vel Christo.
bant quam nunc: quae enim nunc extant. V. 7 Ex IERUNT. Gram. introierunt. IN in plurali habent νμολογέννει r quamquam CARNEM; pro, in carne ἰ seu, cum carne aptior videtur connexio legendo in singu- V. 8. UIDETE v SMETIPSOS pro , calari et qui nοα confitetur, hie seductor es. vete vobismetipsis . EsTis , scilicet hactenus. V. 8. UlDETE vos METlpsos NE PERDA. V. Io. QVis, scilicet talium doctorum . . TIS. Hoc loco pro perdatis , operati e- Avu, id est salutem. Ris , accipiatis , Graec. quae nunc ex- V. Ia os AD os; id est praesentem praeotant, habent in prima persona perdamus, sentibus . Loqui. pro . locuturum. UE- operati sumus, accipiamus, quamquam ni . sTRUM . Graec. nostrum. hil ad sensum resert. i V. 13. ELEcTAE, scilicet a Deo et vel V. O. Nol. i TE EUM REcipERE IM no. est etiam id nomen proprium. MUM, NEC AvE Et D IxER Tis . Vel ex
548쪽
O Sie se vocat propter aetatem , aut quia erat Episcopus o saepe Effcopi se vocantur. ELECTAE . Aut nomen eius erat; aut quia satis nota , non exprimit nomen. Diligo te & filios V. 2. PROPTER v ERITATEM UAE PERMANET IN Nonis. Aliqui codices Graeci& Latini in tiobis & via seum. V. 3. Si T. Grare. erit. U BlSCUM GRA- TlA, MIsERICORDIA, p Ax , id eli omnis selicitas sutura & praesens. Hoc mando,V. 6. UT QUEMADMODUM AUDIsTIs ABiNITIO , scilicet eum Evangelium accepi. si is, in eo perstetis. V. 7. QUONIAM MULTI SEDUCTOR EsEx IERUNT. Gotth. prodiertint . Graec. iu- pressi sunt: noster , pro , εγηλθον Iegit: facilis mutatio . QUI NON CONFt TENTUR . Robertus affert codicem Graecum qui legit, s qtiis non confitetur Iesum Chri- sum in carne venissa, hic es seductor. Conis nexio sententiae satis apta. V. 3. UIDETE vos METl Psos , NE PEDDATis. Commodior lectio quam Graeca , ut ne perdamus quae operσti fumus , sed a cipiamus . Uerum codiceς craeci variant . Robertus quatuor affert , qui haee verba ut nos in secunda persona habent . Qui secus docet quarn accepistis, V. 2o. NEC AvE EI DIxERITIs: sic anathemat sic Paulus, Haereticum hominem putprimam o secundam correptionem devita , ad Tit. Hi. vers. IO. V. I 2. PLURA HABENς. Antei haec verba multi codices etiam Gotth. habent, Ecce praedivi vobis, ut in die Domini non con-Dudamini. Sed Correctores id reiiciunt ,
aut obelo notant. SpERO ENlM ME FUTURUM APUD vos. Gotth. υenturum adetor: se Graeca. UT GAUDIUM PEsTRUM. Graec. nostrum sit plenum . V. I l. SALUTANT TE FiLII QRORIS
TUAE ELECTAE. Gotth. Electa . Recte, si codex alius consentiret.
Vers. I.ψEmo R et πριωβύrερος , id esto probνter, o senex : ponitur positivus pro comparativo, ideoque vulga -
tus dixit Senior , nam Ioannes omnibuς Apostolis superstes, omnes Episcopos, ut dignitate , sic etiam aetate superabat. ELE.cTAE DOMINAE. Electa videtur esse nomen matronae alicuius stc appellatae. Serais rius tamen, & alii, probabiliter putant nomine Electae Ecclesiam aliquam intelliis gi . Quos EGO DILIGO IN VERITATE ;scilicet relicionis Christianae. V. 2. PROPTER VERITATEM QUAE PER MANET iN Noa Is ἱ id est , diligo eos in veritate, quia ipsi constanter adhaerent v ritati Christianae, & caritati , quae permanent nobiscum in hac vita, & porro permanebunt in caelesti gloria. V. 3. ET Pax et nomine pacic mos est Hebraeis omne genus prosperitatis, & se. ite itatis significate, ut saepe dictum est . IN PERITATE, ET CARITATE , id est ut permaneatis, & crescatis in veritate, &
V. 4. INvENi DE FILIIs Τυis, id est inveni filios tuos. AMBULANTES IN vERr TATE : vitam instituentes ad normam Evangelii. A PATRE : a Deo Patre , qui per Christum Filium praecepta dedit vivendi , dc regulam recte sentiendi. R. 3. NON TAMQUAM MANDATUMNovUM : mandatum enim dilectionis , de quo hie loquitur Apostolus, est mandatum vetus , quippe legis naturalis, & datum etiam Hebraeis in veteri lege, Levit. XIT.i8. SED QUOD HABU lMUs AB INIIIo equemadmodum ab initio Christianismi instituti sumus. V. 6. ET HAEC EsT CARITAs, id est in hoc cernitur, in hoc consistit caritas. Hoc EIT ENIM MANDATUM; scilicet earitatis is UT QUEMADMODUM ab initio Christi aianismi instituti estis. IN EO AMBULETIs tia veritate, & caritate Christiana progredientes . V. 7. QUONIAM MULTI SEDUCTORES ,&e. quas dicat , Monui ut in mandato veritatis , di caritatis perseveretis, qu:a multi seductores exierunt in mundum , qui hanc veritatem, & Christi caritatem conantve evertere. QUI NON coNFITENTUR , & e. qui Christi adventum , & incarnationem verbi negant. HIC Es T sEDUCTGR , ET
ANTI HRiset Us; quasi dicat, Quisquis ita sentit, & docet, impostor est , & Antichristus, id est , Christo eontrarius, &praecurior Antichristi venturi in fine mundi.
549쪽
vete vobis. NE PERDATIS MAE OPERATI MIis: ne bonorum operum hactenus factorum , i cturam faciatis. PLENAM :copiosam , abundantem. V. 9. DguM NON HABET: amicum, aut patrem. Hic ET PATREM, ET FILIuMHLE ET O & eonsequenter spiritum sanctam , qui est amor, & nexus Patris, &Filii .
V. Io. ET HANC DOCTRINAM NON AFFERT: sed illi contraria, & repugnantia docet. NEC AvE Et Dix ERIIis : ne salutate quidem eum, qui est huiusmodi.
MALlo Nis: quia, scilicet, salutando haere. ti eum salsa dogmata spargentem , videtur dormati, di haeresi eius savere, ei applau. 4e te, & errores illius aliquo modo proba.
re, quem amice salutat. V. D. NOLUI PER CHARTAM , ET ATRAMENTUM: nolui Chartae committere.
Os An os, id est coram . UT GAUDIUMVEsTRUM si T PLENUM, id est abundans,& exuberans. Viva enim vox doctoris , praesertim talis qualis erat S. Apostolus ,
longe plus gxudii, doctrinae, pietatis, &consolationis erat allatura , quam vox moris
salutam te filii sororis tui, tui, inquam , quae es Electa. Unde Biblia Gothica, te- ire Mariana legunt, Setlutant te filii sororis tua Electae, id est o Electa , in vocativo casu . Qui putant nomine Electae significari Ecclesiam aliquam, ita interpretantur, quasi dicat. Te, o Electa Eeclesia, Corinthiorum verbi gratia, salutant filii soro. ris tuae, scilicet, Fideles Electi Ecclesia Ephesiorum
Vers. r. C ENIOR omnium tum aetate , O tum dignitate agebat enim
tum Ioannes annum vitae 97. a , A
solis omnibus solus superstes o Graec. πρεσβειε e seu presbier: quo nomine etiam Episcopi tum temporis appellabantur, te si e S. Hieronymo , utpote ceteris ut dignitate , ita plerumque etiam aetate praecellentes : salutem dicit, & fauila omnia adpre-
eatur ELECTAE DOMI: AE ἰ Graece , ἰκλἰάκνη κ .'α. Quod Ecclesie alicuis 3 Λ sanae, in qua Eeiebat Gaius eui tertia epillota inscribitur , cognomen iaciunt Oecumen.& Serarius . Sed hoc refellit sequens ad Gaium eodem tempore data epi:lola, ubi vers. 9. Ioannes sat indicat se non seripi ille sicilesii illi in qua erat Gaius. Unde alii passim censent particularis matrOnae nomen este , vel proprium quale est
Iulia, Ch sina , Margarita, m. vel
certe ei appropriatum, v. g. Ob eximiam nobilitatem , dignitatem , virtutem vel onficium i sorte Diaconi sLe , vel praesectae Diaconissarum, ad quod electam arbitratur
Lyranus, Clossa & Thomas Anglicus. Sicut enim Diaconi b praesecti eleemosynis vocabantur Eleoli, ut & nune Episcopi
recens creati, sed necdum conlecrati : ita Diaconissae vocabantur Electae , inquit Cornelius a Lapide . Lucius Dexter e Electam hane proprio nomine vocat Divi fiam, Espe icaus Drusianam . Causam ha te matronae scribendi videntur Apollolo dedisse Ebion , Cerinthus, vel eorum emi iasarii Gnostici, qui se in dominae huius , utpote primariae & potentis , familiam &animum per cuniculos sensim insinuare te tabant, ut eam & per eam ceteros Christianos in suam haeresin pellicerent, ut familiare erat haereticis per seminas , teile S. Hieronymo d, haereses suas propagare . Unde Apostolus severe vetat e huic matron e , ut ne vel Ave eis dicat , vel in domum recipiat. De NATis huius dominae scribit Clemens Alexandr. virgines fuisse,
quas domi suae singulari eura fovebat &inlli tuebat: uti Romae Flavia Domitilla sub idem tempus , & pollea ConstantinoposiPulcheria Augusta, & aliae alibi, de quibus noster Raderus f. Sed non solas virgines filias, velum etiam filios hic compellari patet ex relativo masculino, QVos EGO DILIGO IN v ERITATE , id est , vero
V. E. PROPTER vERITATEM, id est veram doctrinam, veram solidamque pietatem , QUAE inter tot hostes & hostile; insultus , inconeussa , firma & flabilis νεα- MANET tam in ipsis , quam IN NOB is , ET permanebit voveo & spero IN AE
550쪽
Ha, ET CARITATE Daterna , vobis adeo commendatar ita sere Caietanus. V. 6. HAEC EsT, seu in hoe consistit,
CARI Tas quam commendo, UT AMBULEM Us SECUNDUM MANDATA EIus, id eli , ut observemus divina mandata, quae non
sunt alia quam mandata dilectionis , partim Dei, ut sunt tria priora : partim Proximi, ut septem posteriora Decalogi . Caula cur tam opem te vobis haec inculcem , est V. 7. Quo NlAM Ebion , Cerinthus , Cnosti ei & MuLTi alii sEDUCTORES ex inseris emissi Exi ERUNT IN MUNDUM qui spreta veritate doctrinae divinae, diabolicas inducunt falsitates, de sic evertunt Christianam unitatem & caritatem: NON CON-NTENTUR I IEsUM esse CHRisTUM, seu Messiam, neque Filium Dei vENiss E IN CARNEM, seu esse incarnatum . Quisquis autem id negat, EsT ANTICHRI Tus , ut alias docui h. V. 8. VIDETE; Tigurini, cavete; Syrus , custodite, vos METipsos a fraudibus &insidiis istorum seductorum. NE PERDATiS
QUAE OPERATI MΤIs Graece , ne perdamus suae operari sumus , circa vestram instructionem & salutem . Constantes ergo Perseverate , UT MERCEDEM PLENAM, id est eopiosam & abundantem, ACC PIATIS,& nobis vobiscum ut est in Graeco accipiamus. Sola enim perseverantia mercedem accipiet, de
NA CARisTi , id est qui apostatat a fide, vel deflectit a caritate toties per Christum inculcata , DEUM NON HABET . sibi patrem , amicum a tutorem .
V. Io. Si mis HANC incarnationis Filii Dei, & earitatis fraternae DOCTRINAM NON AFFERT , sed contemnit , sed impugnat , sed calumniatur ; NOLITE EUM' RECIPERE IN DOMUM, NEC A vE, id est salutem, Et
DII ER Tis . Quo praecepto commercium omne
cum haereticis haereseos spargendae causa adventantibus interdicit. V. II QUI E Ni M tali haeretico dogmatistae Drcir Avg, seu salutem, vel hospitio illum excipit, coMMUNie AT dogmatibus & op ERinus Elias MALI CNIs. Nam salutando , & multo magis hospitio excipiendo , videtur hare si illius favere , applaudere , cooperari, sicut qui meretricantem, sura rem vel latrocinantein sciens vo-
lensque exciperet, eos severet , applaude ret : ita Navarius k . Alioqui sectato perversionis periculo seu tui, seu aliorum, &lemoto scandalo, non vetatur iure divino vel naturae communicatio eum haereticis , praeter tim si vel necessitas, vel pietas, vel gravis utilitas eam suadeat. V. II. SALUTANT TE, o Electa , FILII soR RIs TUAE Ephesi degentis , quae &ipsa est Elesia mater & Diacon illa in Ecelesia Ephesina , sicut tu es in Ecelesia aliqua Parthica vel Asiana. Nonnulli codi-ees Graeci & Latini hic addunt , Gratia tecum Amen ; Syrus, Gratia vobiscum ,
Vers i. UENion. Visum est quibusdam
o hane epistolam esse cuiusdam Ioannis presbuteri, non vero Apostoli , quia
pro titulo est Senior. Verum minus recisonam Senior notat Ioannis Apostoli aetatem valde provectam . Ut enim in Chrois nologia observo , edito novo Nervae edi.
Ro , rediit ab exilio Ephesum anno Christi sq. quando etiam hau scripsit Epistolas pae proinde plane senior . Per Electam pluis res certam Ecclesiam intelligunt. Nihil tamen vetat intelligi matronam se appella tam , & nomen esse proprium t immo Scnobilem ae primariam fuisse, quam & D minam vocat Ioannes . Qux sequuntur. , nota sunt de dilectione, quae est in vertistate, seu. vera fide, & caritate. V. q. GAvisus su M. Gratulatur, quod
filii & nati fideles sint , ambulentque ira lege Evangelii et vocat veritatem , quibuz& Electae subinde vers. 3. & 6. inculcat
dilectionem , . α observationem mandato
V. D QUONIAM MULT sEDUCTOR EsAltera est haec pars Epistolae, ubi a caritate transit ad MIertionem veritatis reti nendam ,. contra impugnantes seductores