장음표시 사용
521쪽
t que Seholastici eum S. Ambrosio, Augustino , Leone ρ , Christum non fuisse incarnandum , si Adam non peccasset. Sed eius. modi loca id non eonvincunt & non desunt aliae eausae incarnandi Uerbi, ut opti. me demonstrat Suarer h. V. 9. QUI NATus EsT Ex DEO . id est Dei filius Ze iustus est , non potes peecare graviter & mortaliter, puta in sensu se mali, seu quantum est ex vi illius status equi quia sEMEN Deι, id est, gratiam tum
habitualem, tum actualem, ex quibus quasi ex caelesti semine pullulant omnis generis virtutes ut Lyranus, Caietanus, Hugo &Thomas Anglicus exponunt continet sreddit iustum quamdiu in eo statu permanere voluerit, & impeccabilem modo iam dicto .' sicut status innocentiae reddebat A. damum immortalem . Sed sicut potuit Α-dam libertatem arbitrii sui peccare, & pee- cando deserere statum innocentiae. & se mori : ita potest eadem libertate iustus deserere ac negligere semen Dei, & ita peccare , & peeeando statu iustitiae excidere :ita S. Augustinus i. V. ro. IN Hoe signo, seu hae tessera , manifeste dignoicuatur Fl Lli DIABOLI a filiis Dei. iniustus a iustis, natus ex diabo.lo a natis ex Deo , nempe quod NON dia ligat FRATREM , id est proximum sUUM.
Dilectio enim proximi , inquit Tertullianus k , summum fidei nostrae sacramentum est , & Chriwani nominis thesaurus , quam a Mitis totis viritus Spiritus sancti com
mendas . . it. Haec earitas EsT ANNUNTIATIO,
id est res Aa INi Tio per Apostolos nomine Dei vobis ι en nuntiata. & hucusque. pe
petuo praedicata. V. la. NoN oderimus alterutrum, sICUT CAIN , QUI ER MAL to No ERAT, id est ex
diabolo, filius, assecla & imitator diaboli,
ET ex mera invidia Occmi T Abelem FRATREM IUUM , quod FRATER Ob IusTA , pia & sancta OPERA sua pluris aestimaretur a Deo.
V. 13. NOLITE MiRAnt, Tettuli. & S. Fulgentius m legunt , noliu expaυescere , quod MUNDUs exemplo Caini vos oderit . Mirandum esset, si amaret , inquit Didymus. Causas alibi n vidimus . V. 14. Nos sCIMus saltem certitudine
morali , & hoe nobis in his mundi odiis di persecutionibus summo solatio est, quod per fidem & christiani imum TRANsLA I
tiae & virtutum , vitam vere caelestem ac divinam, quae omnibus odiis superior est. Huius autem vitae certum indicium est ,
quia indubitatus effectus , seu fructus quod FRATREs . id est proximos propter Deum, DILIGi Mus, ueut Christus dilexit nos ; ita S. Basil. & S. Leo O, qui tria
haee tamquam indubitata praesentis gratiae& sanctitatis indicia nobis consignat, humilitatem , iniuriarum eondonationem, &li proximo tribuamus quae nobis impendi
vellemus. V. is. OMNis QUI ODIT FRATREM SUUM HOMICiDA EsT, si non actu&opere, certe affectu & voto: dissicillimum enim est ut quem oderis, superesse velis. Si e Christus ait p , eum qui concupiscit uxorem 'pro imi , adulterum esse, quia moechatur eam in corde suor ita L Hieron. Dionys. Carthus & alii. Actu quoque est spiritualis homicida sui ipsius e privat enim se gratia sanctificante, in qua vita animae consis stit, & per quam solam obtinetur vita
aeterna: ita NON HABET vl TAM AETER NAM per semen gratiae lN SEMETIPSO MA-ΜENTEM : sed reservat in se semen mortis aeternae ac gehennae odium proximi r sed hoe absit a Christianis ἔ aemulemur potius V. 26. CARITATEM DEt per Christum nobis exhibitam, qui ANIMAM, id est viis
tam sUAM PRO NOE Is cum adhue hostes eius essemus ultro P UlT, ut per mortem suam nos a morte tum praesenti, tum aeterna liberaret, N ad vitam gratiae Sc gloriae traduceret. Quo facto exemplum no- his perfectissimae earitat ill reliquit, quod ut imitemur, DEBEM Us ET Nos par , modo animam, id est vitam, PRO FRATRIBUs , id est, proximis nostris, poNERE, saltem quando spiritualis necessitas proximi ita exigeret . Longe enim pluris debet nebis en salus aeterna proximi , quam propria vita corporali se ita seeit S. Paul. ita Ioa
ita omnes Apost. ita S. Sebast. ut Marcum - σ& Marcellianum; ita Uitalis ut Ursei num
in martyrio nutantes corroborarent , mor
ti seipsos exposuerunt . Quod si Ethniciorestes pro Pylade , Nisus pro Euryalo , Damon pro Pythia, Deeii pro Romana Re publica, Codrus pro Atheniensi, Leonidas pro Spartana, morti se ultro devoverunt,
522쪽
' uero EPIST. B. PETRI APOST. I.
teste Valetio Maximo, Aristotele ρ, Livio δc Plutarcho ; negligat id Chrillianus
pro salute proximi sui aeterna Sed qua via Inducet ut ut vitam ponat, qui induci vix potest ut in usus egentium paululos num
V. 29. IN HOC , scilicet quo4 diligamus
proximum non solo verbo , ted & opereti vero effectu, tamquam certo signo, -GNos lMs quod simus ex v Ex t T ATE , id cit, ex Deo, qui prima de summa veritas
est, id eiu quod simus veri & genuini filii
Dei: ET IN coxspEc TU Elus qui intima cordium penetrat su ADEui Mus, id est probabimus CORDA Nos TRA : S hoc qua si irrefragabili argumento , illi persuadebimus, nos elle ex veritate, seu esse vetos eius filios. Nempe realis & solida caritas propita est filiis Dei, nec reformidat oculum
vel iudicium divinum, etsi insallibile, in.
quit Oecumenius. V. 2o. Quod si REPREHENDERIT Nos coR Nos TRUM, scilicet diligere nos proximum sola lingua, non etiam opere dc effectu, esto idipsum exterius dissimulemus de contratium iactemus; frustra faciamus,
quia Deo imponere nun quam poterimuS . Si enim hypocrisia tuam non potes celare cor tuum , quomodo celabis eam Deum , qui Maio R, altior, prosundior EsT CORDE r tuo, ET Novi T OMNι A in eo absconsa , magisque praesens illi eil & intimus pervidet , quam tu possis ipse ὶ Si ergo
tuum mei cor, seu conscientia, te reprae, hendit & condemnat , quanto magis reprehendet & condemnabit te Deus, Praeses & iudex cons. lentiae tuae t V. II. & aa. SI COR NosTRUM in sincero caritatis exercitio NON REPREHENDE. RIT Nos, FIDUcIAM HABEMUS vice Ve
sa & libertatem accedendi pro nostra quinque indigentia AD DEUM, certo strepitiri AB EO UiDQUID PETIERI Mus I pertinens ad salutem. Congruum enim est, ut, si mandatum & placitum Dei implemus , propter ipsum benefaciendo proximis no- illis, ipse vieissim impleat voluntatem n sitam in iis quae ad ipsius honorem deposcimus: ita S. August. V. 24. IN , seu ex . HOC fgno moraliter ecrto sc Mus quod Debs singulari amore
pe ex Spi RiTU se habent Graeca & Syrus QUEM DEDiT Noais γ id est expissentia Spiritus sancti, eiusque infallibi. li enecta, leu fructu in nobis producto ,
puta eat caritate fraterna , ceterisque viris
tutibus di donis, colligimus quod fons, auiae or & donator eorundem , Spiritus sanctus , & concomitanter Pater & Filius , habitent in nobis , iuxta illud Rom. F. 3. Caritas Deι dis a es in torritus nostr/s per Spiritam sane lum, qui datus es nobis s
c ha s. alea in m. p. ci I Aueust. de Gratia Chl. fit cap. xal. l k a Teii ull. Lib. de Fatientia.
cor Basl. in Reg. brevior. res. xi. de in dispite. sustus . rea. ccxcva. S. Lein seim. vlla. de Epiphaiania a
Perf. r. D Roponit quanta & quam prae- A et ara si adoptio haee in filios
Dei, quamvis eam ignoret mundus, quia Deum etiam ignorat practice . Nondum certe apparuit mundo quales & quam simus inde suturi, ipsi Deo similes , non quidem natura , sed qualitate excellenti dotibus maenis , S ubi videbimus eum scuti est. Gratia & gloria reserunt per similitudinem persectiones Dei . Quomodo vero beati, &quo lumine videant Deum, prolixe alibi. V. 2. ET OMNis QUI HABET. Qui spem habet gloriae, retinet in se , & per eam se se sustentat r is est qui pes exercitium magnarum & Christianarum virtutum purificat se ipsum , & sanctificat, dum virtuti inbus factus dives auget in se cumulum sanctitatis, & longe a se ablegat peccata. V. 4. & S. OMNI s, Qui pAcIT. Dixit pertinere ad Christianos , ut se sanctificent, & longe sint a peccato. Peccatum
enim eli iniquitas, di tam est Deo com
523쪽
tritium , ut Christus ad illud tollendum V. I . Nos scrMus. Delirium est heis
voluerit mori. retiemum sis certos else eertitudine fidei de V 6. 7. 8. O M s Qui IN EO MANET .lsua iuilitia; δα supra saepe refutatum. Ha. Qui in eo manet, non peccat, quamdiu inlbemus quidem moralem certitudinem de
eo non et , & gratiam retinet: sic qui pec-lh1e re ex innocentia vitae, testimonio coniscat, non cognoicit Deum cognitione pro-lscientiae & consolatione interna , quam
pria legis Evangelicae, Christiana de pra-l iggerit Spiritus Sanctus: talis, inquam,
Elica . . t FACIT iusTl TiAM , lusTUs cognitio moraliter certa est de translatio-Es T. Non ergo qui tantum credit. Quo ine a peccato ad gratiam. Translatio haec
modo opera concurrunt ad iuilificationem,lplane docet deleri peccata , alioqui non monil ratum est alibi. Sic UT ILLE. Sicut esset translatio. Deva iustus eii. Au i Ni Tis. ex quo homo κ 33. OMNis Qui oni T. Qui non dili- coepit peccare. Immo & ipse peccavit sta-lgit, quando diligere debet, manet in mortim poίl suam creationem. Ut autem hacite & peccato: nam, ut hic dicit. homi- hominum vincula dissolveret, Christus ve-Ieida est; homicida , inquam . assectu &nit in mundum. Sicut erpo Diabolus dedit voluntate et si eut qui concupiscit uxorem initium peceati; ita Christus salutis . proximi, moechatur in corde. Matth. V. V. 9. Oravis QUI NATUs EST. Qui na-i23. Et certe qui sic odit , est in magna tua lie est, Sil manet in hac nativitate ,ldispositione ad homi ei dium. sane non peceat. Potest tamen originem M. I 5. IN Hoc coGNovi MUς CARITATEM nullam amittere , prout convertit se ad DEI . De lege & ordine caritatis prolixe creaturas eum aversione a Deo: qn d ex- agunt Theologi. Nos nan EMos; quasi di-pli eant Philosophi per vocem, re luplicati- ceret: Lex caritatis obligat nos, ut proin, se Theologi per sensum compositum cr vita spirituali proximi ponamus nostram λυ fum . Neque ut homo est liber iacit vitam temporalem. Et qui in necessitate gratia ut non possit operari ex alio princi- posito claudit viscera, & non fert opem , pio oppasito. Sic fit iactura gratia , ut in abest a caritate, vers. i . lex eleemosy- Adamo . Et idem in Angelis factum esse nae obligat in nee eisitate extrema , ctiam certius et . Error fuit Ioviniani, teste Hie- ad danda nec estaria statui , de non tan- Tonymo, non pote hominem amittere se- . tum superflua . Multis etiam placet sta mel habitam fidem di tratiam: hiunc dam- re eandem obligationem in gravi necessi-
natam haereticum sequutus eii Calvinus sitate.
Φerum posse hominem ivllum peceare, sa-l V. i8. Ficio Lt . Suadet deinceps dileotis docuit Ioannes hic cap. tr. I. hor. monem operis, Ec solidam: si e cognosce-ians suos ne peecent: & Trident. Sess. mus nos vers. x9. veraciter ambulare , ut. can. xx Ilse ae eise filio a verae caritatis; sic sUADEBI-V. Io. & Ir. IN MOC MANIFEsTr . Du-i a V vers. 9. demonstrabimus corda no-plex hoc signum est , dc velut symbolum ,Iitra esse ex veritate 3c recta coram Deo , unde distinguitur filius Dei a filio dia ho-tqui novit omnia. li; saeere iustitiam , & diligere proximum V. 2I. CHARisIIM l . Quadam veluti a Et quamvis hie iustitiae nomen sit gene-lnace phalaeo si inculcat in hae capitis periorale ad omnem actionem ivllitie, tamenida extrema, quae toto capite attigit de pace speciem hanc dilectionis voluit Ioannes al& securitate bonae conscientiae vers. at suo genere separare, ut ostende tot hane di- de fiducia obtinendi qsae a Deo petimus lectionem specialem vim habere ad destu vers. χχ. ac de mandatis, fide, δα ple-gnandum Filium Dei. Hoe, inquit, est,ina dilectione fuers. 23. 4 6ec. Scimus eum quod ab initio vobis annuntiavimus, velutimanere in nobis svers. a ex spiritu, e caelo missum . Et rem illustrat exemploIut iam dixi versu a . ubi data sunt signa Caini, vers. ia. De hae in fratrem invi-lpraesemis pratiae in nobis, & quo ea fue-dia lege Cyprianum tract. de. zelo 84 li-lrme ampliora, eo amplior erit certitudo me, moralis de nolfra iustitia.
524쪽
set et EPIST. B. IOANNIS APOST. I. CAPUT IV
Dι; spiritus ex Deo sint, O qui non e cum Deus sua nos dΠectione prae aeneiarii, data pro nobis Filio suo, debemus o nos Deum ae proximum dialigere'. perfecta autem εaritas foras mittit ιimorem. Harissimi, nolite omni spiritui credere, sed probate spiritus si ex Deo sint e quoniam multi pseudoprophetae E exierunt in mundum . 2. In hoc cognoscitur spiritus
Cis Dei: omnis spiritus qui confitetur Ieluin Christuna in
came venisse, ex Deo est: 3. ' & omnis spiritus, quis,lvit Iesum, ex Deo non est & hic est Antichristus, -- in de quo audistis quoniam venit, & nunc iam in mundo est. q. Vos ex Deo estis filioli, & vicistis eum , quoniam maior est qui in vobis est, suam qui in mundo. s. ca) Ipsi de mundo sunt r ideo de mundo loquuntur, & mundus eos audit. 5. Nos ex Deo sumus. Qui novit Deum, audit nos: qui non est ex Deo, non audit coar in hoc cognoscimus Spiritum veritatis, & spiritum erroris. 7. Charissimi, diligamus nos invicem e quia caritas ex Deo est. Fe omnis qui diligit, ex Deo natus est,& cognoscit Deum. 8. Qui non diligit, non novit Deum: quoniam Deus caritas est. q. bὶ In hoc apparuit caritas Dei in nobis: quoniam Filium
suum unigenitum misit Deus in mundum, ut vivamus per eum. ro. In hoc
est caritas: non quasi nos dilexerimus Deum, ' sed quoniam ipse priore lexit nos, & misit Filium suum propitiationem pro peccatis nostris. II. Charissimi, si sic Deus dilexit nos: & nos debemus alterutrum diligere . I 2. ce) Deum nemo vidit umquam . Si diligamus invicem, Deus in nobis manet, & caritas eius in nobis persecta est ig. In hoc cognoscimus quoniam in eo manemus , & ipse in nobis r quoniam de Spiritu tuo dedit nobis. I . Et nos vidimus, & testificamur, quoniam Pater misit Filium suum Salvatorem mundi. I s. Quisquis consessus fuerit quoniam Iesus est Filius Dei, Deus in eo manet, & ipse in Deo. Is Et nos cognovimus,& credidimus caritati , quam habet Deus in nobis. Deus Caritas est: &qui inanet in caritate , in Deo manet , & Deus in eo . 17. In hoc persecta est caritas Dei nobiscum , ut fiduciam habeamus in die iudieii : quia sicut ille est , & nos sumus in hoc mundo . I 8. Timor
non est in caritate : sed persecta caritas sonas mittit timorem : quo Biam timor poenam habet , qui autem timet , non est perseElus in ca ritate . I9 Nos ergo diligamus Deum, , quoniam Deus prior dilexi
nos . et O. Si quis dixerit quoniam diligo Deum , & fratrem tuum Q derit, mendax est . Qui enim non diligit fratrem suum quem Videx , Deum , quem non videt , quomodo potest diligere λ rt. d) Et hψ- mandatura habemus a Deo: ut qui diligit Deum, diligat & fratrem tuum'
525쪽
LEcTIONUM VARIET A s. Itim in eaνυ venisse re Deo non es. Graeeis Sy i consentiunt; & Cyprianus Libri II. to Uers. io. Sed Doniam ipse prior dilexis no . tra Iudaeos 7. expite t octavo iuxta Pamelii Quidam Latini Libri eum Graecis & Sy- aditionem . se tragatur. Latinis Leo epiricis hic omittunt vocem prior , quκ abistolae x eap. v. adlii pul tur. Quin & in Gi omnibus legitur in ra vers. I'. . eis codicibus olim id lectum sutile, quod μή i7. In εω perfodia es caritas Dei nobis nune in Latinis , Graecus Socrates historiae
etim . Vocem Dei plerique codices aufe-ltripartitae Libro xi I. cap. Iv. testatur. Aurunt Graeco contentanee. gustinus tractatu vI. legit atque ea ponit utrumque
No TATIO. Id q Qd sequitur et D hie est Antichri'. Graece est : Et Eie esi Anticινisti . rura Ves r. T omnis spirisus i solvit Ie-l: το Gq. m α,τιχhςου. Syri verterunt ria sum, ex D o non es: hic estSed hie est ab ipso I seM o Christo. Cyprianus Amichrisus. Ita legunt Latini Libri, Omnistrem planius explicaus: is Qui autem negant spiritus qui solvis Irsum. Graeci habent, Etlis in earne veni sis , de Deo non est, sed est omnis ollisus , qui non confia tur tesum Chris is de Antichristi spiritu. M
G A G N AE I. nisset de pseudoprophetis enim ait, per
quos solutus Iesus, quoniam non confiten-Vers. I. ARIssi MI NOLt TE OMNI spiM-ttur eum venisse in carne. ET HIC MT
TUI CREDERE.Quia praedixerat AN Ticii RisTus , hic scilicet qui solvit Ie- quod nobia hinc innotescit Deum manere apud sum: Graeca paulo secus habent, scilicet , nos, quia spiritum eius in nobis habere-is ἀπ ἐς ἰ τὸ πῆ ωτι χρίοι , .' ακηκο απι μιmus & multi ea aetate venitent in Clinili . ρλε- ; id est , σ hic es, saubaudi , spi- nomine, illi tamen contrarii, fingentes se ritus Antichristi, de quo scilicet spirit spiritum Dei habere, subdit: nolue possmlaudistis, quia venit: quum scilicet paulo
cuivis Diruui credere, sED PROBATE po-iante dixerit, sicut audistis quia Antichri lius II sp IRITUS Ex DEo sUNT: IN Hoclitus venit, & nune Antichristi facti sunt cmo , inquit, COGNosci Tu R spisti Tus DEi .lmulti: venit ergo spiritus Antichristi in Interpres legit γινώbκi ι . Graeci habentipraecursoribus timeticis & schismaticis. γινἰσκετε, id est cornes ite irrium D i. O M. r. ET QUI A v ICISTIS EUM. In te Nis spiRlTUS Qui CoNFi TEIUR IEIUM vE- pres legit αὐών . Graeci habent αἰνὰς, id N SsE IN CARNE, Ex DEO EsT. Hoc detest eos, vel pseudoprophetas , scilicet, vel
contessione verae fidei per caritatem ope- antichristum & mundum ; quas diceret :rantis intelligenduin docent Graeca scho- Nolite recluere eos: superiores enim iam lia & Didymus o alioqui & daemones con-lestis illis, quia superior est qui in vobis litemur: perinde erLo intelligendum. habitat Dius, diabolo qui illos agit. Ab
V. 3. ET OMNls QUI soLvi T IE UM ,lhoc autem loco usque ad eum, Deum ne-ER DEO NON Eς . Gia ca lectio habet ,'mo υιάιι uni quam , clara & facilia sunt: omnis qui non constetur Iesum veniselomnia, ubi p:ae .eptum caritatis saepius m- in carne ex Deo non es. solvere autemiculcat & repciat Ioannes e nisi quod hoe Iesum, nihil aliud est, quam aliquid eoruml: eo Detis teritas es , intelligendum est quae illi propria sunt auferre , vel scilicet duplicc m esse caritatem: quandam creatameeltatem auferre, vel humanitatem detra-ii ita tuos Deos diligit & gratos habet, quael cre: qu bd ab lirreticis fictum est e cer-Inobis a Deo inlunditur, per qu m gratiosi se Didym Us sumit aliquoties verbum sol-lilli sumus, & a qua per peccatum excidi-Vendi Iclara, pro negate eum in carne ve-lmus e huiuimodi caritas Deus non est,
526쪽
sed a Deo in nobis est: alia est caritas increata, Deus i pie scilicet nos diligens . Possemus etiam simpliciter intelligere dictum, Deus ea tua es, id est iupra omnem mensuram nostri amans, &quasi dicas, non modo nos impense amat, sed ipsissima ipse caritas est quo modo etiam e contrario insigniter scelestum , scelus esse die imus.
ligendum est hoc ce vivente homine ,&de Deo in ipsa vera deitatis substantia: nam& Moyses posteriora Dei tantum vidit,sa. ciem videre non potuit , & quotquot viventes Deum viderunt , in umbra tantum& aenigmate viderunt. V. II. IN ROC c No cIM Us QUιR IN NOBIS MANET, ET Nos lM Eo , Ul A DE PIRITU suo D ED1T Nonis. Hic locus ex.
positus est praecedenti capite, vers. Io. similiter & tequent, sui qua confessus D rit , &c. in hoc eapite , versu primo.
Non caret is locus scrupulo. Beda explicat τὸ pin, id est ut, pro si sumatur , ac stsensas , in hoe est persecta Dei caritas , sfiduciam habemus in die iudieii : quia spersecte Deum dii simul, securi & confi-.dentes diem iudicii ea pecta himus. Quod au tem sequitur, qtita Iutit ille est m nos δε- mus in hoc mundo, non satis mihi coniungere videtur Beda : putarem ad sensum ip-lius se iungendum locum : Si persecta Dei caritas nobiscum est , fidueiam habemus in die iudieii: quia scut ille est & nos sumus in hoc mundo, id est quia sicut ille inmundo degens persectam earitatem habebat, ideoque nihil principem mundi huius verebatur, dicens: Venit autem princeps mundi huius, & in me non habet quicquam ; ita& nos in hoc mundo si persectam habemus earitatem, sicut ille sumus, nihil sormidantes in die iudieii principem mundi huius. Ut ego eum venia quod sentio dicam tyrimo Graeca repetam . quae sic habent ,
τουνωὲ quo loco Graeci habent simpliciter
ἀγαπη , id est caritas vel dilectis , neque addunt, θεοῦ, id est Dei, quod habet interpres : quamquam de ea intelligi videtur:& mihi videtur hie esse sensus, in hoe, id est ob hoe consummata & perfecta suit
Dei ta nos caritas, ut fiduciam habeamus in die iudicito praedixit enim in hoc sum. mam Dei erga nos caritatem apparuisse , quod unigenitum filium suum misit in mun. dum ut vivamus per eum: qui est in dubie summa & persecta caritas, unicum scilicet filium morti destinare , ut nos per eir smortem vivamus, & congruenter huic se tentiae postmodum subdit, in hoc ἔ id est , propter hoc Dei in nos caritas usqae alunt geniti sui mortem scilicet persecta suit &conium mala, ut nos tam insigne earitatis argumentum habentes ob oculos , fiduciam habeamus in die iudieii, id est nihil vereamur, sed cum fiducia adeamus ad thronum gratiae ipsus. Restat tune scrupulus quomodo connectantur sequentia , quia scutilia est O nos stimus in hoe mundo . ELGraecis hunc sensum olfacere possum, qui. sicut ille est in hoc mundo manens in no bis , ita & nos sumus manentes in illo t& scut ille in nobis sanctitatis & puritatis fic caritalis auctor est , ita nos in eo sancte & caste serimus mortui mundo: δι scut ille in nobis est summe nos diligens ita & nos in eo sumus summe eum dili-Gentes: lecundum eum vero . fratres &proximost quod si indubie tales sumus in eo, quali, ipse in nobis, non quod τὸ si-etit omnem fi litudinis rationem ex pii.
mat ) fiduciam habebimus in die iudicii,& tunc per ecta erit caritas expers Omnis timoris, qυia P RFECTA CARITAE FORII MITTIT TIMOREM: intellige autem de timore servili; nam timor filialis , qui a David dicitur timor Domini castus permanens in externum , non excluditur a caritate, quippe qui a caritate procedit et quod
autem de servili timore intelligat , ipse
Ioanncs explicat, dicens et quia timor par nam has et e nam qui timore servili metuit Deum offendere, non tam ob Deum quem amat, quam ob svrplicium quod metuit, veretur offendere.
s A. mers. r. D Ros A TE, id est eκam nate'. I. SpiRITus, id est mentis propriae vel alienae impulsus , seu motiones , scilicet videntur imerdum revelationes , δι sunt illusones.
527쪽
r. r. SohvIT , scilicet negans, vel Deum, vel hominem. Graee. & Syr. non te. tiar titum Chrisum ιn carne venisse . AN.TICHRisTus . Grate. & Syr. Aniichii ii . VENIT ; pro , venturus est , seu erat: praesens pro futuro. V. 4. EUM . Graec. eos, scilicet . pseudo. prophetas, id est haereticos . V. 6. I, Hoc, scilicet si nos audiat, aut non audiat. V. to. EsT, id est demonstrata est. Qua fit . Graec. quod . PROPIT lATlo NEM, id est propitiatorem . V. 22. PERFECTA, scilicet quantum satis est ad silutem. V. II. CONFEssus, scilicet fide earitate
sermata. V. I 6. CHARITATI . Craec. caritatem.
NOBIsὲ pro, nos . CARITAs EsT, & caritatis auctor. V. II. IN HOC , &e. quasi dicat , Ad hoc nos amavit persecte , ut, &c. vel , Ad hoc nos movet caritas in Deum , ut, &c.
EsT; pro, suit, id est vixit . Su Mus , id est vivimus, scilicet illum imitantes.
V. i S. CARlTATE; quasi dicat . Cari. tas non timet serviliter. Tl MOREM , se ilicet servilem . POENAM , id est crueiarum. Syr. perturbationem . AUTEM pro ,
ti se habere spiriti, m Dei. SED PROBATE, id est examinate spiritus , Doctorum scilicet. V. 2. IN HOC coc. Nosci τυR : se Syr. Craec. cognoscite, γ in κιτε , noster Interpres tes: t λινύσκεδ .
V. e. I s LVIT IE UM. Craee. & Syr. O .m is qui Gnf:etur Issum venisse in carne: sed perinde eli. Glora I. um, est illi divinam aut humanam naturam detrahere. Verum Graecam icelionem sequitur Cyprianus Lib. H. contra Iudaeus , cap. v II. Nostram I eo epist. X. cap. v. Socrates in Histor. Tripari. Lib. XI i. cap. Iv. Augustinus Tiae . vi. legit Sc exponit utramque. ET HlC EςT ANTICHRIIT Us . Graec.
o hi scilicet spiritus es Antichristi,
quam lectioncm Cyprianus liabet. DE QUO AUDISTIs , aut qμcm audistis , Cotth. i&Graee. QUONIAM vENIT r in praesenti εῖρχεναι, id est venturus est. ET NUNC IAM N MUNDO EsT , scilicet haeretici sunt Λntichristi. V. 4. UOs Ex DEO EsTls FILIOLr . Sie saepe vocat, ut dilectionem erga eos exaggeret. ET ulcis Tis EUM . scilicet Antiise hi istum: sic Regia & Lovan. At Graec. Syr. Gotth. vicisis eos, scilicet pseudod Etores aut Prophelas . QUONIAM MAIOR EsT Deus, UI IN VOBis EST, UAM UI IN MuNDo, scilicet diabolus princeps munis di . Ideo vicistis,
V. 6. IN HOC COGNOsc Mus spIRITUM v ERITAT is, cum scilicet quιs audit nos. ET SPIRITULI ERROR is , cum quis nos non audit, nec nobis obedit . Diligamus invi
U. 7. ET OMNls DII lci T scilicet fratrem suam , ut Gotth. exprimit Ex DEO NATus EsT. eius filius est. V. 8. QUI NON DILIGIT , NON NovIT DEUM , non est ei amicus . QUONIAM DE Us c ARiTAs ΕsT , id est non modo nos amat, sed est ipsa caritas. Qui ergo non diligit, ei similis non est. neque Dei
filius, neque ei amicus. V. Io. IN HOC RsT CARiTAs , id est hoe est caritatis Dei erga nos argumentum . Quod cum eum non diligeremus, Ips E PRIOR DILEXIT Nos. Vox ρειον , Graee. & Syr. non est . Lovan. & Regia reiecerunt a 4marginem. V. II. DEUM NEMO vIDIT UMQUAM .
vivens scilicet & in sua substantia . Αα Moysem & Paulum excipere debeamus , disputat Sehola : inde petatur. Sensus est,
Dilectionem Dei erga nos non vidimus . Et respondere non possumus , quem non videmus; diligamus fratres quasi eius vicari S . ET cARi Tas Eius , scilicet Dei IN NOB Is PERFECTA asT, si diligamus invicem . Caritatis duae sunt partes ; Dei dilectio, & fratrum. Qui eos diligit , ea-ritatem suis componit α perficit partibus. V. r3. IN HOC COGNos CIM Us . Repetit versum ultimum superioris capitis, nec .va expositione eget . Plena repetitionibus haee Epistola est . Nos vidimus quod . V. l4. PATER Misi T FiLtuM suu M SAL-vATOREM , id est ut esset Salvator MUN
528쪽
nobis: ut Gotth. Ea est viilitas earitatis i potentior, scilicet Christus, Spiritus eius,
perfectae & constantis ex amore Dei &i& do trana Evangelica. c. V. s. Ipsi DE MUNDO sUNT quasi di .cat, Haeretici non sunt ex Deo, sed ex mundo, quia amant opes, honores, voluispiates mundi, di de iis loquuntur, 3c praedicant, sicut etiam a mundanis, qui non nisi mundana sapiunt libenter aue; untur. V. 6. Nos Ex DEo su Mus: sumus enim filii Dei, & a Deo stamus . QUI NOUIT DEUM , Auni T Nos, &c. iuxta illud obriis sti , Qui vos audit, me audit; qui vos speranis, me spernis: Lae. x. 16. IN HOC c GNrici Mus SPIRITUM uERiTATis, Acc. scilicet si nos audiat, vel non audiat. V. 8. CARiTAs Ex DEO EsT : quia est
nobilissimum Dei donum, & lege Dei sincaa , & crebro a Deo commendata . t ET QUI DILIGiT, Ex DEO NATUS EST: qui iscumque ex hac earitate ad amandum in clinatur, vere Dei filius est. ET Coo - CiT DEUM: Nam qui non diligit Deum, Sc proximum, licet speculative noscat Deum, practice tamen non novit.
V. 8. NON . NovIT DEUM , QUONiAM DE Us c AR TAs EsT: qui non diligit , &. in se amoris aliquod experimentum non habet , non potest intelligere quid sit Deus,& que eius sit earitas. V. v. IN HOC AppARUrT CARITAs DEti, Noais: in hoe ostendit Deus eximiam
tuam caritatem erga genus humanum. UT IVAMUS PER ipsu Me nunc quidem vita
gratiar, postmodum vero vita gloriae. V. I . IN HOC EsT ca RiTAs , id est diuinus amor in hoc eluxit . NON QUA si Nos Di LΕxER Mus EUM : priores, & ideo amorem eius provocaverimus. I ME DILE LIT Nos: praeveniens nos suis auxiliis, gratia , & heneficentia. t PROPITIATIONEM rhostia pro peceatis nostris abolendis, & pro
Numine nobis propitiando. R. li ET Nos DEBEM Us ALTERUTRUMD ZIGERE . eum enim Deo, qui rebus nostris
non indiget , quidquam rependere non post sumus, reliquum est ut Dei amore in proximos nostram beneficentiam , & amoris significationes, & effecta derivemus.
&e. quasi dicat: Diligite proximos P hane enim dilectionem qua h in se collatam reputat Deus , licet enim eum non videamus , tamen si proximum diligamus, ipse
in.isibilis erit nobis praesentissimus , di
fratrum, UT FlDUClAM HABEAM Us, sine timore simus in die iudicii . Qui A sicuT ILLE EIT. Syr. fuit . ET Nos su Mus IN HOC MUNDO. Ut ille iustus, ut Deum ksratres dilexit, sic nos facimus . Caratas ergo persecta dat fiduciam, excludit timo
TE . Si persecta est, timorem pellit. Quo
Milonem . Caritas autem dulcis est &quieta . V. 2O. DEUM , QUEM NON vIDET . Ob id vers. ia. dixit, Deum nemo vidit Rmquam. Ergo qui tratrem non diligit, quem videt, Deum quomodo diliget , quem non videt Iia dilectio fratrum est ipsa dilectio Dei, quoniam in eo Deo obedimus , Nfrater supplet vices Dei, iuxta illud , Dixi
Domino: Dexs meus es tu, quoniam honorum meorum non eges. Santus , qui in rerra etas, mirascauu emnes voluntates meas in eis: Psalmo xv. vers. r.
Uers. r. M OLi TE OMNI SPIRITUI CRE. I os si spiritum autem uocatis egestionem, in i pirationem . doetrinam . sciationem; quas dicat, Nolite credere omnis uationi , aut doctrinis, quae vzbis surgeri, ur. SED PROBAT E spiRlTUs : illos examinantes ad doctrinam Apostolorum &Εeclesiae. V. 2. IN HOC COGNOsclTUR Spi RiTUsDEt, id est haee est regula ad cognoscendum spiritum, an si ex Deo. V. 3. QUI soLvIT IEsUM ,r scilicet ne-gvis usi Deum, vel hominem . ET Hl ChsT AN TiCHRisTus , &e. quia contrarius
Chrisso, & quia praecursor eis Antichristi, unde Graeca habene , his es Antichristi . QUO NI M v ENIT: 'ρχεται, id est venit in
praesenti, non in praeterito, hoc est, certo venit. Syrus, Quem audi sis venturum. ET NUNC lN MUNDO EsT: non in persona , sed
529쪽
aaritas , cuius ille auctor eli , in nobis
perficietur. V. i 3. IN HOC COGNOICI Mus QUONIAM IN EO MANEM us: ei adhaeremus per gratiam , & caritatem. QUONIAM DE SPt-Rl Tu suo DEDIT Nonis , id est parti ei pationem Spiritus, scilicet iratiam , Ac caritatem , quae lunt dona Spiritus sancti .
Vel de Spiritu suo, id est Spiritum suum,
nimirum Spiritum caritatis. V. I . ET Nos vi Di Mus , ET TEsTIFICAMuR , &c. Pertinent haec ad versum 9. ubi ait, Deum caritatem suam in nos ostendisse, mittendo Filium , hoc enim eonfirmat te istimonio suo, 8c Apostolorum, qui eum Chrillo .in carne vixe
runt . r. II. DE Us Iv EI MANET: per veram
sdem, & confessionem, quae caritatem in- eludit', & quae dilectionem operatur. ET PIE IN DEO: cui per fidem & dilectionem adhaeret. V. IO. ET Nos COGNOVIM Us, RT CRE-
Di Di Mus CARITATI, Ace. quas dicat, Nos re ipsa comperimus, de fide complexi sumus singularem in nos Dei caritatem , qua rebus humanis per Christum salvatorem
eonsalit. CARiTATI. Graece , earitatem . DE Us CARITAS EST. Dat causam eur dixerit , Sc nos ereidimus Gratati, unde Sy-
MOR POENAM HARET: qui enim serviliter itimet , cruciatur expectatione poeni quam formidat. QUI AUTEM TiMET.' ieravi liter , ut dictum est. V. I9. Quo Ni AM DEus PRIOR DILExi TNos: quandoquidem ille nos praevenit .sua caritate, & par est nos amori amorem in . pendere . MENDAx EsT: quia caritas Dei se extendit ad amorem proximi , qui est imago Dei, eamque continet , & complectitur . V. 2o. DEUM UEM NON UIDET . &c. quia natura comparatum est , ut amor, Ac affectus rapiatur in sentibilia quae Videmus , oeuli enim sunt in amore duces.
V. 2I. ET HOC MANDATUM HABEMUS,
. Scc. Divina lex, quae Deum iubet dilige- ire, iubet etiam diligere praximum, o sutis duobus mandatis tota lex peniat, σ proo
IN DER E . Spiritum vocat inspurationem, suggestionem, impulsum , suasionem , doctrinam: vel , si mavis l, ipsum
magistrum docentem, suadentem , inspirantem, dcc. Alludit vero ad nautas qui notarus τertit , Deus en m earitas ess . Porrotomni spiritui, id est non cuivis vento , Deus eii caritas, Sc amor inereatus in se , credunt aut oblecundant, nisi velint i n se r- in nobis autem causalis, quia eam in no- tes, scopυlos, certumquel exitium agi. SED bis producit, de causat . EI QUI MANETIM CRRITATE , &c. Particula er ponitur pro igitur, dcirco, insertur enim haec qua . si conatusio ex antecedenti . quod praecei- iit ; quasi dicat: Deus caritas est , ergo qa manet in caritate manet in Deo, eum PROBAT E ad Lydium lapidem; Syrus, discernite, spiRITUI an Ex DEO si NT , an aliunde. Ergo de nostrum spiritum , no stramque doctrinam probate dc examinate inquiunt haeretici. Respondet prima lius a, Iam probatι Zc improbati fiant spiritus ve- fini unum idemque Deus, de caritas. ETlliri ab Eretem, cui id ex officit, incum- Deus iN Eo, quasi in templo caritatis
V. II. IN HOC PERFECTA EsT CARI
Tas NollisCUM id est, ex hoe sino, roscimus persectam nos h bere earitatem nimirum abiecta formidine, extremi iudicii diem magna spe, & oonfidentia prae stolemur. Qui A sic UT ILLE EsT, &e. nimirum sicut est Christus sanctus , fle immaculatus, ita fic nos conamur esse in hoe mundo ab omni labe peceati penitus liberi. V. I 8. TIMOR NON EsT IN CARiTATE ;id est . earitas non timet serviliter , sed per-Ecta caritas hunc timorem excludit . T bi t. Guid vis tu rursus probare quou lampridem immobatum ess S. Bernardus sev spiritus distinguit, divinum , angelicum , diabolicum, humanum, carnalem dc mundanum. Porro Lydius lapis Et tessera veri probatique spiritus , seu doctrinae ev Deo promanantis, haee est, confiteri corde , lia-
NissE; id est, Iesum esse Messiam 9 seu Filium Dei b humana natura indutum , principem, reflemptorem, doctorem ἴc legislatorem nobis a Patre missum , cui usproiade legibus ae doctrinae ici omni, ac
530쪽
obsequendum e ita sere S. Cyprian. August. e Oecumen. Didymuς & Beda.
sus eli quid colligatum & composuum ex di .ino supposito & humana natura per vinculum unionis hypostaticae, & inseparabiliter illi adnexum est imperium totius universi, & dignitas mediatoris, doctoris &legislatoris independens ab omni creatura. Quicumque compositum hoc solverιt , negans vel Iesum ei e Deum ut Ceriathus; Ebion, Menander, Carpocrates & alii apud Irenaeum, Epiphantum, August. vel esse verum hominem ut negavit Simon Magus, Eutyches, Manichaeus, Dioscorus , &c. vel unicam else personam ut Nestorius, vel meritum & gratiam eius esse
nee effariam sui Pelagius vel leges ipsius,
doctrinam & instituta contemnens ut contemnunt omneῖ haeretici, non est ex Deo, sed ex diabola d ET Mic EsT ANTlCHRI-sTus; graece, hic est Antichriit , supple ,
praecursore Syriace, ab Antichraso famoso illo & eelebri, DE Quo saepius AUDisIIS UONIAM vENiT ἔνχιναι praesentis eliremporis, id est venire debet , & certo
venit, ut Syrus vertit. ET NUNC IAM INM UNDO EsT, non in persona, sed in spiritu, puta in suis praeeutfori huc: sicut Ioannes Baptista a Christo vocatur Elias. . 4. Vos Ex Dso EsTIs prognati , &primae atque in fallibili veritati conitanter , ut decet genuinos filios, adhaeretis , ET ideo vicis Tis EUM, scilicet spiritum Antichristi , spi ritum erroris & haereseos , tentationibus illorum fortiter restilendo , errores e vellendo , blasphemias refutando. S. Ciprian mia d in imperativo legit, vingite illos, non vetitis viribus, sed gratia divina nixi. ' V. 6. Qui Novir . seu agnoscit, Deum pro Domino & magi stro suo , AUDIT, O -ἐit & sequitur Nox Apostolos & legatos
Dei. Qui Nos Es T ax DEO , sed de mundo, amans & quaerens quae mundana Ic terteria surri. NON AUDIT Nos . qui sola lyir
malia, caelestia & divina inculcamus ; sed
audit haereticos satana Apollolos, qui mundana δε terrena sapiunt loquuntur , praedi cant. Haraticus enim es, secundum S. Augullinum e , qui Κιcuivis te oratis commmia, o maxime gloriae , print iratusque fui causa , fassas ac novas opiniones. Pri. gigvis vii sequitur . IM uoc fgno , quod nos ea
lestia ac divina , ipsi terrena ac mundana doceant, C CNosC Mus , in quibus sit θι-NIus v ERiTAT is , & in quibus spiritusAR- Rostis. Hic docet diligere & ambire honores , opes , venerem & delicias e illa Deum super omnia , & proximum ut nos ipsos diligere . Ut igitur ostendamus nos
agi spiritu veritatis. g. 7. Di LIGAMus Nos 3ΝvICEM , sicut
Deus & Christus nos dilexit. Spiritus enim
veritatis etiam eli spiritus raritatis o de sicut veritas, ita & CARtTAs EsT Ex DEO,
qui est prima, sutnma & aeterna veritas &caritas. essentialis ipla natura divina ,
notionalis ipse Spiti ius sanctus sons &scaturigo omnis caritatis, seu quam nobis
exhibeat f, seu quam in nos diffundit g , ut S Chry. & Cassian. h prolixe docent.
V. 8. Qui Nos nivis T Deum, & pr ximum propter DEUM, NON Nou T, Ial. tem praefice non ostendit se nosse&agnoscere, DEUM esse ementialiter & notionan aliter & causaliter caritatem inexhaustam, summo & inco nprehensib li amore nos complexantem e cuius evidentissimum de/it in is dictum , cum pro novis salvandis milii Filium suum unigenitum , ut vel sic nos ad se reda mandum invitaret. V. I . IN HOC EIT maxime Hueens Dei erga nos CARiIAS , quod ipse nulla nostra dilectione . nullo ossicio, nullo merito proinuocatus, immo multis iniuriis δc sceleriobus a nobis offensus, 'RlOR DILEXIT Nos, cum nos peccatores, inimicos & hostes se insecutus ebritate praevertit , Et ad se reductoς salva pet . Au Ioc enim nos direxit, ut diligamus eum, inquit S. August. Ut
merito concludat S. Ioannes non nosse caritatem Dei, quicumque non diligit Deum se nos diligentem si enim nosset & agna sceret, quomodo posse non redamaret Uerum cum impossibile nobis sit , hute a m ri divino par pari reddere, saltem 'praedemus quod pro modulo nostro possumus ,
Cumque ipsi in seipso nullius plane inidigo nullum beneficium , nullum obsequium praestare possimus I praeitemuz eius membris ψ elu; filias, proximas nostris , quos. sibi subiti tuit , ut in eos 2m Irem. , quem
