장음표시 사용
151쪽
etiam quaedam morales, ut Castitas &c. vel sumn fusast per Ucidens; Pria etiam naturali diligentia acquiri
sunt, ut morales. ' ' . '3. Proprietates Virtutum sunt quatuor, 4. Supernaturalitas. a. Mediocritas. 3. Divisibilitas. 4. Connexio. Gar. 2. - a denttir viriti tes ins . , ac supernata ratis. quanam eρ stant in medio r .
D eo Dantur virtutes infusae , dc supernaturales omni substantiae creatae , aut creabili indes,itae , non soliim Theologicae. ut Fides docet, sed etiam Morales. Virtutes in tellectuales, & Theblogicae non consstunt in medio; quiae nemo potest excedere, intelligendo , sciendo dic. vel ere gendo, sperando, aut amando, nisi per accidens ratione modi, intellectum vel corpus nimis debilitando; sed solum vi nitri morales, & quidem Iustitia in medio rei , ct ratibnis, alla: vor in medio solum rationis, praebentes quod sat &quod nimis est dementes, pro ratione loci, temporis, Wrsonae , di aliarum circumstantiarum.
An virtutes , necessarιam inter se , habeant eou. uexionem' .
Diso. Virtutes intellectuales, ac Theologicae non hahent secessariam inter se connexionem; quia una sine aluteta baberi potem; . nec morales in statu imperfecto consideratae, sta solues iit stadii persecto stlinati ; quia una Per alteram perficitur, ut prompte in suum qbjectum feratur sc justus per liberalitatem thclinat. , ut prim plereddat cuique suum, per avaritiam vero retrahitur.
r. T Ides est Virtus Theologica; divinitus infusa, qua.. V firmiter assentimur iis, quae' a De' revelata sunt, propter auctoritatem ipsius revelantis. 2. Fides alia est actualis, quae cita stus; quo intellectus ex imperio voluntatis per Gratiam excitatae firmiter ascientitur, Iebis a Deo revesatis , propter auctoritatem reo - e volan-
152쪽
. velantis. Alia habitualis, quae est ipse habitus a Deo in... fusus, actum Fidei elicitivus, cum auxilio gratiae actualis. Alia est explicita, qua alicui determinato Fidei arti--culo as lentimur,Fut SS. Trinitatis, Incarnationis &e. Alia implicita, qua omnia a Deo revelata , ct ab Ecclesia credenda proposita, generatim, sine alicujus particularis articuli determinatione, credimus. Alia viva, quae operi hus bonis, ac mandatorum observatione animatur. Alia mortua , quae est sine operibus a Lege praeceptis. Alia sormata , quae Charitate, dc Gratia sanctificante informatur.
- Alia informis, quae Gratia, & Charitate, est destituta . a. motuylax sit actus Fideis Resp. Actus Fidei alius est internus, qui est firmus mentis assensus veritatibus a Deo revelatis, & ab Ecclesa propolitis, propter summam Dei veritatem in dicendo, datus. Alius externus, qui est exterior Fidei professio, ore, opere , aliove signo facta . cluar. 3. Ωvid si articulus Fidei, en propasitio 1 isdiate
revelatis λ. Reo. i. Articulus Fidei est prodisitio habens rationem principii in Fide, specialemque ad credendum dissiculta-
tem, ab omnibus explicite credenda, quorum praecipui continentur in quatuor Symbolis, videlicet Apostolico, Nicaeno, Constantinopolitano, dc in illo S. Athanasii in Concilio Florentino, tanquam Fidei regula approbato. 2. Propositio, mediate de Fide, est propositio ex duabus immediate revelatis, vel ex majori un iversali revelata, &minore saltem moraliter certa, vel ex maiori non re vel ea , attamen omnino certa, & minore revelata legitime
deducta; quia in immediate revelata implicite continetur. - . Quot uplex sit neee tas i, Re9. Necessitas alia est medii, sine qua, etiam ineulis
pabiliter omissa, salus non potest obtineri, dc haec est vel absolum smpliciter, &in re, vel tantum secundum qui in re, vel in voto. Alia est praecepti , sine qua inculpabiliter omissa, salus adhuc haberi potest .gruar. 3. ΩΡodnam sit objectum 'materiale , ac formale Fi-wei 3 - ereverit, i, quomodo pereat, sabitus Fidei e
Dico . obiectum materiale Fidei primarium, est ipsemee Deus revelatus. & secundarium reliqua a Deo revelata; formale vero est prima, ac summa veritas revelans, set Lia dicendo, quia Deum revelaxum, primario, &i omni
153쪽
i38 DE VIRTUTIBUS THEOLOGICII.
lis revelata, secundario credimus; quia Deus prima veritas se, & alia revelavit, quae est ratio formalis. Ob1 ctum materiale, quoad Articulos Fidei ab origine mundi successis temporis usque ad nos, non crevit secundum substantiam, sed duntaxat secundum majorem explicationem, ct magis explicitam prosessionem, omnesque Fidei articulos explicite, vel implicite credere,'ad salutem necessarium est, & semper fuit: unde distinctio in fundamentales, quos crederς necessarium est ad salutem, dc non sundamentales , quos credere liberum est, ab haereticis inventa, inanis est; totusque Fidei habitus perit in haeretico, etiam, unicum Fidei minimum articulum, negante. non vero in pecc tore Fidem integre profitente; quia non per quodlibet peccatum, sed per Fidei speci liter oppositum, habitus destruitur, Cone. Trid. sest . 6. east. II.: in Angelis vero viatoribus, vera fuit Fides, & adhuc est in animabus in Purgatorio, non autem in damnatis, nisi naturalis; quia habitu supernaturali Fidei earent; nec in Beatis Deum intuitive videntibus; quia illo non indigent.
Ωuar. 6. sint vera Fidei propriatates , regula , Ecclesia vera nota, dr Caput visibila
Dico. Quatuor recensentur Fidei proprietates, videlicet: I. supernaturalitas ob habitum, tigratiam ab ualem, quibus elicitur. 2. Certitudo tam ex Parte revelantis, quam hominis credentis, qui falsum Fide divina credere nequit, estque assensus Fidei certior quocunque alio scientifico. 3. Obscuritas ex parte rei revelatae, quae res re
velata sub diverso motivo Fidei, & scientiae potest esse objectum 4. Credibilitas, & quidem per motiva evidenter suadentia, quorum octo auignantur, nempe I. auct ritas revelantis, Dei nimirum, vel Christi. a. Sanctitas doctrinae . a. Efficacia propagationis illius. 4. Sanctitas, ill m, sequentium. s. Perseverantia illius, nunquam in- rrupta . 6. Infinita propemodum Martyrum illam profitentium, multitudo. 7. Vaticiniorum Prophetarum adimpletio. 8. Miracula multitudine innumera. Regulλ vero
Fidei primaria, est tam scriptum, quam traditum Dei Verbum; & secundaria, & quasi animata, est ipsa in sal-hbilis Dei Ecclesia, quae est Un Sancta, Catholica, dc Apostolica, de de facto Romana, cujus Caput invisibile ipse est Christus; visibile vero legitimus divi Petri Suc Milbr summus Pontifex, qui cum Concilio legitime coa-
154쪽
pregato est in falli bHis Controversiarum Iudex, ut Fides oeet, & sine Conculo deeidens, si non si in Lilibi Iis, ut
docetur in Gallia, saltem loquendo ex Cathedra, eum errasse, non constat, es usque decisionibus adhaerendum est; quia supremus est totius Ecclesiae Supetrior, & Caput. Quar. actus Fidei internus sit necessarius , 8'-ererin/a Mi , necessitate nudii , Ox praeeρti 'DIeo. Actqs Fidei internus ad obtinendam justiseati nis Gratiam, ac sal 'tem, omnibus adultis semper fuit simpliciter necessarius, necessitate medii; quia sine Fide impossibile est placere Deo, Hebr. Ir. Omnique tempore necessarium fuit nece ista te medii explicite credere, r. Deum esse , id est, Ens summum , omniumque Creatorem . I. EDse Remuneratorem virtutum, & vindicem vitiorum . pCenitentia placarii hominemque justificare, & animam esse immori lem. 3. Mysterium SS. Trinitatis, & Incarnationis, saltem implicite; Post sussicientem autem Evangelii praedicationem , etiam explicite, credenda sunt , necessitate medii Mysteria SS. Trinitatis quoad unitatem essentiae, & Trinitatem Personarum, Incarnationis quoata Divinitatem, & Humanitatem Christi, Passionem , R surrectionem, Aseensionem, & Iudicium per eum futu- um, S. Ronaυ. S. Thom. ι nec 1ussicit solum credere in confuso, quidquid credit S. Mater Ecclesia . Necessitate vero Praecepti quilibet credere tenetur x. ea omnia, quae sint de necessitate medii. E. Articulos in Symiato Α - stolico contentos, saltςm quoad substantiam . 3. Septem S eramenta , & Missae Sacrificium; & s cire tenetur ea, quae ad illius auditionem, & Sacramentorum receptionem , Pertinent, quae quis Vult, aut tenetur recipere. 4. Praecepta Decalogi , ct Ecclesiae , aliasque sui status obligati nes i. orationem Dominicam, Salutationem Angelicam, di modum inrmandi Crucem, quae omnia post sussicientem rationis usum, quoad substantiam, sub gravi peccato scire, dc sub veniali memoriter addiscere, quilibet, pro sua
capacitate tenetur. 'ine. I. Consessarius , de necessaria poenitentium instructione, merito dubitans, quia valde rudes, vel sitae salutis valde negligentes, eos examinare, dc instruere ten
tur in Consessionali, si urgeat necessitas, ut in articulo, vel periculo mortis, vel si eos ob nimium pudorem post sonsessionem nec ad se, nec ad alium pro instructione
155쪽
146 DE VIRTUTIBUS THEOLOGICIs.
accessuros, probabiliter credat; secus eos dimittat, donee melius sint instructi. 2. Interrogati de contentis in Symiabolo , in Praeceptis Decalogi , . & Ecclesiae, in oratione Dominica . Salutatione Angelica, de Sacramentis recte respondentes, quoad substantiam, possunt ab lvi, licet ea memoriter dicere nequeant ; quia sub veniali duntaxat illa memoriter discere tenentur , nisi s mul alios docere
teueantur, ut parentes suos insantes . g. Leuoties actus Fi.ei int/rarus H eliciendus , fr. Fides externa profitenda
Dico . Grave extat praeceptum eliciendi ae tum internum Fidei, omnes obligans adultos ratione praeditos , & quidem directe, & per: se, r. In Meles, & Haereticos, cum Fides ipsis susscienter fuerit proposita. 2. Infantes, quando usum rationis aὸepti, sussicienter instructi sunt. 3. Inprobabili mortis perculo . 4. Quoties quis lapsus est innae resina, vel gravis contra Fide in urget tentatio. s. Aliquoties, vel quod securius cst, saepius in vita; nam s. tis esse actum Fidei semel in vita elicere, vel nullum extare speciale praeceptum actum Fidei eliciendi, damnavit Innoc. .XI. per accidens vero, & indirecte obligat, quoties occurrit obligatio alterius actus, aut praecepti, quod sine Fide interna rccle observari, vel seri nequit, ut externa Fidei confessos, justificatio . Eucharistiae sumptio, Dominicae, ac Festorum sancti scatio, Missae auditio; quia
Fidem praecipuorum Mysteriorum suppon lint, ut recte ,& devote fiant. Non minus grave est praeceptum, Fidem positive, & externe, etiam cum periculo vitae profitcndi, quoties honor Deo debitus, aut proximi utilitas exigit, S. Thom. ἰ illamque negare, vel de ea dubitare, aut aliam Religionem sinulare, nullo in casu licet. Hine: graviter peccat I. auctoritate publica , publice, seu privatim interrogatus , Fidem , etiam cum periculo
vitae, non prostens; auctoritate vero privata interrogatus, eam eludens, tacendo, Vel Occultando, non peccat. a. Fidem non externe prostens, exigente necessitate, prorepellenda Fidei injuria, vel pro confrmanda Fide in vacillante, vel pro promovenda in iis, quos ex professione Fidei, Catholicam Religionem amolexuros ἰ vel sine illa in sua falsa confrmandos praevidet. 7. Fidem indiscrete,sne necessitate honoris Dei, & utilitate salutis proxim, Profiten , seque cum Peric lo neganda Fidei, vi tormen
156쪽
rortini et ponens, vel infidelium sacriscia , aut Haeretico xum ritus palam sine utilitate , & necessitate cum eorum pertu es alione , graviorique malo, ac Fidei praeiudicio, arguens. 4. Se Turcam, aut Luthera nam esse, allirmans,
vel se Christianiim esse , negans; vel falsam Religionem simulans, sumendo cum ipsis Coenam , utendo vestibus, vel caeremoniis salsam eorum Religionem , vel Cultam significantibus , Idolo genuflectenda , thus offerendo, idolothyta in custum Idolorum manducando, cum Haereticis orando , psallendo , Concioni assiliendo, in odium, vel contemptum Religionis, vel animo eorum Religionem profitendi, vel cum proprio, vel proximi scandalo, aut peruersioliis periculo. Non vero peccat utens vestibus ad si dum sinem politicum institutis , vel idolothyta pro fame sedanda , manducans , yel alias carnes comedens in die. jejunii, ne Catholicus agnoscatur, gravemque poenam evitet , aut Haereticorum Psalmodiae, vel Concioni ex cii viositate, vel pro obsequio, domino suo, exhibendo , aD sistens, secluso semper scandalo , dc contemptu Religionis. 3. Bapti sinum absque necessitate ab infideli recipiens, Matrimonium coram Ministro haeretico contrahens , vel cum haeretica,sine speciali ratione, dc dispensatione , vel cum pacto dividendi Religionem inter infantes , dc aliquos in haeretica educandi. 6. Sine sufficienti scientia cum Religionis dedecore, vel aliorum Catholicorum perturbatione in Fide cum Haereticis disputans, vel si habeat sunscientem scientiam, eorum Pertinaciam, ac Fidei injuriam non repellens.
DE VITIIS FIDEI OPPOSITIS , INFIDELITATE , ET BLASPHEMIA.
. I. guotuplex sit Infidelita, Re p. IN fidelitas in genere est carentia Fidei in subjecto 1 apto; dc est triplex ι. r. Negativa, quae est carentia Fidei in eo, cui Fides nullo modo, vel non susscienter est annunciata. a. Privativa, quae est carentia Fidein
157쪽
, , DE VIRTUTIBUS THEOLOGICIS.
in eo, cui Fides est sussicienter annunciata, credere tiamen negligit, vel contemnit, licet nulli errori Fidei, conat rario adhaereat. 3. Positiva, seu contraria; quae est carentia Fidei, in eo, quod Fidei suis cieater propositae disia sentit, & errori Fidei contrario adhaeret; hujus tres sunt species. r. Est Paganismus, Turcismus, Athei simus ; qui totam Fidenn novi, & antiqui Testamenti negant. a. Est Iudaismus, qui admissis antiquo Testimento, novum negat 3. Haeresis, quae admissis utroque Testamento, unum, aut alterum Fidei articulum negat, vel errori Fidei contrario adhaeret; ad hanc spectat Apostasia, quae est abdicatio totius Christianismi antea professi', & ad Paganismum,
seu Turcismum , aut Atheismum , vel Iudaismum transitio. Suar. 2. Leni/ sit Haram formalia tDieo. Haeresis formalis definitur, error voluntarius, pertinax contra aliquam Fidei Catholicae veritatem in eo qui se Christianum profitetur; hinc ad haeresim formalem requiritur; I. error intellectus, aliquem Fidei articulum judicantis esse falsum . vel de ejus veritate, positive dubitantis; dubius enim in Fide, infidelis est; quia Fecissam fallibilem credit. a. Pertinacia voluntatis ; qua cognitae Fidei veritati repugnat, vel dissentit miser graviter peccat, & est Haereticus sermalis, non solum pertinaciter, & scienter articulum Fidei negans; sed etiam de eo dubitaris; vel negans ,.aut dubitans de articulo, quem per errorem articulum Fidei putat, licet remia non sit; quia in utroque casu eum negans, vel de ipso dubitans , credit Ecclesiam fallibilem. a. Graviter
peccat, non tamen est Haereticus formalis ' nec censuras incurrit, articulum Fidei exterius tantum negans , interius vero credens, ut eum negans ex ignos alitia etiam
vincibili, vel Ibi uiri ex taedio addiscendi, praecipue si paratus si judicium suum Ecclesiae subjicere, & non igno- ut liberius suo errori a cibarreat; quia ignorantia affectata non excludit pertinaciam. Ruar. 3. Lbale infidelitas sit peccatum a Principe Chroriano Dierari s π Christianis eum infidelibus communicare liestat λ. Licet infidelitas negativa nullum sit peccatum , Privativa tamen , & positiva, peccata sunt, ex genere suo gravissima nec pollunt infidelium , ac Haereticorum ritus, aut libertas Religionis tolerari a Christiano princia
158쪽
QE 3. DE INFIDEI. ET BLASPH. 14s
pe , ni fi ad majiri malum impediendum ; Iudaismus ver stolerari potest; quia figura eli novi Testamenti , possuntque Haeretici, ac Apostata ad Fidem compelli non vero alii infideles ; nec licet communicare cum insgetibus in rebus ad cultum falsum spectantibus ; bene autem in contractibus, dc rebus politicis, secluso perversionis periculo; nee ad Mimam possunt admitti , nisi ad partem Cathecumenorum; & ad Concionem , dc Catechesim . Cum Iudaeis vero specialiter in jure prohibitum eli . r. Cobabitare. Σ. Comedere azyma. 3. Accipere meὀicinas ab ipsis Paratas, non vero praescriptas, ct a Christiano parandas . , Communi uti balneo. s. Interesse eorum conviviis . 6. Nutrire eorum iusantes in eorum domibus . 7. Apud i sos famulari, eorumque servituti subjici: 9. Accedere ad eorum Synagogas , Festa, ac nuptias , quando sit perstitiosa tractant; 9. choreas, ludos , &c. cuni ipsis ducere a. o. Eos ad ossicia inter Chri itianos admittere materiae tamen parvitas , necessitas ἱ aut alia causa rationabilis a mortali , aliquando etiam a veniali peccato excusat , secluso perversonis periculo, aut dignitatis christianae diminutione ex nimia cum ipsis conversatione.
Vnei graviter peccant Christiani , praeparantes Iudaeis in Synagoga ἡ necessaria ad superstitiosa tractanda, in Satabato, vel in aliis eorum Festis; quia eos juvant, ut superstitiosa tractare; dc observare valeant; nisi parvitas materiae , eos a mortali excuset ι prout videtur esse observatio
Sabbati quoad shbstantiam a Deo praecepti . Illis tamen inservire in Festis nostris ; ac Dominicis , vel quando superstitiosa tractant; insuper a Consilio Regio Colmariensi prohibitum est anno I 66.4. An famulari liceat apud Acatholicos
Dico . Quamvis generatim omnibus apud Haereticoρ famulantibus siladendum sit , ut quam primum sne peculiari incommodo possunt Heros acatholicos deserant; quia raro omne abest in Fide , ac moribus periculum , attamen eos non teneatur deserere, si Praecepta Dei , ac Ecclesiae apud illos aeque , ac apud Catholicos servare possint, nutatumque suae salutis , ac Fidei periculum , ex eorum conversatione , sibi imminere animadvertant . 2. Si sine notabili damno . uti est tertia pars stipendi eos deserere
nequeant, Quamvis non possent quaedam Festa colere, allia quando Miliam non audire triauium non Observare . 3.
159쪽
Si non possent invenire Catholicos, nisi rixis , aliisque vItiis deditos ; quia Praecepta Ecclesiae , cum gravi damno
Hine l. Neganda est absolutio famulantibus apud Acatholicos si Confessarius in iisdem animadvertat periculum Fidei , nisii promittant intra tres menses s e diicessit ros , quo tempore per bonam exhortationem Coia sessarii . Ud te confisi Vari creduntur . a. Sine justa causa apud Haereticos famulantibus, cum trairsgressione Praeceptorum Ecclesiae, vel expresse talem famulatum quaerentibus, nisi promittant tale servitium, se derelicturos, proximo termino , quo sne notabili damno possunt. 3. Possunt famulari A catholicos, qui laborem apud Catholicos non inveniunt , vel aliam justam causam, ossi , & legumina cum carne coacta in diebus Iesu nil permitti , non Vero carnes , nisi sine carne non pares essent labori , vel dispensatio-rbis injungat pol ni , Consessa
mar. librorum haratteorum lectio
Libri haeretici, aut prohibiti in indice Concilii Trid. sunt triplicis clatiis , r. clastis sunt i, qui in odium Auctorum, ut Haeresiarcharum , &c. in Catalogo R mano damnati sunt , licet haeresim non continean: , nee de Religione tractent , et, classis sunt , qui non propter Α uctores , sed propter doctrinam non fanam , aut sv ciam , aut offensionem in moribus fidelibus. afferentem .h Auctores noti, dc ab Ecclesia numquam desciverunt. 3. classis sunt'. quorum Auctores ignoti, re pariter propteri Doctrinam Fidei Catholicae, aut
morum integritati contrariam, damnati sunt . Hi Auct
vel 1alli dogmatis suspicionem continentes , vel ut artem
magicam, i res obscoenas tractantes. His notatis., labrorum prohibitorum cujuscunque classis fure Naturali , ubique omnibus prohibita est, qui ex e rum lectione perversionis in Fide , ves moribus pericu- graves tentationes sibi imminere sentiunt , etiamsi licentiam illos legendi obtinuerint ; quia non licet te exponere periculo peccandi r Jure vero Ecclesia ilico . Concilii Triqehi. non re-1ervat in , incurrunt lesentes ,'vel habentes libros ' .
160쪽
elassis in odium Auctorum damnatos, & libros a. aut 3. classis ob haeresim , vel falsi dogmatis suspicionem prohibitos, ita tu ex Coigellii Trident. 2. Legentes, aut Iasentes libros artis magicae, vel res obscoenas ex professis tr ctantes, praeter peccati mortalis reatum , iudicio Episcoporum severe puniendi sunt , nullam tamen excommunicationem incurrunt, La n. quia horum poena , Epist porum arbitrio relinquitur . Antiquorum vero Ethnic rum lectio, ob sermonis elegantiam permittitur ι non tamen pueris , nisi correcti sint . Ita index Cone. Trid. 3. Legentes , retinentes , imprimentes , defendentes libros Haereticorum de Religione tractantes , excommunicationem Bullae Coenae , Papae reservatam incurrunt qua poenae Bullae Coenae, ac indicis , licet in Gallia non vigeant , legentes tamen libros H*reticorum haeresim continentes ; vel actu magicae , aut obscaenos graviter peccant , vel etiam excommunicationem incurrunt virtute antiquarum Constitutionum in Gallia receptarum , vel
Conciliorum in Gallia habitorum , vel ob specialem Episcoportim prohibitionem , quorum Statuta consulenda' sunt; cui etiam in Gallia sine recursu ad Papam , facultatem legendi libros prohibitos , ad refutandas haereses ,
concedere possunt . Cons. a Aners apud Pont. quam Vis
caeteroquin ibius Papa, dc quibus id concessit , hanc potestatem habeant, Gerυ. Vne r. Legentes , vel habentes libros , I. 2. vel 3. classis graviter peccant , dc incurrunt excommunicationem indicis, Concilii Trid. ubi receptum est , nemini reservatam ; & si de Religione tractent , excommunicati nem Bullae Coenae , ubi recepta est , Papae reservatam , licet non ore , sed solum oculis eos percurrant, vel persamulos eos sibi legi jubeant, vel essent solum , scholia , Haeretici, Fidei contraria, libro Catholico addita, vel libri prohibiti prooemium , vel Epistola dedicatoria . 2. Non tradentes libros prohibitos , quam primum moraliter possunt , inquisitioni , ubi viget , vel habenti potestatem illos legendi'; vel non comburentes , possunt tamen ob grave damnum Bibliopolis haereticis vendi, qui alias similes in suantitate habent , Paul. Garυ. 3. Graviter peccant , rquamvis excommunicationem non incurrant , legentes. Vel habentes libros artis magicae , vel obscoenos , vel animadvertentes, se ex lectione aliorum librorum pro- Theoc morat. Pars I. Κ hibi-