장음표시 사용
191쪽
mula us. debita, ut eunti ad Iupanar, sternens equum, aperians ianuam, &c. quae tamen alteri, qui non est i sius famulus, non essent licita. 4. Paterfamilias non ex industria, occasionem surandi filio praebens, sed illam non auserens , ut deprehensus corrigatur, &. plura furta exta tentur, si non sit alia corrigendi aptior via. s. Deprehendens servum in furto occulto, vel uxorem in adulte-xio, utriusque permittens consum m tionem, ut testes habere, rem suam recuperare, divortium obtinere possit, si aliter id fieri nequeat. 6. Sponsa contrahens cum sponse, quem scit in mortali Sacramentum accepturum, Sacerdos administrans Eucharistiam peccatori occulto e publice petet iis, quia in his casibus non censentur proxime' eoo
rari peccato; sed contra suam intentionem' justa, & gravi ex causa, illud fieri permittunt, ut communiter doce Theologi, quamvis haec non omni careant dissicultate.
192쪽
His Tractatus d iditur in duas suaesiones , I. essde Actibus internis , ac externis Religionis , a. de miliis Religioni oppositis. .
DE AC ΤIBUS INTERNIs, ET EXTERNI s
RELIGIONIS . . Quaritur. i. auid sit Religio , ouadnam sit illius o esum , U' quinam eIus actus DIco. Reli o est virtus moralis, per quam Deo , tanquam primo rerum omnium principio , cultus debitus exhil tur . Objectum ejus materiale , est cultus Deo conveniens , & formale prout est debituς ωb se premam ejus excellentiam; Actus vero ejus interni sunt Devotio,& oratio; & externi sunt Adoratio , Sacrificium , Oblationes, dc Decimae, Votum, Iuramentum, & Adjuratio. 2. 'mi. sit Devotio , ne Oratio χ ο quotvlcx sit oratis Reo. t ' Devotio est volitio efficax tradendi se prompto ad ea quae pertinent ad Cultum Dei ; cujus effectus sunt , laetitia spiritualis , ex considerationis infinitae Dei Bonitatis proveniens , &- tristitia ex meditatione nostrae infirmitatis, dc exilli a coelesti patria procedens a. Oratio est actus Religionis , quo res decentes a Deo postulamus, vel abalute, si ver se d salutem conducant . Theol. meral. Pars L. Μ uu
193쪽
ut Gratia, Virtutes , &c. vel conditionate , lai nobis sine
salutaria , ut bona temporalia . oratio alia est mentalis , quae fit sola mente, ut Meditatio, quae eis veritatis investigatio, ad concipiendum devotionis servorem; & contemplatio, quae est mentis in Deum suspensae elevatio Αlia vocalis, quae simul ore exprimitur & haec , vel est publiea , qliae fit a communitate, seu a persona publica, n mine communitatis; vel privata , quae fit a persona privata, estque prior praestantior. 3. res' latur ad Oratonem preparatis, o quanam conditiones , ut Isi e tax Dio P Ut Oratio pie fiat, requiritur, I. praeparat o remota, coli silens in accurata Legis observantia, & proxima, consistens in auxilii Dei imploratione, aliarumque curarum, ac cogitationum de postione. E. Requiritur attentio ad senium, velaad Deum, saltem virtualis; ut autem stessicax, debet- fieri, r. pro se. a. Pro rebus necessariis, vel ad salutem conducentibus. 3. Pie. 4. Perseveranter . . Ωuar. 4. momodo oratio sit necessaria
Dico . oratio adultis est necessaria , necessitate medii ;quia Gratia, quae medium est , ad servanda Dei Mandata . necessarium , ordinarie sine oratione non datur ; dc neces state Praecepti, prout indicat Christus, Matthaei 26.
dicendo: Vigilate , orate . Non tamen obligat vi Praecepti semper, & pro semper, sed saepius in vita, ut docent communiter Theologi . Per acci ciens vero obligat I. dum aliud Praeceptum implendum exigit orationem', ut Horarum Canonicarum recitatio , poenitentia a Confessario in sita ηοbIigatio audiendi Missam , suscipiendi Sacramenta , . redeundi per contritionem ad justificationis Gratiam. a. Dum grave imminet mortis periculum, praecipue si quis esset in peccato mortali ; vel si aliud magnum instet communitati periculum , vel alia. ad salutem necessaria , ese ut petenda . I. Tempore grausi tentatio nis , quae sine oratione non potest vinci . 4. Quando et iam suxta Apostolum I. Tim. a. I. fieri debet pro omnibus hominibus, exceptis damnatis ; non solum auum vocalis, sed etiam oratio mentalis, seu meditatio, prout est studiosa mediorum Salutis, investigatio, omnibus est necessaria; praecipue vero Clericis, ac Religiosis; Tourn. Hinc et 'graviter peccant I. orationem notabiliter , dccum periculo in gravia labendi peccata , neglisentes , &per
194쪽
Mr totam hebdomadem non orantes vix a mortali excuis rari possunt, P. Paulus Lugd. 2. Petentes orando rem ma
Iam , vel indifferentem absque ulla ad debitum finem relatione , ut lucrum , ludendo solius lucri' intuitu ; quida res non bona, est mala in individuo; Deum autem mali,
etiam sevis auctorem , vel adjutorem constituere , Deo graviter est injuriosum, nisi in advertentia ad gravem Dei injuriam eos excuset. Quar. s. er quot uplicis ge νis snt Mesmast Reo. i. Decimae sunt pars decima fructuum , ac prori Ventuum , quae quotannis Ecclesiae Ministri s solvitur ;quarum aliae sunt praedia le/, quae etiam reales dicuntur, quae solvuntur ex omnibus terrae fructibus , non deductis impensis aliae persenales , quae ex industria personae sol vuntur, deductis impensis . filiae mixtae, quae proveniunt spartim ex industria s partim ex praediorum fructibus , ut animalium foetus , eorumque fructus , ut lac , caseus ,
butyrum s lana.' a. Praediales aliae sunt majoribus , quae ex majoribus percipiuntur fructibus , ut frumento , siligine , hordeo , avena, vino, & oleo, Tourn. Aliae minores, quae ex rebus minoribus percipiuntur , ut fabis , Pisis , lentibus, . milio , ciceribus , lino , cannabe , rApis , Iepis , i lana ,
caseo , Dutyro , &c. ad minores etiam revocantur , quae prodeurat ex animalium petia tu , agnellis videlicet , vitulis, suculis, pullis.&c. quae etiam carnatica dicitur garuilae de charnaga, ibid. I 3. Aliae sunt antiquae , quae sunt ex terris jam antiis
quitus cultis . Aliae novales , quae sunt ex terris nuna,
quam , vel ultra hominum memoriam cultis , quae Pro-Prie novalia sunt , vel quae ex terris olim cultis , sed longo tempore sine cultura relictis , quae proprie renova ta dicuntur, vel minus proprie, quae sunt ex terris, quae olim fructus, sed a decimis immunes ferebant , nunc u
To mutata specie , decimales pariunt . Λliae sunt stricte Ecclesiasticae . quae juxta primaevam suam institutionem , Clericis hodiedum intuitu spiritualis ipsorum Ministerii
solvuntur . Aliae temporales , seii laicae , aut laudates , quae a Laicis usurpatae , vel in eos justis de causis translatae sunt. His notatis
6. aeuo jure , θ' quibusnam Decima snt debilia vico . Decimae in Nova Lege quoad substantiam , qua-Μ a tenus
195쪽
ei ius sunt stipendia Ministrorum Ecclesiae, omni Iure de bentur, Naturali videlicet, Divino, Ecclesiastico, ac Civili; quia ab omni Iure ipsis adscribuntur , & dignus es
operarius mercede sua quoad determinationem vero decimae partis, vel minoris , vel majoris debentur Iure Ecclesiastico , vel consuetudine; quia pars quotae ab Ecclesia , vel usu fuit determinata : & sunt actus Religionis , quatenus in testimonium universalis Dei dominii offeruntur; dc actus justitiae , quatenus Ecclesiae Ministris, pro ster eorum munia, solvuntur , ipsisque solis , & qui denajore moderno Parochis debentur , Iuno. . III. nisi obitet contraria consuetudo , vel ab Eccles a in Feudum propter obsequia Ecclesiae exhibita , vel exhibenda , vel ob
munuS, ut pro cantu &c. Laicis sint concessae , ct ab iis nomine Ecclesiae percipiantur . Decimae ex Iure communi ab omnibus solvi debent, dc ex omnibus bonis , etiam novalibus, ac renovatis , agris , praediis , vineis , arboribus dcc. animalibus , molendinis &c. negotiatione , opificio, militia &c. ita in Iure . Iure vero municipali , diversae introductae sunt , decimandi consuetudines , quoad bona , fructus , tempus , locum , & quotam , quibus saconsor mare licet, Tourn. BilI. is alii ; quia quamvis materialiter sumptae pro legitimo Ministrorum stipendio praescribi nequeant f possunt tamen praescribi formaliter , resumptae pro certa certorum fructuum portione, di quoad alias circumstantias, nisi ubi Decimae, Lege positiva praescribi prohibentur, ut in Regnum Galliae, excepta in quibusdam locis quota, dc in quibusdam etiam praescribuntur quoad substantiam, supposita aliunde sussciente Ministrorum sustentatione, Tourn. quia Iure Naturali, ac Lege nova tantum Ministrorum Ecclesiae sustentatio praecipitur ac debent solvi ante campi partum gallue Cha arx , Dynaliae , vel domino tandi debitum , Cone. Latr. Herie. P. ut . Cr alii quia antiquiores sunt censuali quocunque Iure , Heris. Foraet'; & praediales debentur non deductis
impensis laboris, seminis , dcc. ita comm uuis. Hinc '. I. Decimas solvere tenentur I. omnes laici , sive
Christiani, sive Haeretici , Pagani , Iudaei , Innoc. III. si bona postideant in territorio, ju isdictioni spirituali alicujus Ecclesiae subjectos quia est onus annexum rei, pro stipendio Ministrorum , talis Ecclesiae : nec ipsi pauperes , exempti sunt, quia debentur ex justitia commutativa, ut stipen-
196쪽
stipendium Ministrorum Ecclesiae , nisi ex charitate os
extremam, Vel urgentem inopiam essent remittendae ; sed tunc ab iis in scriptis petatur , eos nullum inde jus em ptionis velle acquirere , Tourn. , vel Post earum percep-ptionem iis per modum Eleemosynae restituantur ; & d bent solvi jure moderno Parocho, in cujus limitibus praedia existunt ; quia Decimae sunt onus rebus inhaerens nisi aliter si constitutum , vel usu introductum , ut uuna parochia in plures subdividatur, potest matrix in parochia noviter erecta, vel filiali, Decimas percipere, nisi
Epilcopus noviter erectae, eas pr9 Portione congrua , ΖΩ
fluet , Ur alii . 2. Episcopi , Parochi , ac alii Clerici ex bonis proprio jure , ac titulo temporali possessis , ut haereditate , emptione &c. quia quoad haec , ratione Decimarum , ejusseem sunt conditionis , ac laici lion vero tenetur Episcopus de bonis mensae Episcopalis allica mense Toum. hec parochus ex fundis suae parochiae annexis , etiam in alia Parochia sitis , nec alii Clerici quoad hona fui Beneficii, Pasch. II. quia levitas 1 levitis decimas accepisse non legitur , Toum . nis Beneficia dotata essent ex praediis , Decimis jam antea , cuidam Ecclesiae , obnoxiis , Fagnan. Barbosa alii ; quia res transit cum onere suo , & Ecclesia prior non delint spoliari jare suo jam acquisito, ut consulatur alteri, nisi ilia Iarum compensatio fiat , vel privilegium a Papa fuisset
concessum. 3. Regulares edam exempti, Alex.
Later. ann. I 2Is. si non privilegio , & in Gallie Regis diplomate confirmato , exempti sint , quale ordov Μeli- tensis, dc alii habere praetendunt , Taurn. Bill. ; nis se
cerint conventionem cum declinatore , Vel fundus Oearum praescriptione 4o. annorum non privilegiatis esset aliena tus , Tourn. quia privilegia personis , non rebus inhaerent , & tunc solvendae sunt et , qui ante privilegi utri
Hinς 2. duplex cum mittunt peccatum, irreligionis vide licet , & injustitiae , Decimas defraudantes , deteriores Portiones assignantes , vel non quando , ct ubi eas juxta loci conseptudinem debent, solventes , ac decimatori impensas mutiles causantes ; quia Deo ex Religione , ω Mini siris ejus ex justitia sunt debitae , & tenentur ad restitutionem , Concit. Tri , Ius de deform. cf.
197쪽
quia sunt injusti damnificantes, & quamvis in Gallia D
cimarum reliquationes gaIlice arrerages locum non habeant . ac elapso semel fructuum perceptorum anno , Decimae in judicio exigi nequeant , in conscientia tamen ad illarum restitutionem obligantur, Tourn. Σ. Vendens gregem ex odio Parochi , paulo ante tempus tonsionis , velice tuum extra parochiam; vel sordidi quaestus gratia , in loco, ubi non vigent pecudum Declinae, videtur obligari ad restitutionem Parocho a quia in fraudem egisse censetur , eujus signum est , s sistum partui proximas vendiderit, vel clanculum id. secerit ; secus si palam in foro ,
vel ex aliqua necessitate , eas vendiderit , quamvis incola loci , ubi non vigent Decimae , vel alienae Parochiae eas emerit , Tourn. 3. Pecudes ad pastum ducentes , nondum sublatis Decimis, cum notabili Decimatoris damno , modo Decimae non ultra triduum in agris fuerint relictae ,
a sericonrt.', quia non cum nimio debitorum onere decimatori savendum. Nec licet messes de nocte transferre , relictis Decimis in agro. Hericourt. Hine 3. Graviter peccat Parochus , non exigens Decimas sibi debitas, prout etiam sunt novalium cum notabili sui juris , ac successoris praejudicio ; quia ad earum praescriptiunem , ac varias impensas occasionem praebet , nisi novalium Decimae a Rege , vel a Papa aliis fuerint concesse , prout Ludov. XIV. variis concessit , vel nisi pro animandis agricolis , vel extraordinariis impensis resa ciendis. ex consuetudine suissent remittendae primis quibusdani. annis , quibus terrae seriles de novo coluntur , vel aquis perviae aggeribus cinguntur non potest tamen Parochus exigere Decimas , ubi consuetudo est generalis , ac te tima 4 in toto , vel 'in certis speciebus non decimandi , quamvis ipsus praedecessiores aliquando , eas exigere tentaVerint , Taurn. Pont. quia Decimae saltem formaliter, dc quoad certam certorum fructu in portionem,
praescrisi possunt , etiam a laicis , possessione fauein immemoriali, Duno . non tamen in Gallia , nisi in quibus . eam locis , quoad substantiam quidem , dc in quibusdam aliis,.quoad quotam duntaxat, a laici praescribuntur, ut in comitatu Burgundiae , Tourn. nec ii Necessaria propterea desceret Ministrornm Ecclesiae sustentatio . Nec potest exigere Decimas , si fuerint legitima auctoritate inscudum alteri datae, vel sua: Ecclesiae in laudum iterum
198쪽
tradita; vel non per se, & simpliciter, sed ut eum prae
tio temporali connexae, quia manent seu dales, ac laicae , quae praescribi possunt ut bona patrimonialia , Alex. IIT.
quia illorum couditionem habent I & possunt emi , vendire c. -rie. nisi loci consuetudo obstet , ibid. Secus si r versae fuerint ad suam Ecclesiam pure , ct simpliciter ;quia tunc ad primigeniam' suam institutionem , ac natu-xam redeunt, & scut aliae decimae , pure Ecclesiasticae , iti Gallu, nulla etiam immemoriali possessione , praescribi possunt a laicis Tou . Dunod. ; quia saepe ita in Gallia 3udicatum est , quando constat , fuisse pure Ecclesiasticas post Concilium Lateranense ; & si vendantur Ecclesiae non subjacent retractui gentilitio , gallice droit . e re-srait dc non possisnt a propinquiori consanguineo retrahi , nec pro illarum possessione licentia Regis requiritur ,πouwn. vel si fuissent praescriptae ab alia Ecclesia , dc
quidem non parochiali possessione 4o. annorum cum tit
Io, vel sine illo possessione immemoriali; Toti . ex Boni- fac. VIII. dc a parochiali contra parochialem , juxta pro babiliorem, etiam possessione 4o. annorum cum bona fide, etiam desciente titulo ; quia haec ordinarie requiritur contra Ecclesias, Monasteria &c. Alex. III. a. Nec potestillas exigere a privilegiatis a.Papa, prout sunt multi Res utares, ae Benesciarii simplices ut supradictum est. Nec
acta Transactione, compromita, permutatione cum licen-rix Superioris p dc formalitatibus , pro alienatione bon xum Ecclesiasticorum requisitis, quibus descientibus, nullius sunt in Gallia momenti quoad successbres , non obstante quacunque possessione , homin Keti m memoriam excedante 4 quamvis tales tranrassion ν de certa granorum , vel pecuniae quuti te possint privatim transigentes ad dies vitae. 3--ipotest exietiere Decimas ex hortis communibus , nec ex a rhthribus mi seris , in terra frumentaria, existentibus, stium si ex arboribus Decimas. accipiat , nisi ubi alia consuetudo in v luit , Tourn. bene autem, si fundus arabilis , vel vinea ; murost circumclusa , vel ex fundo septo leguminum duntaxat fu aci ; si magna terrarum pars prius Decimis obnoxia in
eo sit conclusa, Tourn. potestque Decimas accipere, qu m-Vis bona ex usuis essent empla , s. Thom. quia fructus, non sunt ex usura. Nec ex agris incultis, quia Decimae non demtur ratione fundi: sed ratione fructuum ,
199쪽
nisi facta fuisset conventio cum Decimatore , de certa summa singulis annis sislvenda ; si tamen ager chasmate vel aquis periiset, ad nihil tenetur potest tamen seclusa conventione, a Magistratu obtinere licentiam , colendi aliquos incultorum, pro ratione portionis sibi , pro Decimis debitae , & pro impensis culturae , non tamen sinu lox iis Decimas exigere, s eos isteri locet , Pont. ; quia portionem fructuum pro illis accipit. Nec potest Decimas exigere , facta fructuum sundi conversione , in alios non decimabile seclusa fraude , notabili damno , vel consuetudine, Toum. quia , cum facta mutatione speciei non decim,bilis, in declinabilem, Dretinete debeant solvi , etiam vice versia liberatur eas, permutans in speciem non decimabilem . Nec potest injuste neganti Decimas vim inser-re , Nav. ac alia communiter quia nullam seri, externi
habet jurisdictionem ; nec propterea potest negare Sacramenta ; Tourn. quia sorte se non obligatos credunt , nec
potest esse judex in propria causa ris tamen manipuli omnes, ante Decimarum solutionem essent sublati , potest ad Iudicem habere recursum , quia licet in petitorio sit Ecclesiasticus , in possessbrio tamen est saecularis , Totirn.
dc ab eo manipulorum confiscationem cum carris , & equis in duum commodum obtinere . Etia. Meldun. I 739.
art. 29. 3. Si Plures jus Decimarum habent in eodem fundo, Parochus, v. g. & alius Decimator , penes Parochum erit electio, Tourn. quia jure antiquiore gaudet: si pluries in eodem anno ex eodem fundo , prodeant fructus, pluries debentur decimae, Tourn. nisi alia sit consuetudo. Nec tenetur Decimator, pullos adhuc lactantes, antequam ad usus ordinarios servire possint, α lacte matris adhuc indigentes, recipere, Puerus. Nec potest meliores, aut pinguiores exigere , Rec macilentiores colonus cfferre; quia Maledictus, qui immolat debile domino, Malach. I. 3. Si Decimatoς, agnos vel. alia animalia decimalia elegerit , pereunt Decimatori ,' praestito juramento a Colono , non sua culpa periisse , ita censuit Curia Pari- sensis. 6. Si greges agnorum intra limites unius parochiae Pascunturi, & in alterius pernoctant , et Decimae solvi debent, in cujus territorio pernoctant , praecipitie hyeiaali temporc ; si in duobus locis habitent , Decimae dividantur, si plus in uno, quam in alio , diviso sat , ser-Vat Proportione temporis , Forget. nisi in praedictis alia sit
200쪽
se eonsuetudo , quia etiam quoad tempus , & numerum Vari debet & si numerus animalium illius anni nota se lassiciens, sat illorum aestimatio , vel jungatur partus
anni praecedentis , cum partu anni subsequentis , Dupe
stat; idem dicendum de fascibus, si postremi ad numerum a lege, vel consuetudine constitutum non assurgant, jungendi sunt cum fascibus alteriu* campi, ad eundem dominum pertinentis, D autem etiam ex his remaneat num res insufficiens, fiat illorum aestimatio, ibid. si uar. 7. Quid, G' quotvlex sit votum λ . Resp. x. Votum definitur promissio deliberata, dc spontanea, Deo facta, de meliori bono, ac possibili. Votum aliud est reale, quoe Deo res temporalis, vel actio per alium exercenda promittitur, ut calix, vel peregrinatio . Aliud est personale , quo proprius voventis
actus, Deo promittitur, ut ingressus Religi ouis , & b norum in pauperes distributio. Aliud est Alemne , quod
ab Ecclesia approbatum, &. in perpetuum acceptatum est ut professio religiosa . Aliud simplex , quod non est interpetuum , nec ab Fcclesia acceptatum , ut Votae sch arium Societatis Iesu, quod ab Ecclesia non in per tuum est acceptatum, & quaecunque alia vota. Aliud est a solutum, quod fit sne ulla conditione. Aliud condition tum, quod si sub aliqua conditione. Aliud poenale, quod fit sub conditione poenae, ut, si lusero, dabo Eleemosynam . Aliud temporale , quod durat ad tempus. Allud
perpetuum, quod durat ad vitam voventis. Aliud expressum.
4uod expressis si verbis. Aliud implicitum, quod officio, vel
ignitati est annexum , ut castitas ordinibus sacris. ar. 8. manam sine canditionas ad motum requisita 'Dico. Ad votum sex requiruntur conditiones , nemper. ut si promissio, & non propositum. a. Animo se oblitandi sub peccato facta. 3. Cum advertentia, libertate , ac voluntario directo pro peccato mortali alias suis ciente; voluntarium enim indirectum , seu in causis , licet sumciat pro peccato mortali non tamen placet ad bonum. 4. Absque errore circa substantiam rei promissa', vel causam finalem motivam, sine qua non vovisset , &absque metu injuste in hunc finem incusso . s. Deo , dc non stium Santiis facta. 6. De bono, omnibus spectatis, meliori Deoque acceptiori , quam ejus oppositum, &possibili moraliter.