장음표시 사용
112쪽
DE CALCEIS HEBRAEORUM LIB. I. CAP.VI. y Aoctissimi observant, unde certum etae videtur, ussim calceorum, qui totum pedem tegunt, &Vocantur, aeque ac Iolearum, quae σ--a sunt, apud Hebraeos fuisse. Sane MatthaeuS Praeceptum Mauh.s . Christi, quod Apostolis dedit, ita refert, ut interdi
cat: M--δε οδον , .m1δὲ δύο πτω ας, μηδὲ inπῆ μιαι, μηδε Neque peram ad iter , neque duas tunicas, neque calceos, neque baculum. Marcus vero, fli N. ut concedat esIu Ἀπιδεδεμνους ει ι libris. ''
inruo Calceatos sandaliis, Cris induerentur auabus tunicis. Haec autem viri eruditissimi non alia ratione conciliari posse cxistimant, quam ut inter ι -- , ,α5, dc σαιδάλία, agnoscatur discrimen. Ita maximus Salmasius: Dominus noster inopolis suis im sabis. ad
taui nultam putant Euangelisas posuisse discrimen inter o e- Γάλια, longiter errant: ct haec ratio es conciliandi cum Marco Matthaeum, quum alia nulti t. vi 4GH sunt caecei qui totum pedem tegebant: hos Dominus Apostolis interdixit.
sunt soleae, quae plantam pedum duntaxat subtegebant : has Dominus Siscipulis suis permisit. Benedictus quoque Balduinus. Apostolos, inquit, san- β. δε dabis usos esse, satis ex eo liquet, quod cum Christus Dominus apud D. Lucam prohibuisset Apostolis, ne
calceamenta portarent, quibus nimirum pedes omniano tegerentur, iisdem nihilominus apud D. Marcum sandatiorum usum permittit, utpote quae superiorem pedum partem nudam relinqueret, inferiore tantum
planta adversus spinas ct tribulos munita. Etiam M a vir
113쪽
vir doctissimus. & in Taim udis ac Rabbinorum Icit; ..uω. ctione versatissimus, Johannes Lichtiaotus: Calceos . - in his intelisti, non sandalia, patet ex UMarco, capi-: M.' tis sexti versu nono, atque inter haec di crimen s tui satis patet ex ipsi mis hisce locis. X. Non dissiteor, mihi quondam placuisse doctorum hominum sententiam, qui inter , &faciunt distrimen, quale exposuit maximus Salmasius, & elegantissimus Balduinus. Putabam Hebraeos olim soleis usos, quamdiu mores aliarum gentium nondum erant imitati, sed seculis posterioribus, postquam cum Romanis intercederet commeriscium, etiam cum soleis usum calceorum invaluisse.' Placebat etiam eorum ratio, qui Christum volebant in biμ- prohibuisse , σανδψum vero permisisse suis. discipulis, quod vellet eos veteri inter Judaeos usi Θ-leis calceari, non vero calceis, quod pedum erat delicatius tegumentum. At, dum haec perpendo accuratius longe aliter est visum. Eo tempore calceis cavis usos Iudaeos, atque iam χμα calceum proprie dictum significare, μενέμιον vero soleam, credibile haudquaquam est. Calceum proprium togae tormentum ΡΣ - Tertullianus vocat. Hoc verissimum esse, multa vel 'terum loca ostendunt. Apud Romanos calceus sine toga non sumebatur. At, ut Calcei togae proprii, ita soleae, vel crepidae, pallio, Ae tunicae fuerunt. Nota est Ciceronis in Verrem increpatio: Stetit, in- S quit, Ioleatus Praetor Populi Romani, cum pallio purpureo, tunicaque talari. Hinc, uti certum est, non togis, sed tunicis, usos Iudaeos, quomodo απτωνες hic nominantur, ita quoque certum videtur, eos soleas, sive sandalia, gestasse, non vero calceos,
114쪽
DE CALCEIS HEBRAEORUM LIB. I. CAP. VI ssqui erant proprii togae. Nullum discrimen inter Q UR, 3c -λλα, agnostencium esse jam dudum monuit magnus ille Desiderius Erasmus, cumque secuti Theodorus Bera, & Hugo Grotius. Id verum a 2 ' omnino est. Observavi superius apud LXX. interpretes voci modo H μ' η, respondere, modos . L. e...ia , & Josephum in expositione legis de leviratumis λα dixista, quae illi in-ημα- appellant. Idem '
Nec vestes, nec calceos mutant, nisi omnino ruptis prioribus, aut longi temporis usu consumptis. Licet vero nullum est inter in μιατα &-discrimen tamen cum Matthaeo non pugnabit Marcus. Nullam aliam rationem conciliandi, cum Matthaeo Marcum esse pronuntiat quidem Salmasius .misu. Id vero aliter se habet. Noluisse Christum, cum mitteret discipulos ad praedicandum Euangelium , susceptae legationis ergo vel tantillum esse sollicitiores, manifestum est certissimumque. Hinc ju-
bet, ut neque peram, neque binas tunicas, neque calceos, neque baculos sumant. Solitos veteres, Cum aliquo profecturi essent, secum iu mere αλἀ πο- μυιος, ut in itinere mutarent, monuit vir sum mus Daniel Heinsius. Εjus verba haec sunt: quia de itine
uos proferituri secum Iumebant, ut m ις nere murm x. io. rent. Ita Naaman, cum iter δε- a Reg. s, s. par 'ret, λην--- assumit. E quibus Elinaei famulus capite eodem, duas Abi dari poscit. Homerus
115쪽
Auod Critici alii ad luxum referunt Phaecum, O - o α'. exponunt. Unde ct Iisas pauperculi a ditionibus accipere solebant, aut . Oα. αος - , praesertim in itinere habebant. Notavit c . . ad etiam vir illustris Hugo Grotius, quia iter facienti- - bus soleae facile atterebantur, neque raro flebat ut M-culus frangeretur, aut alicubi adhaeresceret, deo in sarcinulis solitos ponere Veteres alias Ioleas, avosque baculos. His omnibus Christus vult abstinere discipulos, reperturos & victui, de itineri necessaria. Sic non sicci Go emG ιτα, apud Matthaeum interdicit. Etenim uri Christus ita
ἰmὸ, prohibet. Haec Cnim omnia avoce pendent. Uti nec sunicas binas, ita nec bi-inos calceos, nec baculos voluit cos su mere secum. Αrque hic non possum dissimulare, semper mihi visum esse male in vulgatis Matthaei codicibus εαβον legi,& restituendam esse priscam lectioncm Equidem scio jam olim Syrum, & Latinum intereses pretem legisse. Chrysostomum quoque, & al-mmih ios plures. 'P-λ- tamen habent oecem exempla- . . aiatis. rra Roberti Stephani, Quatuor Codices Bibliothe
. cae Bodl anae, Ms. Novum Testamentum pervetustum membranaceum, litteris uncialibus eXaratum, quod, ducentis imperialibus emptum, ex Oriente a
tulit, &, ut fama fert, serenissimi Electoris Branclen burgici illustri Bibliothecae consecravit, JohanneSRavius, Professor Upsaliensis, ut Iohannes Saubertus testatur, quatuor Euangelica MT Ioachimi quondam Camerarii, ad cujus haeredes etiamnum Pertinent, quorum usum mihi praestitit, pro summo suo in me studio, & singulari humanitate, magnus ille doctor meus Johannes Georgius Graevius, cultio Francosur
116쪽
DE CALCEIS HEBRAEORUM. LIB.I. CAP. VI. 9stensis, quae apud Andreae Necheli haeredes, annosuperioris secuti xCvu, prodiit, una cum variantibus veterum codicum lectionibus, &Theophylachus. Uti- ra,cque haec verissima lectio est, quam non tantum me. lior verborum cohaerentia, μυεν .ut nempe omnia ad vocem reserantur,&Lucas confirmat, qui clare o habet; verum etiam 1. . quod alias explicare nequit, cur hic prohibeat a. Christus, quem tamen apud Marcum discipulis con- -. vi. cedit. Mandat enim ibi tam diserte, I να-aiessis M. 8. n. A m Ut nihil jumerent ad iter, ni iculum tantum. Quod clare ostendit apud Matthaeum vi esse legendum. Scilicet uno baculo suos discipulos Christus vult contentos, neque, ut fieri consueverat, etiam alium in sarcinulis habere. Haec unica Marcum cum Matthaeo conciliandi ratio est. Apud Matthaeum scilicet, uti ita &prohibet Christus, apud Marcum vero permittit quibus erant induti. Ita, licet nul-
Ium inter ἀῶν--αῶ . & --NMAE, admittatur discrimen, non tamen cum Marco pugnabit Matthaeus: Apud Matthaeum enim Jesus non calceamenta in te
dicit suis discipulis, sed bina calceamenta, hoc est, alia praeter ea quae habebant in pedibus, quLmadmodum tunicas prohibet binas. Apud Marcum vero permitit etiam quibus erant induti. In huncitensum Matthaei verba jam olim accepit Juvencus, m b. a. Poeta Christianus, qui cecinit:
-- Nec plantis tegmina bina. . 'Id ipsum Thomas innuit, & C etanus. Sequuntur Iohannes Maldonatus, Vincentius Regius, & com -
117쪽
Thomai. plures alii Romanae Ecclesiae doctores. Videri etiam 2An. Possunt quae magno nostro Desiderio Erasmo sunt ani jusso .. madversa, itemque qua notavit vir supra laudem om-H. nem positus Theodorus Besa. Viri vero illustris Hu. Ret. tii , gon IS Grotii verba dignissima sunt quae hic adscriban-Dii οὐ tur Intelige, inquit, baculum alium quam quem κροῦ .ia manu geratis, aut soleas aliaS, quam quιbas nunc in- Marc. s. sitiesis. Nam hanc esse Ienjum Uenit rum quod
praecessit, G. r. με, h. e. vesem alteram ab ea qua ve
stimini, tum quod apud Marcum est, ubi diserte per
mittitur unus baculus quem gerebant, is soleae iliae quibus erant induti. Nimiram, quia iter fac entibus soleae facile atterebantur, neque raro sebat ut baculus Irangeretur , aut ab ubi a aeresceret, ideo in
sarcinulis Iobbant ponere alias se eas aliosque baculos. Hac cautione Chri us Apostolos suos vult abstinere, quocumqve iter Disuri essent reperturos is silui ct
itineri necessaria. Atque ideo muti iIudinis numero dixit Lucas , MIgn. non interdici suo minus baculum unum haberent , sed quo minus plures: Vuod aequo jure de paribus solearum debet intel gi. Haec conciliandi ratio mihi prae illa altera probatur, quam inierunt Claudius Salmasius, & Benedictus Balduinus, vel eX eo, quia docet evidenter cur hic vetet Christus, quem tamen Apostolis apud Marcum permittit, qua dissicultate se nunquam aliaS expedient viri eruditissimi. Neque video, cur inter&- tantum distrimen Christus statueret, ut hoc Calceamenti genus, in quod pes intromittitur, prohiberet, alterum concederet suis discipulis. Usus delicatioris Disse calceos , durioris at que utilioris Sandalia , ut pote cum calceus effer
118쪽
DE CALCEIs HEBRAEORuM LIB.I. CAP. VI. 9 e corio diniori, adeoque Chrisum isterdixisse ealceis
ne morem delicatiorem omnino sapereης, notavit quia dem Johannes Lichi latus. Eam vero rationem quis non videt esse ineptam. Quasi vero tantum foret in calceamentis discrimen, ut calceos cavos prohibxxet ' Christus, sandalia vero, quae partem pedis superiorem relinquerent nudam, permitteret 8 Ita quidem interpretati sunt antiqui in ΛEgypto Monachi, qui sandalia, velut a domino permissa, gestabant, calceos, veluti interdictos, recusabant, de quibus Cas. Go iis. sianus: Calceamenta mero velut i terriecta Euangelico praecepto recusantes, cum infirmitas corporis , vel maiutinus rigor , Iea meridiani aestis fervor exegerit , tantummodo callis Iovis muniunt praes , interpretan- res usum earum viet dominica permisione signari, ut ii .in hoc mundo constituti, cura o IolticiIudine camnis hujus , omnimodis exari esse non possumus, nec ab ea penitus praevalemus absolvi, fauem occupatione sevi, O implicatione tenui ne sitatem corporis ex-
Iicemus. Sed haec frigida prosccto ratio est Monachorum acumine ut dignissima, ita Christo Domino omnino indigna. AEque parum solidum est, quod de discrimine inter cx scholis Iudaicis se observasse putat vir doctuS. Notat ex Ie- ω-- .vamoth: Extractio calcei Leviri, Deus.
recia es. Sandalii, si adst ei calx, recta es , An μ- '
minus, non recta. At quis nescit ibi magistros loqui cie suis temporibus. Longe post Christi lcmporacpn- feeiptum es, Talmudicum corpuS nemo rat, qua . tempestate jam, praeter sandalia, in usu erant calcei cavi. Hinc invaluerat extractio in causa leviri, vel calcei, vellandalii, qui mos originem dedit disquisitioni Rabbinicae. Sed olim non nisi sandalio leviri N exis
119쪽
excalceationem factam ex loco altero, quem adducit, apparet. Est in eo distinctio calcei, & sandalii, ex usu videlicet posteriorum temporum. Quod vero legi mus: Fi tamen ut plurimum usitatum est extrahere sandalium, O consuetudo valet contra traditionem, maxime nostram confirmat opinionem, Hebraeos non nisi soleas, sive sandalia, gestasse. Invaluerat usus, ut calceos cavos haberent Judaei, extractio tamen calcei in causa leviri sandalio peragebatur. Scilicet Judaei, patriorum morum tenacissimi, cum veteres non nisi soleas gestassent, M in calcei extractione soleis eia
sent usi, noluerunt relinquere avitam consuetudinem, cum calceorum usus adhuc recens esset. Ita nihil no
strae sententiae praejudicant, quae de discrimine ν-& -ήιαλύων. viri doctissimi notarunt, cum id nullum sit in scriptis Euangelicis, ubi Chri stus, non UmGUM , sed ηγο-, prohibet, I, e. par aliud quam quod gestabant, & Aatata permittit, ea videlicet quae in pedibus habebant, qua ratione, uti quisque videt, optime Matthaeus cum Marco con-ciliatur. CAp UT SEPTIMUM. I. Solae habenis teretibus vinctae apud Romanos, Graecos, Hebraeos. II. Corrigiam Hebraei eleganter vocant, ct Graeci L XXIII Verbum ta a P yer. VI 23. θbscurum, at que interpretum expositiones revectas. I V. Nostra verbi is totius loci explicatio. U. Olim corrigiae ex corio, is non magni pretii fuerunt, undeque Abrahami dictum Gen. xiv. 23. iE fra tur. v l. Locus Iesu. ar. ab interpretibus ma uac-
120쪽
DE CALCEIS HEBRAEORuM LU.I, CAP. VII. syceptus, nostra explicatio. VII. Error Balduini , ct Glossae ordinariae. VIII. Vincula calceorum, e corritias solvere, vivismum miniserium apud Graecos, Romanos, Hebraeos habitum, θ D-hannis B upti ae dierum, οῦ πα-τ
O Mnia ferme id genus, quibus plantarum calces
tantum in ae teguntur, caetera Arope nuda isteretibus habenis vincta sunt, soleas dixisse veteres Aulus Gellius docet. Rectissime soleis dat teretes habenas, quibus pedibus alligari possint. Est enim in soleis plane necessarius vinculorum usus. Apud Romanos quidem hoc adeo tritum fuit, ut siepe vincula .. pro ipsis Iouis dicantur. Apud Graecos quoque habenis teretibus ligata calceamenta HomeruS innuit, minis. uti observavit Hieronymus Magius. Soleas Hebraeo. O . a. rum etiam vinculis, s ve corrigiis, pedi alligatas fui L Zri se, varia loca Sacri Codicis ostendunt. Abrahamus 'st ex praeda, in victoriae Praemium, haud quaquams . kiv. accepturum dicit, dista Alo usque ad a. eorrigiam calceamenti. Iohannes Baptista quoque se dignum negat- -των inroia κατων solvere corri giam calceamentorum Iesu. II. Haec vincula, sive corrigias, Hebraei vocant, ab ambiendo scilicet, quia pedi circumvolvuntur,. & Graeci L XX. Interpretes rabe, a πιρρω, involvo, in orbem conglobo. Eleganter sane. Corrigiae apud veteres varia ratione circumvolutae fuerunt pedibus, uti ex antiquis statuis & nummis a N a ' PM