장음표시 사용
141쪽
P. DANIEL. CONC. IIIjicit, & ab se, ne apicis quidem inducta mutatio. ne, allatam & castigatam esse demonstrat. Refert deinde ejus doctrinam fuisse doctorum virorum oculis subjectam; iude recensitum mansi tractatum ad sacram Indicis Congregationem delatum dignum esse habitum proscriptione sa). Haec cum non bene legisset P. Sariesibius, dum Concinam falsitatis nititur expostulare , duo ipse mendacia scribit sib). Primum mendacium est: Concinam libellum mansi sacrae Indicis Congregationi denuntiasse , ut Sarresbius putat; alter enim id praesti. tit, quemadmodum Concina ipse eidem Sarte bis significavit H. Secundum mendacium est Concinam eo loci scripsisse Mansi Tractatum fuisse damnatum; id enim unum asseruit: illum proscriptione dignum fuisse judicatum, nec minimum sollicitus, cur non id postea contigerit. Differunt autem haec duo inister se plurimum : opus aliquod fore dignum proscriptione , & revera configi anathemate. Sed ad propositum redeamus. Concina postquam eo toto Paradoxo V. Mansi doctrinam exposuisset , atque castigasset , eiusdem latinam ad se datam epistolam refert, & subjectis brevibus enarrationibus nec inurbane nec inerudite perstringit. Inde animadve
sones suas in iacebit & Bosti libros proponi si easque
Profundam ω doctam, ut P. Francisti Zaeharia verbis utar, P. B vii Dissertationem egregie exagitavit Petrus Bia vinius in Μοωιiam actιonaem Regula, odita venetus apud Sim. Dcchi MDcCLvν unde queri amplius non poterit leviter tantum eandem Bovii Dissertationem a GnQua excussam fiuile.
142쪽
r II COMMEM T. DE UIT. ET SCRIPT. easque subjungit, quas in Treυοltianarum Ephemeridum scriptores paraverat, adversus quos extat:
Addizione di at ne breυi inferGazioni fui Myra ro, che i RR. PP. Triυolziani banno fatio δει Libro dei P. Millante inrtiolato : Vindiciat Regularium &c. Haec sunt, quae Concina complexus est in quature Paradoxorum libro, qui inter illustriora,
ac maxime nostra aetate peropportuna opera meri- . to recensetur . Ρ. Iacobus Sanvitalis. , . cum praesenectute, atque oculorum infirma acie hujus Con. cinae operis splendorem ferre non posset, misero mana Lucae edidit opellam sic insciiptam: Pin ossmeri contranosti ai libro inritolato r Esplieagione di quatro Paradossi, che sono in voga ne i nostro seco. lo. Efame pur anche di certo libro inritolaio: Rifies.soni sopra te avverten Ze e dissertaZione eontrappo se alla Storia det Probabili io. In Aquile ja MDccx LVI. Concinae interim libro ubique vulgato, summaque cum laude excepto, nulla senis hujusce conatuum habita ratione, auctoris nomen non solum in Italia, sed in aliis etiam regionibus illustrius evasit. Gallice redditus omnium approbationem ac suffra gia meruit. Prodiit haec versio Avenione, huncque attulum in fronte. gerit : Explicatim de quatre Pauradoxes qui fur en vogue dans notre sectis avet uno Pre ace , dans la quesie on reuis compte de te qui s essp ιδ en Italie a ι' occasion de ι'Hisybire du Probabilί
me, eiae la condemnation des nouυeauae mamillaires. Parte R. P. Daniel Concina, Domini in de Veni . A L-ques MDccxLUI. fus ias auspices de M. te Cardinat
143쪽
Relathn exacte des disputes fur Ia morate, qui se fontaleiam par de Ia les monis depuis I 739. I un Re- med des Decreis portri par N. S. P. D Pape Ee-noit XIV. eontre pisseura opinions relachgs. Par M. te Cheυalter Philalethi Venetiso. A Avignon chea Jean Girard Rue Mercerie MDccLH. in I 2. Quanam de caussa Philalethes versionem aggressus sit, sua in epistola Concinae exposuit. Sub hoc nomine vero latet eximius vir , Italis non ignotus P. Franciscus Du Four ord. Praed. in Tolosana
Academia Regius sacrae Theologiae Professor , qui se Gallicae versionis auctorem altera in epistola Concinae manifestavit sa). Tanto porro plausu Gallia universa Concinae librum excepit , ut quatuor editiones ibidem curatae fuerint , atque illico pervastissimam regionem dispersae, ut ex alia colligitur ejusdem P. Du Mur epistola, data Tolosae diset. Aprilis Anni MDcc LIII. , in qua inter caetera haec seribit: I' aυois rerire a Paris; re te deman-
144쪽
Ii4 COMMENT. DE UIT. ET SCRIPT.
cons qui futuronr; is suis persuadύ qu ii s en fera e rare pitis δ' une. Cogitaverat idem P. Du Four Historiam Probabilismi & Rigotismi Gallico idiomati
reddere. An versionem, cui manus admoverat, ab solverit, mihi non exploratum. Erat tamen haec rea maxime optanda , unde Galli clarius dignoscerent sitos quoque eosque sortissimos habere Italiam rectae morum doctrinae propugnatores , atque imperterri
C A P. XXV. De libris PP. Franei i Richelmii G paris Gagnae S. I. adversus Historiam Probabiis lismi, deque Concinae in eosdem Epistilis.
um igitur Leeebit Βουiique scriptiones non
multum animos eorum consolarentur, qui Continianae Historiae adversabantur, alii eandem spartam
ornandam susceperunt ; Joannes scilicet Franciscus Ricbelmius, qui eadem de re jam infeliciter eum Petro Ballerinis conflixerat, & Gaspar Ioseph G gna. Hi duo libros non parvae molis Α.MDccxLULevulgarunt, quamvis anteriori anno editos frons eo. rum admoneat. Ricbelmius sic opus suum in seripsit: Saggio di aυυerrimenti spra ι'Opera dei P. Concina initiolata: Della Storia dei Probabilismo ee. In L. biana MDCCxLv; sed revera Venetiis apud Amdream Polerti. Atque hic eodem sere modo se gessit, ac caeteri ejusdem socii, qui Concinianam H, storiam labefactare aggressi sunt; magni nempe momenti rebus dissimulatis plures adeo ridiculas , &ia
145쪽
R DANIEL. CONCIN. III ad nauseam repetitas animadversiones congessit, ut eundem cum Sanυitali comparare minime dubita. verint . Gagna vero hunc indidit libro suo titulum:
Lenere di Eugenio Apologissa dolis Differt ioni deIIa Storia dei Probabilismo e det Rigorismo ad unCollega δει P. Daniello Concina . In Φ. Lubiana MDccxLV. Atque hic Gagna liber caeteris hactenus in Concinam editis mole major , subtilior etiamia captiosior est habitus, atque idoneus ad eos decipiendos, qui in externo verboruin cortice haerent.
Incredibili enim animositate , ac temulentia Co cinam excipit, victoriose semper , atque intrepide crocitat, cunctasque in subsidium sui vocat artes, quibus levis mentis homines facillime capiuntur . Ii contra , qui librum hunc apprime versarunt,
ejusque viscera sunt perscrutati, aon modo decantatum ab Iesu itis in eo robur non invenerunt, sed etiam pejorem, ac debiliorem caeteris iudicarunt. Magni voluminis opus in quatuordecim epistolas, totidem dialogis expressas, divisum est, in quibus Ioquentes inducuntur Eugenius, qui Concinae pedilanam gerit, Theopistus, Arcades, Episcopus, Reverendissimus Abbas , qui se Arabile iram profite.
Iur, Canonicus, Vicarius Foraneus, Episcopi aediis tuus , Valerianus & Placidus presbyteri , Regens Franciscanus, Carmelitae duo, Clerici Regulares , Somaschenses, & alii una cuin Seminarii Alumnorum turba , Comit ita cuidam in Comitem iratae
plaudentium. Neve quid ad hauc comicam reprae tentationem desideraretur, munera etiam & potiones recreandis animis Gagna opportune introduxit ,
una cum musicis instrumentis aliisque similibus re- P a bus,
146쪽
M6 COMMENT. DE VIT. ET ICRIPT.bus, quibus callidi homines cum plurimum exuviant & delectantur, tum desperatae caussae patrocinium quaerere solent. Adversus Ricbelmium RGagnam scripsit Concina quatuor epiliolas, quae manu exaratae in quibusdam Bibliothecis inveniuntur. En earum inscriptio: Lettere ai RR. PP. Richelmi e Gagna Aurori delia due opere inritolare Sag-gio di avvertimenti ec. e Letiere di Fugenio Apologiasta ec. contra Ia Storia dei Probabili ο e det Rigorismo. Harum epistolarum specimen exhibet PatuΣκius qui etiam Concinianam Historiam adversus hosce duos scriptores strenue vindicavit. Jesultae summis celebrarunt laudibus Gagna epistolas, earumque prae stantiam ubique jactarunt. Cumque hic Romam migrasset , illuc a Pontifice vocatum e Gallia S balpina dixerunt eo quod de facie nosse hominem cuperet Vehementer, qui tam egregie de Probabili fmi resoria triumphaverat. Adeo nihil neglexerunt,
quo, sabulis etiam confictis, famam scri piori bus suis
conciliarent. Grata Societas Gagnam ad Provincia- latus, ut dicunt, extulit honorem ac munus, qui tamen ob multiplices aberrationes gradu quocumque dejici, ac privari jure meritoque debuisset. CAP.
vi Lettera ad un amico I. XCIX.
147쪽
nis Masset, aliorumque doctrinas variis . elucubrationibus conυellit.
UT ingenti Concina Christianae ethices verioris, saniorisque illuitrandae , ac promovendae studio agebatur, ita pro re nata operam ad id suam semper impendit. Perviae Theologis hominibus sunr,
non eae tantum concertationes , quae inter scriptores Catholicae societatis exstiterunt, sed illae etiam, quae inter Acatholicos, ac praecipue Io: GIoppenburgium , & Claudium Salmasum deserbuere . Anno NDccx LIII. Nicolaus Broedessenius Ultra jectinus , inter caeteras scriptiones, de usuris licitis , O illici. iis librum conscripsit , ac edidit, in quo pro virbbus praeter alia defendit: moderatum foenus a pauperibus exactum adversari charitati ; iecus vero, si a mercatoribus, aliisque opulentis hominibus excipiatur. Marchio Scipio Masseius , qui plura argu menta versavit, quae intacta relinquere communi eruditorum iudicio debuisset, quo se multiplici eruditione , doctrinaque perpolitum ostenderet , hoc etiam argumenti genus pertractandum sumsit in libro , cui titulum iacit: Deli'implego δει Denaro ; in quo ut Broede enio arctius, preisiusque inhaereret, doctrinam ejus, ac placita synopsi complexus est . Hine Ultrajectini hominis opinationes , quae cum propter idioma, tum propter loci ditantiain in Ita-
148쪽
I18 COMMENT. DE VIT. ET SCRIPT. Ita minus eruditis vix erant compertae, Veronensis
Equitis studio brevi notissimae cunctis evaserunt. Cujus dum plerique vituperarent doctrinam & non
immerito reprehenderent, Benadictus XIV. Pontifex vigilantissitnus Anno MDccLv. coacto conventa
hujusmodi de scenore controversias statuit expend re δε malo occurrere, quod imminere dicebatur. Hoc eodem anno Concina, post habitas in Basilica S. Petri quadragesimales conciones, ad Pontificem., in Arce Gandulphi commorantem, alcessit, uti supra etiam indigitavimus. Ibi vehementi laterum
dolore vexatus est, proximeque ad mortem accessit. Qua occasione pleraque de repentino ejus morbo narrata sunt, quae percensere non satis caussat esse arbitramur; eo vel maxime quod brevi convalu
rit, cura praecipue Leprotri, Pontificis Archiatri celeberrimi. Hoc igitur in loco degens Pontificem cono veniebat saepissime, cumque illo de rebus, quae ma. ximo Ecclesiae bono, atque utilitati fuissent, serat,nes habebat frequentissimos. Injecta de usuris com
memoratione, Ponti sex conventum doctorum viro.
rum se eogere velle significavit, atque a Concina petere quemnam ex Societata Iese, cujus Theolo. gum unum illi interesse volebat, ipse legisset. Tum Coneina sibi ouam maxime idoneum fore P. AEgia dium Gluti respondit, cujus mores atque doctrina tota Romana Urbs iure meritoque praedicabat. Cumque Leυἐκxanius sibi opportuniorem videri P. Turanium dixisset, Pontifex, habita ratione etiam Co
cinae commendationis, utramque, Tui rnium videlicet, ac Giulium, delegit. Ergo Congregatio coacta est, ipsique interfuere ex purpuratis PP. Gentilis ,
149쪽
Gυati binius , Besurius & Tamburinius : ex Praesu. tum ordine Areiυιlterius atque Malvetius ex coetibus vero Regularium Concina ipse, Sergius ex Piis operariis, Blancus Minorita, Giulius ac Turanius S. J., Aloysius a Turre Monachus Cassinensis, oris Iandius ex ordine Monachorum Coelestinorum , &Baldinius Clar. Somast h., quorum tres postremi Procuratoris Generalis ossicio apud suos fungebantur. Hae in Congregatione, cujus Historiam Concina in Com. mentarios retulit, Pontifex, atque Theologi doctibnam Μ ei ad trutinam revocarunt indeque Ben dictus XIV. Decretalem edidit Kalend. NovembΑ.M cLV. , quae incipit HAE pervenit, in qua foenus
omne damnavit, suasitque Concinae, ut eandem Com. mentario illultraret. Quem ubi confecisset, omniaque jam pro editione parasset, ab eo edendo superis sedere debuit, ita suadente Pontifice, quem Massejani nominis cultores Cardinales Sylvius Valens Gonis ga, Riverius, aliique exoraverant, ne Conciniani Commentarii sua voluntate concederet evulgati nem. Interim Concina hoc tempore opere & labore frustratus Neapolim A. Μ Dccx LVI. concessit ad
conciones habendas in majori Ecclesia urbis cel berrimae. Ibi damnum, quod liber inserebat, cognovit, viris doctis ac piis reserentibus, eumque urgentibus ad Masseianae doctrinae confutationem . Haesit aliquandiu Concina cum propter amicitiam , quam a multis annis cum eodem msseio inierat, tum propter ejus nomen, quod partim propriis me ritis , partim vero & potissimum fautorum studio
celeberrimum evaserat. Sed vicit tandem, ut vincere prosecto debebat, amor veritatis. Itaque Neapo-
150쪽
reto COMMENT. DE VIT ET SCRIPTII consistens adversus Masseium, ejusque antes gnanum Broederisuium librum conscriptit, cui , ut regio.
ni , in qua scribebat, utilior esset, Neapolitani Regni adversus usuram decreta & leges inseruit, eadem cuncta communicante Iosepho CFrillo , Iuris- cousulto doctissimo, & Regalis potestatis defensore . Inde sub auspiciis splendidissimis Caroli Borbonii, tum Siciliae, nunc Hispaniarum Regis augullissimi, edidit cum hae epigraphe: EDUixione delDU.ma,che la Chies propone a creders intorno au' usura, colla cou taΣioue dei libro inritolare: Deirimpi ego delDenaro. 4. In Napoli per Pietro Palumbo Anno MDccx LVI. Romam inde redux, quum flet ei fai, torum studia frigui si ent, ipse vero nunquam non vigilaret , Commentarii edendi facultatem assecutus est, eumque evulgavit sub ejusdem Pontificis patrocinio cum hoc titulo : In Epistolam En clicam Benedicti XIV. adversus usuram Commentarius, quo illuserata doctrina Carbolica , Mesai Broerdesen re aliorum errores restiuumr. 4. Romae ex Typographia Palladis apud Nicol. & Marcum Palleari nos . Anno MDccx LVI. Commentarium hunc Concina, exispositis in antecessum usurariae haereseos origine, pringressu atque incremento, in tres dissertationes parti. tur. In prima Catholicae doctrinae capita , & quae adversus errorem dogmaticum in Decretali Epistola stabilita sunt, plana facit. In altera casuisticae controversiae statum exponit, & potissima adversus eos momenta percenset, qui Catholicum dogma adversus scenus probantes , hoc confictis ad libitum titulis reapse enervant, atque in nihilum redigunt .
