장음표시 사용
171쪽
P. DANIEL. CONCIN. I Isupra pulcherrimam veri naturam erigere, caputque extollere videbatur. Mala sane res, non in Concinam tantum, quam in ejus universum ordinem parabatur, nisi ita tim Patunaeius accurrisset ad inco ruptae ethices dogmata, quae semper Praedicatorum
Familia consectata est, sustinenda, atque vindicanda. Hinc singulari prorsus commendatione , atque laude talis tantusque vir ab tam clara, deque Ecclesia meritissima Familia prosequendus est . Ac quemadmodum olim celebratus est , & nune etiam jure effertur Thomas Lemoqius , qui in celeberrimis Congregationibus de Diυina Gratiae auxiliis tuistissimam verissimamque doctrinam SS. Augustini R Thomae egregie defendit in magno totius o his Theatro, ita Paruxetii memoria annalium honore excipienda est, qui in furiosissimis de Probabilitate concertationibus saniorem, atque calligatiorem morum doctrinam admirabili perspicuitate , doctrina ingenio , atque eruditione ita tutatus est, ut satis magnifice ostenderit vetus illud in ordine Praedicatorum pro recta ethice pugnandi studium , nee sopiri temporibus, nec extingui unquam posse. Quare singulari Dei Providentiae id maxime tribuendum est , Concina vero non inter postremas laudes ponendum, quod in magno nominis , doctrinaeque discrimine talis tantusque surrexerit apologista. Quae viri celeberrimi in harum epistolarum auctorem elogia protulerunt notissima sunt, nec Opus esse videtur, ut in iis recitandis ipse laborem. Multorum laudibus hoc unum ipse adjiciam; jam non amplius jure Italiam queri ut antea posse , neque tam aperte Galliae Poc talis Epistolas invidere. Habet enim jam,siquidem
172쪽
I a COMMENT. DE VIT. ET SCRIPT. sanis oculis uti velit, in Paluxzii epistolis quidquid gratiae, leporis, elegantiae, eruditionis in P eb.I. Iantopere demiratur. Hominem habet fine livorisia doctrinae suspicione innocui hominis caussam ais gentem, & firmam probatamque doctrinam eximia
methodo, atque nervosa oratione ubique proponentem. Ita laceratum erudeliter Concinae nomen celeriherrimi apologistae hujus laboribus clarum coepit exsurgere, & fugatis nebulis, depulsisque aliquot nigrioribus maculis vividius quam antea coruscare . Atqui, quod maximi iaciendum est, ii, qui captiosis scriptionibus decepti a Concinae castris discesserant, veritati luminibus apertis in eadem denuo se receperunt, & Concinae nomen atque doctrinam magno deinceps in pretio habuerunt. Quia vero Patuexit praecipuus scopus erat , Probabilismi , ac Rigor mi Historiam tutari, ejusque integram , atque in concas.sam monstrare fidem, hinc in id ingenii omnes ne vos ita intendit, ut, plane de Concinae adversariis triumphasse quivis fateri debeat, qui, studio partium seposito, edita in utramque partem conferre scripta voluerit o Haec sane una omnium Erudito. rum vox fuit , ubi Eranistis epistolae prodierunt in lucem ; quemadmodum etiam indicat epigramma non ignobile, quod per id temporis vulgatum elisa . I
ta In Iaudem A R. P. Pii Vicentii parumli, qui defendendam sis stipit Histeriam Probabilis mi.
173쪽
P. DANIEL. CONC. 143suitae autem sicuti editos a Concina in sui vindicia et libros refellere, & carpere cogitabant quotidie, ita insignis hujusce apologistae epistolas, in quibus grande robur non poterant non agnoscere, existimatione dejicere primum pertentarunt; in publicis Gymnasiis aliisque locis exclamando easdem ex Dialol. incina prodiisse a , aliaque blaterando, quae evidea tissime demonstrarent, quam vehemens esset eorum dolor, quamque aegre ferrent cunctorum in eas epistolas suffragia eruditorum. Magistratus inde ad verissus easdem armarunt , ut a saeculi Principibus favore obtinerent, quod assequi ab Ecclekasticis judicibus ratione non poterant οῦ curarunt scilicet illa. rum suppressionem; nec omnimode frustra, quamvis per breve admodum temporis spatium, atque unica in urbe voti sint compotes facti f. Postremo ubi se his parum proficere cognoverunt , eas qua qua versum exagitare adnisi sunt infelicissimo even. tu . Horum conatuum historiam alium in locum
transeram, ac modo eorum narrationem complectar,
quae iidem homines in Christianam Theologiam, tentamine omnium maximo , moliti sunt pari suc- cessu.CAP.
confossis atqAa alias manantes Conei na eontra, Historiei faιiens scrimis pranare magis . sis pejεisma elais doctoriam eortia virorum s
Nam re pugnantem gloria rerta manet.
174쪽
I 4 COMMENT. DE UIT. ET SCRIPT. C A P. XXIX.
P. Ignatius Vicecomes Praepositus Generalis S . Theologiae Christianae damnarionem a Be- , nedicto XIV. frusera pertentat. Vulgan-rtir hac de re nune primam PP. Soci
salis v Danielis Concinae scriptiones. Ex jam dictis satis apertum atque clarum puto qua acie mentis, quave diligentia cunctas Concinae lucubrationes spectarent, atque perpenderent PP. Societatis, unde auctori aut pestem aliquam aut invidiam conflarent. Evulgata Theologia Chrisiana ardentius in id operis incubuere , & sedula iugique cura eam coeperunt excutere, suasque in extismium opus animadversiones evulgare quaquaue sum . Partes has quod ridiculum plane visum est Theologis hominibus) sibi sumsit cum .prbmis P. Franciscus Antonius Zacharia, qui in sua Lisereraria Historia, quam non inepte quidam Diogenis Canem appellarunt , nihil omisit, quo operis dbgnitati ,δc auctori detraheret H. Alii exinde operam eandem navarunt uti dicemus ; & hodierna etiam luce, quavis arrepta occasione, criticen suam in eandem exercent . At postquam octo hujusce Christianae Theologiae volumina edita fuissent, eaque magno contemptu , & animadversiionibus quidvis aliud 'ca Toni. II. Histor. Litteri pag. 4 p. & seq. tum m alis eiusd. H: λTomis . P. Zachartam calligau it primo P. Pa χυπι cum iri epist. ad Amicum. g. cxv. Et seq. tum in aliis epistol. Theologie moralius ; atque praecipue in ObservationibM Lunariis advers. eand. H.sL ut tuo loco dicemus.
175쪽
R DAMIEL CONC. 143 aliud quam Theologum sapientibus , Reipublicae
nuntiastet Litterariae Auctor Historiae, IX. tandem volumen a Concina vulgatum est. In hoc autem quum de inoni rei ipse P. Franciscum Suareae, celeberrimum
S. I. Theologum Exhomologesim per epistolas, ceu probabilem opinionem judicasse, mirum dictu quam
exarserint odio , qui Chrsianam Theologiam jam eri-hrandam susceperant. Aucti hinc eorum conatus &studia. Hoc unum eorum diligentiae atque critica severitatis argumentum fuerit, quod ne typographicis quidem erratis, quae vitari vix possunt, pepe cerint, eaque inepte sane in operis auctorem tamquam gravissima capita delictorum conjecerint. Ex tot inde curis , tantoque examine collectam levitatum, & mendaciorum farraginem, post inaugura. tum totius Societatis Praesidem P. Ignatium Vise-cο-tem quod quidem contigit die 4. Iulii Anno
MDCCLi. γ Generali Societatis Congregationi obtulere, unde Conscripti Patres, quid e re Societatis foret, decernerent. Hi magno perpenso volumine, atque non tam hujus, quam fautorum & procerum
ratione habita , dignum studiis suis, dignum initio
novi Praesulis Magistratus facinus judicaverunt , ita tum negotium ad Benedictum XIV. sapientissimum Pontificem deferre, cunctatque adhibere artes, queis Christiana Theologiae , qua grave vulnus Societatis scriptoribus jactabatur inflictuin, optatissimam proscriptionem assequerentur; atque ita uno ictu Concinae nomen doctrina inque crudeliter , invidiaque summa prosternerent. Tam graude ergo volumen, in quo ultra eccata CCC. sibi collegisse videbantur, miratus Praeis
176쪽
Patrum votis , ac precibus , post varias multasque , ut tu gravis rei negotio opus erat, habitas sessio. nes, stipatus sociis suis, quos Adsistentes vocant , ad majorem Societatis ostendendam Pontifici majestatem atque potentiam, oblato totius Societatis Noomine supplici libello, ia ingens discrimen Christi
nam Theologiam, ejusque Auctorem Concinam magno apparatu, artificioque vocavit. In hoc autem libello postulabat a Pontifice Praesul Societatis, ut Theologos legeret, qui multiplices Concinae aberrationes, atque peccata ab se animadversa cum Christiana Theolagia conferrent, atque inspicerent nuru proscribenda flaret, quemadmodum ardentissime tota Societas flagitabat. Pontifex, spisso inspecto volumine ; rem docilem, inquit, postulastis; exactam
nimirum tantarum rerum collationem. Suadere prinpterea eos coepit, hortarique consultius esse: ingens
illud censurarum volumen Theologiae Christianae t mis opponere, ac typis vulgare: quod si secissitnt , se postea utrique parti silentium indicturum . At Praesul Societatis, qui majora petebat, Veritus, ne si hoc perageretur, ingenti periculo ac damno paterent tuorum artes atque mendacia, restitit Pomtifici omnino , eumque ab hac cogitatione atque consilio avosare conatus est. Pontifex ergo consilium sui auribus minime pronis exceptum videns,
quod jam procul dubio suspicatus fuerat ut
celeberrimae Societatis votig aliqua ex parte satisfaceret, tres delegit Theologos; scilicet P. Thomam Sergium ex piis operariis , P. Mancinum ordinis Minimorum, bc P. δεκαοsum Aretinum Cl. Reg., hominem doctum, atque hac nostra aetate opinio
177쪽
R DANIEL. CONCIN. I4 ne purpurei galeri notissimum . His ergo , Prae sule supremo Societatis, atque ex Ad flentibus unci ad se vocatis, praecepit Pontifex , ut illius adve sus Concinam ab iisdem consarcinati voluminis, magni momenti rerum tantum ratione habita , breviarium conficerent. Tunc ad hoc muneris obeundum Praesul Societatis hosce Theologos ex rare visus est. Verum isti Jesultas ad implenda vota Pontificis aptiores sibi videri responderunt; tum
quod ipsi , eri bratis jam diligentissime Theologiae
Christianae Tomis, omnium essent apprime conscii rerum , quae dignae castigatione viderentur ; tum)uod caussam acturi suam in id diligentius ac pro-undius incubuissent. Placuit Praesidi Societatis al- Iata ab hisce Theologis excusatio , quam fortasse non subeundus labor, sed astutia pepererat. Delegit ipse proinde P. Carolum Nocetum , e suo Caelunon obscuri nominis poetam. Hic magno labore ,
admirabili ealliditate, & servore summo, primum libellum supplicem contraxit , illiusque epitomen consecit. Hane demum libelli supplicis ad instar Pontifici obtulit Mense Sextili supremus Praesul ,
denuo renovatis expositisque totius Familiae suae votis , aliarumque etiam gentium humillime supplicantium precibus . consuevere enim , cum de re. huc est actum sibi maxime congruis , & proficuis, Virorum nobilium implorare fidem horumque vota RR. PR exhibere, ut ex Historia de Di. mina Gratiae Auxiliis manifestum est. Nos ne horum PP. in Coneinam querelarum , questuumque momenta ac pondus aut dissimulare , aut aspernari
ideamur , heic totum eorundem supplicem libel-Ta lum,
178쪽
I48 COMMENT. DE VIM ET SCRIPT.lum, ex autographo diligentissime exscriptum, vulgamus , hortamurque PP. Societatis, ut nostrum
hoc LIBELLUSPP. s. I. -υemias Danielem Cone inam .
a Sette sono te rapioni , per mi i N. della Compagnia domanda no la proibietione della Morale det P. concina. a prima si h lyattribuit si s PP. della Compagn a, eis agit seriti ri di essa, opinioni olire modo lasse, tutio che da loro non ins gnate, secome consta des tuoshi citati dat P. Concina medesimo, the ne sto ia, ed altera it senis. La seeonda si riduee alle eensure, di ehe, prevenendo it studietio delista S. Sede , actagiona non poche sentenZe de' PP. Gesuiti. La te reta consiste ne ii artifirio usato dat P. contina negl' indiei, sacem do ivi compari re gli Autori Gesulti disensori di mostruose opinioni. La quarta si h , che ii P. Coneina premette ad Ogni Differt aetione unelenco di proposietioni condannabili eon poco riguaeso vi Giudiet eriandio della Chiela. La quinta si riduce ad una perpetua industria di sar eo arire t G sum come Autori della Morale corrotta. La festa di non rispar are neppure Ie regole di S. Ianaetio, i Pont fici medesimi, e te Sagre Congregaetioni di Roma. settima in aver pigliato de libri contro a' Gesulti tutio eid , chein essi eontiensi in discredito delia loro Morale. Momenta irari, non ι ir sane ponderis, si vera fuist ne, Libellus sumplex consequebatur in bee verba.
B E . TIS SI ME P a Τ E R . Cum P. concina Theologiam quandam Moralem , in plures Tomos distributam, typis ediderit , quae Societatis Iesu, eiusque Seripto rum famam graviter laedit, Praepositus Generalis ejusdem Sociata tis, ad Sanctitatis Vestrae pedes humiliter provolutus, pro iusta aliqua hujus damni reparatione demississime supplicat . & ratio . nes, ob quas huius operis cursus inhibendus esse videtur, quam brevissime poterit, hic sui nectit . Prima ratio sunt calumniae, fle imposturae , quarum ecce hla breve
specimen a P. Contana tom. I. pag. ε s. in Elencho propositionum, quas recenset, ut damnabiles: Κν quidem in praxi existimo, nunquam , aut rarissime denegandam abs lationem ob dominae chrissianae ignorauliam: quia rustιei ignorantes non habent eommode Doctorem, nee eonfossae potest illos infruere, nee issi maiorem addiscendi ea citatem habent. Thomas Sanchez tib. IL
Thomas Saneheet loco eitat . Et quidem in Praxi existimo, nunquam, aut rarissime denegandam abso .rionem is doctrine christiana ignorantiam: quia rustici ignoranter nora
179쪽
R DANI Εα CONC. 149hoe e tanti graphon cum eo comparent, quod Pomtifiei oblatum fuit. Ut vero Ponti sex unico veluti
maiorem addiscendi ea pactum habent. Et illum numerum ai. Saneheet sic orditur. Ex his deducitur , teneri Confessarios interrogare Paen tentes doctrinam cMi. sianam , quoties probabiliter iudieari potest, fore ust illam /gnorent. Quamobrem sensus Sanchez est, rarissime denegandum esse absolutionem rusticis ignotantibus Doctrinam Christianam, quia Confestor potest,& tenetur illos instruere. Et Concinia a fingit , quod dicat, rari L me denegandam istis esse absolutionem, nec Consessarics posse il.
los instruere . concina tom. a. p. 4. in Elencho propositionum, quas receni et ut damnabiles. Nemo ex necessariis ad suum statum conservandum tenetur eleemos' am avera 3 elargiri , nisi extrema necessitate laborent. P. Matthatis Moya rom. l. tradi. f. diis. o. quaest. 4. g. 3. n. a I. Noa tom. trae . disp.& quas . citatis, sed 3. 3. n. 23. Praeceptum inem γnae obligare in extrema necessitate ad Iubυeniendum pro ximo es uerebariis ad sarum, etiamsi ex eo patiaris grais damnum
in dignitate, o fostia externo, es communis Doctorum sententia,
. concina tom. E. pag. I os. Leitum no duellum est ad evitandum periculum vita, honoris, aut foris tunarum Respondeo, n n modo acceptare Iitate diaetium ad ei modi deetimandia malis, verum indicere etiam te illud pose, docent. . . San. liez lib. I. in Decalogum c. 9..u. 8.Ac pag. 166. uc repetit. Excusandi tamen sunt porricti Salmaticenses, de re Theologica optime -- risi, mihiqua variis titulli magnopere colendi, quod ante damnatam
Ianeiae loea eitat . Tertia eausa est desensio vitae propriae; . ob hane ea am non licet Don. te duellum acceptare, quia , et si liceat vim vi repellere, se as μυasore defendendo , etiam eam necando, quando alitre vita defendi no. . quis 3 M hoc non es duellum, sed quando ex conaicto sponte rudaei. . νων, auι acceptatur certamen ι quod non es visam defendere, sed eam
pericula exponere.& n. p. sic pergit Sancόα. . a Marta eaussa es defensio proprιι bonoris . . . at dicendam est, hane non esse iustam aeceptandi duelli catissam, sed esse culpam mortalem acceptare. De periculo fortunarum ne verbum quidem apud Sanciae, qui eam quaestione na non attingit. Si concιna noluit defendere jesultam Sancheet, ut defendit Salmaticenses , saltem esset, scribendo contradictoria, turp isi e calumniat .
180쪽
xso COMMENT. DE VIM ET SCRIPT. intuitu, causis meritum justasque postulantium v ces agnosceret , in Libelli fronte septem Lotaverant
π- . . Comi m tom. a. pag. 437. Beneficianus omittens lirium Divinum aeuo. aiat Hiero dis, via per octo. . t decem Hes, temtur ne restituero fructias eorres ondentes tali te ri t Negant piares recentiores Probatitistae. Patis in Lauman tract. T.
E I π , , in mώ rem, non solum fi sint moniaci, sed etia-
D necessariis ad decentiam 'sona, O statur careame an citatus superlus lib. IV. trare a. cap. e. Misis redi/ aamovet avarrus e. 7. de Oratione π.r4. auem retiqui sequμ ιν δε insemes Benedictataer pauper fir , tune fractus νε-tiae dis eidem per --- eleemossi a Uytieari posse . Tametsi e saltum reis Me easu son ussariAs aliam smiIem satisfactionem imperet. V. G. ωι oret, vel Derimet pro defuncto Fandatore , sicuti monet Suareae citat. cap. γαπ. 19. Et ne verbum quidem habet de sororibus . fratribus , matre, & multo minus de desectu necessariorum ad decem iam status , di Personaeis noua tom. 1. pag. 40 . D ut nequ/ι, cum Deis vero potes osseium preflvere, tenatur ne s cium adhibo, F mmmode eo aeri potes r . . . Fili iacius . . . La' manus . . . at μ nestone ut tur. Sr oculis eali ur, vel eaecur tua Iesama reas sacrum ad b, in recitanius iarit, anteqaam imp