Io. Georgii Walchii ... Parerga academica ex historiarum atque antiquitatum monimentis collecta

421쪽

VETERUM SOPHIs TAR. ATQUE ORAT. 33s' AR Isaeo TELEs ethic. ad Nicomach. lib. VII. cap. F. Obseruat, Lacones, quos ProptePvirtutes maxime mirarcntur, ρέους adpellasse. sice non H o Μ E R O usitatum est,homines praestantes quadam in re vocare quamuis

veteres aliquid diuinitatis interdum adpellatione hac omnino significasse videantur, inprimis quum Pythagoramae Platonem eiusque sectatores quosdam adpellauerint ομει. namque quando discipuli Pythagoram dixerant diuinum, teste IAM BLICHo de vir. Pyth. cap ipsum, veluti deum diuinis honoribus adficere voluerunt, prout ipse hici philosephus obscurus sibi videbatur, nisi abdicata humana sorte, in deorum ordinem adscriptus crederetur. sicque Plato a vetusta aetate habitus est filius Apollinis, ac prae aliis. dimisse cuius nominis autem rationem si quis repetere Velit ab ipsius praestantissima ac veluti caelesti sapientia, illi repugnare no-- Iumus. quin etiam diuorum nomen, quod ΑΜΜIANvs MARCELLINVS lib. XXX.

extrem. christianis adtribuit, ita inualuerat, ut pars maiestatis imperatoisiae crederetur, quod num recte an inreligiose laetam sit ς' nonnulli disputant, qui iuui nomen ab usis christianorum remouendum esse contendimi, quod caelites ae beati in primitiua ecclesia. non diui, sed sinissi, beati sint adpellati, ac Paganus mos nostro demum seculo reuixerit, ut diuus Paullus, diuus Molaus ti sic alii dican

VIIII. Sic veteres sophistae eloquentiam suam in caelestibus numerarunt beneficiis, atque in inuentione elocutioneque diuinum crediderunt adfiatum. sed vero uti superio-

422쪽

ribus obseruasiimus, nomen enthusiasmi non solum mentem, quae singulari quadam ope divina incitaretur, Ied& corpus, quod cum animo aristissimis vinculis c'Eulatum est, eiusdemque commotionem respicere; ita sophistae quoque vocem gestum corporis diuinae mentis conditioni adcommodare, actionemque Variam, Vehementem, plenam animi, plenam spiritus adeoque enthusiasmo consentaneam prae se habere instituerunt. actio sophistarum alia erat remissa; alia vero commotionis plena & contentionis. in priori genere adhibebant frontem explicatam, oculorum hilaritatem ac remissionem, totius vultus suavitatem, gestum delicatum atque eXquisitum, ut vis orationis eo esset suavior, etiam ad OC- Cupandos auditorum animos grauior. 'qua in re clarus extitit sCO PELIANus sophista, qui διελέγετο 'άπο μ εν τοῦ Θρονου ξυνe cathedra eum summa Saulitate orabat. σ

ἀυτους, διαπραύνων τη Τῆείδους in con-vionem proaeire jolebat hilarifacie, vultus trau--quiditate auditores mitigans , teste . PHILOSTRATO. posterius vero genus .actionis sophistaruin erat vehementius seruidiusque, siquidem exsiliebant, supplodebant, quatiebant

femur, toto commouebantur corpore, in quibus celebris est P o L E M o N , de quo relatum legimus apud pHIL OsTRATVM, αυτο, ψαγ- πηδάν Τῆ θρο κ πεοὶ τάς ακμοὰς των υπὸ Θεσεων, το--τον άυτω πιριῶ- ορμιης, e cathedra Ussem,

ubi maxime fruebat oratio, exsiluisse, aseo

x x se vie.sephistar. lib. I. n. al. I. s.

423쪽

eum fuisse. animo concitato, item κρο νειν D

-9, non minus in campis rhetoricis solum per diabus pulsauisse, quam equus generosiis, quae .

verba elegantem sane continent comparatio nem. quemadmodum enim equi certaturi ivngulis 1uis terram lapideisque concutiunt, Ve- hementius sese mouent; ita eadem ratione ΡΟ- Iemon incitato animo commouebat corpus frauiter, seque in campis rhetoricis, eXerce- .at. Vbi P HIL O s T R A T V S per formulam 'ζα υποΘέσεων respicit Omnino ad χωρια, in qui xus equi sbium quatiunt, ΟΡ-εις aUtem sunt argumenta,quae tractabant rhetores. ' praeter

PELI AN M, qui quamuis e cathedra orationes recitaret summa um suauitate; recto tamen corporis statu quum peroraret, asperio rem prae 1e ferebat speciem, ac robusto utebatur sermone, feriebat femur, quin etiam ἐλθύο σώε Mἄλλον, dicebatur vlys. motu vehementiore es gestu hacchantis more,

ventione & elocutione potest esse id quod superistribus a nobis fuit obseruatum; ita actio quoque oratoris talem admittit,atque effigiem nominis furentis ac insani prodit, ads militudinem illorum; qui sacra Baccho Co

secrata celebrarunt. tertius sit ALEXAN-D E R, qui nobis eXhibet eXemplum σο- φιςικῆς, quando teste P Η f L cis T R A T O ανε- τῆ θρονου-τω προσωπω, e cathedra

exsinit vultu sereno; Seuerus autem Vir CO

424쪽

392 DIATRIBE DE ENTHusIAs Mosularis reprehendit δ sophistam A D R I AN V M, - τα ς σοφισι ἐς υπογέσεις εκβακχεύοιποι, veluti debacchantem sophisica argumenta, λὰ τοπρος τους , quae Verba ita interpretes in latinam linguam transtulerunt: qu*pe quum in certamine acieque forensi praeposi rei, & ipse selicissimus Philostratorum explanator GOTT FRIED OLEARivs ista latine hoc modo exposuit: eo quod in iuridiciali

genere magis esset exercitarus. sed L V D o v I-Cvs CREsOLLI Vs hasce interpretationes. haud sanas esse pronunciat atque Obseruat,

quod ἁγὼν in historia sophistarum plerumque

nt siue declamatio, & άνων με ora ae clamare inc & sophistae fuerint adpellati νιςαὶ λογων, declamatores, quod omnino ita sese habet. quamuis nec id negari possit,quod& hae voces respiciant controuersias sophistarum, Prout THEODOTus dicitur μι--ἰς apud PHILOsTRATVM, 3 qui autem paullo post de eo tradit: την-ἰδεαν των λογιον, ἀ

σιν, quantum ad dicendi formam tum iuridiaciali generi, tum veI.maxime sopbistico minime impar extitit.

fALΜAsius pro ουῆ ήρωικοῦ σπα, legit σου ru, ut Sententia sit, quod Polemonvcluti equus, qualem descripserit Homerias, pedibus solum concusserit, quae scriptura OLEARIO P. . 38. maxime Videtur comm da, quoniam etiam alibi rerum imagines a veis teribus ex Homero petantur, nec non eadem ratione DAMIANus sophista eomparet

3 vivitisephisari tib. II. n. a. cum

425쪽

vETERVΜ SOPHIIT AR. ATO E 'RAT. 393 cum equo Sophocleo a PHILos TRATO lib. II. de vitis sophistar. n. 23. 6 6. tales dicendi formulae deprehenduntur quoque apud PHILOITRA TvΜ in heroicis, Protesilao I. II. δὲκ-ουτατες οἰ3λητης τῶν καταω.φia, & in Achiae II ercuis

g. X. Accidit etiam 1zubinde, vi vehementia aclionis sophistis vocem intercluderet & spiritum, sicque PHILAGRO τουπο τῆς χολῆς, bile vox interclusa fuit, quum oratione quadam Aristogitonem exhiberet, adcusationem parantem aduersus Demosthenem, quod Medis, & Eschinem quod Philippo faueret, id quod & ipsi sibi mutuo obiecerant, in orationibus quippe π. ocile corona, Vt legi mus apud PHILOSTRA-Υv M. δ ac propter haec dicti sunt oratores fanatici, ut patet eX THEMISTIO, item 4υμ Φόλουπῖοι, latine 6mphati, Uti s recRAT E sin laude amoris, quum more sophistarum uteretur dithyrambis , a PLATONE dicitur πολ- μυς νυμιφολτίοις, id quod Obseruat D I o N Ys Iv s Halicarnasseus. 3 6mphatus enim,item lymphaticus, quod nomen a lympha & hoc ex graeco Hυμφη Vnius litterae mutatione, signifi-Cans aquam, Originem suam deducunt, idem est ac insanus, furore correptus, cuius caussa

credita fuit conspectus nymphae, id est spectri in fonte aut aquis. hinc & F E s T v s: θmphae dictae sunt a vmphis. vulgo autem memoriae proditum es, quicunque speciem quamdam e

onte, id es 4figiem v bae viderint, furen-

426쪽

ῶ non fecisse finem. quos graeci νυμφοληπΤους,

Ialmi 6mphaticos adpetunt: vide H E I N s I- vM, & G is B E R TUM CVPERUM. δ' se sophistarum actio & pronunciatio prorsus erat singularis, a qua quisque ingenuus

eloqueritiae cultor abhorrere debet. ' nam quamuis pars haec artiS Oratoriae praecepta eas que breuia admittat; illa tamen, fi fructus suos ferre dabeant, pomalant praecipue dotes

- ' naturae consentaneas eloquentiae, adeo uti hoc momento dicere mSsimus, ratorem non

fieri, sed nasci. duplici autem ratione actio. oratoria potest esse Vitiosae, altera species iest, quando ista, licet pro diuersis cogitatio. - num 3c adfectuum generibus instituatur va- ria; anxie tamen & contra naturam adsumta nec satis temperata est, quae auditorum ani- , mos magis ad indignationem, quam volupta-

tem commouet. quidquid enini adfectatum . est, quum mentem sibi ipsi ac propriae tantum delectationi deditam Sc a studiis aliorum alie- nam Pr' dat , ingratum est ac maxime molesturi altera species nimis est libera atque

etiam effrenatior, quam par est, quales ora -- tores Io. BURCH. ΜENC RENIVS deciam.

de chartatan. erudit. P. I2I. iure ac merito

perstringit: praecipue vero . est hic de siricatio-.i ne rhet orica ἐπ rhetori o di ionico dicendum .s nobis videtur: quandoquidem hodie plerosque. l

deprehendimus, mira vocis contentione, vultu. l. ' ' multiformi, oculo vago 'petulanti, iactatis :bractis, saltantibus pedibus, laseivientibus lum- . l' bis ac variis motibus , inuersionibus , circumductionibus, resepinationibus, saltibus, gesticulante . . '. toto corpore , --i videlicet mobilitate ipsum

secum

427쪽

VETERUΜ SOPHIs YAR. AT 'E ORAT. 39s' secum voluente, ad popidum proclamare. a qui ex his facile colligi potest, quantum pretium, ' 'ponendum sit illorum madiis, qui veterum actionem reuocare,&ad illorum exempla tuis uentutem anxie instituere sibi sumserunt,i' e quo spectat PETRI FR AN CD hpecimen et quentiae exterioris ad orationem Ciceronis pro Archia accommodatum, Amstelod. i697. 8 de cetero hanc doctrinam eloquentiae exposuerunt LV D. CREs DLLIus, qui ediditi tioves autumnales MLCHAELle FAYCHEUR, cuius liber de amone oratoria sermone gallidio eo conscriptus clegantissimMS est: ID. CLER I C V s tym. I. Parrhas p. na. seqq. ut de aliis

, I. XI. Exposuimus igitur enthusiasimum veterum sophistarum ex historiarum monimentis, siue inuentionem atque elocutionem; sue actio nem respiciamus, quapropter ratio ordi- Dis atque argume oti dignitas postulat, videre ipsa videamus, & quid de tali Oratorum adflatia diuino sentiendum sit, eXPlanemus. qua Operira animum ad veteres sopnistas atque: oratores Mutum Conuertimus, nec in praesens de ipsoaenthusiasino oratorio generatim dispicere, nobis est propositum, quae duo momenta quamuis inter se cohaereant, seiungi tamen possunt separatimque proinani, praecipue quum in sopbistis ea observemus, quae singulari industria adtingenda sunt & exponenda. atqui ut muneri ac negotio huic ea, qua decet fide satisfaciamus, monemus Primum, quod

non omnes eloquentiae magistri atque auctoreS, quos Vetus tulit aetas, siue fuerint in numero sophistarum, sue minus, de numinis adfatu Vna senserint mente, quin etiam extiterint.

428쪽

quibus haec omnia vana videbantur & futilia. hinc QUI NCTILI ANus y dicit: ut possimus lautem plura scribere, etiam plura celerius, non exercitatio modo praeuabit, in qua sine dubio multum es, sed etiam ratio: si non re- .supini spectantesque lectum, cogitationem murmure agitantes, e flectauerimus, quid obueniat, sed quid res potat, quid personam δε- .ceat, quod sit tempus, qui iudicis animus, intuiti, humano quodam modo ad scribendum

accesserimus. &DIONYsIVs LONGINUS: πολλαχου ενθουσιαν ἐαυτοῖς δοκουντες, ου βακχευουσιν,

παιζουσιν, quum videantur passim sibi ceu diuino correpti incitati furore, non bacchantur, sed nugantur pueriliter , qui etiam, quum voces ἐνθουσιασμὰ, , φοιβοροτος ivsurpet, addit particulas οιονοi, iisque significat satis, se neutiquam Verum ac proprium adfiatum diuinum admittere, prout inter alia de ν LATONE tradit, y illum nonnullos insectari, quod μο βακχώας των λογων, veluti a bacchante quodam verborum furore ad duriores metaphoras rapiatur: conser MERICUM CAs AvBONVM. ' quin letiam alii artis dicendi doctores, quorum in- lgenia tempore vetustiori fuerunt clara, de tali ldiuina ope, quae eloquentiae cultoribus esset lnee Iaria, nihil disseruerunt, sed omne, quid- lquid in facundia est praeclarum, & naturae be- lnignitati & artis praestantiae Vindicarunt. ex

quibus CICERONEM tantum nominamus,

qui ex per na ca Assi dicit: se igitur scenseo, naturam primum atque ingenium ad

429쪽

VETERVΜ SOPHIs TAR. ATQUE ORAT dicendum vim adferre maximam; neque vero istu, de quibus pausto ante dixit Antonius, scriptoribus artis rationem dicendi es viam, sed naturam aemisisse. nam animi atque ingenii celeres quidem motus esse debent, quis ad excogitandum acuti, ornandumque t heres cs ad memoriam firmi atque diuturni ι &paullo post : neque haec ita dico, ut ars aliquid limare non possit; neque enim ignoro, o

quae bona Ant, feri meliora posse doctrina,

qua non optima, aliquo modo acui tamen scorrigi posse. g. XII. Ad haec obseruamus, quod multi ex

veteribus, quum in laudes eloquentiae veluti artis diuinae ac caelestis beneficii effundantur, etiam oratores diuinos praedicent, his dicendi formulis, quae aliquid diuinitatis complectu tur, uti translatis utantur. iis enim significare voluerunt partim oratoris ingenii indolem ad illustrioris splendi ': 'risque eloquentiae usum maxime aptam; partim id ipsum, quod ora tionem emcit sublimem, pulcram, ac magna vi ad animos hominum commouendos praedi . tam. quo etiam spectant interpretationes,

quibus supra explanavimus fabulas de enthu, siasmo poetico, quod per adflatum Apollinis musiarumque intelligi possint motus illi nat rates, per quos animus ad excogitandum non solum excitetur, sed & pro vi sibi indita aliquid efficiat praeclari. ad quod illustrandum& hoc valet, quod animus humanus in veterum monimentis dicatur daemon ac Miu, quam in rem multa loca deprehendimus apud imperatorem ANT ONINVM, qui saepius του ἐαυτῶ mentionem, quo etiam respicere

430쪽

existimamus EPICTETUM, J qui quamuis fores sint clauis simique tenebrae, nos iubet meminisse, quod non soli simus, quippe quum

4-δαιμ ων Praesens sit, Cons. A P v L E-IvM &IAM BLICHVM. 3 quumve VOX ΔΑIMΩN latine exprimitur per nomen GENI v s, quod etiam graeca ciuitate donatum esse ex D 1 o N E, qui dixerit Γ E N I O N του , testatur DES i D. HERALDus, ' factum hinc est, ut mentem humanam etiam genium adpellauerint, quod patet ex APULEIo. &PLvTARCHus multis .Xemplis confir mali animum hominis dici non modo daemonem, sed & deum, prout MENANDER:o νους γαρ ύμων ο Θεος, & H E R A C LIT V s3άνθρωπου , cons. GOTT FRIEDoLEARIVM. 7 quae omnia hanc lucem nobis adserunt, quod .quum Veteres de mente

mortalium propter ipsius excellentiam. Praestantiamque interdum formulas dicendi usu pauerint, quae diuinstatem significent; non sit mirum, cur excellentes litterarum auctores, culturae ingenii fiammo studio deditos dixerint diuinos, eorumque doctrinas praedicauerint diuinas. nec est, quod quis hasce adpellationes earumque rationem petat aut ex doctrina Pythagoraeorum, Platonicorum & Stoicorum, quod animi hominum ex mente diuina fuerint tracti, aut ex Aristotelis opinione de intellectu agente. namque si penitus inspiciamus philosophiam Pythagorae ac Platonis de daemoni

a ' has,

라틴어 텍스트