장음표시 사용
571쪽
spiras, secundum in syllogismis aliud quid
conceditur in conclusione, quam in priemis sis erat; sed in λογω Stoicorum conclusio eadem esse potest cuni praemissarum vel utraque,
atqur dies est E. dies es vel dies est, vel nox essed dies non es E. dies non es denique in syllogismis conclusio sequitur rationem praemissarum: Contra Stoici tria hahent genera λογων, in quibus tale non accidit. argumentorum autem duo ponuntur genera, concludentia & non concludentra. conci dentia considerantur ratione materiae,& sunt vel vera, vel falsa; ac ratione formae, qua Co cludunt vel syllogistice; vel minus. syllogismi, quo nomine comprehendunt Stoici tantum hypotheticos, sunt trium generum, vel connexi , vel disiuncti, vel coniuncti, quae Omnia pluribus exposuit THOMAS STAN-
3. XIIII. Tandem quaedam dicamus de s phismatibus, quae usurparunt Stoici philoso-Phi. appellarunt ista απόρους λόγους, inexpliacabiles rationes. argumentationum harum varia erant genera, o Iarum nonnullas communes habebant cum Megaricis, λialgentem, electram, conuelatum, Aritem, cor nutum, de quibus supra diximus; quaedam vexo ipsis erant propriae, quas breuiter explic himus. t LΚP
572쪽
gumentatio nomen accepit ab hac fabula AEgyptia. mulier quaedam quum sentiret puerum circa Nili ripas ambulantem ablatum esse a crocodilo , rogat, ut sibi rederet silium. crocodilus respondet, se redditurum, si diceret. Verum, illa igitur dixit: non mihi reddes; Crocodilus autem : sive verum dixisti, sue Diasium, non reddo tibi puerum. nam H Verum
dixisti, quomodo possum reddere ρ si falsum, legi meae non satis fecisti. mulier haec inue tit jiae verum dixi olae falsum ,puer mihi a te reaedatur. si enim verum dixi, sene ex pacto mihi debes; falsum autem esse non potest, nisi a te mihi reddatur. huius argumentationis
mentionem faciunt Luc IANus y & CLENENs Alexandrinuae. III. Θ EPIZΩN, metens, quam argumentationem explicat A M Μ Ο N I v s, 3 dum ad-
uersus fatum disputans proponit illorum ra-.tionem, qua ipsum fortasse, siue contingentiam tollebant, atque adstruebant, omnia ex necessitate euenire. hoc modo: si messurus es, noniortasse metes, fortasse non metes; sed metes omnino. ac pari modo, F non es megbrus, non, fortasse metes, jora se non metes; sed
prorsia non metes. atqui ut vel metas, vel non metas, ex necessitate euenturum est. quare ipsum fortasse perit tolliturae: cum neque in metendi, neque in non metendi oppositione lo- .cum obtineat. atqui sic ratio adpellationis limius patet. quapropter ALDOBRANDINUs'
573쪽
errat, quando existimat, quod sophismahoe eo nomine sit appellatum , quasi qui eo uteretur, is aduersarium Videretur deiicere, quoniam sit , Ut observet S VID A S. quanto in pretio argumentum hoc apud Stoicos fuerit, ex eo colligere Possumus, quod ZENO, quum Vellet discere septem illius species, dialectico obtulerit ducentas minas, poscenti tantum centum,teste L A E R T I o. meminit illius LVCIANV s. χΙΙΙ. APPOΣ ΛΟΓΟΣ, ignaua ratio , cui si pareamus, nihil omnino agamus in vita. sie enim interrogant: si satum tibi est, ex hoe morbo conualescere; sue medicum adhibueris , siue non, conualesces. item, si fatum tibi
est, ex hoc morbo non conualescere: sive tu medicum adhibueris, siue non, non conuale sces. & alterutrum fatum est. medicum ergo adhibere, nihil adtinet. CICERO 3 hanc artagumestationem commemorat ac bene dicit rectegenus hoc interrogationis ignauum atque iners nominatum es, quod eadem ratione omnis e vita tolietur actio. IIII. Κ Υ PIE T s1 N, dominans, quod argumentum ideo hac ratione nominatum videtur, quoniam ibi mentio fiat dominii, veluti si uis e. g. arguat Themistoclis filium, & non ominari, & dominari graecis. non domina-xi enim, quia neque illis imperat, neque de imperando cogitat ; dominari vero, quia imperat matri, quae imperat Themistocli, qui
amperat graecis: quamuis apud veteres auctores millum huius argumenti deprehenda tur eXemplum, vide PETRvM GAsSEN
574쪽
V. ΟΥ ΤΙΤ, nudus, quod fallaciarum g nus nomen habuit ab H o M E R I ε vetabus, ubi interrogatus Polyphemus, cui Vlysses antequam ei effoderet oculum, persuaserit. quod ipse nominetur ΟΥΤΙΣ , respondet: λς μεὐειδει δολω, ουδε quae ver adubiae sent significationis, siquidem ἔτις significare potest 1 nomen quo didam proprium L A E R TIv s adhuc alia harum argumentationum genera recenset, quae omnia heic distincte exponere, spatii ac temporis ratio haud permittit.
s. XU. Ex his colligere possumus'. quid sentiendum sit de dialellica diorcorum. sci- Iicet philosophi hi hanc doctrinam neque solide, neque distincte tradiderunt, quid quod inutilia atque aliena, inter se perturbata ipsos
delectarunt, quamve Vinculis prauorum adfectuum capti tenerentur, Vnim operam suam
in struendis fallaciis consumserunt. sic illustris haecce ars in Stoicorum scholis a prosperiori sorte remota, nulla accepit incrementa; quin etiam malo fato factum est, visere dataueriti obliuioni. B ARTROLOMAEUS EMERER MAN Nus 7 haec vitia in dialectica Stoicorum notauit e
575쪽
runt, ideirco omnia ad ostentandum dissuetando ivgenium contulerunt. a praeterpraecepta quaedam des siogificis formis ac captionibuspauca habuerunt. unda iCicero , Stoicorum alia diator aperte dia, cat, Stoicos iudicandi partem diligentis. perseecutos ; de ivuentione non multa δε-
euisse. 3) methodice artem non construxerunt vlgam, vi insignes pueriles s hipae circa vocabula. fuerunt, suta reliquissectis, inprimis Pe
ripatetieis ae erro viderentur, nouos excogitarunt terminos.
s) Stoicorum logica chaos fuit confusum exHlDesici ormis es mirificis argumentanoaei speciebis.
g. XVI. Nunc dicamus de EPI cvno eius que dialectica sue potius canonica. nctius tra- . citur anno tertio olympiad. CVIIi I. & vita defunctus anno secundo olympiad. CXACII.
qui magno studio Dhilosophiae sese tradidit, quamuis nonnulli unt, qui Epicurum diale-inicam parui fecisse credunt. sic de eo dixit Cic Euo: iam in altera philosophiae parte, , quae est quaerendi ac disserenaei, quae λογικὴ diacitur, ipse vester, plane , ut mihi quidem vide tur, inermis ac nuduου es. tollit definitiones, nihil de dividendo ae partiendo docet: non quo modo e latur concludaturque ratio, tradit et non, qua via captio soluantur, ambigva d singuantur , ostenint. iudicia rerum insti0ῖ omponit: Mιibus sismet aliqui aspro vero probatum sit,sublatum e se omne iudicium veries falsi putat: item: dum dialecticam
576쪽
3 DE PROGRESSU AC PATIS LOGICAE. contemnit Epicurus, quae una continet omnem
es petisticiendi quid in quaque re sit, sicientiam, iudicandi quale quidque sit, ac ratione ac vita duputandi, ruit in dicendo, ut misὰ quidem videtur, nec ea , quae docere vult, uta arte disinguit, ut de adiis locis taceamus, quibus Epicurum hac de caussa perstringit. D I o G E-NEs LAERTIus, y quum de Epicureis loquitur, dicit: την λαλείικήν ως πωλκουσανάποδοκιμιαζουσαν , Halecticam , ut seuperuaeaneam repudiant. PLUTARCHVs apud A. GELOvM 3 pronuntiat, imperfecte atque
praepsere atque inscite B Iogismo esse usum
Epicurum. 1ed tales Centurae omnino aequo ac iusto sunt grauiores. quod Epicurus non plane Mudio logicae fuerit alienus, quin e iam meliora hac in arte tradiderit, quam alii
philosophi, qui singularem dialectices gloriam adfectabant, ex dicendis paullo post patebit. quapropter merito censemus, quod Epicurus dialecticam Stoicorum , quae tantum fraudibus ac vanis disputationibus inse viebat, reiecerit; etiam quum magistri huius iectae nonaen dialecticorum ac dialecticae velimuiure quodam proprio sibi vindicarent, ipsam hanc adpellationem remotam esse Voluerit. id quod satis confirmat s EXTUS EMPIRI-Cvs, de HIERONYMus dicit: quoniam Sto ei dialecticam Mi vendieant, es tu huius frientiae deliramenta contemnis, in hac parte Epicureus es, quae Verba satis fauere caussae DPicuri videntur; A. GELLIus autem ρ ipsum
578쪽
ex parte sensus sensionem; ex parte mentis praenotionem siue anticipationem; & ex parteatactus assectionem siue passionem. singulis criteriis posuit canones, etiam quaestionibus de voce institutis., I. Canones adquaestiones de re spectantes. 1) primi criterii siue sensionis. 0 fhseu nunquam fallitur ; ac proinde omnissensio, omnisque phantais seu apparentia
β) opinio est consequens sensium , fensionique
'peradiecta, in quam verilao aut falsitas cadit. γ) opinio illa vera est eu; vessifragatur, veι non refragatur sensu euidentia. opinio ita falsa es, cui vel refragatur, ves' non fusa tur sensus euidentia. a) secundi criterii, siue praenotionis, anticipationis. ' . omnis quae in mente es antis patis , fu . . pranotio dependet a sensibis idque vel incursione, vel proportione, vel similitudine,
sh anticipatio es ipsa rei notio sue definitio,
me quo quidquam quaerere, dubitare, opi nari, immo ta nomnare non Iicet. νὶ es anticipatio in omni ratiocinationestrin.- . . cipium , quasi nempe id, ad quod attendentes Inferimω, unum esse idem aut dia uersum, coniunctum, aut disiunctum ab alio. δὶ quod ineuidens es, ex rei evidentis anticipatione demonstrari debet.
579쪽
3) tertii criterii, siue adsectionis,
passionis. ea voluptas, quae nuIlam habet adnexam molestiam, amplectenaea es.sM ea molestia, quae nullam habet adnexam voluptatem, fugienda. Mea voluptM, quae aut maiorem voluptatem impedit, aut grauiorem molestiam parit, fugienda. δ) ea molestia, quae aut maiorem auertit molestiam , aut uberiorem voluptatem creat, amplectenda. II. Canones ad quaestiones de vocem spectantes. α) dum loqueris , delige voces communes e . perspicua ne aut ignoretur quid vetis, a . interpretando tempus fir ira terab. st dum audis, id euitere, ut vim subiectam vocibus tene, , ne te aut prae obscuritate. ' lateant, aut prae ambiguitate deludant. In his canonibus explicandis atque illustran- ciis praecipue diligens fuit pETRus GAssEN-
. XVIII. Haec canonica Epicuri breuior idem est, nec ad logicae finem sue intelle- . num ad sensum veri de falsi aptum reddendum sufficit; continet tamen non solum uti-Ies; sed& solidas meditationes. quaq alii phi Io phi, etiam aeuo recentiori haud assecuti . sunt, Vt adeo in primis ratione temporis vel
580쪽
stioris nunquam satis laudari possit. generatim laudem meretur, quod sollicitus fuerit de
criteriis veritatis , quod inter recentiores CARTEs Ius quoque fecit, quamuis Epicurus, adhuc melius ac rectius hac de re senserit,
quam C ARTE fius. nam si animum aduertimus ad ipsus meditationes ac do strinas Beciatim,primum praeclare docuit, quod sensus, recte scilicet se habentes, nunquam fallaces sint, quodue ab ipsa sensione clistinguenda sit opinio hominum, quae oriatur a iudica di fae e ac sensionem 1equatur. quo momento sensit melius, quam Plato ac Cartesius, qui quum certirudinem sensuum tollerent, viam planam atque expeditam aperuerunt scepticisino, cui tamen viribus genuinae loometae ac merito resistere debemus. Minde ieanon quintus insignem continet Veritatem, iquod omnis idea ortum suum habeat a sensione, quae doctrina etiam in scholis Ρeripat ficorum celebris extitit, quod nihil sit in i tellectu, quod non prius' fuerit in sensit; recentiori autem aeuo a Cartesio ista sine ratione oppressa est, aduersias quem solide A N-DREAs RV DIGER. disputauit. δ tertium canones sextus &septimus edisserunt elegam ter de definitione, quod omnis idea, quae os, stat in mente, per definitionem sit explicanda, ut inde perueniamus ad solidum ratiocinati
vis fundamentum. etenim Omne argumen-
. tum deducitur ex propositione, siue aliquid adfirmet; sue neget; proposito autem componitur ex definitione & diuisione idearum,