De antiqua Ecclesiae disciplina dissertationes historicæ, excerptæ ex conciliis oecumenicis & sanctorum Patrum ac auctorum ecclesiasticorum scriptis. Auctore Ludovico Ellies Du Pin, ..

471쪽

DE ANTIQUA TCCLESIAE DISCIpLINA

cinali humilitate salvari, non humana superbia rursus intercipi, ut Sese Christiani Imperatores pro aeterna vita Pontificibus indigerent, &M Pontifices pro temporalium cursu rerum Imperialibus di ostioni bus uterentur, quatenus spiritalis actio a carnalibus distaret cursi- ,, bus, & ideo militans Deo minimd se negotiis saecularibus implicaret , is ac vicissim non ille rebus divinis praeesse videretur, qui esset negotiis is saecularibus implicatus,ut & modestia utriusque ordinis curareturine,, extolleretur utraque sinultus & competens qualitatibus actionum specialiter professio aptaret in e utramquepotestatem triusque limites optimὸ distinctos, ita ut nihil liceat saeculari in Ecclesiastica, aut Ecclesiasticae in saecularia, & pariter Antistites teneantur obpdire legibus Principum, ac Principes Episcoporum admonitionibus parere. - Symmachus Papa in Apologetico adversus Anastisium tona. Conci

col. 1 298. Ep. s. eodem quo Gelasius modo loquitur. Conferamus, inquid, honorem Imperatoris cum honore Pontificia, inter quos tantum Hstas quantum ille rerum humanarum curam gerit , hic divinarum , tu peraror a Pontifice baptismum accipis, sacramenn umis, orationens poscis, bened Itioue peras ,paenitemiam rogas,postremo tu huma a - ministras, ille divina dispensat, itaque, ut non dicam 12perior, aequalis

honor est. Nicolaus quoque primus . 8. verba Gelasii scribit. A que ita videre est Romanos Pontifices ultro agnoscere sibi nullam in temporalia potestatem esse, sed hanc totam ci Reges pertinere. At nullus est qui disertius& luculentilis id professus fuerit, qu in Gregorius secundus, Epist. 1. ad Leonem Isauricum: ia es, inquit,

Ecclesiasticarum rerum constitutio , ct alius sensui scularium; nam quemadmodum Pontifex introspiciendi in Palarium potestatem nou habet, ac dignitates regias deferendi, sic neque Imperator in Ecclesias intro 3 cunai, Ur eleritionessacras in Gero tera redi. Itaque ex Romanae Lcclesiae traditione constat nihil magis esse iuris Romano Pontilici, cxterisque Episcopis in Reges & eorum Regna, quam Regibus in Episcopos de res Ecclesiasticas; quemadmodum eiso licet Episcopus in civilibus Imperatori subsit, non potest tamen Leo Episcopatu dejuci , ita Imperator quamvis in Ecclesiasticis rebus sit Romano Episcopo subjectus, non potest R o spoliari aut temporalibus bonis pi,

vari, & quemadmodum Reges res Ecclesiasticas, ut Reges sunt, a ministrareminini possunt, ita etiam Sacerdotes, ut sunt Sacerdotes, nullam habent in res terrenas potestatem.

Hinc Ecclesia Roma olim in publico officio prostebatur Petrum& cius succellares claves ac piae ad mendum tantiim animas:

c hanc

472쪽

DrssERTATIONES HISTORICAE. Dustri T. VII. Mτ

lanc enim in ossicio Cathedrae beati Petri recitabat orationem: Deus qui beato Perro collatu clavibus regni coelestis, animas ligandi atquese vendι pontificium tradidisti; concede ut intercessonis ejus auxilio ape carorum murorum vinculis tiberemur. Haec oratio quam Anastasius

Bibliothecarius Leoni IV. perperam ascribit, extat in libro sacramentorum Gregorii, & in antiquis Breviariis ac Missalibus Romanis a Paulo III. o: Gregorio XIII. approbatis, quamvis in posterioribus vox ista animas sit abrasa, nescio quo consilio. Huius certe vocis sensus quod scilicet potestas clavium tota spiritualis sit, & animas tantum respiciat constitati traditione nititur, & Romanorum Pontificum consessione. Haec quippe sententia est Julii II. in diplomate et s. his verbis: Liquet omnibus Griistiana ei cultoribus , beatum Petrum ab ipso Salvatore nostro Pseu Corso Apsolorum Principem fuisse coustitutum, eique ligant ac solvenae ammas caelest privilegio traditam e se potestatem , cum ei dicitur, tu es Petrus a &haec sententia est Adriani I. in Concilii Franc ordiensis initio: Petrus, inquit, in praemium sua confessionis cisi janitor , ct ligandi fluentaque arbitςr factus est :marum. Haec est Petri Damiani sermone 1. de beato Ioanne Evangelist Tacetis, inquit, cui porta inferi non praevalent, qui tigandi animas atque sol nisi obtinet principatum. Haec est etiam Agobardi in libello de discrimine utriusque regiminis ad Ludovicum: eademque ibidem sententia est Gregorii IV. Pontiscis in D. ad Episcopos Regni Francorum: Nepu, inquit, unoerare debueratis maius esse regimen Animarum quod st pontificale qoam imperiale, quod est temporale. Eadem in sententia Chrysostomi multis in locis, praesertim verbhomil. q. de verbis Isaiae de Osia. inquit, corpora commissaseunt,

Sacerdoti animae; Rex maculascorporum remittit, Sacerdos autem --las peccatorum.

Ante Chrysostomum affirmavit quoque Nazianetenus in oratione apologetica, totam Pastoris curam circa occultum di internum hominem versari.

Tadem quoque suit mens Valentiniani Imperatoris cum resere te Theodorito, post electionem Ambrosii dixit se gratias agere Deo , quod ei viro animas commendasset, cui ipse corpora commiserat. Haec est sententia Patrum omnium qui unanimi consensu verba haec, quacumque tu eris seuper terram, de potestite ligandi & solvendi hccata laterpretantur, nunquam de potestate privandi Regis imperio, aut privatu bonis sibi propriis.

473쪽

Denique haec ipsa est sententia Apostoli Pauli scribentis praeposis xcclesiae animarum curam tantum gerere, quia ipsi, inquit, invigia

iant q usi rationem pro animas us vestris recisuri.

Possem lucetiam addere multa Patrum testimonia, quae in sequentibus argumentis reserentiu ; sed ne bis eadem repetam, unum tantii mreseram quod omni exceptione majus est: h0c autem est celeberrimi illius Osii Cordubensis, qui Constantium Imperatorem tanta alloquitur constantia, ut dissimulationis aut adulationis accusari minima possit: De ne, , inquit apud Athanasium in Ep. ad solitariam viatam agentes, or ni mineris te mortalem esse, reformida diem judicii, Iermaieini jum purum, ne te myceas Eccii saysticis, neque nobis in hoc aeuo repraeme, se otiui a vobis disie. Tibi Deus imperium commisit, nobis quae sunt Ecclesia credidit; ω qtiemadmodum qui tuum imperium malignis oculis carpit, contradicit ordinationi divinae, ita 2 tu cave ne quae sunt Ecclesiae ad te trahens magno cr mim obnomus fas. Date, friptum est, quaesunt Cestris sari, 2 V sunt Dei Deo : neque igi- tui fas est uobis in terris imperiam tener πcque tM th3miamatum 2 secrο- Mum potes parem habes Imperator. Haec magnus ille Osius, quibus docet nil,il plus juris esse Episcopis in porcstatem civilem, quis Rcgiabus in Ecclesiasticam. s. V.

In quo quinto argumento muncitur Ecclesiam in tempora lia nullam habere auctoritanni, eo quod per et gladiumque materialem homines cogere

SI qua seret Ecclesiae in temporalia potestas, dubium nullum est

quin posset temporalem aliquam pCenam, puta mortem , supplicium, aut saltem bonorum privationem infligere, quod etiam ab adversariis supponitur, cum inde probant Reges in poenam laesae fidei ab Ecclesia regnis privari posse, illorumque subditos a fide.& obe dientia eximi. Verum enim vero nihil est certiusquam Ecclesiam hon habere ullum jus puniendorum noxiorum poenis & suppliciis corporis, aut etiam bonorum privatione. Inauditum cerid est apud Antiquos quemquam alia quam excommunicationis aut duositi

vis pcenasiisse ab Ecclesia mulctatum; quin e Eces tia agno-

474쪽

DIssERTATIO S HISTORICAE. Dis sustT. VII.

vii nullam aliam sibi potestatem esse, quippe cum eos qui suis D cretis adversabantur, in exilium ejici , & Donis mutilari ne turbas cierent, expetivit, Imperatores semper aut Magistratus civiles adiit, ut haec poena legibus civilibus in eos sanciretur. Adeo persuasum erat ipsi nullam se potestatem habere hujusmodi poenarum in quemquam decernendarum. Et quidem multis annis Ecclesia civili autoritate adversus haereticos & rebelles minimὰ usa est, quia nullum sperabat ab Imperatoribus Ethnicis auxilium. Ut ut sit, primum legitur autoritatem civilem implorasse in causa Pauli Samosatent, cum ille Antiochena Scde dejectus, domo & Ecclesia Episcopali cedere nollet, quae res Ecclesiam coegit Aurelianum Imperatorem adire, ut inde exturbaretur: qui Imperator licet Gentilis prudenter omnino statuit Ecclesiam & domum Episcopalem ei tradi, ad quem Romanus Episcopus & caeteri Italiae Antistites litteras communionis mitterent. Postquam vero Imperatores Christiani fuerunt tum illorum in Christianam Religionem affectus , tum proprii Imperii cujus tranquillitas religionis conservatione plerumque pendebat cura & sollicitudo in causa suerunt ut haeresiarchas & re lles ne turbas cierent, in exilium mitterent, aut mulcta aliqua pecuniaria plecterent; quod quidem saepissimὶ proprio motu; aliquando ab Episcopis ea de re rogati praestiterunt. Vertim non nisi posterioribus Ecclesiae saeculis concella est Ecclesiae ab Imperatoribus potestas stathendarum in haereticos aut peccatores poenarum temporalium; atque hinc Episcopi potestatem istam obtinent ab Imperatoribus & Regibus, non

ab Ecclesia , sicut Reges debent Ecclesiae multa alia Ecclesiastica munia quibus ipsi fruuntur; sed en tibi argumenta quibus id consi-

citur.

Primo Christus nullam Ecclesiae potestatem contulit praeterquam spiritualem , nec aliter pertinaces & rebelles ab Ecclesia puniri jussit, quam ut haberentur tanquam Ethnici & Publicani; hoc est, ut indigni Ecclesiae communione declararentur, quod quid sit sua

antea explicatum est. Secundo , idem Christus docuit nos, nihil magis abhorrere ab angelii mente quam dominium Ac imperium terrorem incutiens. Cum enim Apostoli vellent ignem e coelo in Samaritanos educere, vetuit Christus haec dicens: Nesitis cujus Spiritus estis, Filius homis

ovis non venit animasperdere, se hamare. Luc. 9. V. S.

Tertio, Christus Apostolos materiali gladio uti prohibuit, etiam Lil ad

475쪽

in DE ANTIQUA ECCLESIAE DIsCIPLINA

ad defendendam religionem, Petrum qui gladio usus suerat graviter

increpavit: sic rem narrant Evangelistar bratthaeus c. 26. v. 2 1. Li eas c. 22. v. .&Joannes I 8. V. Io. V Diem autem hi qui circaq-eraut Chriuum mox capiendum dixerunt ei: Dominesipercutimus ingladio. Simon ergo Petrus unus ex bis qui erant cum Pes, , extendens manum exemit gladum suum , cst percutiemservum Principis Saceis,

tum , amputavit auriculam ejus dexteram, erat autem nomensivum Maiachus. Re ondens ye hs ait , inite usque buc; π cum tetigisset auriculam ejus, salvavit eum. Dixit ergo Dyns Petro: mutegladium tuum inva ginam, omπes enim qm acceperint gladium , gladio peri mr an puras. quia nonpossum rogare Patrem meum, est exhi it plus quam duodeci legiones Ungelorum' a narratione Evangelis arum constat Chri ..sium dictis & exemplo suo docuisse gladium non egeab Ecclesii exercendum pro religione; quare Origenes in hunc locum haec observat di,, Sed re simhliciter,inquit,audientes quod dicit,qui accipiunt gladium, se gladio peribunt; cavere debemus ne occasione malitiae aut vindicta se propriarum iniuriarum eximanaus adium, aut ob aliquam occasio-rinem quam omnem Evangelica a , minatur haec Christi doctrina, praecipiens ut impleamus id quod scriptum est: cum his qui oderunt pacem eram paciscus. Si ergo cum odio habentibus pacem debemu esse pacisci, adversus neminem gladio uti debemus: &paulo antea se pacisco vult esse Christus Discipulos suos, ut bellicum gladium. hunc deponentes, alterum pacificum accipiant gladium, quem diari cit Scriptura gladium Spiritus. Quarto, sancti Patres unanimi consensu docent Ecclesiam carere omni gladio materiali seu potestate civili ad homines cogendos &pi

niendos, nec aliud quidquam posse quam hortari, monere&excommunicare eos qui sibi nolunt obedire, Canon Apostolicus 26. Disim prim qui si eles Alinquentes vel insideres injuriam inferentes percutit , terrorem ibis uter hujusmodi sese incutere, deponi praecipimus; -j

quam enim Dominus hoc nos docuit, imo vera contra cum i percuter tur, non percutiebat, cum tace seretur convitiis, non regerebat conviti , cum pateretur , noncommina turia Tertuli. in lib. ad Scapulam. Non

est, in il ut, re ionis cogere religionem. Cui siccinens Lactantius lib. s. divinarum Institutionum: Non est, inquit,viu vi or injuria, quia res xio cogi non potest. . . defenaen est non occident, sed moriendo, nons vitia, se patientia, non celerein ii. Qirid, quaei, faciunt Romani Pontifices cum I es regnis sitis spoliare conanturi nonne per vim eos cogere volunt, nonne religionem si tamen religionem innumerorum

476쪽

rarum hominum sanguinem sundendo defendere se putant, hoc ipsum principium lath intendit Athanasius Apologia secunda. Diabolus,

inquit, quia ni bilveri habet insecurictasia invadiens concutit fores eorum a quibus recoratur. . . . Salvator autem de contra mansuetus est. Si

quis, inquit, vetit mesequi, sir meu esse Discipulus, ita doc in cum ad quemquam venit non vi instare, sed potisspusire ct Zcere, soror mea stansa, quo aperiat, intrari fueroentur, aut nolint aperire, absedit ; non enimgia iis, rem jaculis, aut militari manu veritaspraedicatur, sed uadori cst censylendo: piae religionis estproprium, ut dixi, mis cogore, sed 'adere. Siquirim Dominus non cogens, sed libertatem concedens Ercebat omni .: si quis vult venire post mer Apostolis ver. omnibus Numquid 2 vos vultis abire ' Idem in Arianos inculcat Hilarius lib. 1. ad Constantium t Deus, inquit, cognitionem sui docuit potius quam exegit st operarionem coelestium admiratione praeceptis suis conciliausam ctoritatem coactam consitem , es a peseatus voluntatem , si ausidim veram istissis dimis a iberetur , Episiopalis doctrina obviam pergeret ,

a 'GPe Deus universitatis obsequio non indiget necessario, non requirit coactam confessionem , nostra potius causa non sua venerandus est. Nonpossumnis volem recipere, nisi ororem audire, nisi trositentem

ignare. His concinunt, Gregorius Nazianaenus in carmine de vita sua, his versibus. Suadrire quine aequius est Uam cogere , Magis e nobis convenit, or illis item

Fadiere 'mmo nitimur quos numini.

Idem orat. 1. de Issicologia, & cum eo Ambrosius lib. 7. in Lucam , observant Evangelium non effe per vim promulgatum , nec missos esse Apostolos qui gladio aut imperio uterentur ad stabiliendam fidem , sed qui humilitate & patientia cunctos ad eam adducerent, unde nobticum concludunt Christum hanc non dedisse E clesiae potestatem. Haec sunt Ambrosii verba in Lucam cap. ar.

HODomine, cum emere iubes gladium, qui serre me prohibest cur haberi praecipis quod vetas promi, nisi sorte ut sit parata desectio non ultro necessaria, ut videar potuisse vindicari, sed noluisse, Ireri tamen reserire non vetat; &iaeo sertas,d Petro duos gladios osse renti, sat est, dicit, quasi licuerit usque ad Evangelium, ut sit in aequitatis eruditio, in Evangelio bonitatis persectio. Multis hoc iniquum videtur, sed non iniquus Dominus, qui cum seposiisset ulcisci, maluit immolari; est enim gladius spiritualis ut vendas patrimonia, emasverba quo nudamentis penetralia vestiuntur, est Lil Σ enim

477쪽

s: DE ANTIQUA ECCLESIAE DISCIPLINA

- enim gladius passionis, ut iacias corpus&immolatae carnis exuvia, . ematur tibi sacri corona martyrii. Sic Ambrosius dictum illud Chriam de duobus gladiis quod Bonifacius VIII. in sui Extravagantita visen tam ad mentem suam detorquet, ut probet in Ecclesia glodium materialem esse) ita e licat ut contrarium Bonifacio inserat, gladium de quo hic igitur spiritualem passionis esse gladium, quod Ecclesia debeat pati, non quod ipsa possit in alios exercere . Augustinus quoque docet I cclesiam nullas alias poenas insigere posse, quam degradationis & excommunicationis, lib. de fide & oporibus c. r. &c. Phinees Sacerdos in it, adulteras mulinventos uisore ferro transfixit, quo utique de degradationi u or excommunreation biu

Agnificatum e se, faciendum in hoc tempore, cum in Ecclesiae disi lina visibilis Ddis uerit cessaturus: Eadem est ante hunc Cypriani sciatentia Epiu. ii. liv. 1.. Interfici Deus' sit a Sacerdotibu uis non obtemperantes judicibus a se adtc ita constitutis, tunc quidem glacito occide-

tantur, quandoa uc O circumcisio carnalis manebat, nunc autem quia

circumcisio spiritualis esse ad deles Dei coepit, Diris ligladio supers es

contumacer urcamur, dum de Ecclesia ejiciuntur.

Vertim nullus est a quo luculentius propositio nostra asina su iit, & eloquenti 5s exposita quam a beato Chrysostomo cujus extat ea de re insignis locus homil. q. de verbis Isaiae t. s. p. 738. ubi dentici oziae disserens, laid docet Reges nulli temporali poena a Sacerdotibus posse mulctari: se Regi, inquit, corpora commissa sunt, Sacerdoti

animae, Rex maculas corporum remittit, Sacerdos autem maculas

peccatorum;. ille cogit, hic exhortatur; ille necessitate, hic libera se voluntate; ille habet arma sensibilia, hic arma spiritualia; ille bellum. , gerit cum barbaris: mihi bellum est adversus daemones, major hic ,,principatus, propterea Rex caput submittit manui Sacerdotis, αὐ ubique in veteri scriptura Sacerdotes inungebant Reges; verum Rex ille Ozias sua transiliens septa modumque Regni transbessus. c

is natus est aliquid addere, atque ingressus est templum cum auctoriari tate incensum adolere volens. Quid igitur Sacerdos non licet ado-- lere incensum, videlibertatem, vide mentem, saevire nesciam. . . . o Rex autem Ozias non sustinuitadmonitionem, sed arrogantia insa-- tus ingressius est templum, aperuit Sancta Sanctorum, volens adol se re incensum, quid autem mus ubi Sacerdos contemptus est, digni-- tasque Sacerdotii conculcata ubi nihil amplius holuit Sacerdos cnam se Sacerdotis tantum est arguere & audacter ac libad admonere, non movere arma, non clypeos usurpare, non Vibrare lanceam, . nec a

478쪽

cum tendere, nec jacula mittere, sed tantum argueae ac constantiam

,, ostendere. Posteaquam igitur arguisset Sacerdos, Rex autem non cessisset, sed arma moveret, clypeos&hastas, suique uteretur po-- tentia, ibi Sacerdos dicit: Ego, inquit, quod erat mei ossicii praestiti, nihil amplius possum: succurre sacerdotio quo onculcatur, leges,, violamur, fas subvertitur. Quae quidem Chrysostomi in Oetiae S cerdotisque magni facta & dicta, observationes sacerdotibus omniabus documenta esse possunt, quo pacto sese gerere debeant, quando

tenentur adversus Reges, Velut summus Sacerdos adversus Oriam, iura sua tueri, uti scilicet debent, non secus ac ille exhortationibus, increpationibus , imo & excommunicationibus: at nequeunt rc is eos spoliare, arma in ipses movere, aut quemquam ad ea movenda

exhortari & impellem: quid autem aliud secerunt Romani Pontifici λqui Reges regno indignos esse pronunciarunt, subditos illocum a side& obeatentia immunes pronunciarunt, & regna eorum cuilibet occupanti, aut certd alteri tradiderunt.

Denique ut alios mittam quorum testimonia jam laudavimus, &infra laudabimus, Gregorio Magno persuasum erat non licere Sace dotibus vim ullam adhibere; hic quippe lib. 2. Ep. indict. D. Ep. 32- ad Joannem Hierosolymitanum , eos Episcopos qui vi externi in rebus religionis uti vellent, ita in epat. Ouid amem de Episcopis

p i verberibus timeri volunt, Canones dicam bene vestra fraternitas novit , Pastores enim faciti sumus non pirsecutores , egregius Praedicator dicit , argue , obsecra, increpa cum omni patientia , nova vero

alpaee inaudita est ipsa praedicatio, quae verberibus exigit fidem. Itaque ex Gregorio omni, Sacerdotum in peccantes ossicia his tribus comprohenduntur, argue , increta , obsecra, nec verberibus aut lappliciis peccantes coercere ipsis licitum est. His Veterum testimoniis addam nonnulla recentiorum magnae auctoritatis&doctrinae virorum test,

monia.

Petrus Damiani egregiὰ probat L celesiam uti minimδ posse vi e terna re gladio materiali: haec sunt ejus verba lib. q. Ep. 9. ad Oder cum Firmanum Episcopum. Sicut ipse Dei filius, inpιit, cuncta se mundi obstacula non per districti examinis ultionem, sed per invuse ctam superavit inconcussae patientiae majestalcm, ita decet mundi r ,, biem potius aequanimiter ferre, quam vel arena corripere,vel laedentiis laesionibus respondere,praesertim cum inter Regnum & Sacerdotium propria cujusque distinguantur ossicia,ut Rex armis utatur saeculo,&

479쪽

peratores aut Reges deponunt, & regna eorum aliis occupanda tradunt, an non, inquam, tunc usurpent sibi iudicium illud de possessionibus & limitibus quod ipsis prorui interdictum esse ex scriptura docet Bernardus: salcem eiso in aliam messem mittunt, & prae varicatores merito audiunt. Hugo a sancto Victore de sacrementis fidei, lib. M p. z. c. 7. Spiritualissi dem potesas non ideo piri et ut terrenae inpiojure praejudiciu aciat, sicut ipsa terrena porcstas, quodspirituali debetur nunquam sine culpa usis par. Quodnam, quaeso, majus potest praejudicium seri quam cum regno privatur 'Alexander Aleniis p. 3. q. O. n. s. recitat eadem Hugonis Verba, additque: Regum est exercerepoenam corporalem , Sacerdotum istin lem i erre vindictam ; sicut evim judex terrenus non sine causa gladium portat, Rom. Iue . ita nsn sine causa, claves Ecclesiae Sacerdotes accipiunt ; ille portat gladium ad viΜdidiam malefactorum, laudem vero bonorum ; isti clames habent ad exclusionem excommunicandorum 2 re se ciliatιonem paenitentium. Igitur a Deo tantum est Rex puniendus supple

poena materiali. Et iterum non habet hominem qui fa in ejus disjudicet,

ad poenam scilicet corporalem inserendam. Thomas V ldensis doctrinalis fidei antiquae, lib. 2. art. s. c. 78. Ergo, inquit, magis placet ut sint duae potestates primae ita ut neu- tra ab altera secundum originem pendeat, & haec illi subjecta secun - dum perscctionis simplicis dignitatem, utraque tamen major altera sibi comparata in exercitio potestatis; &postea ex hac particula ocis casionaliter deliquunt quiuem dicentes, quod radixpotestatis terreis nae in tantum dopendet a Papa, ut ex commissione eius exercitio de- rivetur in Principem, & Principe deviante, potest summus Saceris dos temporale illud administrare negotium, sod in praesumptioneis delinquunt, quia & coniuges habet Sacerdos instituere ut sint per

,, solemnitatem sacramenti, & judicare si boni non fuerint: non ta- men administrare coniugale negotium si delinquant, nec potestaς,, conjugalis secundum autoritatem capitis a sacerdote dependet, sed a Deo Similiter nec terrena seu regia potestas, quae sub annulo,, fidei dispensatur, ad regnum in quemquam autoritate reducitur su-

pra Regem citra Christum. ino exemplo optimὶ ill histrat ille distinctionem quam initio adhibuimus inter potestatem, & eum qui potestate utitur, docetque terrenos Reges subdi equidem potestati Ecclesiae, licet illorum potestas tunc non subdatur, nec a Sacerdotibus

480쪽

η16 DE ANTIQUA ECCLESIAE DISCIpLINA

CAPUT I LID quo demon fratur civilem potestatem de se ex na tura sud independentem e se aspirituali

H Actenus ostendimus societatis Ecclesiasticae sinem, objectiam, mercedem, P am, potestatem, spiritualia tantum esse: unde necessario cons luitur Ecclesiam neminem posse bonis temporalibus spoliare, multo minus Riues e regnis suis deturbare; nunc ostensuri sumus potestatem regiam a spirituali natura sua minime pendere, quae res propositionem , sed diversimode , de

monstrata .

f. LIn quoprobatur potesatem reflam imMedian esse a Dra ab illiis solius potestate pendere.

CVm homines omnes a natura sint ad societatem destinati, quae sine potestate es autoritate stare nequit, necesse suit ut Deus, qui rerum omnium est Dominus, societati in hominum bona & corpora potestatem commiserit: nam si Deus nulli potestatem hanc contulisset, homines in pace ac tranquillitate degere foret impossibile, quippe si nulla cecit in terris condendarum lemn autoritas, si nulla potestas qua possent homines ad illarum observationem c si, simpund liceret omnibus sese mutuo interficere bonisque spoliare; quomodo possiet nomen societatis tinere hominum inter se coeuntium inordinata multitudo, confusa turba, ubi nemo audit neminem: in itiitchrysostomus homissi de statuis, rediores ei

vitatum essent, feriore eris vitam vivere in , non mordentes tantum, sed crvor intesatin alii: tolumbiolatia, ct omnem de vita tranqui se ratem abstuleris; quodenim in domibi aciunt ii norum contignationes,

hoc Principes civitatibus ; Ursiculsi ii is se stiri is disso ut ariete' se eorrunt, sic sex mundo Principes tollas, or horum metum, domus, ocisitaui, o gentes, cim multa inter se lucuria corruem , cum nemo