장음표시 사용
131쪽
paria , quoniam ista dispositio est accidens , materIa vero est substantia: ista dispositio non est apta nata ad sustentandum , ac recipiendi , quan cumque formam substantialem materialem imo neque unam sal tem materia vero quan cumque sustentare potest. Ergo quamvis &c.
x33. Ieo . Praedictus appetitus, hoe est natural Is conne-I xio materiae , extenditur aeque ad omnes formas subitanistJales , sive materiales , sive spirituales, non quidem dii tributive , aut collective, aut determinati ve ἔ sed disjuncti me, ae vage. Et in hac
d 7sjunctione habent locum , etiam formae , jam corruptae , ut corruptae. Prima pars descendit ex prioribus . Nam materia suapte natura connectitur cum forma , ut dictum a num. II . Sed non cum una potius , quam cum alia, ut dictum num. I 29. Ergo aeque cum omnibus . Et
quanquam magIs perfici videatur per formas materiales , ut pote materiae magis similes , & quasi consanguineas, & supra quas exercet quali majorem authoritatem , siquidem est subjectum passivum ipsarum ἱnihilo tamen minus id materialiter se habete quoniam aeque perficitur per formam rationalem immaterialem : quandoquidem aeque cum illa , ae cum aliis constituit compositum substantiale , in quo stat tota per se et io , quam materia accipit a forma . Ad omnes itaque aeque se extendit connexio, sive appetitus innatus materiae. Ast non ad omnes Αἰ- stributive , ut patet : quia cum sit impostibile habere seorsim , ac succeiati ve omnes formas, quippe quae infinitae sunt possibiles, appeteret innaterem Impossibilem . Neque ad omnes collective , quia cum multae, aut pleraeque sint invicem inconjungibiles naturaliter in eadem materia sv. g. forma hominis , & forma leonis , appeteret rem impossibilem saltem naturaliter . Ergo haec esset, Se simul non esset naturaliter impossibilis , ut pote debita connexioni naturali materiae prImae . Neque ad Omnes determinatu, sed confuse. Id est, suapte natura connectitur cum hoc habere per unionem formam aliquam substantialem quaecumque illa sit . Sicut ignis A , v. g. connectitur cum hoc habere intensum caιο- rem , sive sit calor A , sive B ; quorum individuorum determinatio Pen Q et ex solo Deo. Unde connexio materiae cum aliqua forma non stat in eo , quod aliqua determinata forma sit terminus hujus connexionis , sicut veritas haec : aliquis homo curris, poscit , quod aliquis determinate Currat, atque idcirco haec suppositio dici solet determinata; Sed i at in eo, quod materia per se repugnet privationi omnium formarum . Ura de connexio haec est cum omnibus formis confuse , sicut connexio equi rationis cum equo , & navigationis cum navi. obiici possunt sophi Dmata, quorum semper est ferax suppositio confusa , maxime quando
lini vocatur cum dIsjunctiva stricte tali . Vide quae se tipli in logica parva disp. a. auum. OI. R essi ea doctrina elicies quomodo sit confusa ,
132쪽
petitus materiae primae . II 3
quomodo determinata connexio materiae cum forma . 136. Contra secundam partem , scilicet materiam etiam connecti Cum formis corruptis, ut corruptis: connecti, inquam, Vag , & confuse, sicut cum caeteris , non autem absolute , ac determinate . Contra id, inquam, multa solent moveri, & merito ob non bonas aliquorum ex Plicationes . Reducamus mente omnes formas possibiles ad duas, A , jam corruptam , & B , nondum productam . Non dico materiam appetere absolute, ac determinate formam A , ut eorruptam quia sic nec formam non corruptam appetit corruptione se habente, ut circum instantia objectiva , quasi appetitus ille foret sic explicabilis . Detur mi is bifrmo , quamois eoinupta iam sit; quia id est connecti absolute , ac determinate cum te productione Illius. Sed corruptione se habente , ut circumstantia subjeisti Va, quatenus in sensu composito corruptionis materia connectitur cum eo, quod sibi detur aut forma A, aut forma B, nam per quamlibet aeque complebitur substantialiter . Haec autem diversitas satis explicatur paritate libertatis indifferentiae, quae profecto in sensu composito silentii, v. g. eat libertas ad loquendum ἔ tametsi neque sit , neque esse possit libertas ad Ioquendum infensu commmossentit . Explicata appellationum dIversitate , quae toties disputationes contur bat scholasticas, probatur illa secunda pars conclusionis. Quot Ies perseverat materia, perseverant omnia , quae identificantur cum illa realiter, adaequate . At corrupta forma A , atque in sensu composito hujus corruptionis, perseverat materia. Ergo corrupta forma A, atque in sensu composito eius corruptionis , perseverant omnia , quae identificantur cum materia prima . At connexio terminative vaga , seu appetitus innatus Vapans inter omnes formas , de consequenter inter formam A , &B, identificatur cum materia prima; quoniam haec per suam mei naturam connectitur cum aliqua sorma substantiali intrinsece possibili, quae cuinque illa sit, nam quaecumque, & quomodocumque uniatur materiae, sive Per miraculum, sive citra miraculum; hanc complet, perficit, constituitque in actu completo . Ergo cum per corruptionem formae A , non mu tetur materia prima , ideo nec mutatur connexio hujus, sive innatus a P petitus, sed idem est, qui erat prius. Ergo sicut prius erat respectu etiam illius formae, vagus utique, ae in determinatus, ita poli illius corruptione . II S. Neque urget, quod terminus ipsius appetitus mutetur . Tum quia hic appetitus innatus non regitur cognitione, sicut elicitus , icconsequenter non est variabilis sicut hic . Ergo si ante mutationem istam termini appetitus , materia appetebat formam A s appetitu vago, Post mutationem etiam appetit illam eodem modo , quia materia nescit mutationem , quae contigit; & non debemus fingere in materia cognitiones nostras , & mutationes, quas nos experiri selemus ob muta tiones casuum , & circumstantiarum quas nos cognoscimus; tum quia subsistit eadem ratio ; quoties perseverat materias perseverant Omnia aqua realiter adaequa te identificantur cum illa . At post istam mutationem termini, id est post corruptionem formae A , perseverat materia Ergo persevera at illa o maia . Ergo adhuc post istam corruptionem a
133쪽
atque in sensu composito illius, materia appetit formam A , & connectitur cum illa , eo Se non alio modo , quo prius connectebatur. Et hoc solum intendo , nempe naturales rerum connexiones non pati mutationes illas , quas patiuntur nostri appetitus eliciti , quia hi, ut potegubernati cognitionibus , feruntur modo , & pollea non seruntur in sua obiecta ob mutationem , quae advertitur in hoc. Item feruntur in obsecium pro uno casa , ia circumstantiis ς & non pro AEID , tr aliis, quia subis tedium appetens elicite , discernit saltem materialiter sicut brura , Inter casum , & casum , inter circumstantias , & circumstantias. Caeterum appetitus innati naturalesque connexiones non discernunt signate inter casum , & casum quamvis discernant exercite , eo quia connectim-tur cum uno, & non cum alio , ut ignis connectitur cum calore , & non cum frigore Sed nos discernendi assueti, apprehendere solemus naturales connexiones , quae non sunt completae , ac absolutae per speciem rerum discernentium inter casum , S: casum, inter circumstantias , de circumstantias,sicut apprehendimus Angelos per speciem Iuvenum , o
Et cum ex alia parte solemne sit loqui, prout apprehendimus , hac de causa invaluit phrasis illa etiam quando loquimur de re , quae neque
est cognoscitiva , neque axere itium rei cognoscitivae . connectitur res .aIuralis cum A , v. g. pro tali easu ; sed non pro otio .
I 36. Calligatus autem sensus potest esse unus de duobus. I. Rem illam per se lpecifice non connecti cum A ; Complexum tamen ex Illare , & illo casu , aut circumllantiis connecti cum A , & hic solet esse verus . Secundus esse potest . Rem illam, quando coexistit unis circumstanti Is esse connexam naturaliter cum A ; secus quandoco existit aliis circumstantiis ; & hie sensus semper est falsus , quia naturalis connexio non est sicut index ventorum , qui mutatur his mutatis I sed prorsus intima per identitatem rei connexae , ut dixi in Prodromo disp. s. Ergo omnis casus possibilis, in quo existat res illa , est casus in quo habet connexionem naturalem , quam semel habuit; quamobrem vox illa, materia connectItur cum forma pro casu , quo non sit naturaliter
impossibilis , secus pro casu , quo sit naturaliter impossibilis, qualis et casus, in quo iam fuerit eorrupta . Haec, inquam , propositio in sensu , quem prae se iere , supponit falsum, si innuit appetitum materiae discernere signate inter casum , & casum. Si solam innuat discretionem exercitam , est pure falsa in utroque sensu , quia tam complexum ex mate ria , di possbilitate naturali formae , quam complexum ex eadem materia , de naturali impostibilitate form .e conneistitur cum forma A a Connexione utique toties dicta , nimirum objective vagante inter omnes formas; non vero terminative determinata , & absoluta respectu ullius. In utroque namque complexo imbibitur materia , cui intima est illa connexi O. Rursus materia , tam quando coexillit naturali impossibilitati formae A , quam quando coexillit naturali possibilitati , appetit illam vage , seu conne titur cum illa sicut prius . Eodem modo explico
Cateras omnes connex Iones naturales , sive pure physicas , sive meta
Physicas a nec non utrasvis oppositiones, quae verbis conditionalibus
134쪽
proponi solent ; v. g. ignis connectitur cum combustione pro casu qua. Ai opplicatu/ posse capacἰ ; secus pro casia cantraris . Scientia med a con necti cur metaphvlice cum conversione Tyri , dc Sydonis pro casu quo vidis sent miracula cbripi; secus pro alio casu; quapropter si ad has recurras connex ones, aut oppositiones , quae dicantur conditio uatae, jam
dixi sensum , in quo sunt verae , & sensum , in quo sunt falsae .
I 37. Probatur a. conclusio ratione negativa . Eat onus materia non P peteret etiam formas corruptas, ut corruptas in sensu tamen datonum. I 33. quatenus nil entitative naturale poteli naturaliter con-neeti cum eo , quod est naturaliter impossibile. Re habere autem materiam formas jam corruptas est naturaliter impossibile, eo quia resurrectio mortuorum , ut resurrectio , id est , ex hypothesi , quod corruptio , di mors praecesserit, sit penitus miraculosa . Sed hac ratio non est firma. I. Quia licet repugnet supernaturalitati terminare absolutam, aede. terminatam connexionem naturae , quia hoc soret esse illi debitumis ;Verumtamen non repugnae , quod res naturaliter impossibilis , si ue suis Per naturalis , quoad substantiam , vel quoad modum , terminet connexionem R quidem prorsus inviolabilem naturae s quae connixio sit vaga , & in determinata inter supernaturale , ac naturale; omnis namque anima , 6 g. est metaphysice connexa cum eo, quod ipsa habeat, Vel non habeat gratiam sanctificantem , unionem hypostaticam a & similia; quorum primum est intrinsece supernaturale , secundum vero naturale. Si ergo natura potest connecti metaphysice , sed vage, ac disjunctive cum re supernaturali connexione vagante inter duo contra indictoria et nempe, quia rem supernaturalem esse terminum hujus vagae Connexionis, non est esse vere , & simpliciter debitam naturae: cur nouPotest connecti mere physice sed vage tantum , .ac disiunctive cum νο , quoad modum tantum impossbili naturaliter , connexione vagan te inter illam rem , & aliam naturaliter ei debitam λ Sic omne corpus existens est connexum cum sua praesentia circumscriptiva, vel definitiva,
quarum illa est naturalis, haec supernaturalis. Sic omne accidens eliconnexum cum suo modo inhaesionis In subjecto , vel perseitatis, quorum ille est naturalis, hic naturaliter Impossibilis . 138. Hoc in praesenti. Non dixi materiam connecti absolui. , atque
determinatὰ cum formis corruptis, ut corruptis, siquidem hoc modo, neque cum non corruptis connectitur; sed connecti vage, & a petere laua
te aliquam formam substantialem , quaecumque illa sit, & quandocumque producatur, sive per simplicem productionem , sive per miraculosam re productionem , sive per creationem , sive per e ductionem , quia quolibet horum modorum habeat formam , habebit illam , & substantialiter complebitur . DistInguenda Igitur est maior illa discursus contra. xii; & concedenda de connexione terminati ve absoluta, & determinata ; neganda vero de connexione terminative vaga , de in determiω ta. Praeterea neque explorata est minor argumenti contrarII, videlicet
Te productionem formae jam corruptae. aliud est de resurrectione hominis stante in re unione animae illius individuae ad idem corpus esse na-
135쪽
turaliter ImpossibIlem , ex se, ae per se . Non enim est ImpossbI5s opῖ-nio P. Hurta do , & Oviedo censentis illam solum esse impossibilem peraeeidens, de supposita extrinseca lege Dei nolentis concurrere cum agente creato ad secundam illius individuae formae productionem: illa namque forma , tam non erat in rebus , & tam nihil erat ante primam suam productionem , quam non est , & quam nil est post sui eorrupti nem. Sicut ergo agens creatum antequam ill produceretur fruitum
est virtute adaequata ad illam producendam, ει illam de facto produxit, quia Deus illam in Individuo determinavi es potens utique determinarae aliam, unde fit, quod prima illius productio sit entitativE , ae quoad substantiam naturaliter possibilis. Ita agens creatum post illius formae destructionem sevi potest virtute adaequata ad illam producendam , si eut fruitur ad producendum aliam eiusa em penitus speciei, Se illam pro dueeret, s Deus, qui aliam determinat in individuo , illam de tetmina iaret , ut potest . Non autem determinat illam , quae fuit corrupta , ut perpetuo servetur generat Ionum successio , Sc locum habeant in mundo alia etiam individua, ne semper , ac perpetuo potiantur mundo iudividua eadem, te ille numquam liberetur ab eisdem ineolis.
23ς. Ieo s. Praedicta connexio, sive appet Itus Innatus ma- teriae erga larmas, non habet analogiam cum appetitu elicito amoris stricti, neque cum gaudio ; sed eum desiderio , seu voltistione . Iam aduerit supra, connexionem physicam , ac naturalem esse metaphorice dantaxat, & ob quamdam similitudinem , appetitum , Se exigentiam, quae lalis subjectis cognosciti vis potest stricte ectnvenire o. Atque idcirco connexionem illam vocari appetitum , sive exigentiam inuatam , qua voce abigi poterat aequivocatio . Dico ergo analogiam non esse eum appetitu esse leo, qui fit amor strictus, nec cum appetitu
elicito, qui sie gaudium , sed cum illo, qui est volitio, sive desiderIum.
Ad cujus intelligentiam memineris . Sicut intellectus duobus solli modis potest exerceri circa suum objectum et uno a firmativo , & altero ne .gativo , quorum utervis subdividitur in tres alios nimirum appreheα- fionem , iud Icium, & discursum . Ita appetitus elicitivus a nimirum potentia illa, ex qua dῖmanat appetitus ipse elicitus, sive sit pure rationalis , ut in Angelis, animabusque separatis, sive sit purὸ materialis, ut in brutis , sive uter libet , ut in homine, duobus solis modis genericis exerceri potest. Unus vocat ut Prosecutivus, ad quem rediguntur omnes puri amor. s, idest merae complacentiae,& delectationes de objecto, fi ve sint simplices approbationes , sive insuper sint illius obiecti appretiationes supra aliud, aut alia, sive intensae , sive rem Issae , sive essica ces , sive ineficaces. Item volitioner, quae si tendane in objectum a
Oum , sed possibile practice , voca atur stra; in objectum facile, vel aris
136쪽
duum , sed prae Inciendo ab arduitate dicuntur mera desideria, unde fiequod spes , ac desiderium simplex soleant esse res distinctae . Item gaudia , quae sunt quaedam delectatio , & quasi congratulatio de re habita ,
vel valde probabiliter , aut certo etiam habenda . Alter vocatur ave ia
ur , seu fugitivu/ ad quem rediguntur omnia odia , di plicentiae, detestationes , ex quibus nascitur dolor, si objectum extiterit, aut timor, si obiecium immIneat Item omnes nolitiones . Item m*st Iliae, atque
animi dejectiones, si objectum illud praesupponatur exissens, aut certo a vel saltem probabilitate longe majore extitutum. et go. Est tamen discrimen inter actus illos prosecutIvos & idem proportione servata Inter sugicvos quod si eue fimplex apprehensio praescindit ab eo, quod existat, vel non existat suum objectum , quatenus etiamsi interdum se suasiva, illud tamen , nec affirmae nec negat. Ita amor strictus, ac purus praescindie ex suo modo tendendi ab existentia, ut tali, sui objecti . Et hinc apparet appetitum innatum materiae erga formas non habere analogiam cum amore stricto τ quoniam appetitus ille non praescindit ab existentia illarum, sed est physica naturalis connexio cum eo, quod aliqua illarum sit in materia Ipsa . Rursus sieue discursus praesupponit praemissas,ista gaudium praesupponie, ut praesens , vel praeteritum , vel futurum cibiectum , quia de unoquoque horum trium possumus , ac solemus gaudere. Et hinc etiam apparet appetitum materiae non assimilari gaudio; quoniam nil impotens praesupponere
ante se Armam , potest esse gaudium illius, adhuc per analogiam justam
cum gaudio elicito, seu vere talI . At appetitus materiae a utpote inis natus , & cum ipsa prorsus identificatus , est impotens praesupponere ante se formam , aut praesentem, aut praeteritam , aut futuram, siquidem nulla ex his est causa illius appetitus, quinimo hic est, aut fuit, aue erit causa moralis saltem illarum is Ergo appetitus materiae non assimilatur appetitui elieito gaudii . Demum sicue iudicium est intentionalis adstructio objecti, aut destructio, quatenus est illius affirmatio, aut negatio . Ita volitio , ac desiderium est affectiva adstructio objecti, quatenus est conatus, & quasi via , atque tendentia in Ipsius existentiam . Ergo spectae ad genus aliquod causarum illius obiecti, saltem ad genus causae moralis; atque ob hanc rationem tametsi dari possit prudens amor .strictus, nec non gaudium , de objecto simpliciter necessasio quandoquidem hos duos actus exercemus erga persectioues necessarias Dei a non tamen volitio , aut desiderium, quia stultitia est conari in existentiam illius, quod praenoscitur existens semper, ac necessario, scutesset stoliditas velle , ac desiderare, quod homo esset animal rationale a1qI. Atque ob hanc etIam eausam appetitus Innatus materIae assimi. latur appetitui desiderit; quoniam sicut hoc est motus, & procuratio sui termini aptumque natum ad movendum potentiam executricem a veillam exequatur , & se est causa moralis illius . Ira naturalia conne aio materiae cum unione ad formam , tanquam eum effectu lao si quidem unio illa etiamsi sit knimae rationatis, tecipitur in materias tanquam Dissili su by oste
137쪽
In causa mater Ial I est motus , & procuratio habendi aliquam formam,
aptaque nata , ut moveat causam primam universalem ad ponendum in materia aliquam formam , sicut naturalis connexio ignis cum calore est apta ad movendum Deum,ut in ipso conservet calorem. Ergo utraque
eonnexio est causa moralis saltem sui termini, &iu super est causa phvsica , ratione identitatis , quam una habet cum igne , qui est causa em eiens illius caloris , di quam habet altera cum materia prIma , quae est
causa pastiva formae, aut saltem unionis cum forma . Neque obstat connexionem illam materiae, seu appetitum tarmae coexistere cum hae .
Videtur autem superfluum appetere , seu desiderare id, quod praesens est , quia de ratione desiderii est . r. Quod praecedat rei desideratae , utpote causa ipsius . a. Quod seratur in rem absentem positive , sicut de ratione gaudii est , quod feratur in rem , ut positive praesentem saltem Roma u.8. Intentionaliter. Non enim abs iure scripsit Apostolus . quod utare quis quid sperat . S i autem quod non videmus speramus erc. Non ergo pote li dari spes, aut desiderium, aut volitici rei praesentis . Atqui semper est materiae praesens aliqua forma. Ergo nunquam habet appetitum illius , qui aismilari possit desiderio . Haec, inquam, non obsunt.1 1. Non primum; quia saepe monui Prioritatem naturae , ac causa illatis , quae vulgo dicitur prioriισι d quo , posse subsistere prioritate tem poris , quae vocatur prioritat in quo . Sic ita eodem momento, in quo Peccator persecte conteritur , adipiscitur a Deo gratiam , tanquam eia iactum , non prorsux improprium illius contrition Is ; si en Im moreretue in instanti immediate subsequente, certe non damnaretur . In eodem instanti, in quo homo sanctus elicit meritum condignum , obtinet au- umentum Gratiae, ut praemium strjctum, & consequenter , ut effectum illius meriti. In eodem instanti, in quo graviter peccat homo , incuristit privationem gratiae habitualis, Odiumque divinum , tanquam effecta,
vel quasi ecteta illius peccati, In eodem instanti , in quo Sol incoepit
esse, fulgere incoepit. Aternus Paters tametsi juxta latinam phrasim is non sit causa Filii, ut est iuxta Graecam ς attamen est principium phy- see producens Filium , estque Prior origine respectu illius , sicut Spirator respectu Spἰ ritus Sancti - Et tamen nusquam fuit, aut esse potuit Pater , absque Filio, scut nec Pater , dc Filius qui Spirator dicuntur , absque Spiritu Sancto. Oportet orgo expungere , ut toties monui , vulgarem illam apprehensionum . quod causa, seu principium debeae esse saltem per aliquod instans ante effectum. Et illud ante: Ditis, des milia , quae causis appingimus respectu suorum effectuum, Intelligere
de anterioritate sola naturae , seu causalitatis, non vero durationis , temporis, seu existent Iae . Ergo stat desiderium appetitum, seu conne ἀxionem coexistere sormae , N tamen esse causam moralem illius .i 3. Non seeundum ; quia aliud est obiectum esse absens posita Oe , id est, non existere simplicIter, quando existi e desiderium. Aliud esse absens nega ἰυ. , id est , non existere pro priori ad ipsum desiderium, . Illud primum non est de ratione desiderii , quoniam in eodem instanti ,
in quo homo sanctus desiderat ex motivo supero 3turali *respere in saα-ctitate
138쪽
etitate, trescIt, atque obtinet a Deo novos aliquos gradus sanctitatis
in praemium illius desiderii, quippe quod est meritum condignum illorum . Adducere autem paritatem gaudii, quod ex suo conceptu fertur in rem a ut positive praesentem, est arguere ex definitione unarum rerum ad definit Ionem aliarum , quae argumentatio non valet, V. g. HO mo ex suo conceptu est animal rationale . Ergo etiam canis. Odo
disparitatem . Secundum est , quod est de ratione desiderii, nimirum quod non praesupponat rem desideratam . Et hoc significat Apostolus , nam quod videt quir quid speraι, id est , illius quod praevidetiir , nequie dari spes prudens . Atqui appetitus materiae non praesupponit formam . Ergo potest habere analogiam cum desiderio illius . Neque est res futilis , ac aerea , ut aliqui putant esse , vel non esse in diversis signis res , quae sunt physice in eodem instanti reali . Nam quotquot modo sumus in mundo , sumus in eodem instanti reali . Et tamen , quia sumus in
diversis signis, unae entitates sunt caulae talium, & non tallum aliarum . Esse autem , aut non esse causam non est quid frivolum . In eodem instanti , in quo quis operatur libere , datur necessitas , ut libere operetur . Sed quia haec necessitas , non est in signo priori ad eam operationem , sed est ipsa operatio , Ideo haec est passive libera . In eodem instanti , in quo ponis actionem , potest occurrere motivum honestum , Semotivum turpe . Et tamen si non ponis illam propter illud motivum ,
non contrahes honestatem : si non contra , 8c non obstante altero, nota
contrahes malitiam . In eodem instanti, in quo quis facie aliquid, potest actione ipsa excitari memoria prohibitionis actionis illius. Sed quia haec memoria non fuit in signo priore ad eam actionem, sed In posteriore , ideo individua illa actio in eo individuo instanti non est peccatum , quamvis postea sit peccatum, si non obstante memoria prohibitionis , Prosequaris . Non ergo est res mere speculativa, & quasi aerea, diversitas illa signorum propriari, pro posteriori, etiam quando loquimur det
rebus existentibus in eodem instanti reali. I q. Demum. Quaeres duo. Unum est. An materia sit potentia ἰmmediate receptiva firmarum, ita ut identificetur realiter cum hac Poten
tia . An potius haec se materiae superaddita λ Egi de hae re in Prodromo disp. q. inter explicandum identitatem animae cum suis potentiis s& substantiae cum virtute productiva alius substantiae . Alterum est . quanam sit ea.μιitas materia respectu femarum, T respectu totius λ Respondeo causalitatem respectu hujus esse physicam substantialem unionem acum forma; quoniam materia , & forma non aliter causant totum substantiale , nisi quatenus actu ipsum intrinsece constituunt, tanquam prima principia intrinseca illius. Ergo exercitium, quo absolute, formaliter, atque immediate constituunt totum substantiale , est causa litas, si ve exercitium, quo absolute , ae immediate causant illud . Sed dicta unio est exercitium , quo actu absolute , ae immefitate, constituunt totum substantiale: quia sicut tota artificialia constituuntur a tua. Ii eontiguitate , vel actuali continuatione suarum partium s ita totum
139쪽
Causa Litas autem materIae respectu formae rationalis nulla est , qu Ia li-eet illa sit causa materialis dispositionum ad hanc , non tamen e it causai uius , anima quippe nostra est in generabilis , & incorruptibilis . Causalitas uero respectu aliarum formarum est earundem actio productiva quae , utpote accidens, distinguitur a substantiali unione formae cum materia quoniam materia eatenus causat formam ignis , v. g. quatem s patitur, recipit, Ec sustentat ipsam . Ergo id quo sustentat ipsam , ast causalitas materiae respectu illius formae . Sed productio , hoc est, actio eductiva sormae . est id quo materia patitur , & sustentat larmam: quia ut postea diram , eductio , & passio sunt idem realiter , quidquidve de diversia te formali, & quoad nostros conceptus . Ergo .
I s. est alterum e primla prinei piis entis naturalis , quae supra dixi: & cujus existentiam in rebus satis rationabiliter ostendunt, quae protuli num. 63. & quae fusius expono Disp. I. de Anima cap. 8. contra quemdam Gallegum Pereyra professione Medicum quem Gallegum multi exteri secuti sunt , negantes Animas brutorum & cujus explicationem dedit Aristoteles , inquiens, lib. 2. de Anima cap. I. M
autem materia quadam potentia . Forma verὸ actust , atque perfectio materia.
Et cujus eminentiam supra materiam asserit lib. 2. Physicorum cap. I. Et Cuius praecipuas partes in compositione entis naturalis non semel innuit vocans illam lib. I 2. Metaphysic. cap. a. Me aliquid ; & lib. T. quos quid est ri . Hoc est, illam vocat quid ditaten , & essentiam entis , sive compositi substantialis. Non quia in illa sola stet adaequa te tota essentia physica entis naturalis, quandoquidem constItuitur hoc etiam per materiam . Sed quia cum materia ex se sit indifferens ad componendum hominem, vel aliud quippiam haec enim individua materia qua hic , & nune constas, sub quot, & quam etheregoneis formis fuIe ab initIo mundi λ Quam multa , & ether genea entia naturalia constituitλ ex illa sola indagare nequimus quid ditatem , essentiam , speciem phy- scam ecim positi lubstantialis: scue neque ex solo praedicato gener icci possumus noscere essentiam metaphysicam I indagamus tamen , atque deprehendimus essent Iam , & quidditatem Meais ex serma subita α-tiali, quam, ut radicem suam, indicant nobis proprietates, & accidentia specialia, quae videmus in composito ς sicut metapb eam ex differentia propriissima. Et hae de causa non improprie dieitur indefinitὸ λrma substantialis esse quidduar eampositi , nempe quoad nostrum usum in
disputationibus . Et cum noa liceδt in omnibus modis loquendi λr-
140쪽
De Forma substantiali . I et I
mare parἰtatem ex unis ad alios , ideo quamvis aliquando forma physica dicatur quidditas , & essentia physica eompositi , usus non est dicendi differentiam metaphysicam praedicari de multis , tanquam totam τssentiam metaphysicam illorum' quia hoc reservatur speciei. Tene ren cum paucioribus , & loquere cum pluribus . Recole, quae hac super rescripsi in Prodromo disp. q. num. I92. 6 Igitur forma substantialis definitur . Enritar substantialἰν ἐκ com eta . Huc usque convenit cum materia prima , atque de illius appetitu , sive naturali connexione cum illa possunt excitari eaedem quaestiones, quae de appetitu illius , sive connexione cum hac, & e dem modo solvendae. Excepto quod appetitus forinae circa materiam non assimilatur desiderio, sed gaudio, quia forma supponit materiam . Et ea cepto etiam , quod anima rationalis violenter quidem ; ast sine miraculo potest separari ab omni materia ua ex natura saea est vGerminata Gd componendum int pinsece compositum subgantia te unius potivi speciei ,
iuius speciei. Hi ne i. Habes distinctionem formae a materia . 2. Non impugnatur haec definitio , ex eo , quod forma etiam indifferens sit ad componendum ens naturale cum hac, vel illa materia ; tua enim indi-Vidua anima potuit uniri materiae meae , & tunc resultaret alius homo distinctus in adaequa te a nobis; cum enim omnes hae materiae sint eiusdem speciei physice , quia rationabile fundamentum ad oppositum non Oc Currit , inde est , quod ens naturale non variabitur specie , sed tantum numero . eo quod forma constituat illud cum materia A , aut cum B , aut cum C . r. Iam etsi materia , reduplἰeati ve ut disposita ad formam Tationalem , v. g. specie distinguatur a se ipsa a reduplicative ut Orga-n Zata ad formam equinam ; verumtamen forma non constituit compositum cum materia re plicative Au organicata, quia sic Includit organi rationem , quae stat pro formali in tali , & tali figura , atque distantia partium , & co sequenter in talibus , & talibus pr.esentiis , & consequeri ter in talibus , & talibus accident bus . At forma non constituit c myostum substantiale cum accidentibus , quia hoc compositum non claudit antra suam physicam essentiam accidens ullum . Ergo neque cum male Tia , ut sic , & lic disposita , & organi rata . Connectitur itaque forma Physice cum eo, quod materia habeat eas dispositiones organicas ; at Cum ea sola & specificative sumpta constituit compositum substantiale.
Indifferentia vero, quam habet forma , ut uniatur, aut materiae non
dispositae, aut materiae alius pois bilis speciei puta materiam sp ritu a. It m non est naturalis , sed obedientialis , sicut indifferentia quam hahet ignis, ut miraculose privetur omni calore . Omnes namque formae , hactenuS notae, ex se , atque suapte natura connectuntur cum materia
Corporea a quae omnes sunt ejusdem speciei , & cum talibus , & talibus Praeviis dispositionibus . 167. Hinc ε. Forma dieItur radix ,&orIgo omnium proprietatum a sive accidentium propriorum illius speclei non vero omnium prorsu silu sunt in eo composito . in g. motus extrinseci , praesentiae dic. Sod