장음표시 사용
241쪽
quanquam dari possint, ac soleant actus reflexi , quibus imperentur, ut
homini, boni actus dicti dira citi ; post uni etiam phy lice non dari quod
si dentur iam actus dicti non erunt purae invidiae, puraeve desperationis; sed insuper erunt actus amoris proprii; cum tamen loquar de in vidia , di desperatione puris , sine mixtura amoris proprii praecipitique impetu conceptis . Rursus quamvis actus dicti sint exercite voluntarii, &Consequenter concipiantur a vitiata illa voluntate , quia ipsi sunt , vel apparent boni: ast non semper, quia ipsorum objecta sint, vel appareant bona ipsi eidem voluntati; alias jam essent actus amoris proprii , di non pura in v Idia , aut pura desperatio . Fateor modum hun poperaddi esse contra naturam rationalem ; imo esse physice contra na turam ; ast contrarietas hec subditur praepotenti voluntati obcacatae , atque irrationali , se ut contrarietas aquae cum privatione Umnis penitus frigiditat Is subditur physice praepotentiae ignis . Forsan igitur non semper est bonitas objectiva , quae movet ad actum prosecutionis, sed malitia quoque et & forsan non semper est malitia Ubi estiva , quae
movet ad actum fugae , sed bonitas etiam . Tale , ac tantum est praedo minium voluntatis supra suo Saetus. Veruntamen motio adaequata in Casu alterutilus perversionis, non identiscatur adaequale eum sola bo. nitate , aut malitia , sed partim cum utravis , & partim cum prava dispositione illius voluntatis, vi cujus in virus vertitur ipsi, quod alias ex se est Theriaca
II. Ctava dἰοι . Utraque causa morat Is obiectIva potest esse duplex . Una negativa . Altera positiva . Haec consistit In rei alicujus existentia sollicitante potentiam . Illa contin git , quando ultimum complementum motivi stat in aliqua tarentia . U. g. quando homo ultimo movetur ad peccandum , lex eo quod nuιιut ad ι restis, vel , nulla Abi aspergenda fit infamia apud homines , quae No tio ex eiusmodi carentiis frequens esse solet sta hae solet vocari causa
morat IS tanquam removent prohibens, quia causat moraliter effectum, qua
tenus facilitat illum p illum autem facilitat, quatenus removet Obsta cula impedItura illum,& In hoc sensu ignoratia antecedens solius iuris, aut solius facti , aut utriusque, solet esse causa moralis nempe negativa multarum actionum e quatenus removet scientiam , aut legis prohibentis, aut illius, quod revera facis, puta homicidium , quando explodis contra obiectum, quod credis esse belluani, cum tamen sit homo: quam scientiam si haberes , non faceres actiones illas Datur item haec causa
moralis negativa , quando homo. movetur ad judicandum A . V. g. ex eo , quod nullum appareat fundamentum pro parte contraria . Tunc
tamen necesse est, quod possessio stet pro parte , quam jud tae . V. g Prudenter judicamus solem oriturum cras, quia oritur quotidie , & nul Diuitigod by Cooste
242쪽
Luid in quotvle is Causa. 22 3
sum apparet fundamentum , ut cras interrumpatur haec series dierum . Item prudenter Iudicamus , magnum Turcam non confiteri modo sua peccata, apud S. Petri Poenitentiarios: quia nullum ad oppositum iudicandum apparet fundamentum . Caterum quando non stat possessio Pro una. determinata parte, carentia sola fundamenti pro parte contra-xia nota est causa moralis motiva a ssensus unius partis determinatae. Sic nullum appaeret fundamentum suadens imparitatem arenarum maris: quia tamen , neque ullum apparet suadens paritatem, & consequenter,
quia non stat possesso pro hac et ideo sola carentia fundamenti pro im Paritate non movet ad iudic dum paritatem . Nona . Causa moralis objectiva , positiva, respeetu intellectus, & voluntatis , potest esse duplex I una necessario rapiens potentiam ad tale , vel tale exercitium, 'ut divina bonitas intuitive cognita , ineluctabiliter movet voluntatem
ad ipsius amorem, & veritas pra missarum evidenter cognita , ut connexa cum veritate conclusionis. , rapit necessario, intellectum ad asse α- sum hujus, ut dixi in dialectica dispia r. numia 178, quando alterutra trahit necessario in unum actum positivum vocatur causa moralis mouenι positive , & , aeece sitam quoad exercitium , quando vero contenta est eo , quod potentia non cone piat talem, vel talem alium actum , dicetur causa moralis movens negatio e ad assensum, seu neeessisanr solism quoad
speciem , πι g. quatenus reddit impossibilem dissensum. Vel ad amorem, quatenus reddit impossibile odium MI 2. Altera movens quidem potentiam; sed rei Inquens illam indifferentem ad annuendum , vel non annuendum . Sic divina bonitas, Obscure nobis cognita, movet ad amandum Deum ; sed cum indifferentia ad non amandum Item . Veritas objectiva obscure apparens a movet ad assentiendum a sed cum indifferentia , ut velimus, aut nolimus asseu tire , vel absolute , vel per talem, aut talem speciem assensus .. Hoc genus causae moralis.respectu volu utatis est duplex . Una quae proprius est causa finalis , eo quod potentiam moveat in actum , ut ipsa re/, qu qest finis, obtineatur ,& insuper, quia est bona . Altera , quae simpliciter est object urn formale, ed quod ad actum illum moveat praeci se, quia i a V : quorum duorum diversitatem explicui disp- 3. Dialecticae num. 94. Similiter hoc idem genus causae moralis respectu intellectus potest esse duplex, quandoq; enim consistit in veritate ipsa obiectiva magis proprie
Per rationem , aut rationes suasi vas rei, di tunc est causa moralis complexa : quia proponitur intellectui per judicia , quae sunt actus complexi , seu compositivi . Quandoque autem in veritate objectiva propo- fit a per apprehelisionem , vivacem tamen , & suasivam: idest , inclinantem ex se in assensum potius , quam in dissensum , aut vice versa , quae apprehensio cadens in intellectum alias dispositum , extorquere solet ab ipso assensum , v. g.&haec est causa moralis In complexa, quia intellectui obversatur per meram apprehensionem , 'quae licet energiam habeat viresque ad suadendum, ob modum, quo proponit objectum; est nihilominus actus smplex , N incomplexus . Ubi obIter adverte duo . Primum. Quod movet intellectum ad assensum est multoties sola ob -
243쪽
. lectiva transcendentalis veritas objecti, patefacta per ratIones suasi vas, aut per sua uvam apprehensionem illius . Sicut quod movet volun a tem .d amandum , plerunque est sola bonItas specifica objecti, patefacta per cognitionem . Et sicut quod physice producit effectum, est virtus causae applicata physice passo. Dico multotier non autem semper , quia
multoties etiam motiva dillincta a veritate transcendentali objecti movere solent ad huius assensum . Veruntamen cum ejusdem motiva non fini per se ovidentia potentiis , sed multoties appareant obscure , atque
eum indigentia luminis alius: hac de causa solet potentia restare Indi Dferens , alfiue libera , ut moveatur, vel ex sola veritate a v. g. transcendentali obiecti , vel ex alio connexo cum ea veritate .r3. Exemplum habes in assensu omnium gravissimo, nimirum fidei . Oeeurrit intellectui transcendentalis veritas Incarnationis, v. g. s P a te facta per argumenta illam suadentia . occurrunt argumenta ipsa credibilitatis suadentia illam. Occurrit divinum testimonium , quo Deus, illam testificatus est Uerbum earo fuctum ea . Sed nihil ex histribus occurrit ita evidenter, ut rapiat necessario ad se intellectum noli rum, unde hic manet indifferens ad assentiendum incarnationi, jam propter unum , jam propter aliud. Si assentiatur propter trau-scendentalem veritatem incarnationis , patefactam per argumenta cra
Eibilitatis, assensus eri r quidem metaphysice certus, quandoquidem veritas incarnationis est metaphysice , imo logice connexa cum incarnatione ; sed non erit aetiis fidei, quia hujus character , specifica que differentia quando est instar conclusionis, & non instar primi principii est quod proxime adaequa te moveatur ex aut horitate personae loquentis rem illam. Si assentiatur propter argumenta credibilitatis ,
nec erit assensus fidei ob nuperam rationem , imo neque forte erit assensus plusquam moraliter certus . Sin assentiatur propter aut hori tatem Dei dicentis, ac docentis incarnationem , tunc affensus erit fidei divinae , ae Theologicae . Unde habes diversitatem, quae resultat ex diversitate motionum causarum moralium simul concurrentium, sed ita ut hominem relinquant indifferentem ad eligendum unum praealtis. Et hoe voluntati etiam contingit, nam multoties obversantur fimul multa motiva ad unam eandemque actionem , & libere imperat illam ex uno, & non ex alio illorum , unde nascitur, quod actio eva dat in tet dum bona moraliter; interdum mala, interduci uuius speciei, interdum alius. I . Secundum advertentia dIgnum est . Duo sunt modi movendi Intellectum ad aran sum, vel dissensum . Unus per strepitum argu
mentationum . Praho . Nego . Di fingua . cincedo . Comea σe. de hic
non est Deo solitus. Alter magis lenis, areanus, de efficax infundendo nimirum homini apprehensiones qnasdam suasi vas, quae sicut tenuis Iux aurorae , si ve crepusculi , patefaciunt sufficienter homini attento ,& docili, veritatem perquam debet ingredi, & falsitatem , quam vitare debet: quemadmodum qui tantillum aperit fenestram patefacie fine strepitu argumentationum, res, quae sunt in cubili . Hos duos modo
244쪽
modos adumbrasse videtur Scriptura , inquiens . Spirisur graniis , refortis subvertenι monte3. σ coarte rear petras ante Dominum . Non in Spiritu Dominus . Et Iost Spiritum commotio. Non in commotione Dominus . M post commotionem ignis . Non in igne Dominus . M post ignem sibilus aura ronuis; quod eum aMisset Uias lyc. Hic sibilus aurae tenuis , seu vox quasi aura ut multo ante Eliam dicebat Eliphar Themanites , id est , haec tenuis arcana apprehensio , quae luce sub obscura , &quasi antelucana ostendIt homini docili,& attento rem credendam, solet esse vox Dei, qua erudit baminem, σ de lege sua docet eam : qua loquitων adeor bomiuir, qua homo audit a Patre , in discis , σ venis ad Chrsum . Ille autem primus modus solet esse proprius hominum , qui quatuor solis verbis , aut quinque, volumina magna implere solent. Stime tibi librum grandem , tr strue in eo fio hominii. Velociter balia detrabe, cito pν dare . Exemplo eodem actus fidei aperitur hac diversitas. Tametsi Deus extraordinaria providentia aliquos de repente vocaverit ad fidem , sine praevia dispositione, ut vocavit Saulum in fervore ipso persequendi fideles , & Matthaeum sedentem ad telonium , & quatuor alios Apostolos , nil tale cogitantes , sed in capturam ei scium incumbentes . Athprovidentia ordinaria poscit praeviam d spositionem . atque praeparatio. nem intellectus, sicut etiam terrae , ut ex hac nascatur frumentum . I s. Igitur proponitur homini veritas objectiva Incarnationis, v. g. Per argumenta suadentia veram esse Religionem Christianam . Hae eargumenta sunt profecto necessarIa omnino juxta ordinariam providentiam , tanquam extrinlecum ministerium plantandi, atque rigandi; sed non siifficiunt ad immobilem illam certitudinem , qua fungi debet judicium fidei , quia neque qui plantat est a Iiquid , neque qui rum . Posita hac extrinseca cultura audiendi, atque capiendi argumenta haec , solet Deus, ut misericors Pater interdum se gerit, ut severus Iudex dare intrinsecus Incrementum. Sed quomodo λ Eo nimirum , quo se gessit cum Sancta illa purpuraria Lydia e cujus Dominur aperuit coν intenae re his , qua dicebuntur A Paulo . Et quae apertio cordis est haec quam pol
Iicitus est per EEech Ietem . Auferam cor lapideum de carne eorum , σ dabo eis cor caraeum , ut in praecepsis meir ambulent tre. Id est, Abigere omnino , vel saltem cohibere insurgentes difficultates, & insuper producere in mente humana , sicut ego characteres in hac catta excepto quod haec se habet mere passive, homo autem active insuper in suis actibus vitalibus apprehensionem suasivam de eo , quod Deus docuit Illud idem mysterium, quod suadent argumenta dictas qua apprehensione sufficienter panditur intellectui docili, qualis debet esse Catholicus est seriptum in Prophetis . Et erunt omnes docibiles Dei , ut ex Isaiacitat Christus Dominus prisca ipsa antiqua revelatio omnibus facta , di consequenter veritas mylterii, quamvis intellectui, aut distracto ad res alias, aut plus justo timido , aut contumaci, non sufficiae , ac
Propterea eos timidos agglomeravit Ioannes cum aliis reprobis . Timi. ais autem , σ ἰaereduIis , ly exeeratis tre. pars illorum eris in stagno aris
Mati igne , eν sulphure . Homo sic constitutus habet ante se tria saltem F s motiva
245쪽
motiva crcdendi mysterium , sed omnia. obscura , & relinquentla eum cum libertate indifferentiae , tum ad credendum , vel non credendum .
Tum ad credendum ex uno, vel ex altero motivo ..i6 Primum est veritas ipsa transcendentalis Incarnationis, v. g. quet sufficient et applicata intellectui per argumenta dicta , seu per haec detecta , sufficienter movere potest ad sui assensum in genere : sicut boni. tas suis cienter applicata voluntati, sufficienter potest movere ad sui amore. Alt si homo ex hoc motivo assentiatur non elῖciet specificu actuusi dei, ut paulo ante dicebam, quia transcendentalis veritas est obiectum formale generi cum, non autem specificum , & not Ionale actus fidei . Secundum est cumulus ipse argumentorum credibilitatis , quorum cumulus movere quidem potest ad credendum incarnationem . Ast neque se eliciet actum fidei, nisi sorte cui nutum ex eis argumentis δὴ noscat, ut novam locutioue in testimoniumque divinum , quo quali reflexo asseveret Deus se olim docuisse illud mysterium. Tertium est prisca ipsa revelatio , Verbum caro factum est, Intellectui docili, & attento applicata sufficienter extrinsece quidem per argumenta credibilitatis,tan- uam per ministerium plantandi, atque rigandi ; intrinsece autem periam apprehensionem suasivam superne illapsam de eo , quod Deus vere dixerit, ac docuerit illus mysterium, nec non per cohibitionem difficultatum homini in vincibilium D atque terrorum contra praeteritam existentiam illius publicae revelationis . Si ex ea revelatione movea tur homo ad credendum Incarnationem propter ipsam revelationem proxime adaequale ; revelationem autem propter se ipsam, ut primum principium illius assensus, quandoquidem transcendentalis veritas, seu existentia ipsius suffieienter est applicata intellectui docili, utrovis modo dicto, extrinseco, & intrinseco, positivo, & negativo: tunc, inquam, eliciet actum fidei theologicae divinae , ac supernaturalis, praevalentem squando existit, adversus omne dubium , formidinem , timorem , atque suspicionem contrariam , quod tamen non tollit hominem actu eo supersedentem labi in haeresim et sicut quamvis actu persectae contritionis pluris aestimemus Deum, quam taetera omnia per eum graviter prohibita,
cessantes tamen ab actu illo possumus labi in lethale Mi 7. En perstrictam quantum sufficit Philosopho Christiano , enoda tionem gravissimi nodi theologici , super ultimo resolutivo nostra fidei,
Resolutivo,inquam, non mera physicae evidentiae,& contra quam nec mus sitarct valeat ingenium humanum, aut contra quam tergiversationes a
cavillationesque emergere nequeant. Hujusmodi namque resolutivum , non qua ritur a TheologIs , esset namque quaerere , quod nusquam in venietur , cum actus fidei nostrae sint ex sua intrinseca natura obscura s& consequenter excludant ultimum sui resolutivum metaphysice evidens , & contra quod, nulla exurgat cavillatio, dubin m , tergiver satio , & fimilia , sicut actus opinativi natura sua excludunt principium certum omnino : quamobrem non quaeritur ultimum resolutivum , quod more , ac rigore scholastico dandum , explicandum , probandum , M
defendendum sit; sed quod modo solo prudentiali , dc obscuro et di quia aliqui
246쪽
aliqui non sunt hoe eontenti, 1ed aspirant at resolutivum, contra uod , nullum emergae dubium , idcirco , & agunt contra naturam lius ejusdem , quod disputant , di crescit in immensum disputatio . Igitur ultimum resolutivum si deis qua credimus Incarnarionem , v. g. obscurum sane , sed prudens rationaleque, quamvis non metaphysicunt,& se holasti eum , est illa eadem antiqua , & publica revelatIo. Verbώ, Iearo factum est; proposita unicuique tripliciter extri feta quidem, per argumenta credibilitatis suo captui proportionata , & lla ex eo tune
terram intellectus, sicut arare, plantare, Fc rigare. a. intrinsecὸ nega. siνἐ per supernam misericordem amotionem , vel laltem cohibitionem terrorum , ae dissicultatum contra existentiam talis revelationis. 3. I.
trinsece po=ise per dictam apprehensionem suasivam superne illapsam
intellectui , luee subobscura , sum ciente tamen, ae neeessaria ad meis ritum , patefacientem existentiam veram a &realem praedictae antiquae revelationis.18. Et hse apprehensio collis tur tum ex scripturIs prolat Is num .r .RI . tum ex eo, quod quando elicimus actum supernaturalem, &valde arduum prae requirentem actum alium voluntatis, non modo opitulatur Deus voluntati, ut imperet talem actum , verum etiam potentiae illi, cuius proprius , & immediatus est actus ille supernaturalis , Ee valde arduus, & Lane opitulatur illi potentiae modo ipsius naturae consentaneo. At assensus fidei est supernaturalis , Valdeque arduus , Se praerequirit imperium voluntatis, ergo non solum opitulatur huic Deus, ut velle elicere illum ; verum etiam intellectui cujus proprius, & Immediatus est actus fidei, & opitulatur illi modo suae naturae consentaneo . At modus consentaneus est per manifestationem veritatis , cui
debet assentire , aut falsitatis cui distentiee debet; erga Deus In secreta se hola cordis docet hominem , & manifestat ipsi antiquam illam revelationem . At non per actum omnino clarum , quia fides non esset obscura ; neque per actum , qui sit judicium de existentia illius revelatio. nis , quia credere illius existentiam non foret hImini liberum, ac meritorium cum tamen esse debeat in aue haberet homo duo judicia de existentia revelationis , unum sibi non liberum , sed a solo Deo insa sum, alterumque sibi liberum: ergo tandem hoc auxiliuin divinum , seu haec arcana manifestatio existentiae revelationis , stat physice ex parte rerum in eo sibilo aurae tenuis , de quo supra , id est in ea apprehensione suasiva de eo , quo a Deus vere revelavit Incarnationem , v. g. quae apprehensio est vox Dei, aperitque luce subobscura quantum sufficit ad libertatem , 8e meritum , quod Deus vere illud revelaverit. Haec modo sumetant pro explicatione diversitatis causarum moralium respectu intellectus a quibus exorsus fui numerum I a. Redeamus iam
247쪽
3 ρ. H Eeἰina . Causa moralis objactiva respectu uti Iusque dictes potentiae, alia est intrinseca, alia extrinseca . Intrinseca,
quae etiam voeari solet proxima ,& immediata , est illa , qtiae attingi tur, exprimiturque per actum, & in quam hic reflectit. v. g. et alorem A , quia es bona . ποIo B , quia est mala . Vera est Incarnatis Uerbi , quia Devi impotens falli, ae fallere, illam docuit. Extrini eca est illa , quae noci exprimitur per actum , neque is reflectit in illam ; ast movet ad illum is cui pra misi e movent ad conclusionem , tametsi haec non semper reflectat supta illas, in illasve intrinsece tendat. Id potest contingere dupliciter. I. quatenus actus producatur peractionem essentialiter alligatam notitiae illius causae moralis objectivae , & non Rasit actus alius Potentiae illius ejusdem , positive repellens motionem ex causa ea . Etenim sicut ad hoc , ut homo vere , ac simpliciter committat peccatum formale formalitate utique subjectiva , & exercita , quamvis non Obieci va, & signata non est necesse , quod hunc actum concipiat . Vela A ; quia prohibitum . Seu ; quanquam probibitum . Sed su sticit , quod pra- cognoscens prohibitionem, exercite illam spernat, volens rem A per volitionem,cujus productio esse luialiter praesupponat notitiam prohibitionis . In quo casu volitici illa erit extrinsecὰ peccaminosa , quatenus non tendit intrinsece in malitiam; sed no a quatenus non sit vere, ac coram Deo peccaminosa , & tufficiens inducendo pessima i ita esse et vii, quae inducunt aliae volitiones , quae intrinsece tendant in in alitiam : ita ut concluso, sit conelusio formalis formalitate exeraita, atque subjectiva, vereque moveatur ex . ecto praemissarum, necesse non est a quod
intrinsece causaliter reflectat supra illud & experientia Syllogismorum verbalium, quibus utimur inter disputandum , & quorum conclusiones varbales sunt in sua sphaera coactu ficines formales , tu videtur docere sed lassicit quod producatur pei actionem essentialiter alliga. tam praemissis ex se moventibus ad conclusionem et ficut ad hoc, ut effectus physicus phyfice nascatur a causa physica, sussicit, quod producatur per actionem essentialiter allisa tam eirtuti physicae illius causae. Et conclusio illa erit, ac non erit ea ι insec. conclusio formalis in sensu nuper dicto. Item erit inιrinsece formalis non sane intrinsece ita te re sexicinis , sed intrinsece itate motionis ex objecto praemissarum Iao. Similiter , ut actus sit assensus fidei, vere, limpliciter, ac form . lis formalitate exercita, & subjectiva, non eli necesse , quod in trinis ce reflectat supra objectum formale fidei; sat quippe est quo a conci Piatur per actionem essentialiter alligatam notitiae illius objecti motivi, re ex se moventis ad assensum eum ; de sic in sensu nuper dicto, erit in trinsece actus fidei , nempe intrinseceitate motionis . Similiter ut actus si vere , ac simpliciter charitatis theologicae , non purι materialis, Diotrigod by Gorale
248쪽
sed sormalis etiam, formalitate exercita, & subiectiva, non est necesse , quod intrinsece tendat, atque reflectat supra divinam bonitatem ; satis namque est , quod sit appretiatio Dei super omnia per actionem productam essent id iter supponentem notitiam bonitatis divinae, ex se allieientis ad sui amorem . Et sic erit intrinsece , aut extrinsece in sensu inculcato , acius theologicus charitatis; quia vero actus voluntatis e D sentialiter supponit interdum notitiam alicujus motivi , & non movetur ex illo, τ. g. si Deus decerneret sic in alia providentia . Volo daria ι ibi gloriam , non propter merita, qua elicuisti; sed propter meam miseries diam , liri alitutem σς. ob quem casum utique possibilem dixi alibi rationem praemii, ac coronae non stare adaequa te in eo , quod bonum conferatur per actum essentialiter praesupponentem merita absoluta Ηae de causa adjunxi actualem motionem actus , ex causa morali obie.ctiva A , stare in complexo ex his duobus: nempe quod actus producatur actione essentialiter alligata notitiae illius causae allicientis , &quod non detur actus alius illius potentiae , repellens, ut potest, motionem ex illa causa , quam ponimus indifferenter movere . Et ob hanc
quoque rationem dixi alibi puram omissionem liberam si forte est possibilis esse potius ex motivo A , quam B , quando ambo simul occurrunt , stare in eo , quod omissio coexistat notitiae motivi A Inclina uilla ad illam, de actui repellenti motivum B a di carentiae actus alius repellentis motivum A . EI. Alter modus quo causa moralis obiectiva solet esse extrinseca & est modus magis proprius est q uando coincidi i cum causa morali
Temota , m g. quando actus A immediate proxime movetur, & consequenter specificatur ex motivo B, & hoc ex motivo C . Tunc motivum C, est causa moralis extrinseca, hoc est, remota actus A . Est autem discrimen inter has duas causas morales, intrinsecam , seu immediatam ex una parte , atque extrinsecam , seu mediatam ex altera .
Aetus tam intellectus, quam voluntatis ex illa oriundus, ab illa specificatur specie , seu genere infimo ; quoniλm ex illa deprehendimus speciem, aut saltem genus infimum actuum illorum . V. g. iudicium proxime adaequato conceptum a propter aut horitatem Dei aliquid dicentis, dicitur esse actus in specie , seu genere infimo ei theologica , ae dioina ,sive intrinsece reflectat, ac tendat in eam authoritatem ; sive secus. Si militer actus voIuntatis proxime, adaequa te conceptus propter divinamhonitatem , modoque huic proporticinato tondens, dicitur actus in spe- Cie , aut genere infimo charitatis theologicae , sive intrinsece refleetae in eam bonitatem , sive secus , ut num. I9. ex Posui. Dico autem modo Pop.rticinato tendens propter illa , 3uae notavi num. Io. & quia ille qui Crederet quaternitatem , v. g. divinarum Pursonarum propter aut hori. eatem Dei erronee judicatam , ut docentem illam , non eliceret actum
qui formalit et in se ipso foret judicium fidei theologica quidquid secte aequivalentia , quoad meritum sicut nec eliceret actum charitatis theologi eae, qui ex errore dictante Solem esse Deum diligeret Solem
super omnia . Et sicut nec haberet actum lar maliter in se ipso scientifi
249쪽
cum , qui ex princ7pIo mere probabili, sea invincibIliter iudicato, ut
scientifico , eliceret firmissimam conclusionem . oportet ergo actum ,
de quo fuerit sermo , esse proportionatum objecto formali A, ut ab iplo specificetur stricte, ac proprie.
22. Caterum actus uter libet orIundus ex causa.morali remota, te
in hoc sensu extrinseca, ex illa non semper specificatur .specie , aut genere infimo , ut notavi disp. 3. Dialecticae num. 93. & sic concluso deducta ex aliquo antecedente , quod formaliter in se Ipso sit actus fidei , quamvis ipsa etiam possit esse actus fidei , ut suo loco expono I at tamen praeci se, ut deducta ex illo antecedente , non est actus fidei , sed concla O theologica , & negare illam, non semper esset haeresis , sed error , quae sunt duae res diversae. V. g. objectum formale , seu causa mo ratis objactiva movens ad hoc Iudicium Cb istaei est risibilis potest esse hoc antecedens Cbristus es Oama, nam ex . hoc bene sequitur illud . Rursus objectum formale hujus , est authoritas Dei dicentis . Ve' bum caro fuctum es . Ergo haec aut horitas , quae alias est oblectum
formale specificativum judicii fidei, est obieetum formale remotum,& in hoc sensu extrinsecum , illius judicii chriseira est pi Aiι , Ex
tamen hoc judicium non semper est actus fidei , sed conclusio theologi ca deducta nimirum ex principiis fidei: & illam negare non foret haro sis formalis , sed error duntaxat . Ergo actus oriundus ex causa mora ii remota , & in hoc sensu extrinseca , non specificatur ab hac , quo dspeciem , seu genus infimum. Ob hanc eandem doctrinam dixi alibi, quod licet conclusio hujus enthinae malis . Deus impotem faui. t ' falseres docuit Inearnationem . Ergo fuit Incarnatis a Formaliter ut illata ex eo
antecedente, sit actus fidei theologics, utpote proximὸ adaqua te mox ex objecto formali specifico hujus virtutis , quod objectum formaliter per se ipsum est sua connexio cum illa conclusione , & consequenter dixi , quod in hoc sensu fides potest esse discursiva . Attamen concluso
hujus Syllogismi. Omne quod Deus docuit, es verum . Sed veti3 doc iι ιη cornationem . Ergo hac est vera . Conclusio, inquam, haec , pracise ut de ducta ex his praemissis, non est actus fidei, quia non movetur pro τι me adaequale ex objecto formali fidei, sed ex complexo .eritatis omni m ua dixit Deur, & , ex divina revelatione : illa autem veritas non ostobjectum sormale, sed materiale fides . 23. Idem dico de actibus voluntatis, remo te solum , sive extrinse
ce motis , ex aliqua causa morali objectiva a quamvis enim volunt 3 concipiens actum ex motivo B, oriundo ex moti vo C; soleat contrabοῖς bonitatem,aut malitiam morale specificam motivi C,eo quod soleat τοῖς durare in actu circa hoc motivum ; ast hoc non est simpliciter necesλ'τium , quia non est necessarium vim nem penitus actum voluntatis con septum ex motivo B, oriundo ex motivo C, habere in se ipso actu for maliter bonitatem , aut malitiam moralem propriam motivi C . sic
subditus faciens rem ex motivo praecepti sui superioris , quem scit hδ' buisse tale aliquod motivum ad imponendum illud praeceptum , ne Lo iis non est, quod contrahat bonitatem, aut forte malitiam illius moti iptor
250쪽
propter quod superior imposuit illud praeceptum, v .g. si imposuit illud ex motivo fallus, & superbiae: quia non est necesse, quod substitus moveatur ad rem illam, alias licitam, ex motivo fallus superioris sui. Non ergo est necesse, quod actus, sive intellectus, sive voluntatis, semper spec sceturi a sua causa morali objectiva remota , id est, quod habeat in se ipso boni- ζ tatem , aut malit Iam , aut aliam qualitatem propriam , atque specificami illius. Neque urget, quod ejusmodi causa sit quasi primum principium, auti, quasi ultimum resolutivum actus illius; tum quia id ad summum pro- γ hat, illud esse specificativum , quoad speciem lub alternam , seu quoada genus; non vero , quoad speciem infimam, ut constare videtur exem-t plis intellectus , & voluntatis nuper productis, & insuper num. 3. nam
illi etIam actus non specificantur infime ab illis objectis formalibus , , quae sunt quasi prima principia , & quasi ultima resolutiva illorum, τl tum quia primum principium , seu ultimus finis non quidem absolute qualis est Deus , sed tantum secundum quid solet specificare serie in
s quidem, ac tenorem actionum . Hae possunt esse invicem et herogeneae , tametsi di manantes ab eodem principio, , sive ordinatae ad eundem finem , ut experientia constat. Ergo potest unaquaeque sigillatim habere suam propriam specificam bonitatem , aut malitiam , aut alius generis qualitatem: distinctam ab ea , quae assicitur ille finis . Tum demum, quia nil compossibile cum eo , quod voluntas omnino , per actum A , repellat moti vum C, facit per se praecise , quod voluntas per actum A., contrahat qualitatem bonam , aut malam motivi C . At voluntatem conis
cieere actum A, ex motivo B, oriundo ex motivo C, quod sit quasi primum principium , & quasi ultimum resolutivum actus A , est compossibile cum eo , quod voluntas per actum A, omnino repellat motivum C, ut patet in subesto honeste obediente praecepto superioris , quod praeceptum scit habere pro motivo fastum , vel alium finem malum coram Deo ; ergo motivit m C , esse quasi primum principium , Sequasi ultimum resolutivum actus A , non assigit illi per se praecise suamihonam a aut malam qualitatem
2q. H Iv Isio undecima . Causa moralIs obiectiva , sive Imme-υ diata , & intrinseca : sve mediata , & extrinseca est duplex . Una que movet, ut sit, & talis est causa finalis, quia proposita animae bonitas finis , Instigat, sollicitatque voluntatem ad tale , vel tale faciendum , tale , vel tale impediendum ; ut existat illa finis . Alia quae movet, quia est , & talis este solet causa meritoria , ac demeri
toria , quia cognitum meritum a praemiatore, v. g. hunc movet ad tales
vel tale praemium tibi conserendum directe , vel in directe mediate , vulim mediate , quia fecisti, vel iactes talem rem . Et idem dico de causa demeritoria respectu judicii . Fateor fiaem movere quoque interdum , quia