장음표시 사용
341쪽
eausa secunda in ordine ad quamcunque operationem non lIberamis, quando Deus non determinat illam a se, R ex se antecedenter , sed ut
indulgeat , annuatque exigentiis rerum creatarum . Etenim ratios ropter quam decretum non potest habere praedictam tendentiam abso utam, em cacem respestu actionis liberat, est, quia destueret lIbertatem, quam conservare vult essicaciter: Et insuper, quia foret Author, Meausa per se peccati , si actio illa esset peccaminosa . At neutrum valet quando actio illa non est libera . Deinde non apparet ulla alia dissi cultas contra illum modum applicandi omnIpotentiam . Ergo. Quando autem actio est ex illis , quae a solae Deo fiunt: vel quanquam fiant
a Deo , & causa aliqua seeunda , veruntamen a solo Deo determina n. tur , sine exigentia speciali illius causae , tune decretum applicativum habet certius illam ab solii tam, em cacem tendentiam. Uοιο ponere octιο
nem A . Quod si actio a solo Deo fiat, Fe determinetur sub quibusdam
tamen conditionibus , ut omnium homInum salus, tunc decretum ap
plicativum omnipotentiae ad ponendum rem illam habet tendentiat Conditio natam , sed emcaeem omnino pro illis eircumstantiis, & earundem existentia per Deum cognita , determinatur absolute Omnipo tentia ad rem illam producendam . Demum si actio sit quidem libera Creaturae , sed mediate duntaxat , v. g. assensus fidei , dissensus haereticus , locutio , ambulatio &c. Tunc licet non everteretur ipsius libertas Per decretum eodem modo applicativum omnipotentiae, sed praesup ponens in Deo scientiam illius actus voluntatis Immediate liberi, ex quo procedit hic alter mediat E liber ; Ueruntamen , quia Deus esset Causa per se peccati externi, quando actio mediate libera esset peccaminosa : v. g. haeresis formalis, parricidIum ice. Et quia necesse non est duplicare decreta applicativa omnipotentiae , unum pro actu Interno voluntatis immediate libero , alterum pro actu libero mediate , sed Π δ' turaliter procedente ex illo interno . Idcirco , neque pro actu meai tilibero applicat Deus Omnipotentiam per Decretum habens hunc in 'dum tendendi, sed per habens tendentiam quam dico mox respostoactus immediate liberi . 4s. Respondeo et . Si sermo sit de operatIone Immediate libera ea si secunde , omnipotentia non applicatur I. per decretum hujus te a
dentiae. Volo scere , seu concurrere eum hae ereatura ad quodcunqus τε
ιveris . Tum quia, hujusmodi generalitates , eon suisque universalitate3lon se absunt a Deo , & in no Itram solam anguίlam mentem cadere possunt , Tum quia, s concursus , sive actio creaturae est peccaminosvi Deus volet formaliter, ac directe peccatum, s vult suum concursum pe nitus identificatum eum concursu creaturae. Tum quia, cum illa volitio
Creaturi , sit aliqua operatio causae secundae, imo sit illa, in qua stat primaria , pr sens dissicultas , non explicatur decretum applicativum Omnipotentiae ad istam volitionem, sed tantum ad illud , quod ist vol itio habet pro objecto; tum propter rationem dandam infra num οὐ Non applicatur 2. per decretum huius, licet ineffcaeis, atque indiet'τentis, tendentiae . Volo facere cum hac creatura bane actionν. . Quia licta haec Dissiligod by Coo
342쪽
hee volitio , utpote indifferens eompossibilis sit cum libertate creatur , pollitque concipi a Deo, quando actio illa est bona , aut saltem indifferens ; non tamen quando fuerit sormaliter prohibita, quia nec inefficaciter potest Deus valle positi ve peccatum , alias foret causa per se illius, utpote concurrens cum aliquo positivo affectu, & inclinatione elicita , quamvis non determinaret stricte physice illud. Nec applicatur 3. per
lecretum hujus tendentiae . Volo eum hac creatura concurrere ad peccatum,
vel ad carentiam peccati , idest , veι non concurrere ad peccatum , ut alii putant; quia licet haec volitio non bene refellatur ex eo , quod esset volitio rei simpliciter necessarrae: quandoquidem non est sic necessarium a
quod Deus concurrat cum bac creatura ad Peccatum , vel carentia in
peceati defficiente nimirum a rebus hac creatura tametsi absolute , ac in genere sit necessarium , quod Deus concurrat , vel non concurrat ad peccatum . Item , neque ex eo, quod absolute , ac simpliciter ellae
volitio peccati, quandoquidem nullus actus, qui aeque eit volitio, ac nolitio peccati, est simpliciter volitio peccati: Istaque volitio, aeque so-ret volitio , ac nolitio peccati , cum sque foret volitio peccati , ac vo- Iitio carentiet peccati,ia volito hujus carentiet, est nolitio peccati. Ueruntamen istius tendenti et volitio , dedecet Deum ob istam eandem rationem. Quia dedecet Deum individuus ille actus, quo sque vellet peccatum , ac carentiam peccati, ε que vellet id quod prohibet, & de testatur . ae illud quod prscipit, & amat. Ergo dedecet Deum individuus ille actus, quo ε que vellet Peccatum,ac carentiam peccati. Sed isto
decreto sque vellet oeus Peccatum , ac carentiam peccati . Ergo .. 6. Nec applicatur 6. pcr decretum , quo , pr qnoscens Deus quidnam ex se faceret creatura, si adjuvaretur per Deum s ac quidnam nota faceret , vult cooperari a & concurrere cum illa ad actionem A , quando prenoscit illam , si adiuvetur, elicituram actionem A . Tum quia, si actio A sit formaliter peccaminosa , ut toties est, redit nuper factum argumentum : scilicet sore , ut Deus positivε velit id ipsum , quod prohibet, ac detestatur , sitque causa per se peccati. Tum quia , praescientia illa , vel prς videt Deus quid ageret , aut non ageret creatur σα Ie , hoc est , attento prici se suo genio , atque inclinatione . Vel quid ageret , aut non ageret ex se , hoc est, absolute , ac simpliciter, si Deus illam adjuvaret . Primum est in lassiciens, quia cum multoties homo operatur contra proprium genium , & vehementem etiam inclinationem , non sufficit quod Deus sciat quid ageret attento prς cI se suo genio, ut sciat quid absolute , ac simpliciter ageret. Preterea cum a impossibile sit creaturam quidquam agere absolute , relictam soli su et ia-clinationi , scire hoc Deum , esset scire quid ageret creatura sub hypothesi impossibili , Si secundum , cum in illo Deum adis re creaturam stet praesens difficultas, non explicas illam, si non explicas quid sieῆllud, quod creatura ageret a si per Deum adiuvareIM . Adjutorium in acta primo est decretum , cujus tendentia a & objectum modo disputatur . Adjutorium in actu secundo est concursus simultaneus cum crea
tura, idest , actio simula ac tydivisibiliter proceden a Deo, di creatu-S s a Ta
343쪽
ra , quae actio in dispensabiliter praerequitie adjutorium Illud Iaactu prImo . Hoc est , cujus explicatio postulatur. Ergo post circa tum in Ius explicationis res inexplicata restare videtur. Nec applieatur 1. per decretum, quo Deus velit suam omnipotentiam esse applieatam, e ne promptam ad concurrendum cum creatura;quia cum Me applicatio,& promptitudo consistat actu formaliter In ipso decreto applicante , &praeperante , hoc Ipsum decretum vellet Deus per decretum applicativum omnipotentiae , sed hete reflexio decreti ni pra se ipsum, & est Impossibilis, & inexplicatam relinquit dissicultatem , quae est de objecto, quod habet decretum . Ergo.q7. Quamobrem directe respondens dissi euitati, dico . In ordine ad acti Iones immed a te liberas praesertim peccaminosas creaturae suffi-Cῖenter applicatur omnipotentia per decretum hujus tendentiae '
impedire , quod mea Omnipotentia hia , π nunc estuciar at cum hac ereaIura habente eateνa eonstitur va libeνtatis ad talem, vel tales individuar opera.
tiones , sed quod eoueaerear ad ullam aliam individuis operationem ejusdem speciei, ae intentionis pνateν sperarionem A . V. g. Explieatur . Hoc
ultimum addo, quia decretum applicativum Omnipotentiae , potest esse simul determinativum , quoad individuum de quo decreto infra Deus autem non determinat positive , quoad individuum, quando sermo est de operatione immediate libera, ne pereat libertas indict- Tentiae ; sed solum negative, quatenus negat suum conoursum ad re Iiqua omnIa individua praeter A , v. g. illius speciei, aut intentionis 1. Hoc decretum non explico per Uolo, seu per mo : quia operatio illa Creaturae potest esse peccaminosa; ad hane autem non applicatur . noa Praeparatur , non determinatur positiυe omnipotentia , sed negative duntaxat, & permissiue per nolitionem impediendi illam , nam uaem aer aquam apposuis illi ad 1-dcunque voluerit porriget manum. Et pes di is tua, Israel. Quod si operatio fuerit bona, vel indifferens, si volueris a potest applicati positive omnipotentia per actum dictumnum, S. 3. Impeditio, quae est objectum nolitum per hoc decretum a non est illa , quae est contradictorium formale, immediatum illius ope Tationis δ quia tum nolitio unius contradictorii sit indirecte saltem v litio alterius , sequeretur hoc decretum fore volitionem positiva operationis dictae . Ergo si hae esset peccatum , decretum esset volitio Poccatiὼ quocirca impedIt Io, quae est obie&um nolitum per illud decretum , est volIclo emistive essi ea x , quam Deus habere poterat satis'ctive autem incacem de facto habet, sed haec non impe Ie peccata non concurrendi in actu seeundo cum creatura ad operationem illam sadest , volitio effective essie ax de eo , quod creatura non Peccarot Unde praedictum decretum est reflexum , quippe, quod habet pro ob tecto. nolito aliud decretum, nimirum hane volitionem non concur rendi , seu nolitionem , si malueris concurrendi .6S. q. Licet hoc solo decreto applicativo Inspecto Deus aeque se habeat respectu operat sonis bonae, ac respectit malae, & ςque sit c u D pure permissiva illius, ae hujus. Veruntamen absolute Iocuendo
344쪽
omnibusque pensatis, ut pensatἰ lebent , Deus est causa pure permissi vas pure negativa, pure per accidens operati ais in lae s quia respeetu hujus non habet ullum alium actum , qui sit amor s. v Illi sapprobatio, aut ullus alius de genere prosecutivorum, quin im mutos habet, qui sunt de genere aversi vorem; respectu vero operatio nis bonae , habet multos actu prosecutivos . v. g. PraecePtum a V lium , approbationem, exhortationem, laudem &e. Ergo lice
to illo solo decreto applicativo , aeque se habere videatur spectu actus boni, ac mali, absolutE tamen, & simpliciter Deus est causa per se illius, & purὰ permissiva huius . s. Per viam'ioaetionis explicatur, Deum non habere. ullam volitionem peccatis aut sui physici concutslis ad illust, penitus Indistincti , a concuri u P sactione peccaminosa creaturae: quia ex eo , quod haec notitio 1- Xa nolitio volitionis efficacis impediendi peccatum a solucesse volitionem carentiae volitionis hujus directae. At carentia aeest peccatum , aut quid antecedenter connexum cum peccatos Ptet. Ergo nolitio ea ress exa non est volitio peccatis aut rei denter connexae cum pectato . Item explicatur creaturam re no indifferentem ad operationem illam , & consequenter XP'. .
decretum esse indifferenter applicatἰvum non positivς a iis 22έ Omnipotentiae et Siquidem praefata nolitio , neque ηst 'ς
absolute , ac determinate connexa eum illa operationes qillius omissione. Explicatur deuique omnipotentiam eo P-p a expedἰtam, praeparatam, & in actu primo proximo ex Par in sconcurrendum, vel non concurrendum physice , Immedia Ctura ad illam operationem, quod sic Probatur . . 69. Quoties potentia physice cooperativa alius cauiae ptionem A ita est per se essentialiter facilis , prompta , & Pedi a
Cooperandum physic , ut non indigeat positivo impulsu volun x sed contenta sit actu hujus sufficiente subordinationis ac Me Pin Cooperationis illius a voluntate, sussi eienter applicatur a pyy illam eooperationem per actum tendentiae dicitae N Io 3 v. . . 'Quandoquidem eo ipso, quod saltem hie actus voluntatiscliti Psabiliter praerequisitus ad illam physicam cooperationem, susubordinatam, atque dependentem esse a voluntate: Est na 'g' dens, pendere a voluntate illud, ad quod est indi silens P . requisitus hujus actus permissimis , qualis est ille o impe omnipotentia, quae est physicἡ cooperatrix causarum secundarum liberarum ad proprias harum operationes immediate liberaus per se essentialiter facilis, prompta, & expedita ad cooperandum ydy'scε, ut non Indigeat positivo impulsu voluntatis, sicut raratque hebetes potentia executrices t quin imo est essentialiter impillius positivi motas voluntatis , quando operaturi physic ei Pnosa sed contenta est actu voluntatis dirinae , lassicienterioni, atque dependentiae illarum operationum a Divina O-
345쪽
ties dictum , secus positive ad physice cooperandum illas operatio. nes per actum , sive decretum illud Nola impedire m. In hoe d Iseullaeon sequentia est legitima , major ibi est lassicienter explicata: Mino.
rem explico: so. In primis fateor , eam tendentiam plerumque imparem esse Ianobis , ut noltrae potentiae executrices operentur, quia cum tardae , dissiciles, ac quasi terreae sint , calcaribus egent, ut moveantur s& non solet lassicere mera voluntatis permissio , qualis est ille actus et ast potentia divina cooperatrix per se essentialiter est facilis, prompta , tum positive, ob infinitas suas vires , tum negative, ob carentiam omnis dissicultatis in cooperatione , quia nullum experitur. Et interdum etiam nostrae ipse hebetes potentiae sunt exemplum rei praesentis. Quando enim objectum est proportionate praesens oculis, proportionateque luce pertusum , & perspicace frueris potentia visiva ob, versa illi objecto : ut visio tune sit subordinata , de pendens a tua voluntate , utque potentia tua visiva exerceat visionem , non est necesse,
quod velis pasitivi producere visionem , sed lassicie, quod nolis illaci
impedire , nolendo habere volitionem claudendi , aut detorquendi alio oculos. Nempe quia licet oculi, specincative , ac secundum se praecise , non sint determinati, sed indifferentes omnino ad videndum, vel non videndum objectum illud; nihilo tamen minus in eis circumstantiis, ita omnia sunt illis facilia , & prompta ad visionem producendam , ut positivo impulsu voluntatis non egeant , sed contenti sint mera permissione , eo quia suapte producent vilionem, nisi supernὸ cohibeantur per voluntatem . Idem dico de aere , & de luce diffusa per aerem, quae ut cubiculo illabantur, non indistent praevio positivo impulsu: Sed suffcit, quod illapsum impedire nolis, nolendo claudere jauuam, seu fenestram . Idem respective in praesenti. Omnipotentia divina facilis , praesens, Se prompta est utrovis modo dicto ad physicὸ cooperandum creaturae, imo per se essentialiter est determinata ad operandum simul cum creatura actionem a quam hac immediate libere concipit , Se quando illam concipit , non autem ex suppositione , quod creatura concipiat eam actionem quia locutio haec innuit prioritate actionis illius respectu divinς cooperationis, eum tamen sint unum, & idem prorsus sed ex vere antecedente suppoli tione, quod Deus ex dignatione decreverit, relinquere creaturam in manu consilii sui , nolueritque flectere illam irresistibiliter in unum potius, quam in aliud, & ex suppositione , quod creatura ha beat caetera omnia constituti va libertatis indifferentiae . Quamvis omnipotentia , specificative , ae secundum se praeci se, non sit determina ta , sed penitus indifferens ad cooperandum physice creaturae in ordi
ne ad eam operationem; attamen ex suppositione , quod ad sint caetera constitutiva libertatis, & quod Deus velit relinquere creaturam iam anu consilii sui, Ita omnia sunt parata , & expedita ad Illam eoope ra ionem , ut positivo impulsu voluntatis Divinae non egeat omni portentia , sad contenta sit mera illa permissione , Nolo impedire tri. Fateor Diuitiaco
346쪽
I. Fateor insuper, eam tendentiam non sufficere ad hoc , ut omni- otentia physice operetur, quando operatio determinanda est per so-um Deum , quia nulla tendentia pure permissiua sufficit Ideterminando actionem . Sed illa tendentia Molo impediseσe. est in Deo pure permissiva. Ergo quando actio est determinanda per solum Deum non sufficit . Caterum cum actio peccaminosa non sit determinanda per Deum, sive solum , sive non solum , idcirco tendentia illa a seu modus ille decernendi sufficit , ut omnipotentia cooperetur creaturae, Zaando hujus operatio est peceamia osa . ob eandem rationem non uiscit tollando indifferentiam, quam omnipotentia habet ad operandum , quando operatio determinanda est per solum Deum, eo quia
illi soli si e libera , Si ex parte causarum secundarum nil detur physicὸ
Connexum cum illa . Rursus neque quando operario est peccaminosa , di consequenter a sola creatura determinatur, sufficit tollendo positive praedictam indifferentiam ; sufficit vero tollendo negative illam a s hoc est lassicit amovendo unicum obIcem, qui ex parte ipsius Dei impedire poterat concursum physicum omnipotentiae ad eam operationem a
supposito quod adsint caetera omnia constitutiva libertatis : quia in hac suppositione Ita facilis, prompta, & expedita est omnipotentia ad
hunc concursum , juxta nuper dicta , ut ex parte Dei, & quan cum attinet ad Deum sola volitio efficax non concurrendi cum Creatura P. test impedire concursum illum libertas enim creata , quae absolute P. test impedira eum concursum, continendo manum a peccato a prout
debet, se habet ex parte creaturae ipsus at praedicta tendentia suscit, ut patet, amovendo illam volitionem divinam, squidem est efficax nolitio ipsius , inquiens r Nolo impedire V e. Ergo praedieta tendentia suis cittollendo negative indifferentiam omnῖpotentiae. Sed haec ablatio ne
gativa lassicit, ut hae e physice cooperetur creaturae in ordine ad eam operationem , ut dIxi numero antecedente . Ergo . Quamobrem Vid
tur plena minor illius discursus seripti num. qς. Videlicet Omnipotentiam , maxime in eis duabus suppositionibus , scilicet quod praesentia snt cratera omnia libertatis constituesva , Se quod Deus nolit uti supremo suo dominio, sed potius velit relinquere creaturam in manu consilii sui, ita facilem , promptam , & expeditam esse ad cooperandum physice creaturae , ut non indigeat positivo impulsu , id est, volitione ,
di vinae voluntatis , sicut egent graves , ae Terreae nostrae potentiae ex e cutive , quarum operationes nos ipsi positive determinamus , de non pure permittimus , quod non convenit omnipotentiae respectu concursus physici ad peccatum, sed contenta sit actu divinae voluntatis sufficiente subordinationi, atque dependentiae illarum operationum a Di
a. Explicatur hqc ratio . Eatenus a ut omnIpotentia physice immediate concurrat nobiscum ad nostras operationes immediat c liberas, opus esset positiva volitione divina , positivo impulsu hujus a Posit a applicatione, sive determinatione omnipotentiae, positiva ablatione indifferentiae, quam hec habet, de similibus positivis et quatenus alias I. Deus Diqitigod by Corale
347쪽
Deus non con euereret spontaneὸ , voluntarie , ae t Ibere sed initIo explicui, quo sensu haec sint vera , & quo sensu falsa vel quatenus
alias i. omnipotentia esset subjecta creaturae, & huic eam Deus quasi Ioearet hoc etiam explicatum est supra γ vel quatenus 3. concursus hie omnipotentiae non esset sit bordinatus, R dependens a Divina Voluntate hoc quoque explicui num. 69. & addo dependentiam debere esse proportionatam ipti concursui: Cumque hic rei pectu Dei, si pure permissivus , & per accidens , lassicit actus voluntatis pure perinissivus a Nolo impedise σe. vel quatenus 6. sine postiva volitione, sue impulsu voluntatis divinae, non posset auferri indifferent Ia , quam habet omnipotentia ad praedictum concursum , & hoc etiam est solutumia . Quoniam , vel loqueris de abi tione positiva , vel de negativa , si pri mum , certe non potest dari ablatio illa positiva , quin detur volitio illius concursus ; caeterum ablatio positiva illius indifferentiae ad eooperandum operationi Peccaminosae creaturae , non est necessar Ia, juxtaia
discursum scriptum num. 69. x insuper , non est possibilis , quia argueret Deum esse causam per se Peccati, iuxta nuin. s. Si secundum, abla-tIo negativa Illius indisterentiae lassicit, ut omnipotentia actu cooperetur creaturς , juxta num O. Ergo ex nullo capite requiritur ista po- stiva applicatio, positiva determinatio , positivus Impulsus , positiva volitio , ut Omnipotentia physic E immediate concurrat cum creatura ad actionem pectaminosam . Ergo lassicit nolitio illa, quam dedinum. 67. qua satis apparet Deum concurrere physice immediate adactionem peccaminosam , in qua stat tota praesens difficultas quia fit causa per se illius . Ex quibus omnibus habes: quod cum vox illa i plicativum innuat, & sonet quid positivum , neganda , vel distinguenda est in praesenti, quando sermo sit de peccato , &dicendum :non dari decretum applicativum plusquam mere negative omnipotea eiae ad peccatum.
das ad suaι operationer Physica praemotio, sive piae determinatio voca tur qualitas quidam habens quatuor haec attributa . I. esse per se, me taphysice, absolute, ac determinate connexam cum operatione ad quam praedetermina t. a. esse prorsus inevitabilem a creatura, ita uth qc nulla penitus fungatur potestate , aut lex natura sua , aut ex divina concessione , ut a se excutiat qualitatem illam , si illam habuerie, vel ut impediat ne sibi imprimatur. 3. esse omnino metaphysice, ab solute, ac determinate prae requisi am ad quamcunque operat Ionem causae secundet ob intimam, essentialem connexionem operationis Cu
348쪽
Concursus praedeterminans. 3 29
iusvis cum Ilia . q. e sse omnino in acquiri bilem a creatura, qua dcthee caret illa . Tota schola P P. Dominicanorum , quos multi sequuntur , defendunt hanc qualitatem ; Tota schola Iesu itarum , quos multὶ alii sequuntur , illam qualitatem illis attributis resertam negant, ob trinam maxime rationem . Prima. Quἰa ad salvandum in Deo primatum causae , primatum liberi, primatum agentis, & similes alios , quos constanter revereri debemus , non est necessaria illa qualitas. Secunda ι .Quia si illa admitteretur, sequeretur hominem earentem illa , ad loquendum , v. g. & simul omni potestate acquirendi illam , cariturum libertate indifferentis ad loquendum , sicut caret libertate indifferentiae ad cogendum conventus generales Regnorum homo privatus , qui ne que habet Regiam dignitatem , nec potestatem ullam acquirendi eam :item hominem habentem illam ad loquendum , & non habentem ullam facultatem explicandi se se ab illa, non habiturum libertatem ad ce Diandum a locutione : sicut nec habet ad currendum, qui catenis, aruibus se expedire nequit , constringitur . Tertia. Quia si Deus irreis ibi liter , & inevitabiliter praedeterminaret creaturam ad actionem peccaminosam , esset Author , & causa per se peccati contra Concilium Tridentinum , imo contra lumen rationis: & quando peccator corripitur , iudicatur , damnatur , & punitur a Deo , verace excusatione posset se defendere , inquiens et quid aliud potui facere Tia me deierminast , imὸ praedeterminasti. Hs tres Cardinales rationes negandi praedeterminationem, & omne, quatuor illa habens praedicta, sunt rationes ad- tiruendi scientiam mediam, quia hete, quasi corollarium est descendens ex negatione prsdeterminationis . Nam licet Graves aliqui Theoloai conati fuerint ab una ,& altera sententia declinare, necessarium omni mo videtur in unam , vel alteram incidere . Caeterum eum duas poste-xior es rationes lassicienter explicuerim in Prodromo disp. s. Ideo re
hac , in prs senti supersedeo .
3 q. Quinta dissicultas est . An re quomodo causa Pνἰma determἰnet secundar , quoad speciem , intensionem , durationem , ae individuati nem suorum essectuum . Quoties operatur ea usa secunda , sive ne eessaria, sive
libera, veri ficantur duo . U num est quod talem , aut talem determina- eam speciem effectuum producat: & ratio praevia , si qua datur, conne-Ta physice, aut metaphysce cum eo, quod producat speciem illam svocatur determinatio quoad speciem . Alterum , quod tale, aut tale producat individuum determinatum speciei illius: & ratio illius praevia , si qua datura connexa cum eo , quod producat tale singillatim a individuum, d la itur determinatio quoad individuum . V. g. quoties Ignis comburit, producit calorem , & non frigus , aut arborem , aut speciem aliam disparatam : di non producit quemlibet calorem , sed tale individuum determinatum , & non in qualibet intensione , sed in tali determinata . Similiter quoties voluntas libera vult, producit v
Iitionem , di non eo ipso odium , paudium , spem , aut aliam speciem disparatam et & non quamlibet volitionem , sed talem individuam determinatam , di non in qualibet intensione, aut duratione , sed in tali
349쪽
individua , & determinata. Quaeritur ergo quaenam sit causa determῖ. nativa speciei , intensionis , aurationis , & individuationis e flectuum causarum secundarum λ Deus ne , an ipsae causae secundae, an aliud
quippiam , an nil ps s. Dico I. Aliquid oportet assignari , quod vel stricte physice per
viam connexionis antecedentis , vel immediate libere citra omnem antecedentam connexionem , determinet , si ve positive , si ve negati vehac omnia respective . Probatur . Omne entitative contingens , quoad
existentiam, ab aliquo debet determinari, sue positive , si ve negative squando existit . Sed omnia illa sunt entitat IV e contingentia, quoad existentiam , ut patet. Ergo. Major est clara . Tum quia omne cujus existentiae assignabilis est legitima efficax ratio , & hanc non habet a se, aut a suamet essentia , ab aliquo debet determinari , aliquo ex eis du hus modis, utrovis namque deficiente, nulla erit aisgnabilis legitima aratio existentiae illius . sed omne entitative contingens , quoad exi stentiam tale est , ut si existat, existentiae suae assignabilis si legitima esficax ratio : nam si existat , prudenter quaerere possumus , Cur Dein de hanc rationem non habet a se . sva suam et e tantia , alias non lares ex se contingens, quoad existentiam . Ergo . Tum quia , omne quod est aut exercitium immed Iatum alicuius libertatis , aut illud praesup Ponit, ab aliquo determinatur positive, aut saltem negative . Sed omne aentitative contingens, aut est exercitium immediatu m alicujus liberta' eis, aut illud praesupponit, quon Iam divinae saltem libertatis exerci tium aliquod praesupponere debet. Ergo aliquId oportet assignare Iam causa determinativa , quoad Iocum , & tempus, id est ratio, qοτ determinat causam secundam formaliter immediate ad operandum in
hoc loco ,& tempore potius, quam in alio, facit Is est; nempe duratior sive tempus ipsum intrinsecum , Item praesentia , sive locus intrinseco agentis , passi, & termini . Difficultas est in illis aliis circa quae . 6. Dico a. Causae secundae a se ipsis sol Is, hoe est, 1 suam et Ipse
Tu in natura , a concurrentibusque tune circumstantiis, si sint causa o ς' cessariae , vel si sint Iiberq, a suamet libertate, quam ex dignatione coa' servare vult Deus , determinantur positive , quoad speciem , intensi nem , continuationemque, sive durationem suarum effectuum . Proba tur Prima pars de causis necessiariis . Non est dubium , quod qua de' causa necessaria operatur absque aliquo naturaliter prae requisito a V g s ignis mediocrἰs comburat passium valde distans , tunc determinZtur
Positi vh per Deum ad speciem illam operationis , quia causa illa tu omon habet ex se connexionem absoluta minim eo effectu . Item qua ad' non operatur , quia caret aliquo naturaliter prae requis to , non detex minatur absolute ex suamet natura ad operandum , ut constat, specit niti m effectu s, sive quoad inceptionem , sive quoad intensionem . Item quando ratione potentiae obedientialis operatur aliquid ultra sua res naturales , determinatur positive pre Deum . De his non proce L nclusio . Item quando causa necessaria habet omnia omnino piae ς qui si ta ex parte creaturarum ad inceptionem, intensionem , atque d*'
350쪽
Determinatio quoad speciem oec. 33 I
rat7onem talis speciei effodius, quodammodo determinatur positive pel Deum , quoad illa omnia , quatenus decretum applicativum omnipotentiae est tunc volitio effcax divina concurrendi cum ea causa ad talem speciem determinatam , intensonem , & durationem . Caeterum hae volitio e Meax divina duntaxat est determinatio consequens ad naturam illius causae secundae , ut habentis omnia illa prae requisita, non autem antecedens . Quia cum Deus, ut Author naturalis non utatur supremo suo Dominio , sed cooperetur causis secundis , juxta earum naturam, & circunstantias, ideo a priori in genere mortuo vult Deus e meae iter hic , S: nunc concurrere cum igne a v. g. ad inceptionem , aedurationem talis intensionis caloris, quia ignis in his circunstantis est naturaliter connexus cum his tribus; di ideo similiter non habet volitionem essicacem ad concurrendum cum illo, antequam habeat illa cuncta , illa prae requis ra , aut postquam jam non habet . aut ad majorem intensionem, quam ipsi debetur quia Prima radix , origo, ac deteris minatio proxima eorum omnium , est ignis ipse cum eis prae requisitis . Ergo ille ex sua natura smul cum suis praerequisitis determ Inatur proxime ad speciem illam etaetus , quoad inceptionem , intensionem, ac durationem: A Deo autem solum determinatur remotὸ quatenus volute existere ignem habentem naturam e Rms sociarique cum illis prae requistis; Erpraximὸ etiam, sed a posteriori, quatenus supposita existentiai enis cum eis prae requisitis , vult eficaciter concurrere cum illo ad eam speciem , intensonem &c. Potius quam ad Opposita . Ratio autem sumitur ex noto discrimine inter caulam liberam , & necessat iam . Illa, adhue in actu primo proximo ad operandum potest operari,& potest non operari . Haec vero in actu primo Proximo, id est, cum omnibus omninΛpta requisitis ex parte causarum omnium secundarum, ita est physice connexa cum operatione in tali specie , intensione, ac duratione , ut fine miraculo , non possit non operari in illa specie , intensione , ae duratione. Ergo ad hac omnia determinatur positive , proximeque 1 priori, causa necessaria per suam mei naturam , simul cum praesentia omnium pra requisitorum ex parto naturae creatae , di superfluum est ,
quod per Deum determi 'xv x ... - - 4. 37. Probatur secunda pars de causis liberis . Si hae per Deum determinarentur positive ad speciem amoris , v. g. inceptionem , inten iasionem , aut durationem , ea determinatici, vel esset e reaturae resisti bilis , vel ille si stibilis . Si primum , adhuc ill 1 posita posset creatura omittere ista quatuor , & in sensu composito illius determinationis . Erreo esset, & non esset determinatio positiva ad illa : Si secundum rooci iterum . Vel creatura posset impedire existentiam istius determi nationis . Vel nou pollit. Si primum , foret determinatio illorum, sed non antecedens , atque a priori, quq una disputatur modo; . sed consequens , & a posteriori. Si secundum , coirent in ista determinatione illa duo praedicata irres stibilitatis, atque inevitabilitatis . Ergo iuxta doctrinam , qua jugiter impugnamus physicam praedeterminationem, rueret libertas indifferentiae , quam supponimus Deum ex digna- t a tione Diuiti ros by Corale
