장음표시 사용
361쪽
mul tertiae eonfirmationi, quia ille Syllogismus non est expositorIut. unde quod ille non concludat, non Probat ruinam artis Syhlogistieae.
69. Etenim causam primam determinare voluntatem nostram, quoad individuum , seu individuum A esse per Deum determinatum, vertiis tur , quoad rem praesen dem, in hunc sensum. Deαι negat stitim reaeapsa ad omnia alia indioidua speciei,avi intensioniν amoris, pr er A . Constat ex nuper explicata quidditate huius determinationis . Ergo subjectum illius propositionis est Deus: & praedicatum est negario dioivi coneuUM ad caelesta ilia individua . Ecce jam duos terminos . Rursus minor habet alios duos terminos ab his distinctos . nempe individuum A , & gradum specificum . Ergo iam habemus alios duos . Demum consequens xeddit hunc sensum . Deus negοι Dum concursum a scaterast speries, prHepueriem amori. : quia in hoc stat physice ex Parte rerum , quod Deus determinet negativo quoad speciem . Ecce novum alium terminum di. stinctum ab eis , qui sunt in pra missis , videlicet negationem cone sum divini adeat e 1 speries prater speciem amoriε. Ergo isti Syllogismi sunt il- Iegitimi , & terminis plus luito redundantes . Ad primam confirmationem, distinguo majorem . Est aliquid quod reddat eundem sensun squando enuntiatur d2 individuo , bc quando enuntiatur de specie , nego majorem , Ob explicationem datam num . antecedente . Est alἱ quid, quod mutat sensum , quando enuntiatur de individuo , R quando enunciatur de specie , concedo majorem. Et concessa minore dillinguo primum consequens : & illud reddit eundem sensum , sive est idem, qua udo enunciatur de uno a & de altero , nego hoc tibi opus erat adprobandum mysterium Trinitatis in creatis , nam ille idem aeternus
Filius , qui identificatur cum divina essentia, distinguitur a Paternitate identificata cum eadem essentia & illud non est idem . seu reddit sensum diversum, quando enunciatur de illis a concedo . Sed hoc non probat objectivam ullam diversitatem inter gradum individualem , &lpecificum , sed disersitatem inter quidditatem determinaudi , qtioad iudividuum , de quidditatem dererminandi quoad oeriem , atque di versitatem inter sensum , quem dat unus Oerminus , di sensum , quem dant alii; &nego se eundam consequentiam . o. Ad secundam respondeo. Omnia prorsus, quae conveniunt uni a conveniunt alteri, modo enunciata de unci ,' reddant eundem sensum , quem reddunt enunciata de altero; secus , si secus: quoniam tunc
non probabitur distinctio in gradibus ipsis, individuali , de speeifieo ;sed in sensibus, quos dant termini, quibus utimur ad argumentandum hac super re. At dou misari peν Deum reddit sensum valde diversum jam explicatum , quando enunciatur de specie , & quando enunciatur de indi viduo . Mirum ergo non est, quod vere en uac: etur de indivi duo , eique verὸ conveniat ; Falso autem de specie , eique Uere ii a conveniat . Similiter ad quartam . Illa praedicata sunt ccin tradi ctoria, quando enunciata de individuo , de de specie , connotant , seu significant eosdem prorsus terminos obiectivos; secus , quando secus . Et
hoc accidit in praesenti, quia esse determinatum per Deum, quando
362쪽
enuntiatur de Individuo , significat negationeis dioisi concursas ad cater. individua Alitis speciei ; quando vero enuncἰatur de specie significat negationem di Gnἰ cancursus ad cateras species distinctar ab amore , v. g. Aenegatio illa distinguitur ab hac : quandoquidem caetera individua non sunt caeterae species . Ergo ista praedicata , quamvis e nunc lentur de inqdividuo , & specie , que sunt idem realiter , connotant, seu significant alios terminos plurimum diversos . Ergo In praesenti non sunt contra dictoria , quia licet sint de eodem , non sunt se eundam idem . Tota doctrina hac est illa , qua disp. I. Logicae majoris explicui haec , & si . fi mi IIa argumenta , quibus multi Author es utuntur probandi ergo I aereatis distinet Ionem virtualem , aut formalem ex natura rei . Item a disp. s. Prodromi, occasione similium arguineatorum ad probandum dῖili iactionem inter possibilitatem , & existentiam . r. Hactenus de causis liberis ; quod attinet ag causas naturales, di liberas etiam , sed quo ad effectus non liberos, possunt fieri similia argumenta contra ea , quae supra dixi , scilicet causam primam determi nare illas positive , quoad individuum , sed non quoad speciem , sive positive, sive negative. Causam primam non determinare positive , aut negat Ive ignem , v. g ad speciem, ac intensionem ea loris, stat physice ex parte rerum in eo , quod decretum applicativum omnipotent Iae ad calorem producendum, & frigus non producendum, non concῖpiatur a Deo inde pendenter a scientia existentiae ignis cum suis prae requisitis , sed dependenter ab ea , & quia ign s hic, & nunc , atque in hIs circumstantiis , connectitur naturaliter cum productione caloris, talisque intensionis , secus cum productione frigoris , aut speciei alius: quoniam hoc ipso, ratio a priori proxima illius productionis est natura ipsa ignis, prout in eis circumitantiis, non vero decretum divinum s . Rursus causam primam determinare Ignem positive, quoad individuum, stat physice ex parte rerum in eo , quod dictum decretum non concipiatur a Deo dependenter, a scientia enunci ante connexionem determinatam illius ignis, cum tali determinato individuo A siquidem talis scientia non datur in Deo , quippe esset falsa sed concipiatur ex mera libertate divina ob motiva ipsi nota, & quae nobis non revelavit: Hoenamque ipso, determinatio i Ilius individui erit a solo Deo. At quamvis gradus individualis, & specificus fine penitus ilem, decretum dictum potest conc pi dependenter a prima illa scientia , quin concipIatur dependenter a secunda L quandoquidem haec secunda est impossibilia, &illa prima potest dari in Deo, estque proportionata movendo illud deis cretum . Ergo quamvis gradus individualis ,&specificus , sint penitus
Idem, potest Deus determinare positive ignem , quoad individuum calorem , non autem quoad speciem caloris . Nempe , quia praesupinponere scientiam de connexione ignis cum calore, non est praesuppone re scientiam de connexione illius cum tali determinato calore . Et huius ultimum resolutivum est , connexionem terminative disjunctivam , distinetam valde esse , a connexione terminative determinata . Ergo reexenter ara, atque in sua quiduitativa principia resoluta, deprehendi-
363쪽
.tur esse positive determinatum per causam primam , & , non esse positive , - .egail νἐ determ nasum ter iIIam , non esse contradictoria , quando enunciantur de specie , ac individuo τ quia tunc mutant sensum , & con notant, seu significant alios terminos valde diversos ex parte praedicati, tametsi subiectum sit penitus idem , sicut hanc paneum esse albam, & , hanc eandem non esse dulcem . Haz e X plicatione solvuntur quinque obiectiones, quae fieri possunt similes eis quinque, quas proposui n. 67.
ΟST explicatas quinque has quaest Iones seper
Causa prima , causa secunda eficiens physee succedit . Illam in genere explicui disp. 2. cum suis genericis proprietatibus : modo ill
specie. Et circa eam septem Occurrunt quaestiones. Prima est . tan vere a parte rei detinaei modi eausa p id est , an ignis , v. g. vere a parte rei producat calorem , vel potius nil aliud faciat, quam illum latentem in subjecto applicativo excitare, forasque educere , seu extrahere An Solvere, di simpliciter producat per hemisphaerium qualitatem , quae dicitur lux, vel potius particulas diffundat suae substantiae, quibus partieulis lucida
reddatur sphaera aeris p Causas secundas vere , ac simpliciter eseereia, seu producere de novo multos effectus interdum substantiales , interdum eat irative accidentales , qui vocari solent qualitates , certum , di inconcussum fuit in Scholis , non quidem unius , aut alterius Gentis, sed omnium Europae, donec Ingenia quaedam similia ut videtur in Atheniensibus qui omnes , oe ad oena hospiter, ad nil alitiae vacabant, ον aut dicere , aut audire uiseuid novi, ut supra notabam ex Luca , incipe' runt dubitare, & postea negarunt absolute caulas secundas operari quidquam simpliciter de novo . Et hoc propter in aterialitatem ill vi verbi educere de potentia , de sinu , de gremio materiae ; Se propter de finitionem creationis , quae est productio rei ex nihil or Unda in se runt , fore, ut causae secundae crearent, si vere , ac simpliciter produce rent aliquid de novo , nempe id quod prius nil erat: quasi ego mod*formaus calamo, & atramento, figuram horum character uim super hanc chartam, producam per creationem figuram , & coordinationem ho rum characterum in hac charta , quae sane figura , Bd coordinatis at
menti paulo ante non erat licet esset atramentum Ipsum & consequenter erat nIl, & modo talis figura, di coordinatio vere , & simplici-rer est in rebus, 3e eth distincta saltem in addiqua te ab Ipso atramento ;alias omnis casus possibilis, in quo existeret atramentum, es et casu Dissiligod by Coo le
364쪽
la quo ex; fleret haec figura . Igitur illa duo , quae dixi, Iunt duo poli ,
duo card nes novitatis praefatae, quos una, ves altera sulciunt experientia : tum ex eo , quod noliri sensus 'pissime decipiuntur , tum ex eo squod Igne alam bici Incipiunt apparere , atque se se explicare multa a s ure prius latebant in eorporibus, quae ignis ille exercet ς & ex his ea . bus particularibus, et Iciunt canonem universalem pro tota philosophia . Nimirum causas secundas nil prorsus agere , nil operari de novo, quod prius non esset in rebus; sed dantaxat explicare , coor dinare , dispergere , combina reque illas easdem res, quae prius, &ab initio erant in mundo .
73. Duos illos cardines huius Ingenio e , sed falsae Philosophiae
movere conatus sum disp. I. mera explicatione philosophica, phraseon
illarum latinarum . Ediscere de potentia materiise ἰ facere rem ex nihilo ,
ubi ineffcaciam quoque aliquorum casuum singularium ad inferendum regulam universalem affirmativam ostendi. Consequenter igitur ad
Illam doctrinam respondeo affirmative qii aestioni praesenti, & quia difficultas est eadem , oportet, quod rationes eaedem sint. Prius tamen adverte. Duo hic esse valde diversa. Unum. An eau feeunda allia uando , σ aliquid faciant Oere , ac simplieiter de no- , quodque prius non erat In rerum natura λ ΗuIc soli respondeo affirmative, quia est contradidioria illius uni Versalis . Nil sit simpliciter de nova , quoad suam ent Itatem, a causis secundis . Alterum est . An in tali , talἰ , σ in rati aιia ea particulari , Aut quippiam simplisiter de novo p ab hoc nunc praescIndo . Tum quia cum casus partieulares possint esse Innumeri .explicatis duobus , tribus , quatuor , triginta , ingerentur alii, & nua quam finiemus processum . Tum propter doctrinam quam dedi inter disputandum formas particulares. Tum quia non dubito , inultoties contingere idem , quod in domus extructione, scilicet combinationem ,& coordinat onem solam rerum , quae prius existebant. Arguebam
igitur I. negative ex eversione jam insinuata fundamentorum sententiae contrariae : quae eversio non levIter firmatur ex eo , quod causae sa-cundae , vere , ac simpliciter possint destruere, & passim destruant rem , quae paulo ante erat aliquid, quin propterea polleant virtute anni
hi landi . Cur ergo non possunt vere , S: simpliciter producere id, quod paulo ante nil erat, quIn virtute polleant creandi λ 2. positive ex principIis generalibus . Humana jud cia circa actualitatem rerum , & non circa meram possibil Itatem metaphysicam , non solum formanda sunt
ex principiis metaphysicis; sed etiam ex princisis prudentiae , se ut
conclusiones nauticae non habentur ex solis principiis metaphyseis , sed ex nauticis; & astronom cae ex astronomicis, At arithmeticae ex arithmetic7s S c. Est error philosophIcus putare admittendum esse de facto, quidquid non probatur per metaphysicam evidentJam esse ad verissum principio alicui metaphysico , & consequentet vim vierapnysic εimpossibile . Ergo quamvis res A , non probetur , per metaphysicam
evidentiam , esse metaphysice impossbilis ; abjicienda nihilominus est , si deprehen datur eontraria principiis prudentiae . At Ignem , v. g. Digitiroci by Cooste
365쪽
& idem di eo de exteris cautis secundis respective non habere vIrtntem eniciendi physice de novo id , quod paulo ante non erat in hebus squamvis non probetur, per evidentiam metaphysicam, esse oppositum
metaphylice alicui principio metaphysico , est tamen oppositum princi- iis prudentiae . Probatur . Iuxta haec , quoties ad praesentiam rei A , emper, Sc ubi libet experimur de novo rem B . Et ex alia parte , res Rproportionata est ad illam producendam . Et ex alia nil speciale oecurrit contra hoc . Et ex alia demum , non probatur positae e rem B Iptius fuisse in illo subjecto latentem et quoties , inquam , haec quatuor. concurrant, absolute dicendum est , iuxta rectam prudentiam , rem A averu , & simpliciter producere de novo rem B , & hoc sine tergiversa tionibus , sine dubio prudente , Se quin exercite redeatur ad principi metaphysica , metaphysicamque pollibilitatem oppositi, a quibus signa te praescindatur ' At in favorem virtutis ignis ad producendum simpliciter de novo calorem in manu ei admota, concurrunt haec quatuor εErgo absolute dicendum est illum vere, ac simpliciter producere novo calorem illum , & hoc sine tergiversationibus , sine prulente dubio , & quin tacite , atque exercite redeatur ad principia metaphysica,
metaphysicamve poisibilitatem ioppositi , a quibus signate , de quoad
verba dicatur praescindi; quod adverte caute , nam inter disputandum solent aliqui fateri, se non quaerere metaphysicas evidentias aequati's ei bis tria sunt sex , decursu tamen argumenti dant responsa, quae exercine ν. ac tacite protegunt suam conclusionem hoc uno clypeo , quod non da 'tur evidentia metaphysica In contrarium . 74. Probo malorem deinceps probaturus minorem. Si illa non asset vera , omnia ista , qu e prae manibus , & in usu quotidiano habe mus , possemus liberrime negare , vel saltem prudenter dubitare ea scopum in quem tendunt istae novitates, nimirum absurdam luertatem in
tellectus in iudicando , si eut homines illi boreales, qui duobus ab hiacia culis aspirarunt ad propha nam libertatem voluntatis In volendos Ie em. 2ω cum utrique memores esse debuissent exprobratῖonis Illius . A Dca et confregisti iugum meum : rupisti vineula mea , er dixi ἐ. Non fer Miam v. g. cum sensus , & experientiae toties fallant , cur, quando audi alium te alloquentem, non negas, aut dub tas illum vere, ae simpliciter
loqui, eo quia potes somniari, Reee vigilans tibi videaris , ut totie contingit; vel occultus quidam spiritus potest proferre illa verba, quη videris tibi audire ab illo homine . Igitur quando audῖs probra a νοι laudes tibi ingeri, ne aestimes hominem illum proferre illa verba οῦ sed cohibe assensum , quia ἰnterdum occultus spiritus id feeit, Se interso'mniandum visum fuit tibi idem . Qigando audis tibi directa verba con 'tractus emptionis , venditionis, donationis, matrImonii 3 c. ne acci uias illam pecuniam , donum , aut uxorem : quam enim metaphysic Mhabes uvἔ4-M. Iam de eo , quod illa verba fuerunt prolata a persos με illa : 8c cum interna intentῖone simplieiter necessaria ad valorem illiu contractus p quando tuus servus, tuus amicus , tuus Superiora tau medicus, tuus coquus , non attendunt verbis tuis , praeceptis , aut pyςοῦ
366쪽
, Ehus , ne ira se aris : quam enim habent illi evitae allam n caphysicam de eo , quod es tu , Sc non larva qaaedam , seu latens spiritus , ille qui in aere format eas voces Similiter in meridie possemus negare , aut saltem prudenter dubitare , esse iolem , qui producit , aut emittit , aut excitat lucem latentem prius . Quae duo contradictoria sequentur ex eo , quod tune immersus sis in profundissimo somno , & videaris ei bividere lucem , cum oculos habeas clausos , & in cubiculo sis obscuro . Similiter quod par contradictoriorum elicietur ex eo , quod non genuerint te , quoad substantiam , aut quoad athom Irum tuarum combinationem personae illae, quas putas Parentes tuos p contra quod principium metaphysicum esset hoc eris ne primus , qui in hac re fuit deceptus p Cur ergo personas illas colere , ac diligere juberis λ Similiter quando hemicranio , dentibus , febris calculo , fame , siti , vulnere is laboras, cur cadit vultus tuus, cur auxilium imploras λ Multoties enim contingit somnia utibus, & amentibus, quod sibi videantur hane pati; & tamen vere non patiuntur. Similiter cum quaedam Asina . ocum. 21. olim locuta sit quo exemplo irridet s- Augustinus eos , qui ob pari- MQ. .astatem Ioannis , dicebant infantes omnes accipere a Deo usum rationis, Dardan mut Deo credant cur no a deis adis , aut saltem prudenter ludi eas , ali- qui est sq. nas omnes allum posse in Senatum Ea totum mundum , totamque humanam rempublicam conversam in armenta bestiarum , si m ijot illa non esset vera , & si ex uno , aut uuis casibus particularibus , quos adversarii agglomerare sole ne, & quorum inulti possune esse veri exeo pro quando sunt de viventibus sine praejudicio meae conclusionis ab istis casibus praescindantis , liceret elicere canonem universalem : videlicet nullam causata secundam producere quidquam de novo ; sed omnes esse sicut architectum , varias figuras dantem aedificiis , juxta varias combinationes lapidum , trabium dic. Ergo maior illa est
ν s. Probo iam minorem illius syllogismi: nempe concurrere illa
quacitor in favorem virtutis ignis, H g. ad producendum simplicitercle novo calorem in manu ei admota . Et in primis non est dubium , quin semper , & ubi libet in manu admota igni , di non praemunita, e perimur de novo calorem , quem ante non experiebamur . Deinde ignis cum sit substantia ex se combustiva , di calefactiva , hoc , vel illo modo , & calor sit accidens , eit proportionatus ad calorem producendum . Ruisus nil speciale occurrit contra hanc productionem , quia totum fundamentum contrarium reducitur ad vetustas illas cantilenas.
eiter ae novo . seu ex nibi Io , crearentur: quas latinitates saepe explicui in sensu philosophico: item ad duas , tres , quatuor, vel viginti experientias , de rebus , quae non producun .ur de novo , quando incipiunt a P parere, quarum experientiae aliquae sunt falsae , aliquae sunt verae ; sed cum sint casus particulares, impares sunt inserendo regulam universalem pro tota philosophia . Demum non probatur positive ullo argu mento , nisi his eisdem a praecedere actu physice in materia omnes
367쪽
prorsus formas substantiales saltem quoad totam magnItudine ν, quam solent habere quas decursu tempori experimur ia materia imo dicere in hac papyro , v. g. esse modo actu physice sormam ignis, quam habere poteti: dicere in carne , quλ vescimur , esse actu physice Drmam herbae , qua vescebatur animal illud , de eta ibi actu formaliter formam canis , sormam selis, aut similes , quorum cadavera nutrierunt helbam illam: dicere, inquam, haec , 5e similia penitus incredi. bilia , est penitus contra sensum ipsum , quin proferatur testimonium rationis ullius distinctae ab illis cantilenis , infringens testimon urin asensitum, ut profertur quoties testimonio sensium dissentimus: Ergo in favorem virtutis ignis ad producendum simpliciter de novo calorem illum , qui paulo ante non erat in rebus , concurrunt illa quatuor. 76. Arguebam 3, ex principiis specificis rei praesentis ; tum quia tota horum Doctorum philosophia praesens videtur esse de s , defle:
de taliseri, & taliι. . Cum enim polliceantur brevem, de perspiziam naturae explicationem , tota hic reducitur ad generalitatem horum is
nam sunt illa taliter , ta taliteρ . Et quod nos utcumque explicamus,
quantum lassicit intellectui docili, saltem verbis , quae stant in Vocabulario communi ; dicentes . Ignis A producis ignem S : Magistrὶ hi explicant dicentes . Ignis A sic , oesic comoinat, taliser , in t Miser estodi diu οβ ειbomos paιe : qu In explicent quid , quodnam, quale se illudf, & se, quod potius est ignis , quam nix; quod si dicant illud μω& sic esse ipsum ignem B, atque digito il lum olfendant, erit, sicut si aliquis promittens magnam claritatem in explicando, quid sit columba , disito illam ostenderet, quando non externam rogatur figuranuo sed quid ditatem . Ergo hi Author es videntur non satisfacere promises s , bc non assequi finem ob quem discesserunt a nobis . Tum quia ipsuCombinatio, disper fio , coordinatio, dispositio , extractio , eductio ν erum , sive at homorum , si ve seminum , si v e formarum , quas dicis laeta isse in maiorIa ab origine mundi, de successive prodire juxta diversi talem agentium : sicut successi ve fiunt voees organἱ, juxta diversitatem pulsationum, & si eut successive mutat figuram ludux latrunculorum juxta diversitatem jocantium ' Illae, inquam , combinationes non sunt chymerae, sed quid verum , & reale, sive absolutum, sive modales sive substantiale sive accidentale , sive in quovis alio praedicame uto-Item sunt realiter distinctae , a rebus ipsis combinatis , alia x omnis ea
sus possibilis, in quo physico existerent hae , seret casus, in quo phy
sce , Verc , Se rea liter , de sine tergiversationibus existerent illa comet binationes, ut existunt , quaado accenditur ignis . Imperceptibila namque est, & prorsus in creatis repugnans , quod ex duobus, qana parte rei non sunt duo, sed unum, existat physice unum , abnuo altero nisi tertio quoque passu , praetextu explicandi clatius , brevius ν dc facilius effecta naturalia, invehas in creaturas ineffabile mysteriam
actuum liberorum Dei , qui sunt Deus ipse, di sine quibus potuit ea Deus
368쪽
Deus) Et tamen quandoque experimur unas comb nationes , qua didoque alias. Ergo illae combinationes, sive modalitates ver E simpli citer fiunt de novo a causis secundis, Ze prius nil erant, seu non eran n rebus, quia non sunt ponendae resiae reflexae combinationes , auemodalitates , vi quarum incipiant apparere illae combinationes a quaesut tales combinationes , prius latebantia Si ergo causae secundae , absque virtute crea rice, faciunt juxta vestram ipsam opinionem , . combinat lo nes, sive modalitates, quae prius non erant: cur nequibunt , absque virtute creatrice facere ignem , a iosque effectus , qui prius non erane,
qui prius nil erant λ Certe in vestris ipsis combinationibus hebetari
videntur cuncta argumenta vestra 'T7- Tum quia quando homo dicitur assentire, dissentire, discurrere , amare , Odisse , velle , nolle cum merito , aut cum demerito z quae
ro , vel agit aliquId voca illud ablatiuum , modale, prout volueris , modo illud non voces chymeram simpliciter de novo ,. & quoa non erat prius . Vel nil prorsus . Si hoc ; ergo ptimo , mere passive se habet, & instar statuae, cui aliunde adduntur, aut detrahuntur vestes . Ergo secundo in homine illo , a prima sua origine , fuerunt vere simpliciter , sine iocosis tergiversationibus quoquot actus intellectus , εο voluntatis habet in decursu totius suae vitae. Et hoc deglutire, est jux ra principia prudentiae & hoc est , clarius, atque facilius explicaruphaenomena naturae . Si illud ergo jam concedis , causam secundam agere aliquid vere de novo , quodque physice non existebat prius . Hoc est , quod intendo; tum quia , admissa illa philosophia , nullum rest duargumentum naturale , ac pure philosophicum , ad proba adum , hominem frui anima rationali, distincta a corpore; quoniam vel ra eadem philosophia potest quivis mente captus dicere , cunctas operationes hia manas intellectus , & voluntatis, bonas, & malas, Se indifferentes, nil aliud esse, quam diversas combinat Iones coordinationes educti Mnesque earundem prorsus rerum, quas ab initio habuit, prodeuntes jam unas, jam alias , juxta diversitatem agentium naturalium , & nullum penitus esse in homine principium initin secum producens illas ope ratione S. Dicere autem in tota philosophia , . N ex solo naturali lumines nullum esse argumentum effcax ad probandum, animam ratio natem clistin istam a corpore , & necessarium esse lumen fidei supernaturale ad hoc credendum , non est sanὸ explIcare clarius , & facilius effecta maturalia , ut hi Doctores alia flatu . Ex his omnibus infertur , quod licet non probetur per metaphysicam evidentiam parem ei Hirria sum sex , causas seeundas agere simpliciter de novo multa , quae prius non erant in rebus'; illud tamen esto longe consormius rationi. Ex his apparet satis rationabiliter, quam juste jussa sit exulare ab sch
369쪽
cunda producant accidentia νι a Ex his namque eisdem Do toribus , quos nuper impugnabam , prodierunt , qui dicunt propter unum etiam , vel a linin casum particularem , nullum esse accidens entitati v uum : sed omnia, quae vulg- in scholis dicuntur accidentia , esse subitantias , Ac, & sie , latiter, & taIlle tom. binatas, & redimus ad eandem confusionem , quam disp. r. sugilla vi, quaque nascitur ex eo , quod non solum non explicatur quid ditas , di realitas illorum , sic , & sic , taliter , & 1aιiter nisi ad summum re . deundo ad idem , atque dicendo , sic, & sic, quibus combinantur allionii subitantiae , ut sint calidae , v. g. potius quam frigidae, esse illum ipsum calorem, de cujus quidditate , essentia , & natura disputetur verum neque adhuc nomina specifica illorum, seu istarum combina tionum in aliquo saltem Europae idio male ; cum tamen prxdicti Magistri affectent , & promittant lucem offundere effectibus naturalibus , &scholarum tenebras , atque confusionem arcere . Dicunt ergo lucem , v. g. non esse qualitatem, sed minutissimas ignitas particulas substantiae, v. g. solaris, aut substantiae olei, aut substantiae ceriae sparsas per aerem, & parietes z item quantitatem , gravitatem, levitatem, &si mi lia nil aliud esse , quam substantiam ipsam corporum illorum , fle,N Ae dispositam . Advertendum est hic idem , quod num .73. adverti . Aliud est, num talis , aut talis res particularis sit accidens distinctum a substantia λ & ab hoc , manum modo contineo , quamvis obIter unum , vel alterum insinuabo, quia cum tot sine illa , de quibus hoc quati potest , in longum ibimus, si de unoquoque singillatim quaestionem instituamus: post viginti enim , aut triginta disputata, ingerenturalia, N alia super quibus movebitur idem dubium , snt, nec ne accidentia . Aliud disputare in genere. Num snt in rerum natura acci dentia distincta a substantia , ita ut Causae secunda: absque virtute crea trice , producant vere de novo accidentia aliqua , quae prius non erant in rebus p Hoc solum est, quod disputandum suscipio . Et quantum satis videbatur explicui disp. I. 7st. Respondeo assirmative ; non quia censeam rem esse metaphysice evidentem, nam esset peccare per excessum: nec quia iudicem esse mere probabilem , quia iaret peccare per defectum ; sed quia reor esse moraliter certam . Omne quippe ens non substantiale , est acet' dentale. Sed de facto dantur huiusmodi entia. Probatur. Istae eq-dem combinariones rerum , at homorum, motuum, & similium , q ui bus componicis illa , quae nos vocamus accidemia materiaιia , sive quε ιitates, sunt profecto ens reale , aptum existere, siquidem de facto ex Hstunt juxta opinionem istam; ia non sunt, sicut mendacium Dei , alie
370쪽
ve similes chymerae : item distinguntur real ter ὐ modaliter a rebus ipsis substantialibus, quarum sunt modi, seu non sunt identificatae cum illis, ut paulo ante dicebam. Rursus . Actus intellectus, atque voluntatis nolirae , & gratia sanctificans nobis inhaerens , & sensationes ipsae materiales , ut visio, auditio , sapor, odor , dolor &c. sunt profecto en tia realia apta ad exiliendum , & de facto existentia, distincta realiter, modaliter a substantia ipsa nolira : quandoquidem haec , multum tem pus , existit sine illis , N plus solito ridien Ium esset, confugere ad mysteriosam paritatem actuum liberorum Dei. At ista omnia de facto existum. Ergo exilium de facto multa entia non substantialia licet mo-dalia hac mihi suffieiunt modo γ ia istis namque entibus modalibus
accidentalibus , hebetantur argumenta, quae impugnant accidentia ab soluta . Ergo ex hoc capite non impediuntur cauiae secundae, quomi nus P bysice producant accidentia , quae paulo ante nil erant , seu PO tius , que pauta anIe non erant ia rebuν: solent namque abuti aliqui prima
illa locutione , quali ex parte objecti sit res , & ex parte objecti sit ni- 'hilum quoddam , & de ipsis enuntietur identitas , quando dicitur rem nihil eise, sicut enunciatur, quando dicitur remel se ens, aut esse nigram & c. So. Confirmatur: quotῖes sensus ipsi tellantur aliquId , & nulla In- , surgit ratio contra hoc testimonium , ut multoties insurgit, a sensibus
standum est, ut sanam sententiam proferamus. Recole num. 74 . At sensus ipsi testantur existentiam rerum, quas vocamus qualitateS etiam absolutas , nulla in contrarium vocante ratione , videlicet lucem , ca
lorem , frigus &c. deinde ills distinguuntur adaequa te a subjectis , in quibus sunt, & a quibus procedunt, ob toties dictam separabilitatem
horum ab illis: Praeterea non sunt modificationes duntaxat earundem particularum substantiae , iam olim occulte latentes in eis corporibus 'I uin quia line petitione principii , non assignabis duo contradictoria itaeo , quod ille individuus calor, v. g. qui nune procedit a substantia A; procedat ab alia : & qui nunc recipitur in subjecto B : recipiatur in alio. Ex hac autem separabilitate , metaphysico possibilis sequitur ra tione materiae actualis distinctio , quia nec divinitus poliant lepararis ruae semel identificantur p tum quia probandi ergo , esse duntaxat mo ificationes , & combinationes particularum subitantiae , iam ab initio latentes in corpore illo , nullam aliam profertis rationem, nisi solitam
cantilenam toties rejectam edumonis, atque ereationit non bene intellectarum , nec non unam ν vel alteram paritatem , v. g. a lambici, Nquaru radam rerum chymicarum , quae tametsi verae sint , non sufficiunt probando regulam unioersalem pro cunctis effectibus naturalibus: nec
ego usus illis ad explicandum formas partiales , maxime in viventibus selicui regulam universalem pro cunctis penitus naturalibus effectibus Denique praedictae res , scilicet calor , lux , frigus, color, bene, aut male afficiu ut subjecta . Ergo nil eis deficit, ut sint illud , quod no
vocamus qualitatem absolutam ω Ergo nisi contra vocabula movere
litem velitis, illae sunt qualitates absoluta. Denique cum haec philois