Physica speculativa quatuor disputationibus distincta. In prima. Quid, & quotuplex sit ens naturale ... In secunda. Causae extrinsecae in genere ... In tertia. Causae extrinsecae in particulari ... In quarta. Tempus intrinsecum ... Authore Joanne de

발행: 1713년

분량: 611페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

421쪽

4o2 Disp. III. cap. II.

mere negativo, sensus erit,igciem hic existentem posse div InItus eo m-xere passum positum in quacunque distantia Orientem versus , ultra quam tamen si possibilis alia major , di major; tunc rogo . Vel hoc inferret ignem pollere virtute infinita: Vel non inferret. Si hoc secundum , concedo tuam sequelam, quae absurda non erit, eo ipso squod non inserat virtutem infinitam in igne hic praesente . Si primum, , nego sequelam, & paritas ad casum praesentem nulla est . Nam cum non sit idem posse operari ad distantiam mille leucarum, δἰ posse operari ad quan cunque distantiam possibilem, stat, quod ex hoc secundo sequatur absurdum infinitatis virtutIs in igne , dc non sequatur ex primo . Iq7. Secundus titulus est , quia si agens posset divinitus operari ita loco , in quo non est , posset quoque in tempore, in quo non est , unde possemus timere morsus serpentium, qui momorderutae hebraeos in deserto. Sed jam dedi disparitatem inter tempus, & locum disp. 3. Prodromi num. 39. Tertius titulus est. Nil per se esseruiat Iter pen- 'dens ab approximat Ione potest existere, adhuc divinitus, deficiente illa . Sed actio productiva ignis pendet essentialiter ab approximatione , quia omnis ast Io pendet essentialiter a causis , & prae requisitis , quorum est actuale exercitium : de approximatio agentis , & passι, elit unum e Prae requisitis ad actionem productivam ignis in passis extraneo. Ergo in Neque hoc argumentum urget, nisi citca actionem semel pendentem a prae requisito A , v. g. ex quo est,& cujus est actuale exercitium, quoniam haec est , quae per se essentialiter pendet ab illo . Est tam ea possibilis actio, quae non sit actuale exercitium talis prae requisiti, eo quod suppleat Deus hujus absentῖam : & haec actio non pendet essentialiter ab illo : talis est , quam nune dIco esse possibilem . Unda minor debet distingui, & concessa de actione nutis aliteν productiva ignis,

negari debet, si procedat de omni possibili actione productiva it ius : reconsequenter negandum est , omnem prorsus actionem esse actuale

exercitium omnium praere qui si torum ad effectum, quoniam licet inter haec sine aliqua , quae nec diu Initus possunt suppleri, puta decretum applic Ativum Omnipotentiae, determinativumque individuationis; aestiunt alia , quae divinitus suppleti possime, ut modo dico de approximatione . Sed quando aliquod suppletur , non est actuale exercitium illius actio productiva effectus ; ergo non omnis adtio productiva est actuale exercitium omnium penitus prae requisitorum ad ectetum . Ne que uspiam dixi oppositum: quia semper locutus sum de prae requisitis, di principiis a tu absolute se exercentibus. Similiter est negandum somnes omnino actiones productivas ignis esse ejusdem speciei physicae a

quoniam actio spec ficatur extrinsece ' a terminis,cuin quibus connectia ur metaphysice . At ex asilonibus productivis Ignis, unae connectun 'eur metaphysice cum approximatione aliqua , ut sunt aetiones a quπde facto dantur; aliae non connectuntur , imo essentialiter habem nor praesupponere ullam , ut sunt, quas dico posse stari supplente Deo a P proximationem . Ergo licet omnes sint eiusdem speciei moralis , quatenus Omnes procedunt ab eastem causa, di tendunt in eundem ter minum

422쪽

minum : ab , Iuce lainen , atque omnibus pensatis invicem distingun-

tu e specie phy lica . Similiter negandum eit omnem poli bilem aetionem cujusvis causae creatae debere esse in eodem loco , in quo illa a quoniam licet omnis illa sit modus suae causae ; at non omnis est modus irarinsecus di ipsi inhaerens, si quidem actio, & passio sunt idem. ut supra dixi; paysio autem in solo eo loco est, in quo est passum . Et alias neque in passo vicino posset operari agens, nisi per actionem receptam in ipso agente , aut per bi locatam actionem .

I 8 Negandum similiter est , omnem actionem productIvam ignis esse entitative naturalem quoad substantiam : quoniam actio , qua ignis hic existens produceret alium ignem in palla illo Mexicano , esset supernaturalis quoad substantiam ; quoniam omnis actio per suam metessentiam excludens praerequisitum in supplebile per totam naturam, petsuam mei essentiam est supernaturalis, nisi aliunde probetur esse chyn-ricam quia omne intrinsece violans jura totius naturae est intrinsece supernaturale , & quia in tota natura non dantur vires ad actionem essentialiter excludentem prae requisitum In supplebile per totam natu

ram . Sed omnis actio , qua ignis hic produceret ignem in passo illo

adeo distante , per suam mei essentiam excluderet prae requisitum insupplebile per totam naturam, nempe approximationem , siquidem ona , nis actici habet per suam essentiam non procedere ab eo principio physico, aut morali, a quo non procedit, sicut habet pN suam essentiam procedere ab eo, a quo procedit,ut alibi dixi . Approximatio autem elein supplebilis per totam naturam . Ergo Omnis illa actio per suam metessentiam esset supernaturalis. Neque obstat, illam esse corpoream, S materialem , quia corporeitas , & supernaturalitas non opponuntue essentialiter, ut constat ex unione hypostatica, quae est corporea, Se simul supernaturalis. Et en disparitatem ad ignem ipsum producendum. Hic namque utpote entitas absoluta non habet per suam essentiam ori ri physice ab igne hic existente , aut moraliter ab approximatione , aut non oriri . Unde non esset intrinsece supernaturalis, sed solum per accidens, & quoad modum . Actio vero productiva ipsius haberet per suam essentiam non oriri moraliter ab approx Imatione naturaliter exacta ab igne hic existente , a quo procedit actio illa . Ergo intrinsece violaret jura totius naturae . Ergo intrinsece esset supernaturalis . Ergo non posset procedere a solo igne hic existente , qui sit entitative naturalis , sed ab hoc elevato , a j lutoque per comprincipium supernaturale sicut actus supernaturales procedunt ab Angelis , & hominibus sive comprincipium illud esset permanens , sive transiens, sive intrinsecum sive extrinsecum ei igni. Neque obstat et . ignem producendum in passo illo remoti uimo esse naturalem , quoad substantiam ς quoniam, licet nil supernaturale possit produci per actionem naturalem , alias naturale connecteretur determinate cum supernaturali, S: hoc esset debitum illi, squidem cuivis actioni productivae debetur suus ter ininus; caeterum ali

quid naturale potest produci per actionem supernaturalem , sicut potest uniri per unionem supernaturalem v. g. per hypostaticam, di potest esse E e e a prasens Disiti rod by Corale

423쪽

Praesen Sper praesentiam supernaturalem v. g. corpus Christi In Euch, 1i illa ; licet enim nil natu tale possit peν se laret αδ connecti determinaιὸ cum ullo supernaturali creato , alias hoc esset debitum naturae, potest extrinsece, ac per accidens connecti cum illo, At etiam disjunctive nam quod debetur tantum disjunctive,non debetur ver ε , ac simpliciter, alias cum huic cartae debeatur existere, vel non existere,debere tuevere , ac simpliciter existentia) sed ex eo, quot terminus entitati v ε naturalis produceretur per actionem illa in entitative supernaturalem , dumtaxat sequeretur illum extrinsece , ac per accidens pendere hic renunc ab ea actione , di connecti cum illa , & quidem disjunctive , nempe cum iὲla, vel cum alia naturali egrediente ab agente applicato m

t 9 Probo iam ultimam partem conclusionis scriptae n. I 6, vide licet, vero similius esse , nullam causarum, secundarum de facto existeniatium , passe adhuc divinitus operaei in passo existente extra sphaeram totam, ad quam.extenditur naturaliter sua activitas. Ee hec forsan fuit aDIἰna in mens P. Molina, Se allorum asserantium, nec divinitus posse contingere. I. port. q. quod caula operetur in passo longinquo, quin operetur in medio . , - Η. ora. I. guo Paritates ac ratio ae sente uti a mihi verae, docentis, non quamlibet disp. 2. entitatem creatam posse elevari adhuc divinitus ad producendum quam Rubio lib. libet aliam, v. g. aquam non posse adhuc divinitus producere gratiam , . Phasic. q. sanctificantem , sicut neque producere discursus , amores, odia S c. 2. cap. a. omne carens. virtute obedientiali , quam remotam, & inchoatam vo-P. Euaren cant Authores multi . ad producendum rem A, est impotens elevari ad

rom. 2.M3. hue divinitus ad illam producendam, quia elevatio supponit in subje- Iuri. diu. cto elevato virtutem obedientialem , seu radicalem, ad faciendum instar 3. ect. I. virtutis partialis id, ad quod elevatur,vere namque, de physice facit in strumentum physicum rem , pro qua servit, ut bene probat Vasque a in MP. Vosquen consequenter est impotens producere illam rem adhuc divinitus. Seu in I. pari. omnes cauta secundae do facto existentes se carene virtute obedientialidis I 6. ad actionem productivam effectus In passo existente ultra sphaeram to- tam a ad quam naturai Iter extenditur sua activitas ; quippe hujuimodi virtus obedientialis, seu virtus radicatis, & remota ad actionem illam, ut Pote entitati v supernaturalem,ut dixi, in aliqua positiva perfectio non spernenda : 8e consequenter non est ponenda de facto absque post livo iundamento , quod sane non datur. Ergo omnes illae sunt impotentes elevari adhuc divinitus ad actionem illam, & consequenter, nec

divinitus possunt illam pone te . Res ergo praesens ex illis est , in quibus

ex negatione iacti Insertur negatio possibilitatis: haec namque indiget Praesente virtute obedientiali, seu intrinsece aetuali capacitate in eodem illo subjecto , quod elevabile dicitur . Ergo non est adhuc divinitus elevabile subjectum , si de facto non gaudet illa virtute obedientiali, suae non est titulus sine re ; sed vera virtvri licet in adaequata , & partialis

concurrens ad actionem supernaturaIem, ut constat ex alijs, principi circa immediatum concursum potentiae naturalis in actum. supernatu ratem , quando dicimus lumen gloriae v. g. non esse totam virtutem, leu

424쪽

proximatio agentis, in

totam rat Ionem agendi actum supernaturalem. 1 o Hinc I. ratio haec non valet, quando detorqueatqr contra ele

vabilitatem subjecti ad actionem supernaturalem, ad quam aliund Constat habere virtutem Obedientialem, sive intrinsecam capacitatem aut constat de homine in ordine ad aetiones supernaturales , di de aliis inordine ad alia . Neque valet, quando detorqueatur contra virtutem Dbedientialem , quae sit mere passiva , & receptiva, quae vel non est Per fectio post ima specialis, vel non est talis , qualis virtus obedientiali activo, de qua sola disputo modo. Hse enim vere, de simpliciter est vi tus emciens, est activitas, est facunditas, est vis operativa, licet partialis , & In adaequata , licet indigens concursu , vel et Iam motione tius agentis, ut patet in aliis causis instrumentalibus v. g. In serro,quod

vere/simpliciter seindit lignum, in lapide, quivere, & simpliciter contundit caput, tametsi ambo sint mera instrumenta . Aliae vero virtutes obedientiales mere passivae stant in mera non repugnantia, sive

capacitate, ut alia causa asat in eis. Ergo licet opus sit fundamento positivo ad virtutem. obedientialem actIο π; ad passisam sussicit Pura non repugnantia in subiecto habente illam. a. Non arguo ex eo , quod effectus producendus in eo passo distante , inspectus secundum suam naturam , non polsit produei ab igne A v. g. , nain potest sine dubio ; seu ex eo quod actio illis productiva illius sit entitative supernaturalis , ut dixi n. Iq8. Unde ut ignis nunc existens posse ι illam individuam , aut specificam ponere , opus erat quod aiune haberet intrinsecam virtutem obedientialem ad ponendum illam. At quamvis habeat virtutem sintrinsecam, etiam naturalem ad ponendum, illius terminum, scilicet illum alium ignem secundum se , qui est entitative naturalis I non Pro batur,quod habeat virtutem , adhuc obedientialem , ad ponendum il- Iam determinatam actionem; tum quia haec est supernaturalis, & ter. minus ille est naturalis, ex virtute autem ad naturale non sequitur virtus ad supernaturale; tum quia licet omnis virtus ast ponendum terminum fit virtus ad ponendum adtionem productivam termini, eo quoaunicus modus ponendi terminum est ponere actionem illius 'roductivam et id est verum, de atire seu non de omnν actione productiva termini, quia inter omnes actiones possibiles productivas terminis possunt aliquae esse intrinsece supernaturales, ud in praesentit Se potest insuper fieri, quod cansa determinat ab quae disputatur, non habeat virtutem obedientialem ad illas,ut etiam in pri sentν ι I Hinc 3. Non valet pro re praesenti reeursus ad' infinitam amplitudinem potentiae divinae; quoniam sicut haec non potest facere, quod canis ratiocinetur , aut telis philosophetur: eo quia utrumvis praesu P ponit essentialiter capacitatem intrinsecam , & virtutem obedientialem ad has rationales operationes; unde virtute Illa deficiente , ut deficit in eis animalibus, non possunt adhuc divinἰeus elicere operationes illas rationales. Ita amplitudo infinitae potentiae div Inae non potest face m a quod ignis existens modo in hoc loco ponat actionem dictam im

salso illo adeo distante, quin ille fruatur virtute radicati, do obedieri,

425쪽

S. August. de Genes ad

ara. 2. ad

5 Di p. III. Cap. II.

Hali ad ponendum illam . Ergo si hae virtute non stuItur , quῖa de illa

non constat positive ,dicendum est consequenter Deum non posse facere, quod ille ponat actionem illam. Nimirum omnipotentia divina non est alfaciendum chymaeras,& esset chymaera, quod causa nullam prorsus habensvit tutem adhuc obedientialem ad aliquam actionem, ponat illam , quia cum ab actu ponendi arguatur ad potentiam ponendi , a negatione huius potentiae arguitur necessa clo negatio illius actus , propter illud prium pium bonosito consequenciι 8ec. quamobrem, si quaeras contradictoria quae sequerent ut, ecce illa . Ignis poneret eam actionem , ut dicis , deinde non poneret illam, quia ut probavi, nulla prorsus fruitur virtute obedientiali ad illam . Hinc g. non dico absolute, ac directe, essenae taphysice impossibile, quod hae causae secundae operentur in passo existea te ultra sphaeram dictam ; sed vero iliuι esse , quod sit impossibile . Nam quamvis fieri possit, quod hae causae vere funga latur virtute obedientiali dicta non enim scimus virtutes omnes , quas habent, qua Gque non habent ait de ita non constat ratione ulla positiva . In his autem dubiis stat possesso pro parte negativa. Et consequenter prudens, quae proferatur sententia , debet esse negativa . Non igitur eli certum, sed veros milius quod dico . Hinc i, habes rationem pro parte negati v a famosae illius controversiae. An scilicet Sacramenta causent phylic. gratiam λ Ablutioni quippe inesse virtutem intrinsecam obedientialem ut elevetur per Deum ad causandum physicae gratiam , licet instar causae .nstrumentalis , esset non levis perfectio , sicut esset in equo non levis perfectio frui virtute obedientiali,ut elevaretur per Deum ad coa dendum Poema . Atqui nulla datur ratio positive probans eam viri ἀ- tem inesse ablutioni in Baptismo, aut verbis absolutionis in Sacramen. to Panitentiae &c. isa Hine 6. habes solutam quaestionem , quam insinuavἰ n. I 49. Scilicet non omnem creaturam de facto existentem posse per Deum elevari ad quamcumque aliam .producendam . Nimirum nil carens virtute obedientiali , seu remota, & inchoata ad producendum aliquid , potest adhue divinitus elevari ad illud producendum . Sed creaturae de facto existentes carent ea virtute, quia cum illa non sit pura nou reflugnam oeia , sed positiva foecunditas , de vis, eget positivo fundamento , ut credatur; Se tale fundamentum non datur. Ergo. Neque Augustinus aut Thomas sunt nobis contrarii. Solum namque docent in genere, naturam polia per divinam potentiam facere aliqua , quae suapte natura non potest . Hoc est verum, de tantum probat dari in genere virtutes obedientiales ad multa . Sed hinc quomodo probatur omnes prorsus creaturas pollere virtute obedientiali ad quodcumque aliud creatum producendum λ Est ne credibile ambos hos Doctores putasse hanc car-ram posse elevari a Deo ad producendum rationales discursus p canem is posse constitui per Deum , Gubernatorem Reipublicae λ Muscam pol e

concionari ad populum p sec. Similiter ratiocinabat in Prodromo disp.

Quaestici

426쪽

De Violentia. 6o

S. X.

Z tiam d eausa orima . Cum haec vox violentia malum

sonum habere soleat , passimque significet injuriam, Iniustitiam, alieni iuris laesionem , aut quid simile, quod sine dubio re Pu

gnat fieri a Deo et Ideo graves quIdam Doctores opinantur , Deum nul. II creaturae posse violentiam inferre; atque ideo forsan propter asperum corticem vocis illius crevit plus iusto haec controversia . Violentum e X-plicuit Aristoteles post tria praemissa, his verbis . Id igitur violentum esse videtu acu, ut principium es foras nihλιρνενμι - eans νε ηιε, cui vis est iιωtσDissere ab invito , quia hoc determinate alludit ad appetitum elicitum Contra quem est , unde improprie dices Aquam invitam esse sine frigiditate : proprie autem canem invitum esse sub catena . Igitur violentum In genere aliud est possivum ; aliud .ega ιisum Nisi, non solum subimus violentiam , quando assigitur nobis, quod horremus, sed etiam quando non habemus, quod appetimus, ut damnati experiuntur in Privatione gloriae . Violentum positivum aliud est pusscum , aliud intentisnais . Illud appetitui innato, hoc elicito adversatur . Rursu 1 cum hic appetitus fit duplex: unus sensitivus, seu materialis , alter rationalis, si ve spiritualis, nempe actus voluntatis, duo alia resultant violenta; Unum Contra appetitum sensitivum , alterum contra actum voluntatis. Hinc Cum pollit homo velle, quod est contra appetitum innatum, ut in Pro Pria nex; item id, quod est contra appetitum elicitum , ut est mortificati Passionum , habemus violentum simpliciter, physice , aut sensiti νε , posse esse simpliciter voluntarium , & consequenter minime violρntu in v Iuntati , quin imo meritum , aut peccatum. Praeterea cum volantas pos sit indulgere utrique ei appetitia, fieri potest, quod voluntarium neutro modo sit violentum . Denique cum voluntas nostra, tam varia sit in suis actibus , multiplex combinatio resultat violenti , tum pur Is tum admi ti voluntario, quas combinationes , licet necessarias ad practi-Cam notitiam actuum nostrorum, ibi eruendas re Iinquo ex similibus alibi datis eirca in voluntarium . I 34. Contra definitionem Aristotelis obἰj cIuntur varIa. I. quod non est violentum potest esse ab extrinseco, nihil concurrente subjecto. Distinguo hoc ; nihil concurrente adhuc permisive, nego, quia si non est violentum, non resistit subjectum et , & ille est concursus , quem re Iicit definitio : nihil concurrente positive, coacedo, & hunc non rei jcit.

a. subjectum cui vis insertur nonnunquam concurrῖt acti se, aut Pasitvς ad id , in quo vim patitur. Distinguo : concutiit sponte nego, quia alias non esset pure , ac simpliciter violentum ; non sponte concedo . 3. m tus elevans lapidem , est et v Iolentus pia tamen provenit ab im-Pulsu , qui utpote receptus in lapide est ipsi intrinsecus. Rospondeo.. Impulsus

cap. I.

427쪽

os Di p. III. Cap. IL

Impulsus Ille est IapIdi violentns, unde motus sursum proven It Iane a principio intrinseco, sed violento ; corollarium autem violentiae est etiam violentum . Idem dico de morte naturali proveniente ex morbo intrinsece recepto in homine. q. Homo se oecidens insere sibi violentiam physicam , & tamen non est sibi extrinsecus . Distinguo extrinse-eeitate respectu sui ipsius, concedo , respectu illius pariis vitalis, euIviolentiam infert, nego, quia ab ea distinguitur saltem In adaequate ,εe membrum, quo utitur ad corrumpendum alterum, ex cujus inter Ita

sequitur mors hominis, est extrinsecum illi alteri . Dissicultas ergo primatia , in qua multi multum sudant, est is Num Deus possit inserre via

P. Vaseum. Ientiam stricte talem creaturae. Consule P. vasque E. I. a.dio. Is s. Respondeo explicando terminos . Iniuriam non, sed vIolen - 25. eap. q. tiam laserre potest Deus Creaturae tum positἰvam, tum negativam , tum physicam , tum intentionalem . Probo primam partem . Omne ius exincogitabile in creatura , aut est tale, ut ex ejus violatione sequantur duo

contraiictoria: aut non . Si primum quale dici potest jus unionis physicae, ut non existat absque duobus: Item tua essentiae, ut non spolietur proprietatibus metaphysicis; cum Deus non possi facere .chymaeras, inde est, quod non potest violare id generis jura . Ergo licet horum violatio Rret injuria , lubsistit, quod Deus non potest facere in juriam . Si seeucidum is Ergo violat Io juris illius est simpliciter possibilis . & eon. tingens. Ergo plenissime subordinata diuino arbitrio. Ergo licet Deus

Iahingeret jus illud creaturae , non faceret creaturae iniuriam , sed ut eis retur tuo iure , cui omnia cedunt, sicut Princeps, dum hominem privatum justis de causis in commodum Reipublice suo peculi orbat , ncia

facit ipsi injuriam et nempe quia jus Civium ad suam rem familiarem , est subordinatum alto , R iupremo juri Principia. Et ratio est. Omnis cases , in quo Creatura juste quaeri possit de Deci , est casus repugnans, esset namque iusta querela contra voluntatem unde quaque justissimam, unde esset, & non esset iusta. Sed omnis casus, in quo pateretur injuriam a Deo , esset casus , in quo juste possiet queri de Deo , nam injuria per se essentialiter praebet hoc fundamentum injuriato. Ergo . I 6 Probo secundam partem , quam confundentes aliqui eum pH-ma acriter impugnant ,& licet bene ratiocinentur juxta vulgarem modum loquendi , 3uxta quem violentia solet voearἰ Iniuria , seu Injustitia et at non juxta veritatem , Ze rigorem Scholasticum , qua distinctione explicandae sunt illorum objectiones ; quoniam violentum in se usu , & ri-gcire scholastico est, ut jam supradictum est , Alia, cuivi primipium Hr uilia concώrrente eo, cui vis est Alata . Ergo quoties creatura privetur per Deum illo , quod innate appetit, vel elicite cui si ignis privaretur caro re debἰto , aut homo sanitate patitur a Deci violentiam negativam vel physicam , vel cert E intentionalem,licet non iniuriosa me & quoties adigatur per Deum ad illud, quod innat E . ves elicite refugit , patitur violentiam positivam physicam , vel intentionalem ; ut si natura humana uniretur subsistentiae equinae , vel homo aerumnis , Ac miseriis opprimeret ut . Sed ambo haec possunt contingere divi altus ' Ergo creatura Potest Diotrigod by Gorale

428쪽

De Violentia. 6O9

potest pati a Deo omnes has violentias, minime tamen iniurio Ias , qu

iri ino iustas .

117 Explicatur . Si carius damnatus ad furcam patitur a IudIce violentiam stricte physicam , quia orbatur vita , quam innate appetie individua illa natura ; sed non patitur injuriam , quia sirpponimus Iu die em legitime procedere , unde ille nequit juste queri de Iudice . Substantiae spirituales Daemonum , di animarum , habentes sibi infixam a Deo miram illam qualitatem , qua vere ac simpliciter cremancur , Pautiuntur violentiam physicam , & intentionalem , habent enim illud, quod innate horrent certum enim est utrosque spiritus esse in stata physice violento; & cum in tota natura non sit vis ad comburendum

spiritum, sequitur violentiam illam esse a solo Deo γ sed non patiuntur injuriam , quia non possunt rationabiliter queri de Deo ; disetrimen .ero inter violentiam , Se injuriam est, quod ad rationem violenti physici sat est provenire a principio extrinseco, id est neque identificato, neque unito , Se esse contra appetitum passi ; ad rationem autem injuriae desideratur, quod sit irrationabiliter contra ius alterius , Ita ut hic alter rationabiliter possit queri de iniuriante. At fieri potest, quod actiose contra appetitum innatum , vel elicitum pass, & tamen quod non sit

irrationalis ex parte agentis , & consequenter quod pallo non det occasionem justae querelae et siquidem fieri potest, quod agens polleat jure superiore ad infringendum appetitum illum patientis , sicut Iudex pollet ad infringendum appetitum , quo individua natura hujus nequam in nate appetit suam conservationem , R se ut ignis pollet ad enervandum appetitum , quo aqua innate appetit frigiditatem ; ergo fieri potest, quod actio sit stricte violenta , quin sit injuriosa . Potest quodammodo dici contra jus patientis , scilicet contra innatam exigentiam , , vel elicitam, sed est contra ius subordinatum altiori juri divino. Passim sanὸ experimur una agentia naturalia pati violentiam ab aliis fortioribus , quae incapacia sunt, ut faciant injuriam stricte talem,cum

neutra sint rationis capacia. 138. Hinc I. verum est, quod omnes creaturae sunt essentialiter subordinatae Deo ἔ ex hoc autem solum sequitur, eas neque in natu , neque appetitu elicito prudenter posse appetere quIdquam redullicati

.ὰ , ut contrarium divina voluntati. v. g. ignis non potest appetere calorem, ut habendum etiam uolente Deo , quia hoc esset appetere chymaeram . Unde non appetit quidquam formaliter contrarium divinae vo Iuntati , sed solum materialiter . Veruntamen etiam quando Deus non vult illum poliare calore, innate appetit calorem specificative sumptum. Ubi occurrit prisca illa a qui vocatio mutandi appellationem term Inorum ut Petrur albur est Monachus , & , Petrus est Monacbu

Albvii sic in ipso instanti, in quo Voluntas libero amat, habet potestatem non amandi, quia hoc solum quod est, non amare , liberum ei voluntati; at non habet potestatem non amandi pro eodem instanti, In quo amat, quia hoc esset habere potestatem ad conjungendum duoeontradictoria et sic Deus ipse conjunctim cum reprobatione Iudae ha

429쪽

4 Io Disp. III. Cap. IL

het libertatem ad illum praedestinandum, quia licet reprobatIo adve

setur praedestilaationi , veruntamen neque adversatur libertati ad praedestinandum, utpote distinctae , N inconnexae cum ipsa praedellinatio- Ille , neque praedestinatio opponitur libertati ad reprobandum , utpote distinctae , atque inconnexae cum reprobatione , sed non habet libertatem ad Ipsum praedesι nandum conjunct cuus reprobatione, quia haec conjunctio est in pollibilis. Eodem modo philoiophamur in praesent rarum . Nullus appetitus innatus , aut elicitus , qui sit prudens , fer tur in rem ut habendam etiam nolente Deo , quia haec habitio est impossibilis ; tum propter subcredi nationem essentialem omnis creaturae rei pectu Dei ς tum propter irresilii bilem efficaciam , quam in nolitione supponimus . Unde violentia non consistit scit maliter in hoc com

cedere Alum . . Sed in sola nolitione divina , quae ignis infringit exi gentiam , R in privatione Ipsa caloris , oriunda ex hac nolition in . .

Caeterum etiam quando Deus non vult rem concedere , appetitus ia-

natus , vel elicitus prudens , potest ferri in solam rem ipsam , qui appetitus cum distinguatur ab ἰlla re , & cum ea non connectatur m

taphysice , fieri potest, quod divina volitio opponatur illi rei , quin 'M .Hτ opponatur ex Istentiae iIi us appetitus . Sane, qai dic)bat Paratus sum ,

Luc. 22. non sum t-batur , tit custodiam mandata tua a jebat quoque: Funes M ιθ Σεω peccatoνum cιrcumplexi sunt me. Et qui aiebat , non mea voluntaι , seatast stat; dixit etiam . Si p. obile ess, tra Heat is me calix iste . Non ergo opponitur plenissimae. subiectIoni ad Deum appetitus oppositus, &consequenter v olentia in frustratῖorte illius appetitus . Is p. I ii stabis. Ergo similiter physica praedete eminatio ad amorem secundum se,non opponitur cum libertate ad carentiam amoris: tum quia, licet opponatur clim hac carentia, libertas tamen ad hanc est distincta, Minconnexa respectu hujus . Tum quia , licet ea praedeterminatio Oppo natur cum libertate ad omissionem amoris in sensu composito prae determinationῖs , non tamen n sensu diviso - Nam sicut nos d cimus apper Itum innatum , & elic Itum prudentem non esse de re , ut contraria , tropnina divinae voIuntat : sed de re secundum se praecise inspecta , ita pra determinatio est connexa cum amore v. g. secundum se Praeci SE , az fecundum suanr essentiam,& libertas ad huius omissonem est ad hanci fecundum se , ac in sensu praeeῖsivo , non autem ad hanc , ut co juriem dam cum praedeterminatione ad amorem. Nego sequelam . In primis non arguimus praedeterminationem ad amorem adversari l bertati ad omissionem,ex eo praecise Nirod adversetur huic omissi iii, sed ex hoc, Scsmul ex eo, quod aiunt Adversaris esse prorsus laevitabilem ab hac liberista e ;qui autem est inevitabiliter liratus nexu , a quo se se explicaro ne quit, non potest dici actu absolute liber Iibertate indifferentiae. I 6ci. Praeterea cum libertas ad eam omistionem secundum se ac secundum sua essentialia , non si libertas specu Iativa ; sed practica ad merendum , vel peccandum , eo ἰppo eli libertas ad ponendum in rebus illam omissionem modo suo , Sed omnis modus possibilis ponendi in re

430쪽

De Violentι a. 4 II

bus ἰllam omissionem modo suo reducitur ad iras duas: scilicet, exi

flente , aut non exiliente praedeterminatione ad amo em , quia est o hymaera omissionem illam existere , & neque existere, neque non exilie-

illam praedeterminationent. Ergo praetica libertas ad eam omissione inest libellas ad ponendum illam existente praedeterminatione ad amorem , &hoc per vos eli impollibile ob metaphysicam oppolitionem . quam ponitis inter illam praedeterminationem , & hanc omissionem Vel deficiente ea praedeterminatione, te nunc quaero . Vel simul ei pote itas ad faciendum , ut deficiat haec praedeterini natio , vel non , sed solum est potestas ad ponendum eam omissionem pro casu, quo aliunde deficiat ea praedeterminatio . Si primum: ergo jam habemus, quod prae- determinatio sit impedibilis a Creatura . Si secundum et ergo praedeterminatus gaudet eadem libertate ad omissionem amoris , & conseque a ter ad obediendum , vel non obediendum legi dic. qua spiritus damnatus gaudet ad amandum Deum , scilicet pro casu , quo deficeret ille in status et Ec qua gauderet homo , qui nesciens , sibi esse negatum a Deo concursum ad volendum , vel sibi omnino deesse vires ad faciendum rem A, haberet iudicium indisserenter proponens motiva attrahentia ,& retrahentia respectu talium artuum . Sed hic certissime non haberet libertatem indifferentiae , neque ellet damnabilis , eo quod non faceret actum illum . Ergo . In nostro autem casu appet Itus ignis v. g. est ha hendi calorem deficiente efficace nolitione Dei largiendi illum , insuper , quod illa nolitio non detur in Deo :&licet hoc obtinere non valeat ignis ob impotentiam resistendi actui divino emeaci, hoc probat illum non pobere libertate indifferentiae ad habendum , & non habendum calorem. , quod verum est I at non probat illum non pati violentiam in eo , quod Deus conceperit eam noliticine in , & in eo , quod calore privetur. Eit sane paritas in modo, quo ignis respicit calorem,& libertas omissionem . Ned est disparatas in eis, quq requiruntur ad actualem libertatem indifferenti ε , & quae suffieiunt ad patiendum via lentiam- Ex quibus omnibus liabes creaturam rationalem polia pa: i a Deo violentiam politivam ,& negativam contra appetitum elicitum utrumvis , quia potest Deus sancte negare , quod elicite appetis, de iα- figere quod elicite abhorres. 16 i. Ex quibus omnibus colligitur quoque posse Deum inferre violentiam in lentu dicio cause essicienti: tum negativam, privando it

iam effectu , quem naturaliter appetit producere , seu cum cujus productione phylice connectitur , ut connectebatur physice ignis ille Babyloni eus cum combustione trium illorum Sanctorum Corporum : tum potiti vam , cogendo scilicet ca .isam secundam , ut faciat id , quod eli coπ-tra tuum a aturalem appetitum , ut si cogeret irreli stibiliter hominem, ut se ipsum mutilaret, aut occideret. Est namque Dominus supremus vi is , dc necis . Item potest inferre violentiam negati νam c. use materiali, orbando scilicet materiam primam omni forma : S ρ ι ivam causis aliis materialibus , faciendo , ut recipiant id , quod naturaliter aversantur v. g. aqua calorem , spiritus damnatus combustionem , ignis frigidita-

SEARCH

MENU NAVIGATION