Physica speculativa quatuor disputationibus distincta. In prima. Quid, & quotuplex sit ens naturale ... In secunda. Causae extrinsecae in genere ... In tertia. Causae extrinsecae in particulari ... In quarta. Tempus intrinsecum ... Authore Joanne de

발행: 1713년

분량: 611페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

431쪽

tem , caro dolorem &c. Caeterum cum materia Ipsa prima, utpote in differens.ad quamcunque formam , & accidentia , nullam sormam , sive substantialem , sive accidentalem aversetur , secundum se inspecta , non apparet ita faei Iis capacitas in illa, ut positivam v olentiam patiatur a Deci , Potestatem inferre violentiam causae formali: tum negando formae unionem. Cum materia; tum negando. ii l. suum effectum formalem negativum , etiam quando illa est unita materiae a quia insensu composito unionis formae Ignis eum materia , potest DeuLeonis e vare ibidem formam ligni . Ergo potest hac nota expelli . Sed expulso est effectus formal Is negativus tarmς ignis . Ergo. Ast non potest Deus negare sormae suum effectum formalem positivum , Quando ea est unita materiae , quiae quod vis dum est , necesse est esse. Posita autem unione forme cum materia , est iam effectus krmalis positivus formae , quippe nihil aliud est , quam: complexum resultans ex materia, forma, di unione . De caeteris philosopliandum est juxta haec principia .

CAPUT TERTIUM.

De Causa Finali ..

RIfariam potest Inteli i finis, prout coincidῖecum causa finali nam prout est ultima liqua pars extensionis, seu iurationis non , venit ad rem D latissime pro quacunque

re terminante manexionem. quae appetitus

naturalis diei solet rei A. quq insuper connectitur cum aliquo , vel aliquibus suapte natura inducentibus rem A. Sic corpora gravia terrestriae connectuntur ex sua natura cum majore, & maiore distantia a Coelo,usque ad oleimam et ad ipsamque caderent , nisi in vincibilia oecurrerent impedimenta , & quando licet aiala proterunt ; idcirco infimus ille locus, est finis gravitatis corporum horum terreorum ' Corpora planetaria,& Syderea, licet habeantque que disparest gravitates , ut videtur constare ex eo , quot una fine miraculo , & violentia , sed naturaliter sunt infra alIa, nullum premi tur ea gravitatis intensione , ut exigat infimum eum locum, unde, si aliquod frustum tuns , Solis &c. abscinderetur ab eis corporibus, & mi. raculose poneretur inter nos, nulla causa naturalis e his, quas novi mus , posset illud cohibere , quia protinus rediret ad eum itum est antiae ab ambitu mundi totius , qui responder suae gravitat . , ut alibi ex plicui. Ita hoc sensu lati stimo dieitur natura operati proptet finem, idest unam quamque rem individuam, non enIm est aliqua natura Pl tonica. , operagi , ut assequatur illud quocum ex se connectitur. Unde in hoc latissimo sensu, non solum cognosciti vis, sed rebus omnibus aliis, convenit operari propter finem, di movet ἱ ex causa finali is

432쪽

263. Potest Intelligi a late , & minus ImpropriE; improprie tamen . Et est res intenta , seu concupita a vivente cognosci rivo , atque appetitivo; sed cognitione, & appetitu materialibus, imitantibus utcunque mentem , ac rationem sicut limia imitari solet actiones humanas sed valde distantibus ab et x. Sie quando avis ad nidificandum quaerit paleas . quando felis portat filios in locum semotum ne violentur , quando canis sepelit panem pro tempore famis, videntur opem rari propter fines partieulares. Sed improprie. Moventus namque cognitione , ac appetitu pure materialibus , imitantibus actus ration Ies ; sed ab eis plurimum diliantibus. , sicut sphaera aetificalis distat ECoelesti, quam exprimere videtur . Omnes namque illi actus procedunt a phantasia , sicut pleraque nostra insomnia, de quiru in aliquibus brutis potentia illa est magis vivax , quam in multis hominibus, ideo miraevidentur operationes illa ; quapropter , sicut nos inter somniandum , vere, & simpliciter percipimus objecta, amamus, odimus , combina mus , dividimus , & quasi ratiocinamur , sed omnes istae operatio aes sunt pure materiales , longἰssime distantes plerunque a mente , ratione, consilio, veroque discursu mentali, & consequenter a libertate merendi , & demerendi . Ita sagaces illa providae , atque industriae , quae videntur operationes brutorum . Sicut enim vipere non consistit in indivis bili, sed trina datur species vitae et ita percipere , appetere , provideare , eombinare , discernere non consistunt ita indivisibili , sed amplectuntur dispares valde species . Percipere igitur, appetere, providere &c. pure materialiter , & quali homo inter somniandum , potest convenire brutis , & consequenter operati propter finem, pure male taliter, sicut etiam homo somnians . Sed no astricte , vere , proprie, ac simpliciter; quod si subinferas sore , ut sagacia illa animalia peccabunt quoquω, ac merebuntur saltem materialiter. Nego consequentiam , quia communis usus accIpit istas voces non pro quavi&actione, quae si fieret Cum rationali advertemia esset peccatum, aut meritum; sed pro actione id generis , di quae insuper fit a principio capace , ex su natura ha hendi talem advertentiam ἰ quis enim dicet saxum cadens super caput innocens, illudque discindens, peccare , adhuc materialiter . At nu Ia actio animalis, quantumcunque sagacis, sit a principio capace h hendi rationalem advertentiam. Ergo nulla et, peccatum . aut meti

eum materiale ,

' 16 . Potest IntelKgi 3. finis, se ire ausa fina sis stricte , ae proprie.

Et definἰtur ab Aristotele . Finis est cuj- grati 1 eatera n 3, cuius gratia, inquam , non ut caetera ei arrideant , sed cuius obtinendi gratia . Vulgo etIam, dicitur; quod movet ad sui consecutionem per media, quae tamen defin Ilio soli fini qui competit ut infra dicam . Cum qua definitione coincidunt aliae , quas in aliis hocis dat. Sed quia nec paucae , nec leves dissicultates expediuntur alibi per principia, & intelligentiam causae finalis . Adverte decem. Primum est. Causa finalis movet interdum ad faciendum id, quod specificative , ac secundum se Praecise sumptum , tam longo abest , ut conducat obtinendo finem , ut

433쪽

potius suapte natura conclucat non obtinendo illum; absolute tamen hic, de nunc conducat, propter quasdam alias circumstantias. Sic Aecipiter , alteque rapaces volucres idem solent facere pyratc intuentes praedam tendentem Orientem versus, g. solent volare in occidentem, qui motus secundum se, contrarius eli fini potiendi praeda . Sie medici ex fine eonservandi vitam aegroto , extrahunt Interdum ab Ips sanguinem usque ad animi deliquium , quae sanguinis profusio specificativo , ac secundum se non juvat, sed ossicit fini illi. Sie Deus ex fine salutis atern ε aliquorum praedestinatorum solet permittere illis al. I id. gra vrs quosdam lapsus , ut dicant z bonum mibi , quia humiliasti me , υι dVeam itisti atisner νε ι: qui lapsus ex natura sua adversantur illi fini; q iam ob rem ilia definitiones intelligendae non sunt de careris, de mediis specificative , ac se eundum se praecise inspectis ; sed de illis , prout in tali perist hasi circumstantiarum. i5s. Secundum. Finis interdum diovet ad a tum , quἰ licet exerci-tὸ , ae subjective non praescindat ab illo , squidem fit, ac nascitur ex illius intentiona ; citerum prascindit obiective ab illo, de finis movet ad talem actum , ut lic priscindentem , 5e non moveret ad Illum si ille non praescinderet objective a tali sine. Sic aetiis primarius spei Theologicae , qui est eficax conatus in Deum , ut nostrum ultimum finem , smovere solet ad actum charitatis Theologicae . Sed hic , ii pote appretiario Dei super omnia propter suam bonitatem solam absolutam , Sequia sibi, ae in se bonus , praescindit obiective a bonitate Dei , ut nostri ultimi fin7s , quia haec est bonitas rei pediive ad nos . Ergo Deus , ut ultimus finis noster movet per actum primarium spei Theologicae adactum dictum charitatis, qui licet exercite naseatur a dicto actu spei , imo, Se signate, eo quod ille, sit imperium emcax hujus, verumtamen objective praescindit a Deo, ut fine noltro. Idem dico de actu eodem charitatis , vel alius virtutis obligatoriae , nascente ex timore gehenne ἰv. g. quando moribundo peecatori non adelt Consessarius , Se alia non suppetit via evadendi infernum , nisi per contritionem perseetam ; liberatio namque ab illa poena , quae liberatio est finis tune intentus , movet ad actum appretiandi Deum super omnia , N plene quidem x xatque adaequa te propter solam suam bonitatem , ita ut talis appretiatio praescindat objective a poena impendente , ita ut si app- etἰatio illa moveretur obiective partim ex Deo , Se partim ex illa liberatione, libera tio non moveret ad talem speciem appretiationis , utpote non lassicientis ad evadendum poenam tuam . Sic ex fine obediendi praecepto spei Tlleologicae , potest quis moveri ad actum spei pure Theologicum , de consequenter habentem pro objecto materiali, aque formali rem distinctam a praecepto illo, 6d illius obedientia . SIe de citi a Cathee te es ,

exhortationes, argumentaque extrinseca credibilitatis , ingeruntur . ut moveant intelleetum docilem ad alleatum myster; odium , habentem

pro objecto formali proximo ad aquato solam autholicate in Dei doceatis illa mysteria : & consequenter pr=scindentem objective ab ipsa Cathechesi , argumentisque credibilitatis. Ergo praeticum est , quod A ,

434쪽

Causa sinalis. 6 II

movet ad B , non utcunque , sed ad B , ut prs scindens objecti ve , ae

exercite quia id esset implicatio in terminis ab ipso A . Hoc est , quod adverti. Videlicet quod licet causa finalis ite illa , cujus gratiac tera fiunt a quaeque movet ad sui consecutionem per media , Movet interdum ad haec media , ut praescindentia objective ab ipso fine . Nimirum quia , ut sic praescindentia sunt, & vocantur med ἰa idonea ad illum , Sc talia non essene , quia imue nocerent, si sic non praescinderent . 66. Tertium; quando dicitur, finem movere ad sui consecutionem per media , sermo est de illo, quod est finis in sensu positivo. Quod si sermo sit de fine qui talis lit in sensu negativo , id est , de fine quem

vitare cupimus experientia enim constat nos aeque aspirare interdum ad consecutionem unarum rerum , atque ad sugam aliarum tunc non movet ad sui consecutionem per media , sed ad sui impeditionem per impedimenta, neque eit id , cujus gratia , sed id , cujuι odio , citerRfiunt; & quod dicitur de illo in ordine ad motionem, ad consecutionem, atque ad media r dicendum est de hoe altero , in ordine ad impedimenta . Frequens est inter Author es me in nisse duntaxat rerum positiva rum , sed oportet non oblivisci res negativas , & exercitia negati v a , id est , quae sunt fuga , aut recessiis a suo objecto , q. ia tam una , quam altera, sunt exercitia humana , & voluntas cum unis, ac sine alteri Sesset voluntas manca , S: clauda . Sic quando dicitur objectum forma te voluntatis, esse bonitatem, intelligenda est voluntas, quoad uctus pr. secuti νυν, non semper, ac necessario , quoad actus fugae, quia sicut amamus bonum , quia bonum , ita odimus malum , quia malum . Similiter quando dicitur objectum formale intellectus esse veritatem, intellige naus est intellectus, quoad iudicia a maliva; non tamen sempersae necessario , quoad negativa, quia sicut assentimur obiecto , quia apparet verum , ita non raro dissentimur illi quIa apparet falsum . Veruntamen sicut in scripturis solius viri solet fieri mentio , quia ut notat Cyprianus in masculo simul Ansearao σ semina in Protoplasto intelligitur femina . Ita cum actus , quasi ptimarii, aut magis faciles spotentiarum internarum sint ei, qui prosecut Iones , aut accessus ad objecta sunt, ideo Philosophi horum duntaxat meminisse solent explicite, quia in his intelliguntur alii or 67. 4Marium. Finis dicitur movera ad sui consecutἔonem per me dIa , seu , e sis id, cujus gratia caetera fiunt , quia hic est ordo seriesque rerum, quae intervenire solent. Obversatur menti, ratione at cujus cognitionis indicativae , aut saltem ratione validiusculae apprehensionis, res A . Haec cognitio, si ve sola . sive simul cum alia proportionata perceptione illius rei puta perceptionem per aliquem sensum ) excitat appetitum rei A . Hic appetitus , sive cupidἱtas , sive ut vulgo dicitur inientio , est quasi primaria proles finis , quia licet hule pracedat laterdum amor simplex , atque approbatio illius finis , cum haec sit ex se In Reunda , inde est , quod oon ipsa , sed efficax illa intentia , continuae familiae tuccessionem . Hic appetitus , quando est effinx . secus qua .

do frigidus est , instigat ad eligendum media idonea causaddo rem iI

π habitu

Virg. c. 2

435쪽

416 Di p. III. Cap. III.

Iam. Haec electio est in caula, ut ponantur illa media . I demum hec media , in lent causare rem A . Ecce primus annulus hujus catenae

est ipsa res A percepta per subjectum toperaturum , Se quomodo Catera fiunt gratia illius . Et ecce quo sensu dicatur , quod est prim intentione es msterius in executione. Nimirum quia res A , quae , titpote finis , estptimum volitum in hac serie rerum , est quod ultimo ioeo producitur per media electa ex intentione , si ve cupiditate illius; quae intentiana seitur ex cognitione illius & cognitio pendet a priori in genere objectivo ex ipsa re A et si quidem non ideo lune nes, quia cognoscuntur esse , sed ideo eognoscuntur esse , quia sunt. Ecce item quo sensu

finis causat se ipsum , de est prior se ipso: sed simul vides quam gracilis est haec causalitas, Sc quam etherogeneis causalitatibus composita . In tota autem dicta serie vix est articulus, qui non egeat explicatione ob abusus illorum, N ea villos, aut in aliis controversiis neeu solent. Contra illos itaque adverte quintum.

16S. Nee esse non est , quod ille finis A , fit physice actu de praesens honus; imo necesse est , quod non praecognoscatur esse talis ; quia si existeret actu physice , Se sic precognosceretur: stulte apponeres me dia ad obtinendum id , quod praevides jam existere , quamvis ponantur prudenter , ut daret illud , ac perseveret; tunc autem ratio finis con- . veniet durarisui rei A; sed non prime existentiae . Fateor , posse aliquem interdum conari prudentersn instanti A , in illud idem , quod iainstanti A , cognoscit omnino certo futurum , aut omnino certo non

futurum , ut in Prodromo dixi disp. s. disputans concordiam spei eum certitudine damnationis ; sed hoc est , quando cognitio certa venit prci post eclori ad eum conatum , licet in eodem instans temporis , ut ibi ela plicui. Igitur non est necessarium , quod finis actu physiee sit bonus, sed suificit, quod appareat bonus , & practice possibiID possibile tantum speculative , atque pure metaphysice non nisi imprudenter potest movere ad ponendum media illius gratia ; alias prudenter posses apponere media ad obtInendum unionem hypostaticam eum persona Divina tametsi ille , aut revera non sit postibilis , aut revera non sit bonus. Quoniam voluntas, utpote potentia libera, In his su Is actibus immediatis, potest appetere rem, quae prudenter apparet possibilis

practice , atque bona et atque , utpote impotens ferri in incognituma , non concipit actus suos juxta realitates objectivas, sed juxta apparentiam rerum , eo modo quo logici non avunt de rebus , prout faene, sed prout per tales , & tales secundas intentiones apparent esse. At fieri potest quod res Α, non sit possibilis, aut non sit bona , & tamen quod prudenter appareat practice possibilis, & bona, quandoquidem humana prudentia , quippe quae est valde cica , non est regula veritatis . Ggἰ-

Sapian. 9. rationer enim mortalium ιμἰώ et ει' incerta providentia nostra . Ergo fieri

potest , quod res A , non se practice possibilis, aut non se bona , Betamen quod voluntas illam prudenter appetat, inediaque ponat adipiscendi gratia illam. Ergo ut res A , sit finis, necesse non est, quod vere se possibilis, aut vere si bona .

436쪽

causa Finalis. qi

6 p. Est tamen disertinen ' quod quando non est vere pollioriis , tunc apparenter duntaxat est finis , N apparenter movet ad sui conse- Cutionem , ac proinde vere non est finis ; quando autem vere est po G bilis , tunc vere potest esse lin Is , & vere potest movere ad sui executionem , tametsi hac nunquam extitura sit; quoniam sicut res, neque ab

aeternos neque modo, neque unqua in extitura, v. g. futurum pure

Conditionatum , verificat nunc N ab aeterno di vinam scientia in de sua futuritione. Scilicet quia verificare, sive determinare scientiam, non est aliquid agere , sed pure , de praecise , habere se, sicut per Mentiam illam eoancia/ων: N potest sic se habere , etiamsi nunquam extiterit, aut ex titurum sit absolute : quippe scientia praecise e nunciat rem illam extituram , flexisti reι totis suauom conditio : di illa res existeret, ut supponitur , si talis quadam conditio existeret, quamvis neque ab aterno , neque modo existat. Ita finis nunquam extiturus potest actu movere voluntatem ad sui cupiditatem , sive intentionem , nec non ut ponat media ad 5btinendum illum ἰ quia movere , non est aliqv.d agere physice ; sed pure, ac praecise a parere bonum , practiceque possibile, & hoc per actum intellectus verum . At quanqua in finis ille nunquam exti- rurus ut, potest apparere praetice possibilis , de bonus per actum verum intellectus ; alias reprobus, quippe qui nunquam adepturus est aeter nam beatitudinem , nunquam posset cognoscere per actum verum , illam sibi esse practice possibilem , ac bonam : & consequenter non posset illam appetere , di consequenter non posset illam sperare : & conseque uter non teneretur elicere unquam in tota vita aetum Spei Theoloeticae . Ergo res nunquam extitura potest vere esse finis, & potest verem vere voluntatem , ut media ponat,consequendi ergo illam . Et hinc obiter solvitur ratiuncula quaedam probans rationem causae finalis non

tam convenire objecto ipsi , quam cognitioni eiusdem ; quia haec est ,

quae existit , iustigatqtie voluntatem ad appetitum , sive intentionem is finis, ex qua intentione reliqua proficiscuntur juxta num. I 66. Non

vero objectum , quod multoties nil est , & interdum est chymeri cum . ut illud . Similii ero Alti mo . Unde incapax est , quod virtute trinvendi voluntatem fruatur. Solvitur , inquam , quia vel loqueris de Mobjecto chymelico; vel de objecto possibili. Si primum, neque illi coa venit vere , ac simpliciter ratio cau e finalis , ut nuper dicebam , neque suae cognitioni: quippe haec non movet ad sui consecutione in per media, ut patet, quod est proprium causae finalis . Si secundum: tametsi illud de praesenti , ac de suturo nil prorsus sit , eo quod ne

que existat, neque extitur uin sit; attamen vere potest movere ad sui consecutionem , vereque virtutem habet modo suae naturae proporticinato ad movendum; quoniam totum hoc, non est quidquam agere phy sce , sed duntaxat apparere per cognitionem veram , ut practice Pollibile , atque ut bonum , ita ut si homo rogetur , quare ponis hac mediaia prespondeat directe , quia haec reι est practice postailix , atque bona ς non Rutem reflexe , quia cognosco σc. At qua quam objectum illud nil sit , nilque futurum sit , ut beatitudo aeterna re P oborum , adhuc subsilit,

437쪽

413 Di p. III. Cap. III

quod potest apparere per actum verum , ut practice possibile , a que honum. Erpo quanquam nil fit,nilque futurum fit, potest movere vere, veroque virtutem habet modo suae naturae proportionato, ut voluntatem moveat ad sui consecutionem per media . Sed hoc iterum n. 2G2.

7o. Extum . Causa final Is interdum ita movare debet aa s o tonsecutionem , uis mul debeat retrahere , & cohibere voIuntatem ab illa . Nam quoties finis necessario debet esse arduus , atque difficilis , eo ipso est aptus natus ad retrahendum: quia artuitas, S d issicultas, quamvis hoc ipso allicere soleant animos generosos, Mheroicos: attamen non est dubium , quia ex se terreant , Rique retar dent . At multoties finis debet esse arduus, arque difficilis: nempe quoties intentio , cupiditas , atque eonatus illius , est actus spei: quoniam proprium est hujus virtutis , quod suum obiectum sit arduum , ut dicit sua definitio conanu emax .urem arduam , posbitam haberi tre. atque ut constat etiam ex distinctione spei a simplici desiderio . Item quoti ex praedicta intentio est actus valde heriaeus , qu a heroicitas raro , vehnunquam exercetur a VIa ore sine magna difficultate . Ergo multoties causa finalis ita movet ad sup consecutionem , ut etiam debeat retrahere ab illa , vel saltem esse idonea exsita natura ad retrahendum Sic sensiis provocari solet, non tantum dulcedine , suavitate , & similibus lenocitatis palati , verum etiam mixturi quadam ex oulcedine mac amaritudine , ex suavitate, atque asperitate . S7c auditus ΠΟ - tamum rapitur voce suavi, & quasi argentea , sed etiam musica composita ex etherogeneis, atque discordibus vocibus . Sic oculus non modo piacitur coloribus, sed et Iam umbris admixtis colori . Ueru tamen necesse non est , quod bonitas finis pura , vel ad xta arduit et , vere coram Deo sit talis: potest namque esse figmentum , & chy- matricas mere apparens ς quia cum voluntas creata non assequatur objecta omnia, prout sunt in se , sicut dIvina; sed prout ab homine co gnoscunt in & cum haec cognitio possit esse falsa, potest voluntas nostra conari in illud, quoi re Ipsa non est bonum apparet tamen esse bonum Tunc autem apparenter solum erit finIs res illa iuxta num. I 68. III. Septimum. Haec motio causae finalis respectu suae intentionis ex qua Procedunt citera , non est physi ea , sed intentionaris: non est exercita , R subjectiva , sed signata , & objectiva r non est per se immediate , sed cognitione mediante . Id est non movet finis voluntatem ficut ignis applicatus passo movet hoc, producendo ita eo alium ignem: nec sicut cogniti γ movet ad actum voluntatis, & unus ex his ad alium actum voluntatis eiusdem , nempe immediatὸ subiectivE , ac per se Sed duntaxat movet illam , quatenus ut dicebam num. 68. cognoscῖ- fur per cognitionem vere , aut false propoclentem bonitatem, atquc

438쪽

Wacti eam possibilitate ni , non illius secundum se praeeIse , sed conseca in σῖο via finis illius; licet enim res persolum suum phy si cum contactum, de consequenter, immediate , ac subjective moveat sui prosecuti ciuem vel sugam , independenter ab alia cognitione, tun z non meretur nommens is stricte , ac propriὸ a sed nomen finis, in illis duabus prioribus

acceptionibus, de quibus a u. I 64. Rursus motio illa, quamvis multotiea fit e Meam in actu secundo, eo quia voluntas acquiescat , & concipiat appetitum adipiscendi eum finem : ast non rapit necessario illam et homo namque cognoscens bonitatem finis A , potest pro suo libito abstinere a cupiditate illius , imo a simplici quoque amore; qua propter in intio ex essicacia finis non est ei adaequate ἰntrinseca, sed vel adaequa te extrinseca , si sumatur pro actuali condescendentia voluntatis, ut supra dicebam : vel se mi extrinseca , consistens parti in i a fine , ut cognito , & partim in actuali appetitu, sive intentione illius , oriunda ex cognitiona ejusdem . Imo fieri potest , ac sole quod faciens homo aliqua ex Illis eisdem , ad quae movet finis A, non moveatur ex ipso fine Mneque faciat illa propter finem A , quoniam urgente voluntatem gemino fine dandi eleemosynam v. g. uno bono, altero malo , potest Ualuntas illam velle propter bocium , Se minime propter malum , aut vice versa . Non enim concessit Deus libertatem solam ad dandum uel no a dandum eleemosynam , sed etiam ad eligendum inter fines , di motiva tunc simul occurrentia .i7a Octa να-: oportet distin puere , sicut Inter scandalum datum , flescandalum acceptum , ita inter id , ad quod sponte sua movetur voluntas,occasione intentianis finis : Se id, ad quod ex se, atque suapte natu ea movet finis ipse , seu immediatius intentio essi a x ipsius finis. Coa tingit ncia raro quod ratione anxietatis, vehementisque appetitus finis A , atque ob ignorantiam essicaciae mediorum , homo ponat plura media , quam sunt necessaria , aut media, qtrae solum sunt congrua , idonea , utilia , se a non necessaria , aut ponat illa molis no a necessariis, aut ponat ipse homo quod arcesse non est ab ipso poni, ut obtineatur

ille finis . Unde nasci solet, quod ob Aimiam cupiditatem finis, hie non obtineatur: Ad quod hie per ac idens moveat ad illud , quot ipa obest , sicut volitio dormiendi plus justo essicax, & continuata est tm pedimentum somni. Hara omnia sibi imputet homo , de non fiat, aut finis e ficaci intentioni: sciit, qui occasione actionis bonae, aut indifferentis , aut malae quidem, sed in specie disparata , scandalizatur , imputet sib. . Finis enim sui cupiditatem sollicitans, atque ut jam essica

citer absolute Intentus, duntaxat determinat voluntatem ad ea, cum quibus emcax haec intentio per se, aut ratione tunc concurrentium circumstantiarum connectitur absolute,atque determinate: caetera si contigerint sunt per accidens . Haec intentio , quamdiu durat, secus si cessat, interdum connectitur cum eo,quod intendeas ipse eligat,atque exequatur media , quae praenoscit esse ne terminate necessaria, atque essica

cia ad finem , eo quia a Isi ipse faciat haec , alius non facἰet: laterdum an connectitur , quia vel media illa praevidentur jam posita , vel quia

439쪽

6eto Dio. cap. III.

suffeit illa permIttere, vel quia per alium eligenda , atque Physice y

nenda cognoscuntur . Similiter interdum determinat ad talem actu voluntatis circa Illa media , quia ille est necessarrus : interdum non ,, quia ille non est necessarius . Neque contra est subtilis quaedam specu P. GUρον latio aliquorum Doctorum Complutensium, a jentium intentionem finis M ncoa- non determinare utcunque, ac quasi materialiter ad electionem , di exe de incam. eutionem mediorum ; sed ad illam, quae necessaria est , ut finis existat P. Franci- ex vi,stins uxu ipsius intentionis. Nam contra r. intentio non est de sua os obtinendo fine cum ista redupli eatione,id est de obtinendo fine ex vi, σquec ibid. Astixti intentioni/ ipfias: sed de obt nendo beatitudinem v. g. secundum P. Ponado se , atque prascindendo ab istis reduplicationibus ς sicut pr.eceptum ibid. non est de eo, quod audias sacrum ex .. , in marios obedie.tia , sed de eo quod sacrum fimpliciter audias . Neque consilium est de eo, quod saetas rem ex ν. , Ur insuxae eonsili, Sed de eo quod facias rem. Ergo ia-tentio efficax finis sobum determinat ad id, quod neeessarium est , ut existat absolute , ae simpliciter finis ipse , non vero ut ex stat cum iit inredup icatione. a. quia licet intentio non habeat istam tendentiam, Eteonsequente ν, licet finis non exista esgua te ex vi , N in fluxa intenti nis , existe texereisὸ ς quoniam finis existet ex vi , & in taxa mediorum: haec ex vi , he influxu intentionis, quae vel est ipsorum electio , vel per se immediate movet voluntatem ad eam electionem : Ergo istae restexi

nes non videntur necessariae is

tione efficace illius , dico etiam de fine , qui talis sit in sensu negativo, de de effica te notitione i lius. Nempe hanc determinare Intendente duntaxat , ue faciat, ve I omittat, quae praenoseli debere hic , Sc nunc ab ipso fieri vel omitti , & quidem eri solis molli , quos necessarios. pce τἰ det ad hoc , ut res illa non existat absolute , ae simpliciter, quia hoe est quod non vult' Multa alia q:tae intervenire solent, sani per ac eidens , & oriunda vel ex nimio desiderio intendentis , vel ex anxietae

te atque timore: quia eum st-erte rent Mιν , vel ex ignorantia , vel enmero suo placito . Conuruum autem non est , quoi effieae soli inteα-aioni finis tribuatur, quot aliunde uase tur . Horum omnium ratio est puel loquimur ste intenti me eificace essective, quae persa essent at Iterest connexa metaphysiee absolute , ac deteris nate eum fine , qualis so- Iet esse divina per definitio . Uel ste talentione efficace affective, quae non nisi ratione incompossibilitatis cum acta opposito , ratio neque suὴ

ardoris , de vehementiae, icet frustrabilis , t nectitur cum fine saltem ex p2rte intendentis , Ze quantum ad hoc attinet. Utravis, licet e Raliis titulis pollit connecti essentialiter cum rebus alijs ς vera n tamen a tento solo respectu ast finem, quem solum respeetum modo examin mus , connectitur immediate cum klo fine, unaquaeque in suo genere mra mediate cum eis , cum quibus conneci tur finis ipse secundum se , at que sine resto plicationibus. Atia connexio cum aliis rebus , vel non est, quia non probatur , vel ex alijs capitibus procedit, ut connexio cum is

fila prasentia , cuin sua Gratione , cum decreto divino sui executivo,

440쪽

eum leIent Iad I vina &c. Ergo quando dubitatur , fit, nec ne, connexa cum re A, talIs, aut talis intentio emcax finis B , expendendum est , hic ut talis,atque ut est objectum intentum, connectatur hic , & nune Per se , aut ratione concurrentium circumstantiarum eum A Si deprehendatur connecti, tune intentio illa ueterminat ad rem A , secus si de- Prehendatur non connecti . En regulam ad concedendum vel negandum solemnem illam propositionem . Omnἰι -entio ineax finis determiηαι au

ponendum media a amo Mensumque ἐπρωι menta. Interdum eth vera, inter

dum falsa , quia si jum lunt posita , vel praevidentur ponenda ab alio , vel sussiete permittere illa, cur debet determinare ad hoc , ut intendens Ipse ponat illa positive λ Similiter socia . Omnis emax κειiris rei a dein

sterminat nolentem ad ponendum im edimenta eurus, amovendamque Πιius eas

fas e caces. Interdum est vera, interdum eli falsa . Et ecce semina ad resolvendum famosas illas quaestiones. Utrum Deus possi prae definῖ- re essicaciter Chrillum, ut Redemptorem: aut poenitentiam , ante absolute praevisum peccatum; quamvis alio modo explicui has di multates in Prodromo disp. 3ia verius finem isIT . Obiicies tamen , omne velle,quod finis existat per medis , est velle , quod haec producant finem,& viee veris . Sicut omne,quod est, hominem amare Deum, est Deum amari ab homine, & vice versa . Sed omnis effeax intentio finis, est velle finem existere per media , quia non nisi per haec existere potest , & convulso. Ergo omnis emgax intentio finis, est velle, quod media produeant illum . Set omne velle , quod media produeant illum, est volitio, si ua electio mediorum ' Ergo omnis intentio essicax finis, est volitio, seu electio mediorum. Ergo vera est insensu universati, propositici illa universalis . Nego minorem objectionis ; licet enim plerunque, quando conamur in aliquem finem, conemur illum existere per tale , aut tale medium particulares cuius emaciam axploratam habemus , aue saltem per aliquod medium, quod confuse novimus esse possibile, atque essicax , quia multoties hac sola instrami notitia mediorum , aspiramus prudeater ad talem , vel talem finem, examinantes deinceps quodnam se melius.. Ast hoc non conti it semper , ac omnino universaliter, tum quia. Eer, potest quod media iam sitae existentia, & aecineta ad operandum , unde opus non Est, quod intendens velit, aufetigat illa. Tum quia potest lassicere,quod intendens finem,permittat illum exissere per tale, aut tale medium , un de necesse nota est,quod positive ve te illum existere per illa media. Tum quia fieri potest , quod praenoseat alium ex mero suo arbitrio positurum, medium illud, quod suapte natura est necessarium ad eum fiaem, ut Deus intendens poenitentiam, antequam absolute praevide M pecratum , Prae videt per scientiam mediam scire, ut si homo habeat libertatem A, V. Palici et peccatum ex mera sua determinatione , quod peccatum sua Pt natura est necessarium ad poenitentiam. Denique licet totus primus syl- Iogismus erit validus, subsumpta minor non est firma, quoniam uvmedia producant finem , lassicit interdum quod media existant . Atquiue existant, solet sumere,ut permittantur, ut existunt pecca Lai Deo raci : tum

SEARCH

MENU NAVIGATION