장음표시 사용
451쪽
mum ,&beat; tudo formalis non est finis εοἰ , sed finἰs quo , qu*a est conseeutio illius , fiet rationem causae finalis stare proprie , ac formaliter in solo fine quo. E contrario I hom istae contendunt, solum Deum esse obiectum primarium Spei nostrae, & beatitudinem sormalem esse instar mere applicationis objecti primarii et eamque Deus fit ultimus finiaquἰ, conficitur rationem causa finalis consi itere phytae, ae entitative in solo fine, qui . Cumque utraeque rationes sint contra datam sentent Iam dicentem , ratIonem causae final Is in neutro solo illorum consister. ; seclin comple o ex utros utrasque vation es exPlicare oportet .
net ad amorem coneu piscentiae , ut nos ipsi dicebamus supra . Sed Deus non est honeste amabilis hoe amore , quoniam eo amo νε amare Deum est amare Deum uobra , in ενυter πει , qui ea nefarius ille ordo, quam fugit lavit Augustinus mendi fue adiι , in fisi inea indi/. Ergo vibieetum spei non est beatitudo objectiva , sed sola formalis. Confirmatur I. Deus ipse non est bonum nostrum formale; sed sola
conjunctio, possessioque illius : illud enim , quod a nobis distinguitur
supposito , non potest esse nobis bonum sor maliter ratione sui ., sed ratione altilis distincti; atqui amor eoneu piscentiae, & consequenter Spe siduntaxat tendit in illud, quod sor maliter est honum nobis . Ergo nori tendit in Deum ipsum . a. objectum materiale spei est bonum futurum . N arduum . Sed hse attributa non cadunt in Deum ipsum, sed in istam ipsius possessionem , quae futura eli ,& ardua . Eigo. 3. Praedictum obiectum eli bonum illud , quod consequi optamus. At non optam uaconsequi ipsum Deum , .sed possessionem Dei, squidem Deus semper sde ubi libet est . Ergo. 4. Idem est obieeuim spei, ac delectationis, quae subsequitur bonum possessum . Ae objeetum huius delectationis est lata post elso D ei. non Deus ipse .. quandoquidem delectatio , quae est de apta Deo, ad Charitatem speciat. & non ad Spem . Ergo. s. Non Deus ipsa , sed sola Dei possessio est obiectum desperationis et quia nullus me dioeriter rationalis despetat Deum esse , sed duntaxat desperat quando desperae γ Deum possidendum esse ab ἐν so; atqui obiectum Spei est objectum de arationis, quia hi duo affectus sunt motus oppositi circa
a undem terminum a ergo M. Hae rationea ad A arridebant P. Bec actea p. 37. ut sententiam hane Durandi non penitus deseruerit .
Iso. Sed propolitione ipsa nostrae conclusionis dissolvun vir a P rcio haut quippe objectum Spei non esse Deum solum , seu specificative , ac secundum se praecise inspectum ι 'non autem evincunt , non esse Deum ipsum , reduplicative μι ρ deadam per beatitudinem fot malem ' si ruidem inhiantes adeptioni alicuius finis , si ue turpIs a non inhiamusoli adeptio es initudia a prorsus praescindenis a fine a sed adeptioni
452쪽
DID D , seu tali fini , ut nobis comparando : Ita ut appetitus hἰc ii mul iudi vis biliter . etiam ratione nostra , feratur in utrumque : l ceta qui voce, proportionateqtie ad utriusvis naturam , nempe in unu in ν ,
ut in Mem qui , N in alterum, ut in sinem quo . Hinc distinguo minorem objectionis ; Deus specificativo , ac secundum se praecise , non est &c.
concedo : re duplicati vi , ut a nobis pollidendus, nego; quia in hoc in do amandi Deum non datur inversio illa rationis , quam aecii sat Augustinus , & nego consequentiam propter adiectivum illud sola . Prima confirmatio probat, avarum non concupiscere pecunias, siquidem hae
praecise , ut in se ipsis formaliter , non sunt illi bonae, sed ut posse Ti, atque ratione utilitatis ς idemqtie deprehendes in aliis pleris ius si inibus optatis, qui per se praecise formaliter non sunt boni intendentibus eos;
sed ratione possessonis , adeptionisque eorundem . Igitur nego minorem : quoniam amor concupiscentiae non modo tendit in illud , ver auxat am in illud, quod ut possessum est homini bonum , juxta nuperum is examplum , S: alia passim obvia . Deus autem , licet non formalifer in se ipso praci se; attamen ut possessus est ingens bonum . Vel diit inguo minorem illam : dumtaxat tendit in illud , quod formaliter eit bonum nobis in genere cauta sor malis intrinsecae, nego ; in genere canis formalis intrinsecae, aut extrinsecae a concedo . Similiter ad secundam , .
Atilibuta illa non cadunt in Deuin specificative , ac secundum se praecise inspectum ς cadunt vero in eundem reduplicative, ut possessum. Inde elicies Deum primo modo non esse objectum materiale primarium spei, sed modo secundo,nimirum complexum ex Deo, ipsusq;possessione. xyr. Ad 3. distinguo min. non optamus consequi ipse in De urn ,, specificati v E , ac secundum se praecise inspectum, concedo; reduplicative , ut possidendum, nego minorem, & consequent Iam . Ad 4. eii ἰnguo min. Non Deus ipse specificative , ac secundum se praecisὰ sumptus , concedo ; quia ut bene probatur, haec delectatio ad cha ; ratem spectat . Non Deus ipse reduplicative , ut possidendus , nego : quia figue delectatio de fruitione salutis , de dignitate obtenta , de pIssest o ne majoratus , est simul ac indivisibiliter deleciatio de salute ipsa , de dignitate , de majoratu, spectans ad coneu piscentiam e ita delectatio de Deci , ut possesso , est indivisibiliter delectatio de ipso Deo speetans non ad benevolentiam , seu charitatem Theologicam , sed ad concupiscentiam , seu Theologicam Spcm . Ad S. nego majorem , quae non proba tur adjumsta ratione ς siquidem hoc , quod est despera νe vetim po'sendtimasse est simul , ae indivisibiliter desperare Deum , non quidem specifica. tive , ae secundum se praecise , sed reduplicati vel, ut pollidendi in . Ιnstabis . Sicut se habet timor , Si tristitia ad malum ; ira byes . ac delectatio ad bonum . At timor, & tristitia non sunt proxime de Doo ipso , sed tantum remote , quia sunt de petna amissionis Dei , vel immἰ-nente & sic erit timor vel incursa iam, S haec erit tristir a. Frgo spes , ac delectatio , non sunt proxime immedia 'e de Deo ipio; l/d tantum remote : quatenus sunt de visone , per quam Deus est nobis honus . Distinguo minorem et timor, di tristitia non sunt prox mP lti
453쪽
Deo spec ifi cative , ac secundum se praeibe inspecto, concedo: non sunt pro ximc de Deo, reduplicative, ut amisso, nego minorem. Idem dico in hoc casu, quod in altero . Sicut enim in exemplis paulo ante productis estectus illi , t um phy sci , tum formales, non tribuuntur solis exercitiis,caula litatibu sque; sed ipsis insuper formis, aut principiis essicientibus: ita spes, gaudium , timor, atque tristitia, neque sunt de sola Deo, neque de sola possessione, amisso neve Dei, sed duo priora de Deo,ut possidendo, atque possesso ubi tam intrinsece clauditur Deus, quam possessio duci posteriora de Deo, ut amisso , vel amittendo, ubi aeque intrinsece imbibuntur Deus,& ami ssici Dei, de quamvis irrationalis sit timor, aut tristitia de Deci secua dum se praeci se, non tamen de Deo , ut amisso, vel amittendo. I9a. Quia eadem bonitas , quae possessa exhilarat animum , amissa crueiat, ti affligit formaliter, ut talis bonitas. Sicut i dem malum is , quod praesens torquet, triumphatum exhilarat, non quidem, ut quo instar exercitii formalis cruciandi, vel exhilarandi, sed ut quod . Neque urget,dolorem , atque tristitiam Pisse de psna; quia non sunt de psna in genere , atque in consuta , sed de tali individua poena, nimirum amisia sonis Dei, seu quod idem est de Deo , ut amisso . Ergo non est pure , ac praecise de aliquo distincto ad 1 qua te a Deo, sed etiam de ipso Deo, no a secundum se preci se, sed reduplicati υἐ, μι amissa. Neque inites et timorem hunc,atque tristitiam esse de sola amisJione in recto , licet etiam sit de Deo ita obliquo . Ium quia ii a redii iudo , de oblIquit a s est pure gram mattealis , facileque invertibilis , si dicamus . Pce iam esse Deum ipsum ut amissum . Ubi Deus magis sonat in re Io, & amissio in obliquo. Tum quia rectitudo , & obliquitas philosophica consistit in eo, quod rei conveniat denominat o , de qua fuerit termo , vel non conveniat illi , sed complexo alicui, in quo illa imbibitur, ut frequent a cistendunt exempla . Atqui hoc , quod est et se Obsectum spei, atque delectationis , item timoris atque militiae , neque convenit soli Deo , neque soli possessioni, aut amissioni, sed tam uat , quam alteri respective , aequiv e , &' cum proportione ad unumquodque licet neutri adaquate , scut hoc quod est, esse hominem, neque convenit soli materiae neque soli animae, licet vere conveniat cuilibet aequivoce,ac cum proportione ad unum quod que, ergo licet tam Deo, quam prisseisoni Laini tuo nive eiusdem,conveniat
cise obiectum in obliquo spei, atque timoris, alia obliquitatis specie; nimirum grammaticali, non vero obliquitate impediente, quod hi affectus alis tingant immediate tam Deum,quam illam possessionem, aut amissionem. I93 Ex adverso latere obiiciunt Thomistae . Beatitudo formalis nec in adaequale est ultimus finis , summumve Maum ς sed applicatio dumtaxat summi boni; ergo non respicitur a spe, tamquam obiectum pri- August. II. marium, sed tamquam illius applicatio . Confirmatur I. ex cap. 6. actet et . de ci- Hebraeos, ubi spes dicitur introire Wque ad interioνa velaminis , id est , advit. Dei cap ipsum Deum . Item Genes. 3ω Ego merces tua magna nimis. Ubi solus 3 o. Deus dicἰtur praemium primarium a. ex divo Augustino a jente. Praemium Idem stip. υἰνινιδε erιι ipse , qui virtuιeι dedit, ex qui se ipsam, quo nil otest esse maius, Uaim. IIa δι ambis. Et superPsalmos Erige spem suam au bεnum bonorum stinnium. Conis init
454쪽
venit S. Thomas scribens . Non eniis minαι aliquod ab es speνaudum est S. Thom. quam M ipse. Nego antecedens obiectionis propter rationes iam datas. 2.2 . 17. Textus producti dumtaxat docent, quod nos ipsi dicimus e nempe Deum au. a. esse objectum materiale primatium vir quod ei ; sed non impugnant
quod addimus: nimirum beatitudinem formalem esse obiectum prima-Tium ut quo . Non enim optamus fines , sive bonos, sive malos, specificative, ac secundum se praecise spectatos , sed ut nobis a irendoι. Sic avarus non optat solam existentiam , sed possessionem insuper pecuniarum . Sic probus animus non intendie existentiam sola in , sed adeptia-nem quoque perfectioni : a quivoce autem , & proportionate ad uni uia cuiusque naturam, unum scilicet ut quod instar formae; alterum autem ut quo , ex instar unionis. Explicatur; quod formaliter immediate vivificat hominem est an ma ipsa , ncin quidem formalit te, immediatione voexcludente exercitium vivificandi datur enim unici realiter distincta sed formalitate , immediationeque excludente alias formas vivificantes, Similiter quod formaliter imm dia e movet assensum est obiectiva ipsa Praemissarum veritas , quod formaliter immediate excitat amorem siniseli ipsius cbiectiva brinitas; quod formaliter immediate praescribit legem omnibus. de quibus agit logica, est demonstratio ς licet in his omnibus exemplis mediet aliqv d inter rem , Se rem : aliquando instar exercitii , aliquando instar praeviae condit Ionis requisitae, aliquando instar applinationis ruc. Idem in praesenti: quod formaliter immediate in genere causae formalis extrinsece beat hominem de consequenter est obiectum materiale p imarium ut quod est solus Deus; verunt amari . neque forinalitate , neque immediatione excludente possessionem eius. dem , quae sit exercitium beandi, imbib; taque necessario in hoc objacto Deus ae ia beana, sed formalitate, immed lationeque excludente objectum
aliud, quod per sui possessionem beatificet animam. xς Intiabis . Aliud est,quod spes tendat indivisibilise , allud, quod
inque prima pie in utramque beatitudinem. Primum est verum . Secundum est falsum . I. quia bene stat, eumdem indivis bilem affectum tendere simul in duos terminos , unum magis appretiando , quam alterum , aeque adeo unum magis primari e respiciendo, Se magis praecipue ἰ alium vero secundarie,minusque praecipue . Ergo ex eo, quod spes tendat in . Deum , non ut bonum sibi , & in se , sed ut bonum nobis , in qua ratione constituatur per formalem beatitudinem, non sequitur spem Tespicere, aque primarie ac praecipue utramque beatitudinem h. Respectus ad effectum formalem , seu denomina ionem est magis primarie, ae praecipue ad rectum illius: atqui rectum hujus denom nationis beatitudo supernaturaIis est solus Deus : quippe est forma, seu quasi forma, quae ut pollissa per visionem, aut fruitionem nos formaliter beat.
Ergo. 3. Spes respicit magis primatio id , quod est nostrum primarium .honum ; sicut enim respicit, quod eis bonum speranti , ita magis praecipue respicit, quod est magis praecipuum bonum . Sed beatitudo objectiva est nostrum primarium bonum , & magis praecipuum , quam beatitu
455쪽
xta S. I homam Deus est ultimus 'is, sicut res quae ultimo qua itur ; fu tio autem,sicut adeptio hujuι ultimi sinit; ergo per spem aliter quaeritur Deus, Ie aliter beatitudo formalis: ergo illa non respicit atque primari beatitudinem utramque. s. Illud bonum respicit primari e Spes, quod primari e cadit stib eius motivo . Sed solus lacus primari e cadit sub motivo spei. Nam primarium motivum est infinita Dei . litus, cui nullum bonum est magis proportionatum, quam Deus ipse. Ergo. Quam rationem protulit S. Thomas inquiens . O srιet effectrem esse ccufa proporιIonatum. Et Deo ιο Atim , quod proprie, ac principaιiter perare a Deo debemus , est bonum infinitum,quod proportionatur virtuti Dei adjuνantiι. Ergo spes proprie ac principaliter tendit ici bonum ipsum infinitum . 6. spes raspicit primario , & magἰs praetipue bonum , quod est plene satiativum , quoniam spes est motus , quo tendimus in Centrum , ut ibi quiescamus ; at hujusmodi bonum non est posse illo Dei , sed Deus ipse et quoniam dicere hanc poli est onem esse bonum satiativum ut quo, non est esse bonum satiativum, sed esse possessionem boni iam antis. Ergo. 193 Si termini illi primuria , U' magis prscipue qui tot Ies repetuntur ῆn his argumentis, significent Idem , quod hi ut quod , idem dicimus omnes - Rursus si ab hoc primatu objecti materialis spei excludant beatitudinem formalem , tamquam id, quod per sui reflexam possessionem, distinctam ab unione cum anima , ut sui beatificat: seu significet spem aequi voce , ac proportionate ad utriusque beatitudinis naturam respicere illas, idem etiam dicimus. Si vero termini illi excludant prorsus ab eo primatum beatitudinis forinale , tamquam actuale , im mediatum , & formale exercitium, quo beatitudo obiectiva beat hominem: vel significent spei respectum in beatitudinem objectivam esse vere priorem , quam respectum in formalem ; non dicimus idem, quin potius
negamus assiimptum contrarium. Ad primam probationem dato anteis cede nee , distinguo consequens . Non sequitur spem respicere aeque primari e , primatu uni vocante utramque beatitudinem , concedo : objectivam namque respicit ut ultimum finem qui ; sormalem vero , ut ulti mum finem quo: unde aequivoce respicit ambas . Non sequitur, spem respicere aeque primaric primatu uni vocante utramque Beatitudinem . concedo: oblectivam namque respicit ut ultimum finem qui; formalem vi rout ultimum finem quo; unde aequivoce respicit ambas. Non sequitur, spem respicere aeque primari e primatu a quivocaute utramque beatitudinem nego; quia sicut primari e respicit beatitudinem obiectivam, ut fine qui, eo quia non ordinat illam ad ulteriorem finem : ita primari e respicit beatitudinem formalem,ut finem quo , squidem non dirigit illam ad ulteriorem consequilonem,seu possessonem finis ullius. Ad a. disti uis
guo maiorem . Illo magis tollente uni vocationem concedo: tollente etiam primatum aequivocum , sed proportionatum uniustu usque naturae nego majorem . Et permissa minori, nego consequentiam , vel terminis
datis distinguo consequens . Ad 3. distinguo in majore illud magis, sicut modo distinxi , se illud primarie scut paulo ante . Ad minorem respondeo beatitudinem objςetivam esse nostrum primλrium bouam ut suadi de
456쪽
magis praecipuum; non vero nostrum primarium bonum ut quo: nam id soli possestioni competit, a qua re aliter adaequa te distinguitur beatitudo objeetiva . Radix aequivocationis contrariae stat In eo, quod ut sunt res valde diversae physice , S: entitative bonum , & boni possessio;& ex alia parte ambo respiciantur primarie a spe actuali, necesse est quod primatus non applicetur in eodem sensu uni, quo applicatur alteri : led falluntur, qui putant, primatum hunc, seu Praecipuitatem esse Physice uni vocam , di alterutri ex eis beatitudinibus , soli, privative que convenire . Ad q. diit iuguo secundum consequens terminis iam datis, primatus uni voci, ac a qui voci. Ad s. distinguo majorem; quoa primario cadit ut quod, vel ut quo sub ejus motivo, concedo maiorem: ut quod preci se, nego maiorem; quia nullus sperM objectivam bonitatem specificative, ac secundum se praci se; sed illam ut possidendam , in qua reduplicatione imbibitur res, quae primario cadit ut quod, & quet primario cadit ut quo submotivo spei . Et distinguo minorem. Solus Deus primario cadit ut quod sub motivo spei; concedo. Ut quo , nego minorem; listinguoque similiter probationem. Cui nullium bonuin est magis proportionatum ut quod, quam Deus ipse, concedo ; ut quo nego ; quia re pus nat Deo esse sic proportionatum, si quidem repugnae Deum identificari cum beatitudine formati,qua nos ipsum possidemus. 296. Neque rem evincunt verba S. Thomae; quoniam terminis illis Prostra. , ac principaliter dumtaxat excludit omne aliud, quod sit objectiva bonitas ; non vero omne aliud , quod lit possesso h usus objectivae honitatis. Unde manet locus , ut proprie , ac principaliter speremu etiam beatitudinem formalem instar possessionis boni infiniti. Sic qua a.do ajunt Philosophi; sola forma actuat materiam , vel , forma immediate unitur materiae , neutro sinc athegorem a te excludunt omne aliud,
quod sit exercitium aquandi, id est , quod sit unici physica soria ae cum materia ; sed omne aliud, quod sit forma. Ad o. alitinguo malorem. Bonum quod est plene latiativum tam ut quod , quam ut quo, concedo; dum in taxat ut quod vel ut quo nego ; quia ut saepe ingeminavi, intentio em-cax finis neque fertur praecise in finem secundum se, neque praecise infossessionem ut sic; sed in talem finem ut possidens ς cumque spes Theo-ogica sit intentio assicax boni plene satiativi, Id circo neque iertur in is solam beatitudinem obiectivam , quae praecise satiat ut quoa , aeque in tam formalem, quae praeei se satiat ut quo; sed indivisibiliter in ambas,
Iicet aequivoce, modoque uniuscujusque consono naturae. Et distincta minori , prout oportet, nego consequentiam. Adiuncta probatio est vera
sed nobis non obest: quia quIdquid sit de nomine boni satia i vi , realitas est spem Theologicam non tendere in Deum , ut si bi Se in se dumtaxat bonum, sed in Deum, ut a nobis possidendum: item realitas est , Deum specificative, ac secundum se praecise , non esse bonum actu satiativum a sed ut possessum a nobis : di sicut spe non aspiramus ad aliquam obiectivam bonitatem, nisi divinam, ita non a Iramus ad aliquam posse istonem, n ii ad eam, quae est beatitudo ipsa formalis . Dissi.
cultati magia de nomine, quaae de re . haec suffciunt.
457쪽
nem Miι : vereque , Cr simpliciter mo at ut quod , -Iunata rem ad lasam ἰ an potius sit mera condisio νequisita in paν applieat lanis inrentionalis , ut ille solut moveat voluntate is ad media ponenda Z Ubi molesta occurrit necessitas ais gnandi disparitatam inter principium effciens physice, aut moraliter, be meram conditionem prire
qui sita; quod autem hic disputatur, disputatur quoq; de omnibus aliis cognitionibus proponentibus bonitatem, maIitiam, veritatem, falsitatemve suorum objectorum . Nimirum utrum ipsae , vel potius ipsarum obiecta , sint quod movet ad actus intellectus , aut voluntatis , qui sint fuga , vel prosecutio , accessus, aut recessiis intentionalis, v. g. utrum quod movet intellectum ad conclusionem formalem sint praemissae ipsae formales , an obiectum earum & similiter de aliis . Caeterum non est quaestio de cognitionibus illis , quae vere , & sine dubio sunt fines, v.g. cognitiones practicae , aut speculativae ex scientiis oriundae . Nam istaeve te sunt finis studentium , atque comparandi gratia illas , student , vigilant, laborant, discurrunt, Magistros audiunt, evolvunt libros Ece. Ergo cognitiones illae participant vere rationem finIs . Idem dico de cognitione intuitiva Dei, quae aut sola , aut simul cum fruitione , Ma mora illius est finis quo , ad quem anhelamus, & cuius obtinendi gratia , sobrie , pie , ac juste degere salaximus. Idem dico , quando aliquis non modo aspirat ad rem quandam , verum etiam ad securitatem, ac certitudinem illius rei nanciscendam , ut non raro evenit et quia tunc illa cognitio certa , est quoque finis . Est itaque quaestio de cognitione, quae non ita certo est finis , sed solum finis ipsius praevia , & invitatrix cognitio, v. g. de cognitione sanitatis , de cognitione reflexa ipsius intuitivae cognitionis Dei, cui inhiamus . Item non est quaestio, an cognitio haec si e praerequisita , de necessaria , ut finis moveat nos ad media ponenda 3 quia certum est esse necessariam , nil enim volitum a uin praecognitum : neque est possibile saltem naturaliter , quod adipi cendi ergo bonum A , quod prorsus ignoras , di sub nulla expressione venit tibi in mentem , ponas haec , aut illa media . Demum non est quaestio, an moveat, ut quo, sive instar applicationis, seu comple menti, quo finis ipse objectivus est in satu prompto , S expedito ex parte sui , ut si voluntas velle, di non si potentior ratio in oppositum , moveatur ex ipso: quia certum est cognitionem finis movere , ut quo in Iloc sensu , sicut applicatio physica ignis comburit , ut quo in hoc sensu . I98. Dico ergo. Cognitio representativa finis non est vere,&simpliciter finis in aetu primo remoto , neque est virtus motiva , ut quod voluntatis in genere causae finalis ad ponendum media , sed est mera
conditio necessaria instar applicationis finis objectivi ad voluntatem,
458쪽
ut ille hane moveat In sui appetitum . Est tamen intrIn secum constitit.
tivum finis , ut in actu primo proximo admovendum volun atem . Explicatur. Proportionata approximatici ignis ad passum , & Idem dico de cσteris causis physi eis respective non est virtus ipsa combustiva ,
ut quod a sed tantum ut quo : aegre namque probabis, habere vim ,
atque Reunditatem adhue partialem producendi ignem B, complexum ex individuis illis duabus praesentiis ignis A , N passi , in quo complaxo stat formaliter approximatici localis a sed est dumtaxat praevia necessaria conditio, ut ignis physice operetur in eo passo, di unum ex eis, quibus agens operatur in pasto; quia vero ignis, ut in actu primo proximo ad operandum , intrinsece includit omnia prae requisita actoperandum I ideo approximatici illa , tametsi vere non sit causa Comburens , coastituit essentialiter causam , ut in actu primo proximo naturali ad comburendum . Hoc est, quod dico de applicatione intentionali finis respectu voluntatis, id est, de cognitione exprimente bonitatem finis, quem intendit voluntas, vel exprimente malitiam finis, quem vitare conatur . Arguo itaque I . e Xemplo virtutum , imo Se vitiarum .. Quod movet ad assensum fidei non est cognitio aut horitatis personae loquentis ,. sed aut horitas ipsa : quod movet, ut quod ad amorem Dei super omnia ,. non est eognitia divinae bonitatis, sed bonitas Ipsa; quod movet , ut quod ad appetendum Deum super omnia , non est cognitio de eo , quod sit noster ultimus finis; sed illum esse nostrum ultimum finem a. a priori. Finis est id , cujus obtinendi gratia e tera fiunt . Ergo omne, quod neque ad aquate , neque inadae in qua te eli illud , cui ux obtinendi gratia , cettera fiunt, neque adaequate ,
neque in adaequale est fini 1, & consequenter non participat rationem a finis , & consequenter non movet, ut quod , in genere cause finalis voluntatem , quamvis moveat in genere applicationis intentionalis , atq; ut quo . At cognitio sanitatis , v. g. neque adaequate, neque in adaequa
te est illud , cuius obtinendi gratia est era fiunt quando scilicet homo solum intendit sanitarem ipsam, & non insuper certitudinem , ac securitatem de exilientia sanitatis, ut jam adverti Ergo cognitio sanitatis in eo casu , neque adaequate , neque in adaequale est finis . Ergo non participat rationem causae finalis . Ergo non movet, ut qu/d volunt
I99. Probo minorem omne , quoi neque ad aquate , 'neque In - aqua te est sanitas Ipla , v. g. expulsio libris, obluctio vulneris &c. neque alae quate , neque in adaequale est id , cui ux obtinendi gratia citer a fiunt ab aegroto illo , quem supponimus non aspirare ad certitudi nem intentῖonilem sanitatis suae , ted ad sanitatem ipsam . At cognitio sanitatis , neque adaequate , neque in adaequale est sanitas ipsa , sicut citerq eognitiones neutro ex hix duobus modix solent esse objectum suum . Ergo ἀ Praterea primarius , & immediatus effectus finis est excitare appetitum sui , ergo quidquid non excitat eum appetitum, non est finis. At copnitio, de qua nunc, non excitat appetitum , seu intentionem sui, quia certe ille, qui operatur propter finem . non appetit hanc Dissiligoo by Cooste
459쪽
hane, quam habet iam cognitionem sinis, sed finem ipsum obiectῖς uinis,
atque ad summum aliam cognitionem circa ipsum , nempe de ipso jam obtento , SI consequenter posteriorem ad ipsum , quam non disputa. mus, sed priorem solam . Ergo. Hinc non nego primo multoties hominem esse anxium , & sollicitum circa finem , licet eum iam adeptus sit, donec sciat se illum adeptum esse . Unle inferri videtur finem intentum non solum fuisse obiectivum ipsum finem ; sed etiam certitudinem , vel probabilem aliquam cognitionem illius . Fateor id multo inties contingere , ut iam notavi: & consequenter fateor aliquam cognitionem finis multoties participare quoque rationem finis; sed non lo, quor de ista cognitione pol eriore ad finem , ut jam obtentum , vel ob tinendum , sed de priore illa , qua apparet bonitas finis , & non appa rei ullatenus eum jam existere , S qua mediante, objectiva Ipsa bonitas sinis allicit, atque instigat voluntatem ad illius cupiditatem , nec non ad ponendum media obtinendi ergo illum . Non nego cognitionem habere ullam prorsus virtutem motivam , sed dumtaxat nego illi virtutem motivam propriam causa Malis , & eam participare stricte rationem
finis , quidquid sit de motionibus in aliis generibus .etoo. Objicies quinque. Primum . Elto cognitionem praevIam ad appetitum finis non movere ad sui consecutione in , ad suique appetitum , N non esse id , cujus obtinendi gratia cetera fiunt ; ali cur virtus motiva intentionis finis , atque electionis mediorum, horumque cauta efficiens moralis danda est fini ipsi objeeti vo, se non cognitioni ei Z Cur
haec est mera conditio , illa autem causa , & non e converso p M-π-dum . Quoties dubitatur quodnam ex duobus moveat voluntatem ad effectum , quem certo constat ex ille re a voluntate , rationabilius fertur
sententia pro illo , quod vere , & simpliciter est praesens, quam pro il- Io , quod non est, quod est merum nihil , imo quod eli et lymaera , &merum lud; brium mentis . At cogntes dictans bonitatem finis vere , &smpliciter est praesens: finis autem ipse plerunque non est tunc , ut con stat ; imo interdum est merum nil , & interdum est pura chymaera , V-g quando homo falso sibi persuadet, esse possibilem finem A , & illum appetit, cum tamen vere sit i in possibilis, ut sub nomine Babylonis vide-Iμἰ. Iq. tur dicere Isaias de Diabolo magno . Similia ero alii Mo . Et Ereehiel E-b. 28. sub nomine Regis, Tyri. Dixisti. Deu1 ego sum egre. ergo virtus motivst excitativaque appetitus in voluntate rationabilius ponenda videtur incognitione finis, quam in fine ipso representato 'per illam cognitionem . Tertium . Quemadmodum existentia physica causae physicae non est mera conditio se tenens ex parte virtutis causae ; sed virtus ipsa operatrix : ita existentia intentionalis causae intentionaliter, ac per viam cognit;onum causantis, non est mera conditio ς sed virtus causativa In tantionaliter . At cognitio finὶs est exii entia intentionalis illius. Ergo. quartum . Omne prudenter assignabile pro ratione appetendi finem , eligendique media in Ordine ad illum , vere movet voluntatem ad utrumque. At cognitio prud ter est sic assignabilis quoniam sensata est haec raticiis Volci pie vivere .manusque continere a malo quia
460쪽
ognosco quam bonum sit, aeternum frui Deo . Ergo . ΣΟΙ. Quintum. Voluntas non modo solet esse libera ad appetendum I sed etiam ad eligendum motiva menti obversantia , concipiendo appetitum, sive intentionem iam ex A , & non ex B , iam ex B, & non X A . Sie cognoscens homo in favorem mysteriorum fide ingens authoritatis humanae pondus , item argumenta , sive potius argumentum
in vincibile credibilitatis r demum ineluctabilem authoritatem Dei, qui illa docuit, est liber ad imperandum assensum illorum propter humo nam illam amboritatem & se eliciet assensum fidei humanae Oel propter fr-tia illa argumensa & eliciet assensum quendam philosophicum moraliter certum , & evidentem vel demum propter authoritatem Dei , cujus testimonium de illis mysteriis applicatur extrinsece homini per argu
menta credibilitatis, tanquam per extrinsecum ministerium araudi, pla. randi , atque rigandi ; intrinsece vero persuasivam apprehensionem coelitus infusam homini ad praesentiam illius extrinse ei ministerii, juxta providentiam ordinariam, & tunc eliciet actum Fidei Theologicae , ac divinς ; atqui quando voluntas appetit finem, obversantur ipsi duci motiva , nempe finis ipse, & cognitio, quam habet finis ἰ ergo sicut pomi est moveri ex illo, & non ex hac : Ita potest ex hae , & non ex illo . Ergo non est universale, quod cognitio sie mera applicatio virtutis motivae . Haec omnia smiliter adduci possunt ad probandum premissas
formales, non autem objectivam earumdem veritatem , esse id , quod movet ad assensum conclusionis . Item ad probandum, non authorita
tem personae, quae jam locuta est, & jam non existit in rebus , sed ipsius cognitionem esse id , quod movet ad assensum . Item , non uti Iitatem , aut delectabilitatem actionis vitiosae, quae aliquando non estrossibilis ; sed illius cognitionem esse id , quod movet ad conatum in
tam . Item non merita , sed meritorum cognitionem movere ad decretum largiendi praemium . Non culpam , sed culpae cognitionem movere ad decretum poenς . Non emptionem , sed cognitionem emptionis movere ad solvendum pretium , & si milia . Unde fiet, quod obiecta formalia virtutum , ac vitiorum hactenus inconcussa , nutare in cipiant.
Σοχ. Igitur ad primum respondeo; quoties de A dubitatur , supposto quod se necessarium ad effectum B , sit ne virtus physice , aut moraliter effectiva illius , an mera conditio , Inspiciendus est specificus ille conceptus , sub quo id dubitatur de illo . Si ex eo eonstet habere virtutem illam, concedenda est; si ex eo non constet, eo quia ille conceptus passim deprehendatur absque illa virtute, haec neganda est: atq; dicendum quod si A , est praerequisitum ad illum effectum , est prae requis tam instar merae conditionis , non vero instar causς , aut virtutis productius illius; v. g. ut lignum comburatur, est necessarius ignis formalis, aut eminentialis: nec non applicatio localis ad lignum . Ignis ex hoc solo suo conceptu satis ostendit capacitatem comburendi, non autem
applicatio : quoniam licet applicatio individuae speciei ignis ad subjectum proxime dispositum , ut comburatur, inferat combustionem et ve-Κkk Iun. Diuitigod by Cooste