장음표시 사용
481쪽
. Probo hanc minorem ἱ quemadmodum necesse est eo needere Tem , quae ex sua est entia est ratio statis, atque impotens ex sua e siea ἀt Ia ut sit irrationalis. Item concedere rem , quae ex sua essentia est irrationalia , atque impotens ue sit rationalis, se similiter de aliis . quin hoc sit contra potentiam , altumque Dominium Dei. Ita con- Cedere oportet creaturas , non sane omnes a sed multas , quae sine essentialiter successivae , quia una possit adhuc divinitus esse ante, aue esse post; sed ex sua essentia habeat, ut, si sit, talis determinata mensura , aut pars temporis sit . bc neque Prior, neque posterior, quia Boe sit contra potentiam Dei, quamvis ver E esset, si fingeretur in creaturis alius speciei, aut generis . Et tales dico durationes , idest motus illos , quibus tempus constat : quia nulla, quae essentialiter distant temporaliter, possunt adhuc divinitus existere simul in eodem tempore : essentiae quippe rerum non sunt variabiles sne contradictione . At duratio hodierna , & duratio crastina sunt essent aliter distantese emporaliter. Probatur. Omnia, quae sunt rationes unicae , ac forma-Ios distandi temporaliter . essentialiter habent distare temporaliter; quoniam si haec quoque latent indifferentes ad distandum , vel nox et standum temporaliter . oporteret recurrere ad aliud ultra rationes formales distandi , ad hoc ut rationes hae formales distarent . Et de illo alio fieret idem argumentum: unde abire deberemus in infinitum reflexarum rationum distandi temporaliter, vel sstendum in aliquo essentialiter distante temporaliteras. Ae durationes, hodierna, & crastina , sive motus, quibus coa stat spatium temporis complectens hos duos dies , sunt rationes forma. Ies distandi temporaliter . Tam cum de re existente hodie , usque ad horam solam octavam v. g. di de incipiente cras ab hora octava v. g, velificetur distare temporaliter per spatium a q. horarum : & ex alia parte res illς sint per se indifferentes , ut distent, vel non distent tem
poraliter , quia poterant existere in eodem tempore , Oportet assignare
aliquid , quo formaliter im nudate tollatur linc indifferentia , 5 quo formal ter immediate distent . Hoc aliquid non potest esse, nisi durationes ipset hodierna ,& crastina . Decretum quippe divinum a non
est ratio formaliter constitutiva rerum in esse talium , sed causa exequ-tiva in suo genere rationum earum formalium , v. g. de metum Producendi rem , non est productio formalis , di immediata , decretum uniendi non est unio formalis immediata , decretum calefaciendi , non est calor formalis immediatus Rc. Ergo durationes, hodierna , SI crastina , sunt esse utialiter distantes temporaliter . Sed hae durationes sunt motus illi, quibus componitur tempus intrinsecum , ut mox dicam a sergo hi motus non solum debent esse uni post alium , & successivi, sed essentialiter successivi . 6. Hinc I. tempus bene apprehenditur pro hoc statu vitae mortalis Instar catenae modo lonsoris, modo brevioris,cujus annuli, vel aliquando existentes & tune ea templis reale vel pure possibiles S: tunc est
rempus imaginarium sunt ex sua essentia uni post alios, ita ut aullus possit Dipitiam by So. le
482쪽
possit adhue dIvinitus anticipari, aut posticipari. Sicut enim in aliis
rebus , ut dixi , sunt unae, quae ex sua essentia habent esse rationales , alis , quae ex sua essentia habent non esse rationales , Ita ut nec divinitur polint illa esse irrationales , aut hq esse rationalex; quia hoc enervet , aut mutilet Omnipotentiam divinam: ita non est contra eam ,
quod unet entitates sint ex sua essentia transeuntes, ita ut ipsae secus aliae neu divinitu possint aliter existere ; qui autem plures adipiscitur annulos catenae hujus , idest qui pluribus fruitur durationibus siesuccessivis, plus vitae habet; minus autem, qui paucioribus . Cumque per multos annos coexistere soleant multae entitates , fit, quod tempus unarum. , non est successivum respectu temporis aliarum, ted unae partes temporis Petri v. g. sunt successi vae at alias partes temporis Petri ejusdem,& etiam ad alias temporis Ioannis, v. g. hodiernum tempus Petri est motus successi vus ad hesternum Ioannis i & quamvis hodiernum Petri non habeat ex sua essentia coexistere absolute hodierno Ioannis , aut vice versa ; habent tamen ex sex esse alia. ambo coexiit e re semel.
7. Hinea. Sicut his mot; bus, quibus eonstat tempus.est essentialis succelso temporalis , eo quod sint rationes formales , de immediate distandi temporaliter : ita praesenti ix, quibu constat locus , est essentiat Issuccessio localis : eo quia sunt rationes formales, & immediatae distandi I Ogaliter, ut infra, dicam'. 3.. Ne arguas tempus esse Chymeram aliquam, eo quia constet conititutiv Is essentialiter oppolitis , S in conjua gibilibus , quia numquam possie adhue divinitus .existere , nisi secundum unicam sui particulam, quae profecto non est tempus, cum nota sit numerus motuum vi Uz enim adverti ia. Prodromo disp. 6. a num I. Cum nota. Omnia lint ejusdem naturae, capacitas existendi , non est definienda per eamdem regulam - Sed inspiciendum . po Ist nec . ne res existere modo suis uaιωra proportiantia. Si hoc modo polsit existere , res est possbilis, quam .is non possit existere modo suae naturae impro- Portionato , qui tamen aliis. rabusi proportionatus sit . - Si autem modo suae naturae Proportionato, non possit existere adhuc divinitus, tunc
est impossibilis. . At chymaera non potest existere, modo suae naturae Pro portionato, quia hic stat in ta I vitate duplicis contradietorii ,. quae simul tax neu divinitus potest dari. Tota autem succelsiva , quamvis nequeant existi e modo, quo . existunt tota permanentia , nempe quoad omnes partes limul; possitat tamen existere modo suae naturae proportionato , quia hic modus uat in eo, quod unae suae partes possint existere ante , & aliae pos .. Et hoc modo possunt existere , passimque existunt. Ut patet in mutatione entis naturalis, , in justificatione peccatoris', in prioritate unius diei ad alium , quae omnIa sunt totai successiva . Ergo quamvis haec nec divinitus possint existere eo modo, quo existunt tota permanentia . possunt tamen simplicitet existere, de sunt simpliciter possibilia . Atqui tempus ex sua natura , Se definitione est totum quoddam successi vum , numerus.scilicet motuum secundum prius, se pollerius .
Ergo'. Quod si dixeris , etiam chyutaram posse existere hoc modo , qu
483쪽
renus videlie et unum contra lictorium existat ante, & alterum post , iam vides istunt non esse modum proportionatu in chymaerae , quia istu a non estj m lias duplicis contradictorii, in qua simultate stat natura chy-m rae. q. Ex eo quod puncta componentia extensionem quantitatis posis sint divinitus compenetrari, non sequitur durationes , instantia ., puncta componentia tempus, posse quoque divinitus compenetrari temporaliter : quoniam illa non sunt rationes formales , & immediatae distandi localiter ; sed res physice dumtaxat connexaeaeum praesentiis separatis illorum punitorum , in quibus solis pretiantus stat ratio immediata , Mformalis distandi localiter. Durationes autem, sive instantia, sive purina temporis , sunt rationes formales , & immediatae distandi temporaliter': aliqus enim debent assignari, & aliae non sunt assigstabiles iuxta diseursum factum supra . Ergo est disparitas inter puncta quantita.
tis ,& puncta temporis. 8. Iam tempus aliud est extrIn secum : at Iud initIn secum. Tempus extrinsecum est illud , quo utimur tamquam regula , ac mensura ad dignoscendum plures,aut pauciores durationes rerum e cumque horolodigiorum motibus soleamus uti ad hoc dignoscendum , v. g. durationem
studii , duratἰonem orationis&c. ideo motus i Hi horologii possunt dici
tempus. Sed sunt tempus partiale, ac particulare . Tempus autem exis
et in secum universale , atque stabile est illud , quod cum sit commune omnibus hominibus , idoneum est, ut per illud taxemus, ac definia must
majores, aut minores. rerum durationes. Cumque tales sint motus Co
Iorum , non quidem omnium, ob irregularitatem, quam habent, sed
primi mobilis, si forte datur: aut si non datur ut probabilius reor in hysica naturali disp. q. cum tales sine motus Coeri,ubi sunt stelis fixae r ideo motus illi, seu revolutiones firmamenti stellati, sunt absolute, ae respectu omnium, tempus extrinsecum . Et quidem unicum , quia non datur nisi unica successiva, & continua revolutio Firmamenti. Et entitates, qliae pluribus revolutionibus firmamenti eo Existunt, dicimus plus durare, & minus durare,quq paucioribus eo existunt. Et Angelus
Moeri. Io ille terribilis qui ιevavit manum Dais ad Cretum , iamvis per visenum in Deuta faetiIoram Ere. quia tempuι non erit amplius cum loquatur in sensu litterati de tempore Ipso , & non de Iibertate ad agendum poenitentiam;& rursus non de tempore intrinseco , stante in durationibus successivis . tum constet nos duraturos in et ternum post resurrectionem : videtur jurasse cessaturas circumvolutiones firmamenti. Et quamvis possemus non uti motibus coelorum ad digno seendum durationes rerum , subsisteret illos esse tempus , quoniam essent numerus motuum secundum prius ac pollerius, quamvis non essent tempus, quoad actualem usum ς quod miarum non est, quia essentia temporis non stat In eo, quod utamur illo, tam quam mensura durationum , sed in eo, quod propter suam stabilitatem, universalitatem , nec non regularitatem in ipsa ir tegularitate, idoneum sit, ut Illo utamur. s. Tempus intrIn secum est numerus duratIonum, sive continuatarum actionum successivarum, quibus res durant, & conseivantur. Uude tempus
484쪽
tempus intrInseeum non est unicum a parte rei, sicut extrIn secum ; leam ultiplex , & tempus intrinsecum meum non est tempus intrinsecum tuum; tot enim dantur tempora intrinseca, quot sunt entitates permanentes , quia unicuique respondet sua series actionum , quibus durae conservaturque a suis causis ; quando figurate loquentes dicimus ; tem pus docuit: tempus te docebit &c. sensus est . 2 ea quie in seriebus priorum auration m hominum evene ruus , aut qua in seriebuι durationam futuia rapam evenient, docuerunt, docebunt is c. Igitur praedictus numerus est tem pus, quia est numerus motuum ; sive actionum successivarum : est intrin
secum , quia terminat intimam eonnexionem rei durantis: unaquaeque enim , ut pote creatura ,intime connectitur in qualibet hypothesi eum aliqua sua actione productiva,& non ita cum motibus firmamenti, nisi ex hypothesi quod talem habeat humorum, de aliarum qualitatum compleiaxionem . Hae durationes habent ex sua essentia coexiitere motibus Coeli in sensu dicto num. 6. Nimirum duratio A, quae coexistit motui A, essen
tialiter coexistit illi, quia ille motus A , cum sit productio praesentiae A. partis A, coeli : Se hac prasentia individua possit durare , si ibi pars illa Coeli quiesceret,ut quiescere poterat, inde fit, quod motus ille individuus est duratio praesentiae illius partis A Coeli et seu est capax constituendi
seri em durationum illius individuae praesentiae. Duratio vero, quae estante, vel post motum A , nunquam poteli illi coexistere . Ex hae divisione nascitur alia . Cum enim tempus constet motibus , durationibus , seu instantibus hq tres voces significant idem de tempus sit extrinsecum aut intrinsecum : hac de causa emationes , sive instantia , sive momeniata , sive particuli temporis , alia sunt extrinseca , nimirum illa, quibus conliat augis c rcumvolutio firmamenti. Alia sunt intrinseca, videt ieet catena illa succellivaru in actionum , quibus constat tota vita hominis v. g. Plerumque tamen sed non semper quando loquimur de instanti B. &e. loquimur de instantibus extrinsecis componentibus tempus extrinsecum, utpote magis notis. Interdum vero frequentes ills loeutiones . Nunc . de pr enti . in hoc instanti . Modo . Et similes significant col- Iectionem omnium individuarum durationum, qus sunt in mundo, quando concipitur, aut profertur illa propositio . v. g. Nunc , de pretenti, in hoc instanti Petrus currit: solet significare cursum Petri eoexistere cunctis durationibus,quq tunc sunt. Neque resere quod sint jam diverisset durationes quando absolvitur propositio, ab eis, cum quibus inc pit, Oti majorem velocitatem transeuntium durationum , quam intellectiis propositionem concipientis . Non refert, quia sunt eadem moraliter, de juxta humanum modum loquendi . xo. Ambo tempora dividuntur in aeuum , aetatem , sive iaculum c quae verba solent lignificare ad libitum centum annos de in annum, mensem , hebdomadam , diem , horam , minutum . Haec autem membra dividentia non differunt nisi secundum magis, & minus. Rursus tem
pus aliud est reale ; aliud imagInarium. Tempus reale non est illud, quod clum taxat est possibile , sed quod insuper exiliit modo suae natur et proportionato a ideli, cuius particuli vere ex parte rerum sibi succedunt, α
485쪽
sunt unae post alias . Tempus imaginarium non est tempus chymerIeum, sed illud, quod potest existere, ast non existit; v. g. plures anni hominis illius , qui nunc moritur , nec non anni anteriores illius infantis , qui nunc nascitur . Utrique sanἡ sunt possibiles , ast neutri sunt, fuerunt , aut erunt adhuc proportionatE ad suam naturam . Utrique ergo fune
tempus imaginarium. Similem explicationem dabo infra similis divisionis loci .
1i. T T Is postis, septem occurrunt quaestiones super tempore, &Ino ii anti, praeiertim intrinseco , id est, super duratione . Prim
est: An auratio distinguatur a re durante . Solvi hane rem in Prodromo disp.7. cap. a. Lotan Otacionem autem temporis extrinseci , ad quam multi confugiunt , arcebis ratione RpE data contra Conno a tores . Se cunda est : an una duroti . , crastina v.g. , possis poni a Deo hodia per rese xam saltem aliam duruιιonem λ l eligi hanc supra ii. 3. , & amplius Lonstabit pars negativa , quando dicam , unam praesentiam non posse alibi poni per reflexam aliam pri sentiam . Probatur modo . Reflexa illa duratio hodierna , utpote existens ante cratii nam , essentialiter haberet existere ante illam ob rationem generalem datam n. q. Ergo essentiat ἱ-tet habetet distare ab illa spi cincative , ac secundum se praci se sumpta. Deinde , utpote duratio illius, essentialiter haberet non distare ab illa specificative , ac secundum se sum pra , quia esse e duratio illius se sumptae . Ergo esset impostibili S . Neque valet effugium solemne , ab iIIa , via existente hodιὰ , ωι ea seste cra1. Nam istud boviὰ , cras vel significant tempus extrinsecum , vel intrinsecum . SI primum , cito quod deficiae omne tempus extrinsecum, vel salte in praescindamus ab illo . Ad quodnam δι dii , V erar confugiemus p SI secundum, cum bouia snt νιnsecum sit duratio A. v Q. σ craι intrinsecum sit duratio B. re duplicatio ilia nilentitatis , ac realitatis addit . supra ipsas durationes specificative , ac secundum se . Redit igitur argumentum prius laetum . Neque tursus valet paritas divinae AEternitatis , quae existens hodie, habet ex iuvia essentia distare temporaliter a duratione crastina Solis, cum cujus pose sibilitate , & essentia intime connectitur : ut existens autem cras habet ex sua essentia non distare temporaliter ab ea duratione . Non, Inquam, valet, tum quia in Deo , & respectu Dei non est heri, hodie , aut cras; sed uni ea simplex duratio, s ve aeternita S , ut explicui n. I., quae simul ex parte sui est praesens omnibus inter se successivis durationibus , eo quasi modo , quo punctum centricum respondet cunctis lineis , licet inter se successivis , di per spatia oppo fit a tendentibus. Atqui duratio ista reflexa, qua ponitur duraturam hodie durationem erastinam , non
potest fungi hac indivis bilitate respondente simul durationibus essen- tulit et successivis, quia ipsa, utpote duratio, etiam debet esse successiva , Dissiligod by Cooste
486쪽
quia debet esse ratIo sor malis, de immediata distandi temporaliter. Eego. Tum quia de istis boste, ty cear, quae appingis AEternitati, dico idem quod nuper . Vel sipnificant tempus extrini ecum , vel intrinsecum Dei. Hoc est falsum , quia Deus non est capax temporis intrinseci, quia non est capax habendi numerum motuum . Si illud , esto quod cesset oinna tempus extrinsecum , quid utilitatis importabunt tune istae reduplicationes λ Denique Asternitas divina non est per se absolute connexa cum in distantia temporali a duratione crastina , sed solum ex hypothesi, quod existat haec , a qua tamen hypothesi praescindit . Duratio vero re
flexa esset per se absolute connexa cum ista duratione crastina , sicut quaevis alia duratio connectitur cum re durante .
I a. Iam ratio est. Nil essentialiter distans ab alIo temporaliter, potest aut per se, aut per aliquid extrinsecum in distare temporaliter ab illo . Sicut nil, quod essentialiter est non rationale, potest aut per se ,
aut per aliud extrinsecum esse rationale . At omnis crastina duratio essentiat Iter habet distare temporaliter ab hodierna, eo quod sint esse nisti aliter successivs , ut dixi, nec non rationes formales, & immediatae distandi temporaliter. Ergo nulla crastina duratio potest in distare tem poraliter ab hodierna . Sed, si duraret hodie per reflexam dulationem ain distaret temporaliter ab hodie , seu a duratione hodierna. Ergo. Quod si dixeris durationem hodiernam , & crastinam habere quIdem ex sua essentia non esse limul peν suam essentiam ; ast non habere ex sua essentia , quod per aliquid extrinsecum non sine simul , tantundem esset ac d Icera : Hanc cartam habere ex sua essentia, quod per suam essentiam non sit animal rationale ; sed non habere ex sua essentia, quod per aliquid extrinsecum non sit animal rationale Non vides implicationem in terminis Ista distinctio valet , quando sermo est de praedicato contingenter ver I ficabili de subjecto . v. g. Homo habet ex sua essentia , quod per suam essentiam non sit albus; sed non habet ex sua essentia , quod per aliquam formam extrinsecam non sit albus. Id est verum . Clterum quando sermo est de prat dicato , cui subjectum effe4tialiter repugnat; neque per suam essentiam , neque per aliud quid. quam potest convenire subjecto , ut dicenam de animali rationali reis spectu hujus cartae . At indistantia temporal Is essentialiter repugnae durationibus essentialiter successuis, sicut animalitas rationalis essentialiter repugnat animali non rationali. Ergo. 13. Tertia quaest Io est . Posito quod duratἰo distῖnguatur . re abso- Iuta durante , quid est th ce , in qua flut ρυμ. , aιque ex parae rerum Respondeo, tametsi Avernitas Verbi , atque Spiritus Sancti non consistat in productionibus eorum , eo quia omnes Divinae Personae sunt aeternum quid per eamdem formalem aeternitatem , sicut immensum luid , & Omnipotens per eamdem immensitatem , & omnipotent am ..t insuper, quia divinae productiones nequeunt esse successivae , ac transeuntes, sicut creatae . Veruntamen durationes creatae consistunt i in main diate , ac formal ἰter In serie, seu catena actionum pro duetivarum ,
quam supra explicui . Una quippe sola productio non est sttiete lo-
487쪽
quendo duratio eumque productio omais creata sit creatla , vel edu et Io r Et creatio sit actio non unita per se subjecto praesupposito , & in hoc solo sensu sit productio rei ex nihilo , id est, nulli praesupposito sub jecto unita , sed soli suo termino; eductio vero sit actio essentialiter unita subjecto alicui praesupposito , & in hoc solo sensu sit productio ex σιiquo , id ei , alicui praesupposito unita : inde fit, quod duratio rei productae per eductionem , non sit in ipsa re , sed tu subjecto illo, ex qua
educi dicitur ; duratio autem rerum , quae creatione producuntur, nomst in praesupposito subjecto, nec ab eo pendeas , sed sit in ipsa re, quRCreatur I v. g. in anima ipsa rationali, non quidem tamquam in subjecto pra supposito , sed tamquam in termino per ipsam producto . Rursus cum ambae productiones sint modus , ut supra dictum . creatio est modus intrinsecus suo termino ; eductio modus huic extrinsecus , eo quia illi non unitur , quamvis illius terminet intimam connexi ciuem I iu-erinsecus vero subiecto eductionis , eo quia illi intime unitur: idcirco duratio eli modus rei durantis , licet aequivoce . Probo igitur respon sionem . Omnis conservatio formalis , immediata , & politiva est continuata productio , quia alii modi conservandi, v. g. defendere rem RContrario , non perdere , aut corrumpere illam &c. non sunt immediata , R formalis positiva conservatio , sed nega ι tua , aut remota , aut vir
eualis , aut in directa , aut similis alia . Sed omais formalis , immedia-ra , N positi, a duratio , posito quod sit distincta a re durante , est formalis immediata , & positiva conservatio illius et quia quid est ex parte rerum , rem durare , nisi rem conservari in suo elle existentiali . Ergo . Et sane posito, durationem distingui a re durante , cedo aliud a Continuata productione , in quo rationabilius ponatur succestiva du
sq. Explicatur. Lucem sparsam a Sole per Emisphqrium durare , atque Conservari per Solem , non stat In eo praecise , quod semel produ Nerit illam , & postea nil aliud pr siet , quam arcere hostem , & sic de
fundere illam , ne pereat. Lux enim non habet contrarium , quia te
nebrae non sunt contrarium , sed contradictorium illius . Stat itaque Iaeo , quod , & novis, di novis actionibus illam producat, L hac non interrupta productionum series eii conservatio ex parte Solis , & du ratio ex parte lucis. Si enim exponas Soli rem , quae prius non erat ex Posita , illico producet lucem in illa: de si aliam , protinus etiam Pro ducet lucem eamdem Indi. iduam in illa . Idem facit in aere. Conti nuc producit, di producit lucem eamdem individuam est enim lux quae litas permanens in ipso , jam majorem, jam minorem , juxta alia prae 1 equisita , non tamen experitur oculus istam novam productionem , sicut experitur in objecto de repente exposito Soli: quia in aere non con tingit mutatio illa perceptibilis per oculum , a non lucido ad lucidum quae contingit in objecto jam exposito , jam non exposito Soli . Similiter flumina non durant, conservantur ve a Mari praui se, quia hoc semel
'miserit illa; sed quia jugi successivo tenore influit, di influit in fossas iubterraneas, di super terraneas . Quod de aqua fluminum, de de aeri
488쪽
luce, idem dIeo de c*teris omnibus creaturis . Hae durant a & conserinvantur a suis causis, & plerumque a solo Deo nempe quando non sit alia proportionata non praeci se, quatenus Deus, v. g. defendat illas hcontrariis , aut quatenus praecise non perdat illas, quia haec est conserinvatio mere negativa; sed quatenus continue sine interruptione prod cit , & eroducit, de producit easdem illas novis actionibus , quarum unae veniunt post alias, Sc omnes hae transeuntes actiones, quando sunt mere possibiles , vocantur tempus, sive instantia imaginaria ; quando autem. vere existunt, vocantur instantia intrinseca realia , tempus intrinsccum , seu particulae temporis hujus , item durationes . Et in hoc sensu intelligitur , Creaturas omnes pendere a Deo, non solum In fieri, seu in suo produci; verum etiam in suo rare, atque conserυari, quoniam conservari, di durare nil eli aliud , quam nova , & nova , hoc est distincta , de distinista productione produci a Deci , cujus infinitam viri tem exhauriri, aut fatigari tot, Ze tot continuis actionibus, ne timeas. Nec enim virtus Solis exhauritur continuis lucis effluviis , nec terra fatigatur novis , di novis , Ec semper novis impulsibus ipsam quatientibus . In hoc etia in sensu dixit Augustinus: Non sane Cνeotoris desissente bonitate , Er maι is Angeἰir subministrare haec vox satist indicat influxum, actionemque positivam non interruptam ) visam , vivacemque potentiam asu.e subministratio, sis eratur , interibunt σc. Is . Neque dicas, imperfectum fore Architectum , qui fabr Icaret domum collapsura in , ubi primum Architectus non firmaret illam propria manu , ita ut ille deberet continue tenere manu domum , ne rue rei. Et consequenter Deum non fore bonum Architectum , si condat hanc , v.g. mundanam fabricam , & continuis , & continuis, & sibi succedentibus actionibus illam producat, alioquia tota redigeretur ita nihilum . Etenim in Artifige creato ista esset miseria, tum propter assiduum laborem sustentandi domum instar fulcri et renovaretur quippe in illo fabula Promethei affixi rupi; tum propter ignorantiam , vel malitiam in omissione fundamentorum , & aliorum fulcrorum , quae ex nE- tura rei sufficiunt, ac requiruntur , ut domus stet . Csterum cum Deus nec minimum fatigetur continua manu tentione singularum craturarum
sicut nec virtus nostra fatigatur . aut atteritur continua diffusione quaquaversum specierum visioni in servientium qui1 appendet ινibus dixit L m Iem terra nempe, ni si solus Deus: neque haec manu tentio sit illi molesta , nam ista tuo Dominus in operibus suis, ut dic t David in Psalmo composito super operibus Dei . Et filiu suus loquens nomine Sapientiae aeternae fabricantis hanc totam mundanam machinam : Cum eo eram euncta componem , in deIectabar per singulos dies ludenι σe. Rursus cum indigentia , quam singulae Creaturae habent illius iugis influxus divini positivi, non nascatur ex ignorantia, aut malitia, sed ex intimis ipsis visi eribus . aeque essentia lingularum Creaturarum , quae ex suamet essentia pendent a Deo in fieri, & in conservari : ideo est disparitas inter Deum , & Artificam istum creatum , qui deberet manu semper tene
re fabricam, ne rueret. Nec exemplum deficit in rebus ipsis humanis. Tit
489쪽
Titulus Maiestatis , qui Reges commendat, probro esset, IrrisionI, aededecori homini privato , nempe quia dedecori vertitur excessiva elevatio supra propriam conditionem, de statum. Arte factum essentiali inter pendere, quoad suam durationem a non interrupto influxu positivo artificis , superat longe hujus conditionem , non autem excellentiam causae primae. Ergo licet deprimat illum, extollit hanc. Ex huc usque dictis infertur . I. scholas nostras jure praeventas esse , ne admittant il- Iam propositionem . ia fodi, veι occidentia in aliquo stibi ecto semel producta , non amplius indigent actιε ne positiυa cuiusquam causa ipsam conservan-ιDU.d iandiu durare aebenta ἀοnec possciva actione causa externa destruantur.
a. in singulis instantibus , sive extrinsecis, sue intrinsecis anni hilari
omnino innumeras Creaturas, nimirum innumeras actiones creativas Angelorum, animarum rationalium, & materiarum primarum . Nam
omne quod desinit, & non in subjectum suum praesuppositum , & consequenter in nullum , & consequenter in nihil, an nihil atur. Sed in singulis instantibus nostris desinunt earum rerum unae productiones, lac cedentibus aliis, eo quod uir que sint, . animae v. g. durationes, seu particulae , seu motus, quibus costae tempus intrinsecum animae ; & hq productiones , quippe quae sunt creationes , non desinunt in aliquot iuum prs suppositum subjectum , quia nullum habent: Ergo an nihil an-tur , sicut etiam de facto anni hi latur in Eucharistia materia pauis , &vini iuxta aliquorum sententiam , quam nulla censura dignam censet P. Sua rex. P. Suarer, quamvis communiter censeatur oppositum post S. Tho
disp. o. de mam. Eacramen. I 6. Quaestio quarta est . An creatura possis ex flere absoluta ab omnis 2.7. re spe Facilis est ex dictis responsio . Potest res existere absque tempore extrinseco . omne namque potens existere , absque mensura
hominibus perceptibili suarum durationum , potest existere absque tempore extrinseco , quia in ea mensura praesertim stabili , atque universali , quales sunt circumvolutiones Firmamenti , stat tempus ex-.trinsecum . At licet aliquae creaturae nequeant existere sine praedicta mensura , v. g. iudicia fidei supernatu talis de illius existentia , pleraeque tamen possunt existere sine illa ; quod enim absurdum in vincibile
omnipotentiae divinae sequeretur ex eo , quod omnes homines , An geli, ru res similes existerent, quin Firmamentum circumvolueretur, Mquin essent horologia , aliaeve mensurae, quibus deprehenderemus multitudinem , aut parvitatem transeuntium durationum Potest an super existere absque tempore intrinseco; quia omne existens absque numero motuum intrinsecorum , hoc est, absque numero durationum potest existere , absque tempore intrinseco, quia una hirundo non facit vet, & inulto minus una duratio facit numerum durationum . At multae creaturae possunt existere , absque illo numero motuum a quia
possunt existere per unicum instans , ita ut immediate postea desinane esse . Ergo possunt existere , absque tempore strictissime sumpto . Absolute tamen , Se simpliciter, nulla creatura potest existere aliquandiu,
absoluta penitus ab omni tempore inlunisco, id est, siue ullo tempore
490쪽
ctionibus potest existere absolutum ab omni penitus tempore intrinseco ; quia in serie harum pro duetionum continuatarum stat tempus intrinsecum , ut paulo ante dicebam . Sed omnis creatura est impotens exit ere aliquandiu , absque aliquibus suis productionibus , siquidem omnis illa est ens ab alio . Ergo nulla creatura pote it aliquandiu existere absoluta ab omni tempore intrinseco; quod si finxeris actionem ruandam productri am creatam , quae cum omnino simplex sit, responeat multis suce essivis durationibus nostris: de dicas rem se productam existere posse per multu in tempus nosti um absolutum ab omni tempore intrinseco suo . Respondeo . Uel ista simplex , & uni ea produetio respon deret ex sua essent Ia omnibus initantibus nothris possibilibus . Vel aliquibus tantum . Si primum, ista esset aeternitas divina, haberetque per suam essentiam semper ab aeterno, & in aeternum existere 7 quod repugnat creaturae . Si secundum, illa productio foret aequivalenter numerus motuum secundum prius , & pollerius, quatenus aequivaleret m tibus finitis successuis . Ergo foret aequivalenter tempus . Ergo crea tura , quae productione ista produceretur , non esset absoluta ab omni penitus tempore intrinseco
sentiale omni enunciationi significare tempus ex essentiatis omni enuneiationi . Respondeo . Non est es-trIn secum ἰ quod enim absurdum sequeretur ex eo , quod cessiste motu coelorum, deficiente que omni alia mensura durationum creatarum amens Humana , vel Angelica conciperet aliquod Iudicium verum, V-g.
Adamum aliquando fuisse vivum Rursus neque est essentiale significare aliquod tempus intrinsecum ipsius enunciation Is , sive propositi nis; quoniam licet propositio nequeat esse de praeterito , aut de futuros quin saltem indirecte significet aliquod praesens tempus , potest tamen esse de re , quae praeterita est, atque de re , quae est futura , quin significet signate , ae reflexὰ proprIam praesentem durationem e v. g. Adamnν exsit ante bane ἰndividuam eOIIectionem motuum mamenti . Adamur fui ame primam conceptionem hujuν infantis recenι nati . Imo neque omnis
propositio de praesent, habet essentialiter reflectere signate . supra pro priam suam praesentem durationem . Quia , ut sit de praesenti sussicit, quod e nunci et suum Obsectum pro duratione praesente . At potest enunciare pro durat ne praesente aliena, Sc non pro propria, siquidem non omnis praesens duratio , est duratio proprIa ipsus propositionis . Ergo.
Demum non est de essentia omnis e nunclationis significare tempus rea
te formale , idest, tempus physice existens successive a quia lare E es
Possibilis duratio, de qua nuper, quae cum sit entitati τὰ indivis bilis.