장음표시 사용
51쪽
gans Scripturas Sacras, & negans insuper se habere liberum arbitrIum ,& animam immortalem distinctam a corpore , Se inquiens omnes operat Iones humanas provenire a materia at homorum , secundum modum
rationemque essendi, id est, combinationem notabiliter diversam ab ea , est in brutis , Si, inquam, occurrcret vobis, deberetis silere , quandoquidem rationibus omnibus erutis ex sola philosophia naturali poterat i lle satisfacere vestra eadem floctrina , vestrisque exemplis; negando scit cet animam distinctam ab athom is humanis , & consequenter liberum arbitrium , & consequenter opera quae digna essent
pranato , aut supplicio in altera vita , & consequenter alteram vita in , Isaa. 22. & consequenter , dicere posset, attenta sola ratione naturali: comeda muι, ur bibamus; eras enim moriemur . Quae Isaiae verba cum pro tui is et
Paulus, sapienter subjunxit. Nolite seduci , & Poetae Graeci protulit
I. ad Co- testimoniusti , Corrumpunt merer bonos colloquia mala . Et manet . Eυuἰ-rint. II. late iusti, in nolite peccare. Ignorantiam enim mei quidam habent. Ad
reverentiam vobis Ioga r. Ubi tonitru illo , Evigilate , monere videtur S.August. Apollo ius periculum non leve . Prosecto Auguli inus praescindenda tract. 26. etiam a principiis fidei supponit notam unicuique sua in animam , ain Ioan. corpore distinctam .m pondet omnis qui vivit; qui autem hoc non potest respondere, nescio si vivis. Quid respondet omnis qui vivit λ corpus utique meum vivit de spiritu meo . Dicendum ergo videtur quod si ex principiis solis naturalibus constat, hominem constare corpore , & anima , hoe est forma substantiali distincta a materia : bruta , Ac reliqua entia naturalia non sunt excipienda a simili proportionata constitutione 3 et
Aut hominem nil aliud esse quam eongeriem ex athomis specialiter combinatis , attentis solis principiis naturalibus; si bruta , & reliqua entia naturalia sunt similis congeries. Neque juvat solutio Magistriandue p. I. Andue ajentis cogitationes, ratiocinationes , & discursus non posse esse pus tract. a materia. Quoniam, sicut ipse dicit de aliis compositis, ita dice ea. cy. II. pervicax negator animae rationalis , operationes illas non posse esse a materia praecisa , ac secundum se ἔ posse tamen esse a materia μι tali modo : sub tali ratione essendi: sub tali aetu , de determinatione : quae omnia nil aliud significant, quam talem determinatam combinationem particularem materiae, quae combinatio non est forma substantialis distincta a materias 36. Secunda rat Io contra est. Compositionem entium naturalium posse esse ex solis athom is dictis sine ulla contradictione: de non prohati evidenter a Peripateticis oppositum. Sed hanc rationem non esse cons ruam jam dixi supra num. s. 8c a 3. Tertia: hac specie compositionis, facilius, brevius , & clarius explicari phaenomena, seu ex perientias omnes naturales. Id nego , tum quia cum istud systema trahat secum rem istam scilicet atho morum congeriem ex se indifferentem ad sormandum multiplicia entia naturalia: & rem alteram nimirum istam combinationem, aut motum, quae profecto non sunt v
cabula sine re diversificantem entia naturalia : inde est quod systema istud trahit secum in genere, & quoad substantiam compositionem ex
52쪽
At homos non esse principia oec. 3 3
illo , quod Peripatetici vocant materiam primam , & ex illo quod vocant formam, ut notavi num. 27. Et tota differentia stat in eo, quod in systemate isto expungantur omnes formae substantiales distincta ab istIs athom Is, R in locum earum lassiciantur tot aliae forma accidentales , figurae , motus , combinationis, coordinationis &c. Hinc autem
quae specialis claritas , facilitas, utilitasve, ut ibidem dicebam n. 23. tum quia videtur evenire hujus compositionis Magistris, quod saepe alias contingit pavidis ad umbram quamlibeti hostium et nempe incidere in manus verorum aliorum hostium , qu Ia antra Ca bdis adit, quἰ vult eoaaere Scyllam. Et enim deglutire videntur I. entia naturalia
substantialia , & absoluta intrinsece , atque essentIaliter componi ex accidentibus modalibus , quales sunt motus x combinatio , eoordinatioc vide quae circa connotata , & constitutiva dixi supra num. p. de 26. a. Angelos , homines , omnesque causas secundas, nil aliud agere , aut posse agere respective, quam latrunculorum ludum et videlicet diversim E combinare, ac disponere easdem penitus athomos Iino neque hoe faciunt; alias simpliciter de novo facerent aliquam entitatem modalem nimirum istam combinationem , de qua re lege num. 32. & in factura istarum combinationum , quae factura est quid physicum, & non
purum spectrum enervarentur omnia argumenta contraria ob quam ,
combinationum diversitatem , jam fit equus , jam pepo , iam apparet aquila, jam testudo , jam fulget aurum, jam rudit asinus sicut ludens latrunculii , iam vincit, jam vincitur , iam nec vincIt, nec vincItur , ob solam varIetatem combinandi figuras illas γ ita ut Sol, carbo , canis, selis, stellae, ac cimices, cuncta denique entia naturalia sint prorsus
idem entitative, ac quoad subllantiam, nimirum at homorum congeries,& solum differant accidentali figura , motu a coordinatione , pluralitate , aut paucitate earumdems aut diversarum athomorum. 3. Angelos,& homines non exerceri de novo, quoad entitatem actibus, intellectus, aut voluntatIs ; alias producerent illos ex nihilo iuxta solemnem illationem contrariorum , & consequenter crearent. q. non suppetere in tota natura ullam rationem congruam ad probandum homines frui anima distincta a corpore, & consequenter, nec libero arbitrio, ut paulo ante dIcebam . S. Motus omnes , sagacitatem a gemitus , alacritatem , & similes operationes quas passim experimur in brutis , non
procedere ab ullo principio substantiali vivificante Illa membra , &belluas omnes esse mera authomata omni sensu , Er cognitione carensia , quae
Iropositio non permittitur ingredi in scholas nostras. Sed actiones ictas esse non vitales; sed oriundas ex novis configurationibus , &combinationibus illarum earumdem atho morum . Et nil aliud a parte rei, quin unquam explicuerint hi Magistri , quaenam sint illae aliae prodigiosae combinationes extrinsecae , quae inducunt has alias combinationes quando cantat Philomela , v. g. , & rudit ille alius: quando una animalia sagacitate mira capiunt alia : quando volucres n ultae dexteritate tanta nidificant &c. quae opera semper , & ubi libet provenientia ab his animalibus, licet non probent illa fungi discursu ; at
53쪽
dἰgito ostendunt vivacem imaginationem at quatenus similem et, quam nos habemus inter dormiendum . Igitur haec, de alia parum credibilia, quae conglobabo infra , Se longe disti ciliora , quam formarum subitantialium et: stentia , quae secum trahit systema at homorum , admittuntur ab his D D.quae ratis rationabiliter astanduae illo non explicari Deilἰών, de clarius phaenomena naturae , sed tale esse , ut declinandi ergo a levi hus aliquibus umbris contra formas substantiales distinctas a materia prima , ad plures , & solidiores difficultates inducat, reddatque verum priscum illud . Incidit in Scyllam cupiens vitare carγbdiis et seu .
latra Carrbdis adit , qui vult eoadere ScrIIam . 37. Quarta ratio contraria est . Peripateticos non satis prospicere veritati antiquissimae illius locutionis . Formae materiales educuntur ex potentia , exsinuque materia . Item fore , ut illae producantur ex nihil , Se consequenter creentur si producantur de novo vere , ac simpliciter ,
quoad entitatem . Sed praeterquamquod hac duo non esse vera satis ostenditur, tum in actibus intellectus, Be voluntatis saltem primis , Sc in speciebus spiritualibus: tum in ipsis coordinationibus , combinationi. bus, ac configurationibus , quae per hos Doctores suifieiuntur in locum formarum subitantialium , quandoquidem istae moda,itates , quae uti que non sunt voces inanes, ac sine re, simpliciter de novo fiunt, quoad suam qualemcumque entitatem , quin propterea creentur, aut de lina ut educi ex potentia suorum subjectorum . Praeter hoc, inquam , jam solvi nodum istum num. II. de I 8. sola explicatione philosophi ea , & scho Iastica istarum phraseon , quidquid sit de venustate metaphorae latinae . Quinta ratio eruitur ab his Magistris ex aliquibus experientiis ostendentibus , aut non esse formam substantialem , ubi esse videbatur, aut latere illam, quae de novo apparet: de consequenter ostendentibus agentia naturalia nil aliud egilla , quam foras trahere , quod intus latebat. Experientiae autem solent esse I. Calybe percutiente silicem a , emicant scintillae , quaenam est causa creata physice producens de novo , & quoad entitatem illam formam ignis Noa motus, non colli ἀsio , non calor, quia haec omnia sunt accidentia , Se accidans no a est virtus productiva substantiae, ut nos dicimus . Non calybs, aut lapis , quia haec duo non continent formaliter formam ignis, cum di ilinguantur specie ab illa et nec em Inenter, quia non constat esse entitative perfectiora igne. Ergo dicendum quod ignis ille actu formaliter erat in silice , Se quod perculsone evolvuntur iparticulae componentes silicem , mutatur combinatio illarum , Se educuntur particulae ignis, quae intus latebant. Idem quando duo pati fortiter perfricantur invicem . 3S. Experientia a, quando aqua alae igitur calci, haec ebullie , Semagnum in illa aettum experiri solemus. Quenam est causa productiva illius caloris p Non quidem aqua . Non calx ipla . Ergo dicendum , quod ille calor non generatur de novo, sed quod intus erat in calce
illa, & quod aspersione aquae disjicitur coordinatio prior particularum calcis, & incipit alia , qua foras erumpit calor , qui intus latebat tacitus, ergo dicendum idem de aliis generatio uibus, nimirum non generari
54쪽
At homos non esse principia inc. 33
rari de novo formas substantiales ; sed fieri aliam combinatIonem par ticularum componentium illa corpora: & apparere quod prius latebat. Experientia 3. est ex alam bico . Hujus namque activitate extrahuntur spiritus, sales, olea , vapores resolvendi protinus in aquas ex herbis avariisque aliis mixtis a lambico superpositis . At nulla congrua assignatur causas quae producat de novo , quoad entitatem formas illas substantiales , ut satis probabile est: quandoquidem ignis , qui tunc est
unica causa operans , non habet virtutem producendi aquam illam , di et herogeneos eos effectus . Ergo dicendum omnes illas actu formaliter praecessisse in mixtis illis; ea tamen combinatione , ac mixtion
cum aliis , aut non apparerent, neque exercere possent suas vires : uringente autem adtivitate ignis , 8c dissoluta illa combinatione apparent , quae prius celabantur . Ergo idem dicendum in omnibus aliis generationibus , quae apparent novae . Scilicet non esse novas, quoad entita tem ullius substantiae , quae producatur de novo, sed duntaxat quoad dissolutionem unius, & sormationem alius combinationis illarum ea inrumdem atho morum , sive particularum , quas Deus ab initio produxit. 6. experientiam afferunt machinae artificialis. Vide quanta regularitate solent moveri rotae horologii modo una sola , modo omnes, modo tarde , modo velociter , modo sonat , modo silet, modo sonat toties , di non pluries , modo pluries , & non solum toties : quin ibi sit aliqua substantialis forma dili incta a combinatione rotarum , ponderum, &caeterorum , quae artificium illud componunt . Cur ergo non potesteontingere in totis naturalibus , sive viventibus, quales sunt canes ,
Iisces , volucres , sive non viventibus, idem , quod in artificialibus :li mirum in illis non esse ullam focmam substantialem distinctam a combinatione tali, & tali, & tali alia, particularum , quibus constantilla corpora , ita ut ex vi unius combinationis unae athomi forment illud, quod vocatur canis, & quoties durant in ea combinatione eliciant operationes caninas et ex vi alius combination Is at homi eaedem , vel aliae similes forment illud, quod vocatur arbor, & quoties durant in ea combinatione habeant operationes arboris &c. Deus autem fuerit quasi Mapister, & Doctor horum viventium horologiorum , ac It a combinaverit ab initio unas portiones athomorum, ut semper sint arbores : alias , ut semper sint canes e alias ut semper sint aqua &c. 39. Pulchra sunt ista pro poemate fabricando. Item pro elegante discutis Retholico . Non est dubium. At non videntur habere totam eam sol Iditatem , quam desiderant Philosophi, parum , vel nil curantes venustatem . Primo . Quia ingens fraus videtur committi ab his Doctoribus . Agglomerant enim dissicultates omnes, atque ea perient Iasnaturae, quarum ratio humanum captum superat in quacumque sententia , ut constat ex reflexa experientia , di ex concione Dei habita
ad Iobum , & amicos a cap. 38. N quarum explicatio aequali premi e
obscuritate , si non maiore, incedentes per Illam viam innumerarum combinationum , neque nomine saltem notarum, innumerabilium
at homorum aeque ignotarum ζ atque Aristotelica explicatio premit in-
55쪽
eedentes per v Iam materiae, ac forinae . Et nihilom Inus eo acervantes multitudinem hanc experientiarum , ut facit Basson in suo libro contra Aristotelem , sormant numerosissimam phalangem , quasi determinate contra Aristotele,cum Nipsi non aliter respondeant eidem nisi cantilena solita fle, σμ.Taliser, ty taliteν combinatae athomi. Adolescentes autem videntes tot cuneos experientiarum aegre solubilium , credunt actum esse de Aristotele , nescientes illas dissicultates aeque opprimere cunctas opiniones :& duntaxat evincere , quam modicus sit humanus Intellectus. Fraus est, sed nota, quia antiqua, imputare Adversarionaevum , quem a te abstergere nequis . Secundo. Quia illa probant ad
summum non poste probari metaphysica evidentia par ullum coci tradictorIorum ex isto systemate maxime si non extendatur ad viven. tia sensibilia super quo rationabiliter forsan queruntur Doctores c nintrarii , contra Peripateticos aliquos, qui servore disputationis correptῆinnuunt, tanta evidentia metaphysica esse salsum systema istud, quanta est falsum, rem simuι es, eν non esse. At ex hoc nullum argumen tum solidum sumi potest ad rem de facto, ut supra dixi num. s. & 24. Tertio. Paritates, &exempla sunt bona ad explicandum res dissiciles, quae iam aliunde factae sint probabiles . At ex tribus, aut quatuor paritatibus , idest ex casibus particularibus , in quibus , aut non catur forma subitantialis specialis , aut non producitur de novo, quoad entit
tem , deducere canonem universalem pro omnibus prorsus entibus naturalibus , & quaerere disparitatem si negetur illatio : non videtur congruum . Nam limi liter poterat quis non tam philosophari, quam ludere . inatuor, imo plura animalia nempe humana omnia ) sunt ex se
ab intrinseco apta ad habendam concionem . Ergo omnia, nempe Camnes etiam, & vulpes. Cedo disparitatem. Item aliqua corpora , nempe syderea sunt ex se idonea effundendo lucem . Ergo omnia , nem P carbones, de atramentum . Cedo disparitatem. Item multa corpor sin serviunt nutritioni, Sc palato. Ergo omnia , nempe saxum , & se
rum. Cedo disparitatem. inemadmodum ergo In his, & similibus ineptis, non est alia disparitas later illos casus particulares , & caeteros
omnes, nisi dispar natura rerum per experIentias nota nobis . Ita in
exemplIs istis non utique spernendis, non est alia disparitas ad reliqua entia naturalia , quam dispar natura unorum , & aliorum, quam disparitatem assequimur partim per experientias istas , quae objiciuntur , Partin per rationes, di absurda , iam producta . Egregie prosecto repulit Augustinus , licet rem gravioris momenti tractans, illos qui ex
uno , vel altero casu pari Iculari formant regulas universales . Ist '. s7. Deus Ooliais , a jebat , ratam iumentum mutum rationabiliter est locutuin o . au Darda - se ideὸ fiant admoniti homineι in deliberaiionibus suis etiam asinina ex -
Ao. Igitur respondens in genere istis , & similibus experientἰIs particularibus permitto illas, & nego consequentiam universalem , quam affectant hi Magistri . Disparitas est, quia ex particularium illarum veritate experientiarum non sequuntur decem absurda , quae protuli a
56쪽
Albomos non esse principia inc. 3 7
num. 27. ex universali compositione omnium entium naturalium ex solis athom is sic , vel se combinatis . videlicet I. quod tandem isti Authores fatentur compositionem in ente naturali ex materia , Ze λrma In genere et de tota diversitas stat in eo , quod Peripatetici censent hane formam eta substantialem distinctamque ab athom is , seu particu Iis materiae. Cartesus vero , se classendus esse accidentalem utpote ccinsistentem in motu , figura , vel combinatione at homorum . Saguens autem cum Maignano esse substantiam indistinctam respective ab ath mis . Hic autem videtur levis fructus, & non respondens tanto labor Idi se edendi a communi iudicio Philolaphorum , qui per tot saecula θω uerunt . a. quod ultra quatuor elementa communi mortalium judicio admissa, multiplicantur per hos duos Magistros saltem 3 o. alia quae etiam vocant ipsi elementa sine nomine , sine explicatione specifica
quidditatis tot novorum elementorum . 3. quod eandem multitudinem,& consequenter confusionem , quam Peripatet lais exprobrant ob tot formas substantiales, quas hi defendunt, in trudunt ipsi in tot novis elementis,i n tot f ,σμ : in tot taιiser, non rasilee combinatis athomis, In tot combinationibus at homorum vide num. 23. & 3q. quot necessarias putant ad multiplicatem entium naturalium , quae experimur. q. quod cum caro canina , se lina , equina , lupina crescat , & augetur Iane , carne , herbis , quibus illae bestiae , Se nos etiam vescimur : si iliaud incrementum non aliter contingat , quam excitando , & movendo particulas caninas , Ze fel inas, quae actu larmaliter latent in eis aliment Is , sequetur nos ali pane , carne , herbis resertIs magna quantita te particularum caninarum , fel inarum , vulpinarum &e. s. quod aquila . & testudo , vinum ,&aqua , aurum , stannum, Sol, & Titio , omnia demum mixta non plus differant invicem, quam harum earun3dem rerum picturae , ae effigies, Nimirum accidentaliter dumtaxat ob diversas combinationes eorumdem colorum, aut motuum, aut partium. 6. quod cum ens naturale humanum non constet solis athomis istis a sectforma substantiali , etiam ab illis distincta: de non proferatur positivaeficax ratio pro exceptione aliorum,dicendum est idem de aliis. I. uod ad missa ista Philosophia universali, non restat ratio ulla naturalis alprobandum hominem gaudere anima rationali distincta a materia, de consequenter gaudere si bero arbitrio , Se anima immortali. Quae cuminque enim dicunt hi Doctores, negandi ergo, alias Hrmas perIpateticas , prorsus impune dicere potest quisquis neget animam rationalem stando solis principiis naturalibus. g. quod agentia naturalIa nunquam cereat aliquid aliud , quam ludere at homis , sic , & sic combinando tu Ias , sicut pueri ludunt lapillis , 8c viri latrunculis sic , de sic combinax do illos . Et istud fle, in sic: ista combinatio, quae paulo ante non eratnmodo autem est verὰ , ac simpliciter, a quo fit λ Quod positivum essicax profertur argumentum, ut non fiat ab illa causa creata , a qua
fieri testantur oeuli , si aut profertur in aliis casibus in quibus oculi vere fallantur et Si autem istae combinationes fiunt a causa creata , cum illae non sint purum nil, retorquentur in eis rationes contrariae. 9. quod pler
57쪽
raque argumenta Istorum Doctorum instantur in actibus Intellectus , &voluntatis , quos de novo quot in Ie eliciunt, quoad entitatem absolutam , vel modalem Angeli, & homines. Io. quod entia naturalia substantialia componentur intime essentialiter , ac non pure de cann lato, per accidentia quadam, nimirum peris os motus, combinationes, S configurationes. Demum quod expungendus esset conceptus viventis huc usque admissus , nempe movere se ab inιrinfeeo, seu iurari
in se, V perse . Vel dicendum animalia terresti ia, volatilia, aquatica, quorum unaquaeque species, & unumquodque individuum , tam mulistas, di dispares habet operationes suae vitae decursu, non esse viventia nullatenus cognoscitiva, scut non est horologium . Sed machinas
quasdam,ut multi ex his Magistris docent eum illo Medico Pereyra Galleio , inanimes, ita ut, quando canis currit alacer ad sibilum heri , quando ipsi cauda blanditur; quando videns elevari virgam se sternit, quando videns puerum inclinari ad saxum , fugit, quando videns panem laetatur &c. ista inquam omnia , & altiora alia, Quae fiunt a Vulpe, a SImia, ab Elephante, fient ab illis corporibus sine ulla prorsus cognitione , appetitu , timore , gaudio, & non aliter quam motus rotarum
fit a pondere horologii . Quod grande lucrum provenit Philosophiae , aut Theologiae , aut Reipublicae civili ex isto afferto . Quod ponderosum argumentum erutum ex metaphysica , ex physica , ex Prudentia ,
ex alii lue dignis Principiis , producitis ad istud probandum p Certe ,
quod non sequantur evidenter duo contradictoria: quod sit metaphysice possibile , nihil probat, quia ut iam dixi, multum probat . Haec igitur absurda , quorum absurditas , & illatio licet non sint , tam metaphysice evidenter , sicut, quodιiber est , aut xon est , sunt tamen satis prudentiales quod sufficere debet ingenuo, & probo Philosopho ad formandum judicium rationale Haec, inquam, legitime inferri videntur ex universali compositione solarum at homorum, sed non inferuntur ex istis tribus, aut quatuor experientiis particularibus . Ergo ratio , quae impugnat ill m universalitatem , non impugnat hanc singularitatem . Ergo est disparitas inter utramque . r. Sed ex superabundantia evolvamus singulas istas experientias .
Ex speciali duritie , ac puritate Calybis, ex speciali etiam duritie siccitate, & acuminatione sticis provenit , quod si illo tantilla vi percutiatur hic , in subtilissimum pulverem redigantur hujus portiunculae aliquae sulphureae 'tor solet indicare sulphur sparsum per silicem specia liter Hae portiunculae caloliunt perfricatione , seu percussione illa repentina . Hie calor non iudiceret in alio subjecto pro sorma ignis ; ast in subtilissimo illo sicco , di sulphureo pulvere lassicit. Tunc se . Peripatetici pars indicant accidentia esse virtutem physice productivam substantiae . Ecce iuxta hos causam illius scintillae , nempe calorem in subiectulo illo disposito. Pars existimant accidentia, quippes quae
nec sor maliter, nec eminenter continent physce perlaetionem substantiae , non esse virtutem productivam hujus neque nomine proprio ,
neque nomine alieno a quia hae nominationes valent quidem pro rebus Digiti reo by Coos
58쪽
Albomos non esse principia Erc. 3 9
civilibus , & politicis ; non pro physicis . Quocirca hi aiunt Deum , utpote aut horem naturalem producere illas particulas sermae ignis indulgendo naturali connexioni illius caloris in illo subjecto disposito . Quod nam hine absurdum Nonne solus Deus ultimo efficaciter destruIt quemcumque essectum naturalem , qui destruitur a si quidem polhquam causae naturales fecerunt omne quod possunt in ordine ad destruendam rem , adhuc potest Deus illam conservare , & tunc demum corrumpitur, quando Deus cessat ab illius conservatione indulgendi ergo causis contrariis conservationi ei Nonne Deus concurrit immediate eum
omni causa seeunda ad hujus effecta quid mirum quod interdum ipse
solus producat illa, nempe quando ex una parte datur naturalis connexio cum illis , de ex alia non adest causa creata proportionata . Quae principia metaphysica, aut physica, aue moralia collabentur λ41. Non est profecto Philosophi recutrere ad Deum solum indi scriminatim pro quovis effectu naturali. Est tamen Philosophi Christiani recurrere ad solum Deum , qua nido concurrunt haec tria. Videis licet novus aliquis effectus . Connexio naturalis cum illo. Et absentia causae secundae proportionatae . At facilius esse , a junt , recurrere ad
particulas ignis sparsas per silicem , & evocatas per Calybem. Non video ista in majorem facilitatem reclamantibus rationibus supra datis . Sed esto . Num propterea quando ignis comburit lignum, nil aliud facit, quam evocare particulas, de at homos ignis sparsas prius in ligno
Num quando tot myriades herbarum , N arborum convertunt terram ,& aquam in propriam substantiam , nil aliud faciunt quam avocare frumentum v. g. hordeum s uvas , ficum s pyrum , cerasum &c. sparsa per illam massam ex terra , & aqua Z Num quando canis , equus, & bos,& asinus convertunt alimentum in propriam substantiam , nil aliud faciunt quam extrahere carnes caninas, equinas , bovinas, asininas actu
physice formaliter in minimis particulis sparsas per alimenta illa , quibus nos etiam vesci solemus p Casus particulares impares esse sun dando regulas philosophicas uni versales, sepe ciliendi . 43. Ad secundam experientiam de aqua aspersa calci, respondea causam illius majoris aestus posse esse particulas ipsas caloris sparsas per totam illam glebam , comparatasque , vel in visceribus terrae , ex qua abscissa est calx , vel in fornace cujus diutumo igne fuit cocta et quae particulae excitatae adventu holiis exardescunt per antiperistasim , sicut ipse ignis sornacis oti eandem rationem exardescit, quando aspergitur aqua. Et sicut animalia rationalia , de irrationalia naturaliter contrahuntur, & uniunt magis suos spiritus resistendi ergo illi inimico per quem invaduntur . Potest item maior ille aestus provenire ab laterna commotione particularum calcis , quae ob specialem rationem amicitiae, vel inimicitiae , quam habent cum aqua experientia quippe docet calcem multo magis idoneam esse quam gypsum ad fabricas expositas
aquae excitantur a commoventur, perfricationeque unarum cum aliis
excitant illum eatorem . Abundat enim calx, spiritibus salis, aut vitriolis , aut utriusque quoniam facili negotio corrodita de absumit car
59쪽
nes cadavericas , R vivas. Spiritus illi excitati per aquam possunt mere aestum illum . Hinc autem quomodo insertur viventia, quae alimentis crescunt substantialiter, nil aliud facere, quam excitare,commovere s& educere carnes caninas v. g. lupinas , vulpinas, taurinas actu formaliter minutatim sparsas in alimentis illis λ Neque prodest dicere cum Saguens ejusmodi entia naturalia fieri proxime immediate ex semine , remo te autem ex athom is primitivis , quoniam de isto semine redit eadem di me ullas : si quidem ni ι est aliud a parte rei iuxta sententiam contrariam . quam congeries ex primitivis athomis initio mundi creatis per Deum, &μ, aut sis, aut A combinatis Ad tertiam , & quartam concessis praemissis, nego ultimam consequentiam ; quoniam ut jam dixi num. 39. si ex uno, vel altero casu particulari elicere valeret canones universales posset quipiam se arguere , aut potius iocari. Magnes habet congenitam virtutem dirigendi acum nauticam in polos ergo etiam omnes lapides. Cedo disparitatem . Item aurum pollet intrinseco valore , ut q. v. g. ergo etiam
plumbum. Cedo disparitatem . Caro gallinacea est talubris . Ergo etiam canina, & asinina . Cedo disparitatem. Idem dico de horologio aliisque machinis artificialibus, quibus abutuntur aliqui ad probandum animalia irrationalia , nil aliud esse , quam massas athomorum ,&μ dispositarum , de quo relege num. Ao. Exemplum a lambici probat,
quod dicebam num. U. videlicet pleraque ne dicam omnia entia naturalia , quae experimur, esse moles quasdam , sive massas , s ve completa coalita integraliter , ex multis etherogeneis particulis , quarum una quaeque habet suam sor mam substantialem , aut elementi, aut mixti
v. g. formam a quae , formam spirreus vitalis , spiritus animalis , formam abdominis , formam lactis , formam humorum corporis & insuper ex forma substantiali totali, atque completa propria omnium mixtorum illius speciei sola enim quatuor elementa , ubi fuerint pura a s& simplicia, constant materia, & una sola sorma substantiali informante omnes , & singulas partes illius materiae & coadunante omnes illas formas partiales. Destructa autem hac forma totali per acti vitatem ignis alambici v.g. penetrantis usque ad intima viscera rei superpositae, solvitur unici , hoc est exsiccatur succus, & viscus illorum mixtorum , quae componebant integritatem corporis illius , & incipiunt singula apparere. Ubi adverte exemplum istud , & smilia alia duntaxat valere ad Ostendendum resolutionem entis artificialis, nec non entis naturalis , quoad parara integranteν ἰ secus , quoad parara sentiates , juxta num. 31. Sic ex eo, quod homine dilaniato restent viscera , Ossa , Ses milia non sequitur illum componi essentiaister; sed integraιiter , dumtaxat his rebus
60쪽
s. T T Ine r.elicitur reflexus discursus, non qu Idem suxta princi- pia metaphysica, sed iuxta prudentialia in favorem Periis
pateticae scholae. Quoties contra sententiam permulta saecula habitam is Mon a vulgo , set a summis viris , inducitur de novo alia docens non meram metaphysicam possibilitatem , sed actualem existentiam faetum inque ipsum ς quae alia ex una parte habet eandem dissicultatem , quam exprobrat antiquae : Ex alia non affert secum specialem utilitatem humano discursui, & speculationi. Ex alia assere secum specialia absurda. Et demum nil demonstrat contra illam veterem et haec vetus praeponenda videtur iuxta rectam rationem , quia pro ipsa stat possessio : Naltera , quae de novo inducitur, aut suscitatur , deserenda videtur. Hoc non est principium metaphysicum. Fateor. Ast iam notavi initio a surda , quae honorem adiment intellectui non acquiescenti, nisi evidentiis metaphysicis, aut physicis . Sed sententia Peripatetica circa principia entis naturalis permulta saecula fuit habita a summis viris,ut constat . Ista vero de novo indueta , aut resuscitata , laborat quatuor his vitiis . Nam in prim Is eandem multitudinem , lino longe majorem , ut di x num. 3 q. & consequenter confusionem , ac dissicultatem , quam exprobat antiquae super tanta, & tanta multiplicitate formarum substantialium patitur ipsa in multitudine, & consequenter confusione elementorum : triginta enim quibus forte hanc rem componi posse pu tat Saguens suffcientia sunt, cum suis combinationibus ad signendum lassicientem confusionem , nec non in multitudine combinationum , &configurationum ath morum , quae sane anonymae , re consequenter inexplicabiles combinationes , tot esse debent, quot esse dicuntur forismae substantiales , Et in unaquaque sunt illa quatuor , quae notavi n. IS.& 34. uno eum discrimine , quod Peripatetici uno verbo explicant formam subitantialem , v. g. arbor, fructus, saxum S c. Contrarii autem albomifle , σμ disposita , auν mota faciant arborem . Quodnam est istud Ac sic , quo nomine latino , aut graeco, aut hebraeo , aut saltem ara
hic o , explieant illud nobis p Nescitur. Item at homi R , σμ combi
natae , aut mota faciunt canem , sic autem , & sic faciunt felem. Quod viam est istud sie , istud aliter Si non suppetunt verba latina , explice tur Hispanice , expliceriir Gallice, explicetur Italice, explicetur Ge manice : nam per viam fle , σμ, aliter, eν aliter non assequimur rudi ori res istam magnam claritatem explicandi phenomena naturalia . Sed explicari nescitur . Si dixeris, unum fle , σμ vocari canem , & alterum taliter , σ ιather vocari fetem z habebo , majorem claritatem Pro missam reduci ad hanc . Hoc ens naturale est canis , & non est felis , quia a thomi habent combinationem , quae faciunt canem , & non quae faciunt selem. Magnus excessus perspicuitatis Θ Item, tota tot eis-