장음표시 사용
171쪽
CONTRA MONARCHIAM. Is Iut ex honoribus qui eos conferrent, alique fru'ctum non perciperent: & qui acciperent, dete-
Iiores efficerentur. Itaq; quod plerisq; in principatu placeret,id factu esset dissicili inum. Haec
igitur atque alia , quae paulo ante commemoraui tecum reputans, dum licet, Capito: ac populo arma, nationes, magistratus, pecuniamq; restituito: quod quidem si nunc volens atq; vl tro feceris , omnes mortales gloria superabis, erisque tutissimas: sin, dum vis aliqua tibi afferatur expectaueris , forsitan una cum ignominia aliquid mali sustinebis. Exepta sumere po 'tes a Mario & Sylla & Metello & Pompeio, qui
initio rerum potiti , regnare noluerunt: ex quo nihil mali sustinuerunt. At Cinna,& Strabo,&alter Marius & Sertorius & ipse Pompeius, post regnandi cupiditate incensi , male perierunt. Difficile enim est, hanc ciuitatem, quae tot annos libera fuit, quaeque tot mortalibus imperi- tauit, nunc alicui si besse velle. Camillum maiores nostri, quod albis equis in triumpho usus
esset, relegarunt. Scipionem eum multum cre uisse viderent euerterunt. Patrem tuum propter affectati regni quandam suspicionem, quamisere mulctauerint, recordare. Atqui nulli unquam his viris praestantiores fuerunt. Haud tamen suadeo, ita simpliciter imperium deponas: sed ut prius omnibus populi utilitatibus prospicias: decretisque ac legibus, Syllae exem 'plo quod opportunum videbitur , constituas. Nam tametsi post illud tempus ple
172쪽
I6Σ ΛGRIPPAE ORATIOraeque abrogatae fuerunt, maior tamen earum pars, eaq; melior adhuc viget. Nec mihi dicas, iterum seditiones orituras, ne tibi respondeam, multo citius tyrannide pretas ros nouas molituros. Quod fi omnia quae quamque rem sequi solent, reputate voluerimus , sine ulla ratione plus metuemus discordias, quae ex populari re pubi .existunt, quam quae ex unius dominatu solent euenire : de quarum magnitudine nihil dicere tentaui , ne rem per se tam aperte vituperabilem videar vituperare velle . Sed eam talem esse, illud unum satis arguit, quod ea est eius natura, ut vel bonos viros in improbos con
p INIS. In fine hium orationis, aut nihil, aut para Gesso videtur, insequoti, principium omnino δε- sideratur. MAECE
173쪽
MAECENATIS ORATIO PRO MONARCHIA,
DIONIS LIB. LII. CAELI S. C. interprete.
I tibi, Auguste Caesar, patria chara est pro qua tot bella gessisti , &pro
qua vitam impendere non dabit res: eam componere, atq; in melio 'rem formam reuocare stude. Libertas n. illa lo
quendi , faciendique quod quis'; velit, si eam tu
in viris sapientibus cogites, ex ea in reliquos Omnes redundat utilitas: sin in stultis , calamitas ad omnes permanat. Itaque qui talibus hane potestatem facit, gladium puero & furioso tradit: qui vero bonis & sapientibus, prae ter alia bona etiam illud consequitur , Ut improbos vel inuitos conseruet. Quamobrem aequum &iustum arbitror, ut non nominum magnificentiam spectes , sed quod ex illis euenire solet pervidens, populi refrenes audaeiam , & gubernacula Reipublieae ipse eum aliis optimatibus tractes r ut qui sapientissimi sunt, consilium dent : qui rei militaris scientiam habent, ordines ducant: qui vero robustissimi & egentissimi, pugnent , & stipendia capiant. Nam si ita fiat, quisque sa-
174쪽
u MAECENATIs ORATIO Em munus alacriter obibit: hacq; mu sua utilitate fiet, ut nemo egestatem sentiat: atque hac ratione verum populi principatum si curamq; libertatem obtinebunt. Illa namque imperitae multitudinis libertas, duri stima fortium viro rum seruitus est, atque utrisque affert exitium: haec autem, de qua loquor, quae in honor: bus semper virtutem anteponit, quae cuique distri buit pro dignitate cuiusquς, eos omneS pariter qui ea utuntur, beatos facit. Ne credas me ibi Diadere velle, ut hunc populum, huncq; Senatu seruitute premas hoc enim nunqctam aut ego
dicere, aut tu posses ficere sed haec cum tibitum Reipub. utilia forent, ut scilicet cum viris praestantibus quae agenda sunt multitudine contradicere aut aduersari non audente o ordinares: ut bella nostris consiliis disponeres: ut cς teri parerent: ut magistratuum creandorum potestas penes nos esset: ut de praemiis & poenis nos statueremus: quo protinus lex esset, quicquid tibi ae tuis aequalibus placeret: vi bella clam atque in tempore susciperentur : ut qui aliquod munus gerere deberet, hi non sortitione, aut ambitione , sed virtutis habita ratione legerentur: ut sine inuidia bonis honos haberetur , & improbi fine seditione plecterentur. Hoc enim pacto negotia optime disponi possent, si nec ad popu um referrentur, nec aperte
tractarentur, nec cohortationibus committe rentur, nec ambitione periclitarentur. Ita bo.
nis praesentibus siue ulla molestia frui possemus
175쪽
mus, neque bella periculosa, neque seditiones iniustas faceremus : quae omnia in populari Repubi sunt: quod potentiores principatum
appetenteS renuiores conducant, omniaq; c5-
fundant. Quorum multa huiusmodi apud nos factitata sunt: nec ulla praeterea ratione his me deri possumus. Atque huius rei argumentum est, quod iamdudum decertamus , atque internos dissidemus. Huius aute rei caula est, multitudo hominum, negociorum magnitudo. Ut enim cum multi ac inter sie diuersi natura, &sanguine sint, studiis quoque & de si deriis variis feruntur: quae iam eo processere ut dissicili me regi queant. Haec autem in hue modum se habere, ex iis quae iacta sunt, demonstratur. Nam dum pauci fuimus, nec dum magnopere supra
sinitimos nostros creueramus, Re impub. praeclare gerebamus, ac totam fere Ital; am subieceramus. Postea vero quam extra eam profecti in multa continentis & insularum loca transiuimus, totumque m ire, totamque terram nomine &potentia nostra implevimus, nullis bonis frui potuimus : sed domi primum & intra
muros dissidere coepimus, post etia hunc morbum in exercitus transtulimus. Quibus de causis ciuitas nostra instar nauis variis genti b. Ο-neratae, magnaq; tempestate ii usine gubernatore agitatae: nunc flach bus fertur, modo hac, modo illac inclinas, ut quae nullo clauo gubernatur. Ne igitur illa in hac tepestate cotem psemiis quam enim onerata sit, vides nec ut fran-
176쪽
Gs MAE ea NATIs o RATIOgatur permittere: putris enim est, nec diu superstes esse poterit. Sed quando dii eius miserti, te illi iudicem & principem praesecerunt, ne desere patriam: ut quae nunc aliquantum respirat, in posterum etiam per te secura pei sistat. Meuhoc consilium , quo tibi principatum cape insendum esse suadeo, bonum esse te multo ante cognouisse existimo. Quod cumita sit,capesse: sive ut melius dicam, ne desere hunc principatum. Etenim non de aliqua re capienda nunc deliberamus, sed potius de non amittenda: ac ut ne iterum in periculum incidamus. Nam
quis tibi unquam ignoscet, si Rem p. in populi
aut alterius, ut ante fuit, reliqueris manuὶ cum
multi a te vexati fuerint , qui omnes ferme principatus cupidi sunt: quo tu nemo erit, qui non propterea quae abs te facta sunt, ulcisci ve lit, quiq; te aduersarium e medio tollere non studeat. Exemplo tibi Pompeius esse potest, qui amissa potestate, spretus& proditus fuit:&ob id cum recuperare eam non posset, interemptus est:&Caesar pater tuus, hoc ipsum facere cum vellet caesius fuit. Quin & Marius MSylla, eandem nisi ante fuissent mortui, calamitatem sustinuissent Quanquam sunt qui di- seant, Syllam hoc ipsum veritum ante uel tisse, is biq; manus attulisse. Ipse aiit vivo, multae- tius decreta iam dis Alui coeperant. Itaq; multo sit Sertorios , Brutos & Cassios te inuenturum ij puta. Haec igitur cum videas, ac per te reliquatio muta repute ruere una cum patria velis pro 'lideres
177쪽
PRO MONARO HIA. Iodere, ne callide dominatum appetere videare. Nam primum etiamsi quis hoc de te suspicar tur, huiusmodi desideri u a natura humana alienum non est: honestaque sunt pro huiusmodi repericula. Praeterea quis, quae te in haec negotia adduxit, necessitate non agnosci trin qua si quaeulpa est, merito iis asseribi potest, qui patrem
tuum necauerunt: quem nisi tam iniuste & mε serabiliter trucidassent , tu nec arma sumpsissses, nec legiones congregasses, nec cum Lepido& Antonio c5sensisses, nec eos ipsos ultus esses. Ac nemo est , qui haec iure & recte factae isenon agnoscat. Quod si qua in re error commissus est, nos eum corrigere possumus. Quam obre cum nostra, tum vero ciuitatis causa sortunam quae tibi principatum dedit, sequamur, eique gratias agamus. Illa enim non modo domesticis nos malis expleuit, verum praeterea huius Reipub. constitutionem in tuo constituit arbitrio: ut te ea, ut par est, gubernante, omnes mortales agnoscant praeterita Acta: & male ab improbis hominibus administratam fuisse. te vero bonum virum esse. Neque te terruerit imperii magnitudo: nam quanto maius est, tanto maiora in eo sunt ad id conseruandum bona. Multo enim facilius est, rem quampiam conseruare, quam acquirere: quod in aequire- dis bonis labores & pericula sunt adeunda, at in praesentib. conservandis vel exigua cura ab unde est. Nec etiam timueris, qum secure in eo victurus sis, bonisque humanis omn: bus Psn-
178쪽
I68 MAEc ENATIs ORATIO rus, praes rtim si omnia voles, ut tibi iam dica, constituere. Quod si hac de re paulo copiosius Verba fecero, tib longus videri non debebo. Id enim non dilatandae orationis causa faciam, sed ut perspicue intelligas, facile esse viro sap:eri, recte Iline periculo imperare. Primum i gitur omnium opus esse censeo, eos qui in Senatu sunt, inquiras atq; discernas. Qui dam enim indigni lecti in eum stini. Hi aut in quibus
aliqua virtus elucet, erunt retinendi, reliqui dimittendi. Nemo autem bonus propter egestam lcm senatu m nuendus : sed potius ei danda pe cunia est, aliaque necessaria suppeditanda. In locum eorum qui moti fuerunt, generosiores, meliores, &ditiores introducendi : legendiq; non modo ex Italiae locis , verum etiam socio 'rum &stipendiariorum. Hoc enim pacto mul'tos adiutores habebis,& fortibus vir s eris munitus , qui in singulis erunt nationibus. Itaq; illae nullam nouitatem illustrem facient: qui vero in eis primarii erunt, te, quasi tecum imperii participes, amabunt. Id ipsum etiam in equitibus faciendum est, quod qui sanguine secundi
quocunque in loco fiunt, itemq; virtute & opibus , ii in ordinem equestrem adlegendi: tot, quot tibi videbitur, introductis, nulla numeri ipsorum habita ratione. N a quo plures sortes
Viri tecum erunt. eo facilius omnia administrabis: quo pacto tributariis pei suadebis, te eis n5 quasi seruis, aut inferioribus nobis uti: sed tecum ipsis, ut alia bona sic etiam principatum
179쪽
tommunicare , ut eum ipsi tanquam communem conseruent. Atq; ego hoc consilium tanti facio, ut te horter, eum eis omnibus communi 'ces Reph b. ut quoniam ipsi non aequaliter eius stant participes. bonam post partem capiant, ta- quam n eadem nostra ciuitate habitent: hane nostram vete urbem & ciuitate esse existimante suas vero villas & agros esse. Sed de hisce rebus deinceps accuratius,quid agendum sit, deliberabiimus, ne eis omnia simul concedamus.
In equestrem autem ordinem XV m anno Snatos adolescet es legito, quod in hac aetate mul tu animi alacritas , bonaq; corporis habitudo sese proferat: in Senatum vero annos quinque &vigmti. Nam qui non vituperandum & periculosum est, ut nos qui ante hanc aetatem rerum domesticarum curam nulli committenda esse
ducimus, Reipublicas iuniorib. committamus 3 Quaestores Adiles,Tribuni XXX. annoria,Prς toreS creantor. Hos enim magistratus patriareonsuetudinis tantum memoria, atq; etiam ne totam Rei p. formam commutasse videare, Vna cum Consulatu a te confirmandos censeo. Hos
aut penes te solum eligedi potestas esto: no penes multitudinem & populum φ discordes inter se essent, nec in Senatus arbitrio: di screparet enim sententiis: nolo tamen veterem illam horum magistratuum potestatem retineri, ne rursum in easdem contentiones incidamus: sed volo te dignitate solum conseruare: tantumq;
de potestate detrahere, ut tame nihil de honore H dimi-
180쪽
r o MAEeINAT Is ORAT 18 diminuas, ne, qui nouis reb. student, quicquar moliri queat. Quod quidem effeceris, si praeti
reliquas cautiones, eos in Urbem reduxeris, imagistratus tempore arma eis ademeris idqt
non statim, sed temporis progressu, quantui cuique satis esse videatur. Hoc enim pacto, ni etiam ulli exercitibus praefecti, nominis sui alitudine elati, noui quicquam molientur. Italin vita priuata aliquandiu commorati, mitiscent: qui vero ad eam pertinebunt, concion habentor omnes'; iudicandi, magistratus pipularis tempore causas, praeter capitales, potstas esto. Volo enim te iudices partim ex sen: toribus, partim ex eqnitibus legere: sed omnsumma sita in illis sit. Praefectus Vrbis ex psastatissimis creetur, atq; ex illis qui, quae ad R publicam pertinςnt, omnia tractauerit. Id aunon ut is praesectus sit, tum Magistri equitu extra Vrbem sunt: sed ut partim reliqua oma Vrbana curet .' partim causas ad alios magistrius reiectas, ut ante dixi, sine appellatione eignoscat. Iudicet etiam in Urbe causas capital praeter quorundam, de quibus dicam, &ext Vrbem, usque ad septingenta & quinquaginstadia. Alius quoq; eiusdem conditionis homnum legatur, cuius munus sit de stirpe, opibia moribus senatorum atq; equitum inquire&inuestigare: isque eos errores corrigat, qui lgibus non vindicantur, qui multorum magni rumque causa malorum essent, si contemnasu LuI. In IebuS autem gradioribus te consuli