Nicolai Machiauelli Florentini Princeps

181쪽

PRO MONARCHIA. π IHoc autem munus senatori, ac potius optimo uique, iecundum Vrbis praefectum, quam ex :quest ri ordine cuiquam, demandetur: isque aut censura appelletur. Te enim omnano Cen- orio muneri praesectum esse, necessarium est: x quo is Subcensor nominetur. Sint vero duo, tui per totam vitam hosce m agi si ratus gerant. iis forte eoru alter deterior fieret: ant morbo, i ut senio deficeret. Et quanquam hi magistra- us diuturni sunt, tamen nullum ex eo incom-l nodum seque tui: cuin praesertim alter inermisit,alier paucis militibus stipatus e cumque bo-aa temporis parte in oculis tuis versaturi sunt. Vaeterea in quenquam insurgere non audς cuam debilitatem, alior Em vero quorundam rotentiam agnosccntes. His porro certum sti-γendium, cum propter ipsorum ocium, tu pro 'Mer horum dignitatem, assignari debet. Hocueum consilium est. Sed Praetores, antequam . araeturam capiant, magistratum aliquem inter tectigales populos, quos dicam, tenuisse opor-aet. Primo atque iterum sint Propraetores: de-nde Consules, si se bene gesserint, creetur: post id maiores dignitates admoueantur. Ita enim es constituas, consulo: Italiam omnem, quaetb Vrbe ultra septingenta quinquaginta stalia distat , omnesque reliquas paries quaeri insulis & eontinenti sutit , quae quidemaobiseum consentiunt, ingentei & nationes istribuiis , eas praesertim in ciuitate S, quae

ιb uno idoo eo viro gubernari possunt et

si a ibique

182쪽

37L MAE GENATIs ORATIO ibiq; milites aliquot costituito praesectos ite in in singulis locis. Vnum mitto ex iis qui Cosules fuerint: duosq; qui praeturam gesserint,Vnu, qui paulo a me ex Vrbe si tegressus, cui cura priuataru rerum apparatusq; necessariarum incubat: alter ex iis qui hoc gesserint munus, cui res Ibanae cupae crunt:idemq; militum praesectus esto, praeterquam in publicis & capita lib. causis. Id enim praefecti consularis tantum est munus. In his Centuriones quoque priuatosqueu ros , qui primarii apud V numquemque eo.

ruin erunt, excipio: huiusmodi Mim viros ullius alterius iudicio subesse non patiere: ne eos ita timeant, ut quicquam unquam contra te faciant Quod autem dixi, oportere te militibus praeficero unum ex iis qui Praetores fuerint, eius generis est, ut si pauci milites in piaesidiis ex ternis, siue in aliqua vibium fuerint, recte id fiat: sin vero duo ciuitatis exercitus in Una eadem q; gente, ad hybernandum collocati suerint, quoniam sic plusiquam duo Cuni duci cona

iteres, tibi non suadelem , ut duos illos Praetorios viros, singulis exercitib. separatim praeficeres: similiter etiam ciuilibus &priuatis rebus, sed constularis Dux,& haec quae ad causas, quae de comitiis agentur,& quae ad ipsium a suis p aetoribus venient, cognoscet. Mirari vero te nolim Caesar, quod te ad Italiam, in eas partes

diuidendam hortor: quoniam cum ain pla&frequens viris fit, fieri non potest 'cab urbanis magistratibus recte gubernetuc. Praefectum nam P

183쪽

RO MONARCHIA. 273namq; Vrbis in Vibe semper esse oportet: alii Dque magistratibus, quae facienda sunt, imperare. Omnibus vero iis qui magistratus extra Vrbem gerent, certa stipedia, maiorib. ampliora, tenuiora inferioribus, &mediocrib. mediocria constituunt or. Fieri enim nullo modo potest,

ut in aliena regione quis suis sustentetur facultatib. sumptumq; incertu faciat, & sine modo. In sua quisque prouincia non minus trienio ma ueto : nisi quid forte iniuste fecerint: nec plus quinquenniodum φ annui & breuis temporis.

ubi aliquis quae agenda sunt, didicerit, prius cudi mittant, quam quod didicit demonstrare

possit: tum diuturniores magistratus, plero 'que elatiores efficiunt, eosq; ad res nouas agi- oradas inducunt. Itacue minime censeo. T. agi stratus uni alios atque alios esse continuandos: nihil enim interest, retineat quis in una natione, an in plurib. alium ex alio, diutius qua parest magistratum. Meliores autem fiunt teporis intermissione, dumq; domum redeunt, & vita priuatam agunt. Igitur a senatori b. haec in hune modum administranda esse censeo. Equi tu vero duo praestantissimi, ad tui corporis custodia

primi deliguntor : uni enim eam committere, periculosum: pluribus confusione non vacarer.

Duo igitur huic muneri praeficiuntor : ut si alter male quid sentiret, viris qui te custodiant, non careas. Hi vero duo ex iis deliguntor, qui diu militiam exercuerint: quique aliis multis muneribus praefuerint. Hi stipatoribus tuis,

184쪽

17 MAEC IN AΤxs ΟR ATIO cohortique praetoriae, caeterisque qui in Italia sunt militibus imperanto et eisque capitis condemnare sontes ius esto , praeter Centuriones

aliosque qui magistratibus assignati sunt, mo do Senatorii ordinis non sint. Hi enim ab ilia' lis ipsis iudieandi sunt, ut eis uti quocunque possint tempore e vi penes quos eos poenis praemiis assiciendi potestas sit. Reliquis vero omnibus qui in Italia sunt militibus, illi duci prae sunto: alios'; praesectos fibi obsequentealia bato. Praeterea Caesarianos, qui in tua familla sunt, libertosque & caeteros. qui alicuius existimationis sunt , moderantor, quoniam hare ab eis commode apteque administrari possunt. Nam si plura quam serre queant,eis c

mitterentur, nςcessaria munera obire , --α--

mnibus eis rebus intenti esse pollent. Horum autem munus eis perpetuum esto, ut prasinivrbis & subcensoris. Alius praeterea praesectuavigilum legatur, itemque praesectus an nouae, aliarumque rerum , quae in Equitum soro vera alia sunt: qui quidem viri, primi post eos sint,

eoque munere ad certum fungantur tempus,

ut qui ex ordine senatorio lecti simi. 2Ε- rarii populi atque Imperii tam Romae, quam alibi in Italia curam equites habento. Hi vero aliique eiusdem ordinis viri, qui publi.

. Cum geruna munus , caeterique alii maius pro ipsorum dignitate , aut negotiorum ma

185쪽

Ro Mova Re HIA. Z7 i t H qui Senatori b. tenu es sum, etiam Ronat suis facultatibus vivant: dem . quod fierii it non possit, ut iidem homines & facul taribus . ais & publicis pecuniis praesint. Vtile praeter- :a est, ut omnia quae ad imperium spectant, a. nultis administrentur , multiq; ex eo utilitatε .apiant, expertique in rebus gerendis fiant. Hac etenim ratione & populi subiecti ex communibus bonis varios & diuersos fructus per-ripientes, obsequentiores erunt:& tu omnibus in robus necessariis semper quam plurimis o ptimis viris uteris. In Vrbe aute, pro cuiusque exactionis modo: eatra vero Urbem, in ungulis nationibus statis erit unus ex equitibus, aut tuis libertis. qui tot habeat milites, quot necesse sitas poscet. Huiusmodi enim hominos erunt adiungendi, ut&tui serui aliquo virtutis praemio amciantur:&tibi non desint, per quos verum possis cognoscere, si quid vel contra eoi si

voluntatem committatur. Quisquis igitur ex ordine equestri in multis negotiis exercitatus, vir magnanimus siet, adeo ut Senator esse popsit: huic aetas impedimento esse non debebit, quominus in Senatum ascribatur. Volo enim ex his etiam eligi, quamuis eorum aliqui in ciuilibus copiis ordines duxerint': praeter eos qui alleui muneri destinati sunt, ut qui vasa a liaue onera portant: horum enim aliquem turpe soret in Senatum ascribi. Nihil ellam ob stat, quominus in Senatum eligatur ex illis qui ab ini lio Centuriones fuerint; haec de Equi-

186쪽

776 MAEcgNATIs ORATIUtibus & cosularibus odia eo. Ac praeterea etiam illod, ut dum tueri sent, ad scholas eant: ubi aut ad firmiorem aetatem peruenerint, equitare, arma Gue tractare discant , a magistris in hoe publico stipendio conductis. Hoc enim pacto a teneris edocti & exercitati in his omni b. quae in virili aetate agenda sunt, post tibi erunt ad omnia munera utiliores. Optimu namq; principem, non modo ipsum ea facere quae decent, portet: verum etiam ut alii omnes probi & rtes fiant, prouidere. Hoc autem conkquere, si quae volent,facere eos permiseris. Deinde in eos qui deliquerint animaduertes: si modo priusquam delinquat, eos ad ea institueris, quae si fecerint, tum tibi, tum sibi utiles esse possint. II lud autem in primis cauendum erit, ne eis vl- Iam oceasionem praebeas, ut aut diuitiis , aut nobilitate, aut alia qua uis re virtuti affini freti, mollitiei se atq; inertiae dedant. Plemq; enim inuidiam metuentes, ob huiusmodi praesertim Opera, multa se indigna committunt, tanquam per ea tutiores futuri sint, ob eamque causiam misericordiam inuenturi: quasi iniuriis idcirco afficiantur, quod eis recte vivere no liceat. Sed eorum princeps, qui ex eo detrimentum capit, simulq; quod viris probis priuetur, ex ea culpa iguo minia afficitur. Tu igitur hoe haud parui facies; nec dubitabis . hominem his moribus ideo rebus nouis studere non ausurum : quin potius contra omnes imperiti & vinio si tibi sua specti esse debent. Huiusmodi enim homines Dei

187쪽

ΡRO MONARCHIA. 277saei te ad magnas res agitandas inducuntur: primum in seipsos, deinde in alios. Illi aure qui liberaliter educati atque instituti sunt, ad iniuriam euipiam faciendam haud impelluntur: ac praesertim ei, qui eius educationis atq; institutionis curam habuit. Quod si quis etiam improbus ingratusque fieret, ei nihil committes, quamobrem aliquod scelus patrare possit. Qui si quid noui tentarit, is ut redarguatur & puniatur efficies: qua in re nullius leprehensionε formidabis, si meum consilium sequere, quoniam in facinorosum animaduertens, non errabis: vi nec medicus , cum igni & ferro sanat aegrotum: sed illum omnes culpabunt, qui educationis atque institutionis eiusdem cum aliis factus particeps, vitae tuae insidiatus sit: haec igitur cum Senatoribus & equitibus erunt agenda. Praesidia praeterea in singulis nationi b. ha benda erunt maiora minoraue pro necessitate: quae praesidia tum ex civibus, tum ex vectigalibus populis, tum ex Qciis eligantur. Hostem per in armis esse oportet, semperq; in militatib. rebus exerceri. Domicilia in locis opportunis habeant, atq; ad certum ac definitum tempus stipendia faciant f ita ut aliqua pars aetatis ante senectute vacationi relinquatur quae praesidia nisi habuerimus, cu tam longe a nostri imperii terminis semoti simus, cuq; in omni parte hostes finitimos habeamus, eis uti opportune nopoterimus. QRod si eis omni b qui inperfecta

aetate sunt,exeicere arma per mi serimus, sem-

188쪽

1 78 M AE e EN A TIs OR ATIO per propter hos dissensiones bellaque ciuilia eo

sequentur. Sin etiam omnino rem militarem interdixerimus, cum auSilium ab eis petemus, nostro eum periculo milite tyrone & inexercitato utemur. Hanc ob causam alios inermes &sine munitionibus mere volumus, robusti Lsmos aut eligi & exerceri. Hi enim melius p gnabunt, si in ea tantum meditatione & studio erunt occupati: alii vero melius agros colent, nauigabunt , aliaq; pacis munera tractabunt:

cum auxilia dare non cogantur, aliosque suaisi sortunaria custodes ac defensores habeant. Qui vero in aetate firmiore viridiorem sunt, quos latrociniis vivere neeesse alioqui esset, ii hoe pacto sine molestia sustentabuntur: reliquuq; vitae tempus expertes periculi ducet. Hic mihi dicet aliquis: Unde pecunia, quae in hoste 3c alios erit insumenda,capietur Doeebo, si prinsun in illud te monuero: nos etiamsi in populari Republica ageremus, pecunia tamen opus habituros. Neque enim fieri potest, ut fine armatis nos tueamur . hi autem sine pecunia te

neri non possunt. Ne igitur unius priucipatu nos grauari dicamus, qua fi in eo tantum pecuniarum aceruis opus habeamus nec ob eam

rem ipsam fugiamus: sed tanquam necessariast, quacunque reipublicae forma utamur, pecuniarum coaceruatio , ita confitium capere debemus. Censeo igitur, omnia bona publicavendas i haec autem video multa bellorum caussa esse: exceptis quibus am, quae multum utilia

189쪽

cuniam quae ex eis redigetur rimori moderato tradas . Hoc enim pacto agri,utpote a propriis dominis bene colentur: ex quo etIam occa fionem rei amplificandae inuenerunt, Reique publicae vectigal idoneum ac perpet num con 'stabit. Deinde quae ex eo, atque ex sodinis Ametallis, & quacunque alia certa ratione summa sit, videndum erit. Ratio praeterea non solum impensarum quae in milites fiunt, verum etiam in alias res omnes , quibus ciuitas bene habitatur, item quae in tumultuarios exercitus atque alia quae ad tempus solent accidete, putanda erit: & ad horia in rationem si quidleetit, vectigal omnibus bonis quae aliquam possessori utilitatem afferunt, imponendum. Tributa quoqae ab omnibus quibus imperamuS, nationibus exigenda. AEquum enim re conueniem est, ut nulla earum immunis a tributo sita. non patuatus, non populus, Ut quieX eis utilitatem pariter cum aliis capi ut Publicani in omnibus locis erunt collocandi, qui te pestiue omnia vectigalia, quae ad illorum munus pertinebunt, exigant. Eo enim fiet, ut ipsi facilius erigant:& qui pendent, minus grauentur: quia paulatim quod di bebunt, ordine exponent :uec postea, si qua intermissio facta fumrit, totam summam simul pendere cogentur. Neque tamen me latet haec vectigalia & FH-buta, ubi primum imponentur , grauia fore.

190쪽

Igo M E CENATIs ORATIO deniq; quod reuera est,se haec omnia pro salute propria collaturos , suisq; bonis siue peliculo soros: nihil a praefectis & gubernatoribus, κmilitibus plus , quam quod constitutum est,

effactum ita metuentes: tibi magnam habebunt giariam, pauca pro multi S pendentes , ex quibus fructum a te sine ulla iniuria percipiant:

praecipue Vero videntes te moderate vivere,

nullumq; sumptum superuacaneum facere. Ecquis nam est qui animaduertes te in propria domo parcissimum esse , in rebus autem communibus liberalissimum , non libenter sit collaturus, cu tuas opes cogitabit securitatem& abundantiam esse propria ac suam ξ Hoe igi turpacto magna pecuniae vim coaceruare possis. Reliqua vero suadeo in hunc costituas modum. Hanc Vrbem omni sumptu exornabis, omnique genere iucundissimorum collegiorum illustrem facies. Nam par est, ut qui multis imperamus, reliquis in omni genere piae stemus. Hate enim in sociis nostris reuerentiam aduersus nos inducunt , hostibus vero terrorem iniscutiunt. Caetera vero sic constitues. Primum, populi nullam povestatem habento : neque in consilium ullo modo veniunto , nam praeterquam quod nihil boni sentirent, saepe omnia perturbarent. Quapropter censeo, ne populum quidem nostrum aut in iudicia, aut ad creandos magistratus, aut ullum in alium coetum, ubi aliquid tractandum sit, ad bibendum esse. lPraeterea nec multitudine aedificiorum , nec magni-