Nicolai Machiauelli Florentini Princeps

201쪽

rent. pecunias obtinere neque ut, hisce de causis hommes quasi nouarum rerum studio is, aut quasi sentiant dicant ue turpe quidpiam co-tra Impeiato sem, deserunt. Decet igitur te, eis haut ita facile assentiri , sed omnia diligenter expendere atque in uestigare. Nam si assensione sustinueris, nullum in ligno detrimentum ceperis sed si et to credideris, forte errorem commi seris , quem post emendare non possis. Itaque bonos libertosque , & alios qui circa te

sunt, honore assicito,' ex qua re te magnum ornamentum , magnaque securitas consequetur. Nullam tamen eis intolerabilem ae supelbam

potestatem indulgeto, sed moderate se gerant facito, ne illo i u causa male apud alios audias. Quicquid enim boni maliue neerint, tibi astri belur,ipseque talis ab omni bas habebere, quales ipsos esse patieris. Vt igitur potentior quispiam cuipiam iniuriam faciat, eumve calumnietur iniuria, ne permittito, ne quisqua illorum nimiae potentiae accusari possit, etiamsi nullum conceperit scelus. Qui intutiam sunt

passi, eos summo iure tuetor, ne tamen aures

delatoribus facile piat beto,. scd res per se dilugentissime expendito. Qui quidpiam facim ,

inueniuntue quod utile iit, eis honorem hab to: inertes autem, tum qui rem quampiam n xiam costarint,odito,ut re ne facta propter utilitatem expetentes , male vero facta sappliciorum metu fugientes , in priuatis meliores, in publicis Nil vires euadae t. Priuatoiu homina

202쪽

controuersias ad quam paucissimas fieri poterit, contrahito : easque quam Ocyssime dissonuito, popujorum motas cohibeto: qui si quod

Votum pro tua salute , proque imperio & sortuna tua nuncupare volueΠnt , & quempiam ad sumptum supra facultates fac en sum a de

gerint, ne annuito : omnes aemulationes quae inter eos sunt extirpare studeto. Nominaeos

surpare ex quibus facile in dulensiones in i derent,ne simio. Omnes enim tibi in his atque aliis rebus tum publicis tum priuat: s, si haec BOn permiseris , obtemperabunt. P aeterea

quoniam inaequalitas aedificia alioqui bene coniuncta d doluit, idcirco quod concessurus non sis, abi nato petere prohibero : ac statim ne quis quae vetita sent, petat, ad gito. De his i -g' at ita tentio. O Iamno autem ac generatim tibi consulo, ne tua unquam abutare potentia: neue ii m: nus simul omnia quae potes, effeceris, de tua potentia aliquid decedere existimes: sed qoanto maior erit libertas facie ii quae voles, talo magis quae honesta sunt velle studeas, semper quod ages, aequum ne sit an contra, raquibus rebus faciendis a quibus ameris, quibusive no ameris, tecum expendito: ut quaedam facias, quaedam vero omittas. Ne te tuc iuste agere putato, cum a nemine te redargui audiue tis: nec unquam aliquem tam stultum fore, qui te velit palam reprehendere. Hoc enim nemo faceret etiam magna a te affectus iniuria: quin

Potius cotra fieri solet, ut videlicet multi, dum semis

203쪽

PRO MONARCHIA. se minime iratos csse conantur ostendere , eos laudent a qu bu, iniuriam acceperunt. A Principe enim cu usque animus no ex ve, b s, sed ex

rebus qu. bus verisimile est aliquem ita sentire considerandus est. Haec & multa similia quae

praetereo, te ut facias holtor: neq; en Im omnia

simul comprehendi dicique possunt. Rep tam ig iur lummatim , quae a me dicta sunt, &quae testant complectar. Haec autem illa sunt: si ficae alium Principe erga te velles facere, ea tu si sponte feceris, nunquam errabis: omniaque ad selicem ex; tum perduces, magnaque cum suauitate, &extra periculum Vitam deges. O mnes enim te tanquam parentem & conseruatorem suum intuebunt utate moderatum , vita in culpata, strenuum&pacificum amabunt, cunemini iniuriam feceris , cu non rapies aliena, eum te aequaliter cum illis geres: cum is non erisqdi diues fiat alienamque ex gat pecuniam: cum is non eris, qui in deliciis vitam agens, alios ad labores compellat: cum non tu libidino se vivens, alios castigabis : sed in omni b. eum illis aequo iure vive S. Quamobre cum tu magna septus eustodia sis, quod neminem unquam laeseris, nemini iniuriam feceris , confide , &mihi qui hoc tibi confirmo, crede, te nunquam odia hominum insidia siue sensurum. Quae cum ita sint, necesse erit te in magnis voluptatib. Vitam agere. Quaenam Que maior voluptas quam alique omnium humanorum bonorum fructum cum vir- I tutet

204쪽

Is MAECEN. ORAT. PRO MONAR. tute percipere , & cum aliis communieare posse. Haec itaque atque alia quae tibi exposui, te- eum reputans, mihi credito fortunam quae te elegit, caeterisque omnibus principem impo fuit, ne dimittito. Quod si omnino principatu eligere decreuisti, regni tamen nomen ta quam detestandum metuis, idne accipitor sed Cae. saris appellatione contentus, regiam potestatem apud te retineto. Quod si alus titulis opu erit, tibi Romani nomen Imperatoris dabunt. ut etiam patri tuo dederunt: aliisque te no

numbus ornabunt, adeo ut omnia regni instrumenta sine ullo odioso aut inuidioso titulo re ipse polla deas.

205쪽

ANTONII POSSE VINI

Iudicium

LAI MACHIA VEL-

. I ET IOANNIS BODINI QUbusdam scriptis, quorum Catalo

206쪽

CATALOGVS LI

B R O R V M. I De Nicolao Μuhiauello, se libro,cui Antimachiauellum nomen est.2 De Ioannis Bodini Methodo historiae: Libris de Republica ct Damonoma

207쪽

AVTIO DE IIS

TUAE SCRIPSIT TUM M A

HIA VELLUS, TUM IS, QS I

ADVERSUS E V M SCRIPSIT A N-timachia uellum, cui nomen haud

adscripsit. E Machia uello statuendu: st, ho- -mine fuisse, cuius consiliis qui ad- serit fide facillime sent et, non

lita mult' post, quantunc unq: solisum Principatum , Rem p. Regnum, Imperita, onueni &cadere. An vero poterat consi liu da pestiletius, quam quu Pi incipi suadet, ut spre 3 assieno consilio, suae ipsius prudentiae innita. Irὶ Pietate& religionem, quam etiam non ha.

eat, prae se ferat Z Si quid in religione falsum sit,omprobet ac firmet, dii id prosit foue dat qua eunq; religioni t Religionem ethnicam praectrat Christiana: λ Doctores Christianae religio is nihili faciat: De Ro. Calli Ecclesia pessime:ntiat λ Moysis auctoritatem & leges, vi &arais , non fide ac Deo nixas fuisse credat 3 Fora nardi casui felicitatem , non virtuti , & reli-ioni verae tribuatὶ Et haec quidem sceleratum lud Satanae organum , prioribus duobus liris, quibus de Principe agit, sic insipienti mu

210쪽

do obtrusit, ut hoc veneno epoto, plerique si ingentes politicos, &consiliarios aestimant

eonstitutas optime optimorum Regnorure

facili negotio pessum dederint. At naturalis diuini luminis radii secus illustrant septentu hominum mentes, qui a Deo conditi quum setati essent ductum maiorum , qui probissi

& fortissimi saerant, experti sunt, pietate, una Catholica religione, moa consilio, verit te, humilitate, Imperia stetisse; contrariis atem vitiis corruisse. Id quod plurib. hoc sate Io ex prouinciis ac Regoes quondam florent sirnis, in oculos passim incurrit. Inter muli Ecclesiae notas, una est cinquit Bellaiminuselicitas temporalis diuinitus collata eis, qEcclesiam defendunt. Nunquam enim Cathlici Principes ex animo Deo adhaeserunt, quDeillime de hostib. triumpharent. Notae siuin primis victoriae in Testamento veteri Abrhae Mosis, Iosuae, Gedeonis, Samuelis, Daidis, Ezechiae, Iosiae, Maccabaeorum. I a Tesmeuto nouo Constantinus , qui primus Imperatoribus Ecclesiam defendit, eo fimodo Maxentium vicit, quo Moses Phara Rem. Et de eo sic ait Augustinus libros Ciu

capite 21. Constantinum Impetatorem, ni

supplicautem daemonibus, sed ipsum veru

Deu an colentem, tantis terre uis impleuit mneribus , quanta Optare nullus auderet uruersu in orbem Romanum unus Augustus inuit ac defenditi in adna inistiandia & gere iac