장음표시 사용
211쪽
yellis victoriosissimus fuit, in Tyrannis oppri-
endis per omnia prosperatus est ; grandaevus .iegritudine &senectute defunctus est,filios imperantes reliquit. De Theodosio seniore scri-irit idem Augustinus ibid capit. 26. quod quia Catholicus erat, adeo prospere illi omnia suc- edebant, ut in praeliis tela hostium in ip s,
. Deo agente, retorquerentur. Addit Theodo-tetus lib. s. hist. cap. 24. SS. Ioannem & Philip pu Apostolos apparuisse in equis albis in eodε praelio , qui pro eo pugnabant. De Honorio etiam plane Catholico, & Romano Pontifici addictissimo , ut patet ex eius epistolis ad Bonifacium Papam, scribit Aug. lib. l. eluit capit. 13. ita Deum pro illo pugnasse, ut uno praelio amplιus quam cetum millia hostium prosternerentur , & Rex ipse hostis cum filiis capetietur,& occideretur, ex Romanis ne uno quidem vulnerato, ne dicam extincto. De Teodosio iuniore scribit Socrates lib. 7. cap. I 8. hist. quod eius exercitu pugnante cum Persis, quum Saraceni venirent in auxilium Persarum, Angeli
turbauerunt Saracenos, & eorum circitet centum millia inEuphrate submerserunt. Iustinianus, donec catholicus fuit , felicissime imperauit, ita ut Italiam,& Africam, & alias multas regiones Romano Imperio restituerit; ut patet ex Euagrio lib. . hist. cap. 16 &seq. At ubi haereticus factus est, & edictum proponere voluit de sua haeresi recipienda, mox repentina morte sublatus est,& Ecclesiam magno metu libe-
212쪽
2os De Γυ Machia effictrauit; uti de N Euagrius scribithb cap. vltim
Heraclius similiter dum Catholcus esset, praeclari sit nam victoriam de Persis repoitauit, &cruce Domi ai recepit, quando res Rotnanae desperatae videbantur. At postquam factus eii hq reticus Monoethelita, omnia infeliciter succenserunt, & i pse nono atque inaudito morbo ex - tinctus est. Constat etiam ex historiis G areo- lxum , Zonarae, Nicetae, Nicephori Gregorae, Laonici Calcho condylae, Imperatores Orien' ltis, ab so tempore, quo propter dissidium circa imagines se ab Ecclcsia Romana separaue-iunt, semper magis & magis decrevisie, donee candem Imperium amissi runt. In Occidete vero liquet ex historiis nostris Nauclero, Sabelli. co, Antonino,&c. semper Imperatores magis ves minus storuisse, prout magis vel minus RO,. manae Ecclesiae se filios & protectores ostende. Tunt. Tepore Innocentii III. in Gallia ab octo millibus Catholicorum caesa sunt uno praelio centum millia partim Albigensium haereticorum , partim eoru , qui i lis fauebant, ut scribit AE nilius lib. G. hist. Francorum. Nostris teporibus anno ij i. quinque praelia commiserunt Hesuetii Catholici cum haereticis Helvetiis, &semper Catholici vicerunt , cum tamen essent nu mero, & armis multo inferiores. Vide Cochlaeum in actis Lutheri anni 13 3I. Carolus v. miraculo Diuino victoriam reportauit de Lu- thera is anno II T. In Gallia quoque, & Bel-g o multas victorias Catholici de haereticis,
213쪽
Antimaeh. Cautio. a ornon sine miraculo , reportarunt ue imo ViX Vnquam fuerunt haeretici superiores, quando iusto praelio dimicatum est. Sed redeo ad easdem labes Machia velli, ut cognita pestis magis caueatur. Neque enim quidquam perniciosius effari poterat , quam quum belli iustitiam in ea, quam quisque putat sibi esse necesstatem, statuat : quippe hac oc 'casione iuste inflammasse orbem uniuersum Nerones, &impii quique, haereticique omnes pro sua libidine dicerentur; quum tamen belli iustae tantummodo causae sint defensio, aut restitutio Religionis, patriae, pacis, & aliorum bonorum magni momenti ue a legitimis potestatibus. Nihil item magis Venenatum, quam quum ait, Principi, ut omnem penitus pacis spem ac desiderium praecidat insignibus iniuriis violandos esse aduersiarios. In prouinciis subactis Colonias sic esse collocandas, ut Vete-l res ab legentur incolae: Quibus autem mutatio grau: S est, Omnes e sic subuertendos,& familias
funditus tollendas Viden. huic Maho metis .mum palam statui λ Prauis moribus esse implendam seu prouinciam , siue ciuitatem, quas sine bello velit vlci lci. Stultu esse, si quis puter,
veterum iniuriarum obliuionem induci uouis benefactis. Principi tyrannum aliquem in si gnem imitandam time, temnendumque crude litatis famam , dum in officio subditos contineat. Expedire, ut metuatur plus, qua ametur.
Amicitiae haud fidendum. Si quem plectere I 1 vesir,
214쪽
ve Et, speciosum aliquid esse praetexe dum:Lec nis M Vulpis induendum ingenium: Immanitatem uno impetu , siensim vero exercendam beneficentiam : Facitiones esse alendas inter subditos; tollendos autem de medio boni publici amantes: pessima deniq; Omnia, arte, d Ioue, & ruina subditorum esse patranda. Haec igitur & huiusmodi alia nebulo ille impius, naturae, iuris, religionis osor, & Atheismi inuesctor: quare & blasphemans euomuit damna
At etsi a prudentibus ethnieis haud male, IChristianis aut optime ista omnia fuere prius resutata , quam a Machiauello collecta, fuit tamen non ita pridem inter Caluinianos, qui quum Geneuam aufugisset, librum edidit,que Antimachia uellam, celato suo nomine inseripsit. In eo ex antiquis historiis ducit quidem argum eta, quibus Machia vellus oppugnatur: sed ubi hic Catholicam oppugnat Ecclesiam, vel ubi occasio sese dat, facile Machia uellu in blasphemando aequat, & superat. Quare quod poterat usui esse , ac quicquid praemii conse qui apud Deum & homities, si in Machia uello confutando peistitisset, utrumq; perdite perdi' rus amisit. Quod sane haeretici fere faciunt,
dum antidotis abutuntur non ad tollenda, sed ad insinuanda, & tegenda venena. Quato rectius Sanctus Thomas aureo ope
215쪽
Antimaeh. Cautἰδ. Ie regatur , quum natura passim ordinem spiret in omnibus etiam quae sensu carent: Qui finis, quum regimen iniustum sit atque peruersum , si priuatum, non publicum commodum qua inrat: Quae ratio administrandi potior, nempe per unum: quandoquidem & hoc Deum ipsum reserat, & naturam imitetur. Sicut enim v-nius administratio optima est, quu iusta es: sic si sit iniusta, pessima est. Quomodo regimina vel unius , vel plurium, vertantur in tyrannidem: Quomodo hare tollenda , vel declinanis da, aut etiam interdum toleranda sit: Quia praecipue Regem debeat impellere, ut recte ad ministret, honosne, vel gloria, an alia. Quo niam vero mundanus honor , & hominum gloria Regiar licitudinis non est sufficiens praemium, ideo expectandum esse a Deo praemium. Non enim sati ex Augustino Christia nos Principes, quia diutius imperarunt, vel im perantes filio a morte placida reliquerunt , vel hostes Reipublicae diminuerunt, vel ciues ad quersum se insurgentes &cauere, de opprimere potuerunt; sed felices eos dicimus, si iuste imperant, si malunt cupiditatibus potius, quam genibus quibuslibet imperarem omnia faciut non propi r ardorem inanis gloriae, sid propter charitatem felicitatis aeternae. Ta'eSImperatores Christianos felices interim dicim' spe postea re ipsa futuros, quum id quod expecta 'mus, aduencCt. Haec Sacius Thomas ex Augu
218쪽
mat, dum & monstrat, praemiu Regum tenere excelsum gradu in beatitudine coelesti; quare bono regimini studendum esse ob bonusui ipsius, atq; ob id, quod inde percipitur fructus, quum sic quoque magis diuitiat, potestas, honor, & fama potius quam ex improba administratione consequantur. Caeterum, Regem in Regno debere esse sicut animam in corpore, &sicut Deum in mundo , qui cuncta ordine, propria operatione, loco disponit: sic tamen ut distinctae sint ad mmistrationes, Sacerdotalis, & Regia , & suum unaquaeque praestet ossi cium At sicut ad ultimum finem consequen' dum requiritur, ut Rex subditos suos disponat ad viuendum secundum virtutem, ita requiri, ut eos disponat ad fines medios, quos e X plicat, rationibus additis , quibus impedimenta
ae cum summatim priore libro egisset, deicendit secundo libro ad ea, quae pertinet ad instituendam ciuitatem, ad arces statuendas, ad pecunias recte comparandas, ad probos administratores c ubi & de Dominio politico, &despoticol ad itinera tuta ,& commoda, ad iustas mensuras,&pondera; ad pauperes sustentandos, ad cultum diuinum rite , solideque
Tertio libro adhuc altius atque praestantius
docet, omne Domini u esse a Deo, ex consideratione naturae entis,&mot' cuiuslibet creat na
219쪽
dominio, de Pontificatu C hristiano, de caeteris Imperatoribus, & Regibus, & aliis gradibus sapienter disserit. Quartum librum absoluit tractatione , ea quae ad plurium Dominium spectat, quod Politicum dicitur: ubi varia Iecenset administrationum genera, quae ethnici adhibuere, quaeue Socrates, Plato, Aristoteles, & alii de hac re attigerunt : quae eo refert, Vt constitutionem integram ciuitatis per tale regimen tradat.
Hoc igitur paucis ad optimum librum indicandum, satis est, quo rectissime quoque aduersus Machia velli, & Antimachia uelli impo- sturas possit praemuniri: quum quae postea Chrysostomus Iauellus copiosius, & optima methodo hac de re, aliive scripserunt, maxime versanda sint iis , qui vel administrant,
vel administrantibus consulunt.
220쪽
Vin etiam impurus quida scriptor atque netirius,in libris, in qui b. &siae ciuitatis historiam, & multas quaestiones ad Rei p. statu pertine tes Etrusco sermone coplexus est, non putauit dissimulandum, quid de nostrorum sacroruin religione sentitet. Christianam religione scribit, illam magnitudinem animi , quae in antiquis elucebat, funditus sustulisse. Romani Im perii ruinam, laudis & gloriae labem, virtutis et militaris interitum, huic sianctissimae summi& aeterni Dei Religioni asagnandum putat. Tum postremo , ut aliqua ex pacte vitet Offensionem bonorum, id inquit non vitio Religionis, sed interpretum, qui illam male intellexerunt, accidisse cum tamen non posset o stendere quae fuerit illa peruersa interpretatio quae tantorum malorum causiam praebuerit.