장음표시 사용
231쪽
Ex osorio de Nobilis. ar perturbati, atq; impediti. Multis itaq; in loeis
proditum memoriae est,exercitus fusos, atque
cae stos esse, quod vitio eo trahostes educti fuissent. Quod quidem minime mirum est. Cum enim essent illa religione perfusi, ut crederent, non sine Deorum eonsilio, & numine, cladem atque pestem de nuneiantium, pullos iniectam
offam neglexisse , ob id que omnium mentes concidi sient, manusque metu obtorpuissent, neque solita spe, atque audacia proelium com mi si sient, necesse erat, ut cladem aliquam insignem aeciperent. Inde adeo factum est, Vt Omnes illis religionibus valde dediti, quos fanaticos appellabant, in timore perpetuo, & cura mente ancipiti versarentur. Quid Z quod multi viri strenui leuissimis ostetis permoti, magnam multis in loeis timoris significatione dedet ut Lacedaemonii, ut de Graecis etiam aliquid dicamus, cum bellum aliquod suscepissent, Rege'; ipsi in patriae sinib. de more sacrificarent.
si casu non litabant, exercitus continuo doma reducebant. Cumq; essent Lacedaemonii moribus , & institutis ad duritiem atque virtutem militarem educati, tamen ea imbecillitate ducta ex sacrorum impura religione tenebantur, ut bellum intermitterent. Iam si strepitus aliquis auditus fuisset, omnia belli consilia ab illis deserta , Scomissa iacebant. Quid autem
quaeso aliud, ut Lacedaemonios omittamus, Atheniensium opes euertit, quam anilis quae '
232쪽
ari s contra Machiauertor sane sortis N ieias,& elassi & exere ites s muleum Demosthene praefectus esset,& Syracusas oppugnaret,intelligereriue ei uitatem illam &suis viribus , idi totius Graeciae auxilio muni
tam eapi non posse: Demosthene'; instaret, ut
classem a portu deducerent, ne praecluso exitu ab hostibus, omne robur Atheniensum, quod in illa classe cotinebatur, misere periret: id Ni cias ipse comprobabat, religione tamen impeditus, salutare consilium executus non est. Pau eis enim illis diebus Lunae lumen ,terrae, Ut cer'
iis temporibus fieri nee esse est, interiectu defecerat. Id N icias ostentum ra tus, ad religionum interpretes deserendum statuit. Illi nefas esse respondent intra triginta dies classe nauigare, aut quippiam aliud moliri. Interea Sieuli magnis molibus portus fauces obstruunt,& exitum multis nauibus obaectis inter
eludunt. Classis igitur illa, in qua flos Atticae iuuentutis, & Atheniensium Iobur inerat, eum iam frustra elassem hostium perrumpere,& ὸ portu progredi conaretur, inepta illa Niciat sua perstitione miserrime dissipata , atque depres aest, omnisque nobilitas occisione consum.1pta. Haec tu sacra impia, has religiones impuras & aniles ad virtutem erudire , & institue-1 re dices , quae homines etiam impuros , S laudaces , horribili formidine replebant, men . item a constantia dedueebant, consilia salu- ltis impediebani3 Eam tum gratiam Christo o Ilptimo maximo refers,cuius munere,atque be. s
233쪽
nescio tam impia , tam impura, tam dementi superstitione leuati . atque liberati sumus, ut illam etiam Christi religioni anteponas 3 Nam si animi Clitistianis institutis informati,fracti, languidi, atq; demissi essiciuntur: illis vero an 'liquis,& impuris ceremoniis, qui b. diuini honores habebantur impiorum hominum sim lachris, ad virtutem incitabantur: illa certe videntur his nostrae religionis institutis omnino praeferenda. At vide in quanta erroris opinione, atque amentia versatus sis. Qui vere Christiana religione imbuti sent, non alitis inuolatu, non Oscinis cantu , non extis tristitia manantibus permoventur ἰ non terrae motu, nonsulmine, non prodigiis vllis, aut mons riscon turbantur. Nihil est deniq; quod animu hominis Christiani conuellere, aut labefactare possit. Sie est enim institutus, ut si orbem terram bellis ardere videat, si omnia sibi pericula inte-di , si cuncta ineendia conflagrare, atque pene consumi, ipse tame optima spe planus costantiam retineat, nec ullo Vnquam horrore perfundatur. Primum, quia credit esse se sortissimis copiis constipatum, atq; communitum. Didicit enim e sacris literis es se quo se a coelectes exercitus, qui piorum hominum salutem tueantur , & ab illis, cum commodum est o mne impetum, atq; furorem hostium propulsant. Hoc enim se praesidio vallatum esse sensit Iacob, eum castra Dei se conspicere testificatus est Rursus cum Syriae exercitus Elistaei
236쪽
Ea o Contra Machiaueg. eapiti immineret, ipsiusq; minister formidine perterritus opem imploraret, Noli timere, in. quit Helisiatus:plures enim nob: si alunt. Subiungit dc inde sacra historia, Cumq; orassetHelisaeus, ait: Domine aperi oculos pueri huius, vivideat. Et aperuit Dominus oculos pueri, & vi dit, &ecce mons plenus equorum,&curru urrigneorum in circuitu Helisaei. Atq; nequis irpaucos illud Diuinum praesulium collatum essputet, alibi de uniuersis, qui pietatem colunt Deumq; caste, & pure venerantur, sic scripturi est: Immittet angelus Domini in circuitu timetium c um, & eripiet eos. His igitur testimonii qui fit missimam fide adiungit, seque diuino prς sidio munitum esse credit, trepidare metu notpotest, sed elato animo, atq; co fidenti, id quoi alio in loco scriptum est, usurpabit: Si consista aduersum me castra , non timebit cor meum Si exurgat aduersium me praelium , in hoc egi Urp. sperabo. Item illud: Hi in curribus,illi in equis nos autem in nomine Domini inuocabimus Ipsi obligati sunt, & ceciderunt, nos aute surreximus, & erecti sumus. Hae igitur spes gentem Christianam imbecillo animo esse non sinit. Deinde immortalitatis cogitatio , atqucerta gloriae futurae praesensio , quantas vim habet ad constantiam stabiliendi i Refert Caesar, Gallos illa Druidu disciplina, qua persuadere nitebatur , non interire animas sed ab aliis corporibus , ad alia post mortertransire, fuisse vehementer ad virtutem excita
237쪽
Ex Oserio de Nobilis. starios.Itaq; metu mortis neglecto, intrepide sese in quodcunq; capitis periculum, atqi vitae dincrimen inferebat, cum nihil aliud est e mortem
opinarentur, quam mutationem vitae , atque in alia corpora migrationem. Ita ne tandem ZPrisci illi Galli immortalitatis opinione vanisse sina, ex inani quadam superstitione concepta, nussa pericula recusabant: Christiani qui non imbecilla opinione , sed constanti fiducia credunt, se postquam ex hac vita excesserint, fore beatissimos, mortem horrebuntὸ Quid enim magis in Christiana religione celebratum, qua omnes eos, qui coluerint iustitiam & pietatem, posteaquam e corpore quasi e vinculis e mi stinerint, in coetu euolaturos, ut immortali plOIta aeuo sempiterno perfruantur Θ Quἰd deinde est magis animis nostristia fixum , qua fore ali quando, ut corpora, q Jae iam penitus consumpta sunt, instaurentur: atq; coelesti splendore collustrata, rursus cum animis ipsis inuiolabili foedere coniungantur: ut sic diuinitus renouati, omnibus summis & aeternis voluptatibus animo& corpore potiamur λ Hoc qui persuasum h buerit, nunquam, mihi crede, ab ista vita, in numeris aerumnis,atq; calamitatib. inquinata, inuitus & iniquo animo aiscedet. Ouid autem postremo dicam de amore illo, quo illi, qui vereChristi sacris imbuti sunt, quotidie magis in 'flammanturὶ Illud certe perspicuum est, nullare magis in ei tari ac incendi animos ad omnia capitis pericula subeunda, quam beneuoletia,
238쪽
aret Compa Machi et Ece haritate. Nihil est enim amanti di Helle, nihil no suave,&iacundum, quod pro re qua ha bet caram, lucipiatur. Mortem ipsam, quae Ο-mnibus horribilis est , &maxime pertimesce da, ultro etiam appetendam interdum putar, non modo contemnendam. Quod si tantum valet amor , leuissimis tape de eausis inter
homines conciliatus, ut contemptionem mor
tis et inducat: quid de illius charitatis magnitudine dica,quae munere spiritus diuini, puris& integris mentibus coneessa est Eius certe ureoncitata Christiana nobilitas , omnem vitae suauitatem in laboribus , & periculis ponen- ldam esse duxit,omnes corporis Voluptates, αBuxos honores, omniumque rerum assiuentiam aspernata. Illa Christi eupiditate vehementer incensia, neque minis,neque terroribus, neque inauditis suppliciis a pietate dimoueri potuit Illa postremo faciebat, ut omnia tormenta, quae pro Christo, quem unice,&ardeter amabat, patiebatur, leuia, atque iucuΠda putaret. Qv n etiam nihil videbatur Christianis aeque optabile, & expetendum,atq; pro Dei immo talis religione vitam in summis totius corpo is
cruciatibus amittere. Quod minime miran. dum est. Nam cum amor omnem animi eogitationem auertat a formidine ; necesse est, ut summum , atque diuinum amorem, grandis constantia atque diuina con sequatur. Vtra igitur tandem rei igio ad virtutem facilius incita-bdi: Ea ne, quae hostiarum fibris, aut alitum in uolatus
239쪽
uolatu, aut apum examine, atque eonfictis mo-stris suspensam tenet hominum imbecillitate EAn illa potius , quae ani 'os ita confirmat,Vt neque totius orbis conuersione labefactati possintZ Illa deinde, quae dementi superstitione ipsam humanae virtutis exercitationem se penumero impedivit 7 Anili a potius, quae infir
mam naturam mulierum, & teneram aetatem
puerorum virtutis constantia roborauit 3 Illa postremo, quae nulla firma spe mentes humanas confirmare poterat λ An illa, quae diuini auxilii ostensione, eertissima spe immortalit iis Dei amore, atque studio , ad diuinam virtutem erudiuit, Mad omnium rerum humanarum despicientia instruxit e Sed quid opus est hominis istius impurissimi vel impietatem ,,
vel amentiam multis argumentis eo incere, cum utrumque sit adeo manifestum , ut nihil.
facilius deprehendi possit 8 Impietatis scelus, amistis maculis velit aspergere Christianam dignitatem ; quod nunquam fecisset, si aliquam praeclaram opinionem de Christi diuini tale habuisset. Furoris amentia, cum tam falsis, ineptis, male cohaerentibus rationibus nefariam illam sententiam confirmet Atquestio quidem me longius oratione prouectum, qua in fortasse necesse fuit : Hoc autem si quis vitiosum putabit , velim ut partim tribuat hanc veniam iusto dolori , quo sum mirabiliter elatus .' partim existimet id instι tuto nostro minime alienum fuisse. Cum enim de Chri-
240쪽
aa Contra Machiauest. stanae claritatis splendore sermonem institui psem, Etruscus autem ille scriptor, eandem impurissimo genere orationis obscurare conatusessiet: non dissimulandum putaui, praesertim cum eorum numerum, qui vel scriptis illius incitati, vel sponte sua eiusdem sceleris, atque furoris amnes sunt, late & varie diffusium intellige