장음표시 사용
81쪽
PRIN e 1 Ps. 73 esse possunt: qui statim a primo eontra Romanos consecto bello, parum abfuit quin a militibus quos mercede coduxerant, fuerint oppreGsi, licet suos ciues copiarum haberet praefectos. Philippus Macedo a Thebanis post Epamino-dae morte creatus imperator parta ex hostibus victoria eoru libertatem sinstulit. Mediolanenα
diu contra Venetos Francisco S fortiae, qui ad Carauagium deuictis hostibus adiunxit se illis, ut Mediolane ses suos dominos opprimeret. Eius pater Ssortia eum Ioan . Neapolitanoru reginae stipendia mereret, repente illa inerme deseruit, sic ut ne regnu amitteret, in Aragonioruregis sinum coacta fuerit sese coniice e. Si quis obiiciat, Venetorum atq; Floretinorum imperium his armis retroactis teporibus fuisse propagatum, nec illud eoru praefecti In suam potestatem redegerint: respod eo Floretinos suam quandam fortunam in ea re fautricem habui Dis. Quandoquidem ex eorum ductoribus qui strenui essent, & a quibus sibi metuendii fuisset, nonnulli aduersis proeliis sunt usi, non ullis suit repugnatum, reliquos ambitio alio deuolis uerat: qui infeliciter bellum administrauit, is
fuit loan. Acuthus: cuius fides amissa victoria cognosci non potuit : at nemo non fatebitur si victoriam reportasset, Florentinorum rem suci arbitratu fuisse ad mi ilia Imum. Startiae perpetuo Brachiani sunt adueinti mutuo sese obseruantes. Franciscum ambitio totum
82쪽
NI c. MAcΗΙAvELLI in Galliam Cisalpina pertraxit: Brachius vero contra sacerdotum Rempubl. atque Neapolitanorum regnum se conuertit.
verum ad id accedamus, quod nuper eontiis git. Imperium belli gerendi Florentini detulerunt Paulo Vitellio, viro in s gni prudentia, qui ex priuata fortunae conditione, maximum sibi nomen pepererat: is si Pisas expugnasset, nemo inficias fuisset iturus, Rempub. Florentinorum eius imperium fuisse subituram. Nam si in hostium parte is stipendia facturus transiisset, nullus erat euadendi locus: si veroeu retinuissent, illius iussa capessere cogebantur. Venetorum si progrestus examinentur, facile quis intelliget eos tutissime ac felicissime tunc se praestitisse, cu ex Veneta gente collecti eoru exercitus, bella gerebat. Qui mos eis fuit antequa ad terrestres expeditionis sua studiacon errerent quo quidem tempore patritiae
gentis & urbanae plebis instructi armis, fortissime se gesserunt. At ubi primum terra bellu gerere coeperunt, hanc Virtutem neglexerur, mois
resque Italicos sunt sequuti: atque in continenti augendi imperii initio, tum quod non ita longe Reipub. fines protulissent: tum etiam quod in magna essent existimatione non erat quod valde a suis proe et is foret sibi timendit: at propagatis imperii fimb. quod Carmigno in 'xercit is imperator factu Sest, iuc eius errori s specimen cepei ut diam csi illum acerrimum du- Ceu non uisse ni post qua ciuid Mediola
83쪽
nensium regulum verberassent, illum vero remissiorem in bello gerendo factum cernerenti trullius amplius victoriae eo ductore se sore c5- potes sunt rati. Quare ne quod partum fuerat totum periret, in mi Tum facere nee viae bant nec p erant. Vt tutos itaq: ab eo se asserere nr eum interfecerunt. Declarat ut deinde lirarum copiarum imperatorem Bartholomarum Bergo matem, Robertum Seuerinatem, Comitem item Petilianum,& ic generis alios: quibus ducibus metuendum erat, ne detrimentum citiusquam emolumentum suae Reipublicae importaret. Id quod in eo, quod gestu est ad vadam
bellu, accidit: ubi uni eo cu nostibus congressu id totu periit, quod DCCC. annis tot laboribus fuerat quae si tu. His . n. armis lentae duntaxat, serae ac exiguae fiant rei accessita es: at su bita: & repEti ae erupunt i a Jura & calamitates. Et quoniam his exemplis eo deuenimus, ut de Italia nobis esset sermo, quam Italiam multos annos his armis mercenariis instructam,ac procuratam vidimus, de his altius disquirenducensui: si forte eorum & origine, & progi essu perspecto, consilia in melius referre disicat. Animo comprehensum velim, quod ubi primum Romanoru impcrium ex Italia alio tras latum fuit ac Pontifex in iis quae profana erant maiorem in dies authotitatem sibi assum ei et, tota Italia in plures dynastias dissecta est. Celebriores. n. urbi uin tuos primarios, qui b. au-ica Ita ierator u fauore oppressiae parebat, arma D a. sumis
86쪽
τε NI e. MACHIA VELLI sempserant: ad quod etiam pontificii, ut inde existimationem sibi in iis quae sacra non erant,co pararent, opem serebant. Ex his etiam nonnullae in ditione, & dominatum suorum ciuiu
ius am omines; hiqi ciues omnino rei bel licae expertes & ignari essent, eceptu est ab ipsis stipenina militib. persolui. Qui primus omniuhuic militiae existimationem attulerit, is fuit Albericus Comensis e Flaminia. Pro dierunt lex huius disciplina Brachius,& S itia: qui sua tempestate rerum in Italia arbitri fuerunt. Hos reliqui omnes secuti sunt, qui ad hare nostra usq; tempora res bellicas in Italia procuraruni:
quarum rerum bellicarum virtutem eo nota
liam percurrerit, L dΘ uictu diripuerit, Eet dinandus oppicue viri Hi retiades ,rtanias rint. In eum finem hunc militandi more inuexerant, ut sibi id nominis atq; existimationis conciliarent, quod peditu copiis detractum vole albant: idq; etiam est factu, quod nullo imperio, nulla ve ditione essent ditati, militarique dunta-J xat industria & conatu, foret sibi victus quaeri-siladus: peditu paucitas nihil nominis asserebat, icopiosiorem exerc'tu alere no poterant. Qua-li propter tota res militaris in e qaitatum per eost abiit: cuius duces mediocri numero, ali pote- irant, ac in honore retineri. Ita demu rediit res, 'tiu
87쪽
ut in exercitu 1o. millium hominum, vix duo millia peditum inuenirentur. In illud praetere et maxime incumbendum omni industria contenderant, ut a s arqrae a miJ tribrax mirin 1nda - borem k metum adi merent ne uuae caedecit eis rent, capi tantummodo utrinqUiceret, & sine ullo pretio dimitia In ob ecta sibi oppida n - -
Castia praeterea nullo vallo, nullave fossa cingebantur: nec illa hybernis temporibus habebantur. Haec autem omnia in eorum militariabns, atq; ab ipsis inuentis institutis permitati erant: in eum nempe finem ut dictum est qui
sc, ut per eos nunc Italia capri a iaceat. ac sem
De auxiliariis militibus, atque de iis qiumlati,quis propri, dicuntur.
AVxiliaria arma, q & ipse inter inutilia re.
censentur, sint, cum praepotente aliquem, ut suis armis nobis succurrat,no'; tueatur,aceimus. Quemadmodu proximis temporibus, a Pontifice Iulio I l. est factum: qui mercenarii perspecto sui exercitus tristi e uetu ad auxilia- Iia arma se conuertit, pactusq; est cum Ferdinando Hispaniarum rege, ut suis copiis sibi o-
88쪽
g Ni c. M A c HI A VILLI pem ferret. Possunt quidem id generis arma sua natura, & utilia,& bona esse: at illa in euocantem nunquam non perniciosa sunt habita: quanta quidem iis fractis. euersiam: victrici.
Loe vi o eorram re captiuum senties.
His exemplis, & si uniuersiae pene historiae Iantiqua monumenta sunt referta, tame ab hoc iIulii exemplo, quod adhue recens sit, non discedam: euius consilio nihil inconsideratius ac ad Ferrariam occupandam esse potuit, quare
se totum alienae potentiae committere: sed ei ui prospera fortuna effecit, ut tertiae cuidam causae nasceretur locus, ne suae temeritatis in eligendo fructum capere posset. Nam fractis ac Rauennam seis subsidiariis copiis, ac irrupentibus Helvetiis, qui pretier animi,& sui,& alio rum opinione victores eiecerani: Rctum est, ni in hostium manus, qui iam in fugam se couerteram, captiuus deueniret, nec etiam in eiuauxiliarium, cum iam victoria aliis armis, noli psorum potitus esset. Florentini penitus armi exuti Gallord ad decem millia, ad Pisas expumandas stipendiis conduxerant: cuius rei con stio grauiora subierunt pericula , quam Vnquam antea in omnibus eorum aduersae fortunae casibus. Constantinopolitanus Imperator, ut vicinis hostibus occurreret, ad decenmillia Turearum in Gradie iam immisit, qui cofecto bello, illine abire noluerunt: quod lanfuturae seruitutis totius Grateia cum Christiana: Reipub. hostibus initium dedit.
89쪽
PRINc APS. 7', Cui itaque stat sententia, ut velit no posse vindere, haec arma in usum adhibeat: nam iis, quae: mercenariae sunt, copiis, loge periculos ora iu- . dicantur. Quandoquidem in iis, iam illatum Omnino exes diu vertitur, ut quae in unum sint, eo ni uncta: atq; in id maxime sint intenta, quo: aliorum, non tuo pareant imperio. Vt autem te 'ostin dant conductae copiae post adeptam tibit per se victoriam, longioris temporis & maiorisi occasionis indigent. No enim Omnes in v nurni coalescunt corpus, tum quod a te accitas arque stipendio cum sint a Tectae, si tertiu quempiam illis in ducem praeficias, non possunt tantum sibi aut horitatis statim conciliare, ut offensio nem tibi afferre queant. Summa illa sit, in mer cenariis ignauiam , atque negligentiam militandi periculosiorem esse, in auxiliaribus autem bellicam virtutem. Prineeps igitur sapies semperiaec a Lmamz-,
v chortatae urenis scilicet armis partam victoriam haud vera existimans. Nunquam verebor in exemplum Valentinu subiicere. Is in Flaminiam cum auxiliari exercitu, eoq; toto e Gallica gente eollecto est ingressus, atq; eoru ope Forum Cornelium & Forum Liuiu cepit. Verum cu parum fida ea arma cerneret, ad mer-
Cenaria, ut quibus minus periculi inesse iudicabat, se contulit: ex Ursinis propterea & Vitelliis es pias cosci ipsit. Veru ex usu & tractatione cu
90쪽
go NI e. M A CHI A VELLI dubia, infida, & periculosa offenderet, opprimenda curauit, ad sua procuranda cum animum appulisset. Quid autem discriminis haec inter se habe ani Vtraque armorum genera, facile perspicuum fiet, cognita differentia inter eam Ducis Valentini existimationem, quam habuit cum Gallicis tantum subsidiariis, aut Vrsinorum &Vitelliorum mercenariis copiis instructus ecset, & eam, qua floruit, cum solus propriis armis,& virtute septus remansit: hoc enim tempore nunquam non auctam reperiemus: nec Vllius unquam magni nominis est habitus, nisi Cum Omnes eum integru possessorem, & sua-Tum copiarum dominum agnouerunt.
Nolebam ab Italiae sumptis exemplis,li'; recentibus discedere: nihilominus ex iis unum eorum, de quibus supra facta est a me mentio, Hieronem Syracusanum praeteritum nolim. Is ut dixi P a Syracusianis exercitus declaratus imperator, statim sensit militarem illam pretio merentem disciplinam non re utile: cum iam
in ea duces atque essent coparati ,atq; nunc n.-stri Itali. Sed in eum videret eos se nec retinere, nec missos facere posse, ad unum interficiendos cura t. Ex eo postea tempore neglectis alienis armis, suis opibus bellum administrauit. Ad hoc institutu exemplum ex veteri lege in memoriam reuocatum volui. Cum in prouocatorem Palaestinum Goliam Saulo David dimicaturum sese obtulisset, ei ut Saulus animos adderet
