Leipziger Studien zur classischen Philologie

441쪽

De mag. Atticis qui saeculo a. Chr. n. quarto pecunias publicas curabant. 55

merces iudicialis στρυτανείοις quae deponenda erant litigantibus consimilibusque pecuniis cs. Xen.) de republ. Athen. I l6. Poll. VIII 38ὶ itemque poenis damnatis inflictis Aristoph. eq.vs. 1358 sq. Lys. XXVII i). Neque inepte h. l. Aristophanis Byzantii de vectigali inquilinorum testimonium adseras hoc: ιιέτοικος δε ἐστιν, ὁποταν τις ανιδ ξένης ελγων ἐνοικῆ τῆ et λειτέλος τελων εἰς αποτεταγμένος τινας χρειας τῆς πολεως fr. 38 ed. Nauta.); quamvis, quaenam suerint definitae hae necessitates, hodie ignorari latendum sit. Singulis autem rationibus perquisitis ad ipsam denique notionem dispensandi adcurato conStituendam progrediamur. Ae discrimen quidem quod intercedit inter verba quae sunt ιαρισαι et δουναι, Boech bio illud etiam tum incompertum vide Oec. pubi. ΙΤ p. 2l0 n. a), titulorum ope penitus hodie cognitum habemus: hoc de quaestoribus usurpatur peculiaribus aerariis praepositis tam Minervae quam populi aut senatus, illud doapodeetis et postmodum de praesecto administrationis non magis quam de quaestore aerarii militaris; enimvero dandi verbo, ut Droegius docet in dis8. supra p. 50 n. 4 laudata), 'pecuniae summam Semper definitam quaestores de pecuniis mandatis expendere iubentur', cum eo quod est ιιερίσαι 'liberior quaedam potestas dispensandi' significata sit, utpote quod legitimum verbum suerit 'de pecuniis publicis certis magistratibus vel curatoribus dispensandis' l. s. p. 23 n. 3). Quamquam etiam si e verbi notio facile angustioribus finibus circumscripta deprehenditur. Neque enim solum in titulo modo tractato CIA II 38 apodeetas ipsos pecuniam constitutam erogasse, non alii magistratui erogandam praestitisse vidimus, verum etiam in decreto illo de colonia adoram maris Adriatici deducenda sui de Supra p. 3I et 9 not.)eosdem impensas trium coronarum parandarum sacere cognoscimus vs. l99 sqq.). Proinde ampliore quadam notione verbum ιιερίσαι de cunctis pensionibus in usu suisse dicendum erit, quae e generali civitatis aerario provenirent, sive eae ad singulos fiseos fiebant cotidianorum sumptuum rite legitimeque gustinendorum

442쪽

Paulus Panshecausa sive ab apodectis ipsis pecuniae necessariae in usus destinatos erogabantur xj.

Comprobat hoc etiam titulus CIA II l8l, in quo apodeetaearchetheoris in posterum ad Nemea mittendis viatica praebere iubentur: τοῖς δε ὁ τοJAtrae φιερι σαι τεὴ αρκεJθεο ρ ροὶ ος αναεὶ ἀρκ εὶθ εωρι ση τοJ υργυριον Insuper luce clarius haec

verba de populi scito sublata commonstrant stetisse per populum Atheniensium, per simplex Scitum suum apodectis non solum singulas pensiones ac quasi subitarias - quo de pensionum genero decreta duo superiora sunt - verum etiam perennes nec tempore definitas imperare. Quod vero Fraenhelius ex tituli CIA II l l , b parte extrema contrariam quodam modo Sententiam adsequi sibi visus est, ut aerario eiusmodi expensa in rogari non licuerit, nisi decretum populi deinceps nomothetarum scito ratum tactum esset Die ait. Ge8ehWorenen richte,

Berol. 187I p. 24) ), hanc opinionem ex illo loco ulla probabilitate, nedum necessitate repetitam es8e iure meritoque negavit Lipsius libri Fraenheliani censuram agens in Bursiani annali. vol. XV p. 3l2. Nimirum perperam v. d. Verbum quod Vs. 13 Scriptum est σεροσνο ιοθετDῖσαι de probatione legitima interpretatur nomothetarum praesens populi scitum confirmatura: quod tamen intellegendum est de nova hae causa accedente ad eas,

quarum deliberandarum gratia hi quidem constituti essent cs.l Nimirum etiam sic ab initio iustam dispensationem actam esse adparet; ac posteriore demum aetate vim insitam verbi paululum obscuratam inflexamque deprehendemus. 2 In schol. ad Aristoph. av. vs. 154l ex Androtione lex vel populi scitum transcribitur, quo colacrotas theoris ad Pythia proficiscentibus ἐκτιον ναυκλvρώων ide quibus cf. Christ. p. 22 sqq. viatica aliumque sumptum pondero constituitur: in hoc igitur officio praestando - eoque uno. quod hodie quidem adsequi licet - plana habetur plenaquo responsio inter v. saec. colacretas I F.quo apodectas. 3 Postea virum doctum parum sibi constitisso patet, cum sin adn. 454std Oec. pubi. institutionem eam, qua iusirmi cives debilesque apud Athenienses a senatu probati singulis prytaneis sumptu publico alerentur Lys. XXIV impr. g 22 sq. , Aesch. I 104, cf. Rupra p. 54 not. extr. , Rauchen Sisinio concederet omnem - nimirum in perpetuum - populiscito sancitam fuisse.

443쪽

De mag. Atticis qui saeculo R. Chr. n. quarto pecunias publicas curabant. 5T

Lipsius I. s.). - Ceterum et quatenus hac de causa nomothetarum Scito opus suerit et quae praeterea explicatione egere

Videbuntur, aptius commodiusque ibi aperientur, ubi de fisco quaestoris populi deque omni ratione atque indole τῶν εἰς ταὶ

H. l. adnotasse satis erit, quod lege caveri iubetur τὰ αρ υριον

ενιαυτὰν ε καστον Vs. 44 sqq.), nullo modo hoc pugnare eum Superiore nostra sententia, qua per prytaneas apodectas dispensationem redituum factitasse veri esse simillimum si tuimus. Etenim hoc quidem loco de una et sola agitur pecuniae summa in singulos annos firmiter praestituenda; continuo pergitur: ὁ δε et asilotς ααJoδότω IIει σιJθεέδει κατα τι ν στρυτlali lεlaν ἐκαστη m. procul dubio igitur sussciet, si quaestor et ipse per singulas prytaneas argentum conveniens

acceperit.

Et scrupulus, si qui residere pos8et, protinus eo quoque minueretur, quod in rationibus magistratuum delubri Eleusinii ad annum Cephisophontis archontis Ol. ii 2, 4 329 8ὶ pertinentibus, quae cum ex parte iam in Addendis CIA II 834 b p. 516 sqq.) publici iuris saetae essent, mox plenae prodiere Chr. Guniae opera in Ephem. arch. 1883 inde a p. 1093, duο-bus locis pecuniae ab apodectis praesectis sani dispensatae recensentur ita quidem, ut alterum nomen ad quintam prytaneam spectet α Vs. 39: τὰ μερισθὲν παρ' αuo3εκτων ἐπισταταις), alterum ad sextam B vs. 3: τὰ ιαρισθεν εἰς τα εργα παρ' arrodin πιὼν ἐπισταταις ἘλευσDO9εν). - Ιam vero in rationibus decimae prytaneae apodectae bis ossicium deseruisse perhibentur sty vs. 29 et 34: οὐ /ιερισaντων τ ῶν αποδεκτων): unde laetum est, ut quaestoribus τοἐν θεοὶν pecuniae ad magna mysteria adparanda necessariae ab aliis - nisi fallor, iis, ad quos fundi sacri elocati essent - traderentur. Per alteram vero prytaneam ab apodectis non se iis atqne a quaestore

militari et a trapeetita pecunia mutua sumpta est, si quidem

444쪽

Paulus Panshe

καὶ του χραπε lior : quod optime quadrat ad ea quae de gonerali apodeetarum aerario supra disputata sunt. Scilicet pecuniae nescio quae ab apodectis receptae necdum peculiari fisco adsignatae in tempus magistratibus Eleusinii ad munimentum struendum concessae sunt reddendae, ubi primum commode fieri po88et.

Exemplum haud ita dissimile populiscitum praebet anno Ol. 108, 2 346) filiorum Leuconis gratia iactum Diti Syll. 10l i):

l Androtiovem eum quo auctore populiscitum iactum est coguominis Atiliidographi avum suisse probabile est. - In decreto ipso haud pauea reperiuntur. quao difficultatibus laborent non mediocribus et ab usitato titulorum usu loquendi sere recedant: quae h. l. tamquam ἐν παρεσιν

paucis persequi liceat. Utique a consueta dictione abhorret, quod us. 24 scriptum fuit: καὶ arε ilαν oui l χρ twυι στεινάνωι κτλ. ide supplementi veritate dubitatio nequit esse : usquequaque constautissimo usu aoristus ponitur στεφανωσω scf. huius ipsius sit. vs. 6T . In sequentibus praeter continuata tempora praesentia ivs. 26 ποιεῖσθαι, 29 Sq. αναγορευειν, 3b ανα- τιθμαι, unumquodque praeter consuetudinem positum offendit quod per- miro, ut videtur quidem, consilio is ipso qui agitur annus iThemistoclis archontis denotatus est to προτερον δεος Πανα9 ναίων rων μγ ά .lων iseil. proximi anni Ol. 108, 3: cs. Diti. n. 7 . Rursus ubi pecuniae eonstituuntur in coronas insumendae, infinitivo praesentis praecipitur: to δὲαργυριον διδοναι τον του δήμου Ταμίαν ἐκ των εἰς τα κατα τοφίσματα τωι δήμωι ιυ ρι I losa ων haec et ipsa insolentiore ratione dicta nunc scien& praetermitto , deinde noristus introducitur: to δὲ νs Ivl ε,αι παραδουναι κτλ. svide n. Eq.; Felluerus quae p. 403 de mutatione temporumh. l. adhibita in veri similibus ponit, non flocci sunt , iamque pergitur solitisaoristis usque ad finem lus. 44 sqq.: αναγηρlά paι . . . καὶ στῆσαι . . . ἐς δε

τὸν ἀνIαJγραφην δουναι κτλ. . Dissicultates motae quomodo tollendae sint, haud ita facile est ad cognoscendum. Procul dubio tamen quaestioni lux adsulgeret, modo praesto

dum quod coronae parari iubentur rωι προτέρω λει Παναθοναίων et υνι εγlάλlων svs. 27 sqq. . Quid Z eo si quid sorte cautum suerit de coronao honoribus repetendis, non id quidem simpliciter magnis quibusque Paliathenaeis - nam hoc necosgario certiore ratione denotandum fuit - at identidem tamen, haud dubie certis de condicionibus 3 Protinus sic omnia plana ac dilucida fiunt, quae modo mira videbantur: sua iam vi utuntur et tempora illa praesentia, et promptum facilemque explicatum habet to πρότερον δεος II. τ. μ. Sane quidem iteratae eiusmodi coronationis exem-

445쪽

Demag. Atticis qui saeculo a. Chr. n. quarto pecunias publicas curabant. 59

inro tibi persuadeas harum pecuniarum curam eo tempore penes apodectas fuisse: qua in sententia primus suit Loeschchius apud Arn. Schaeser in n. mus. Rhen. vol. XXXIII p. 43l). Nec quidquam contra profecerunt argutiae a Fraenhelio in medium prolatae in Commenti. Curi. indo a p. 4 l), quas quidem examinandi locus erit, ubi de aetato institutae quaesturae militaris verba facturi erimus δ). Restat ut profiteamur, quonam sero tempore apodectarum magistratum abrogatum esse existimemus. Rationibus Eleusinii ad annum Ol. 1l2, 4 deducti sumus. Abbine apodectae in titulis navalibus etiam tum obvii sunt usque ad annum Ol. 114, 2

post munus sublatum esse statuendum erit, 'sive Athenienses

plum gemellum non novimus: tamen quemadmodum senatum quingentorum, sicubi officio stetisset debitasque naves longas Redificasset, unoquoque Rnno coronam auream δωρεαν ex lege rettulisse scimus ses. Dem. XXII b. 8 , ita inter δωρειας a populo Atheniensi Leuconi decretas ivido tit. vs. 23, cf. Dem. XX 29 sqq. illud fuisse eonicio, ut, dum promissis fidem servasset, diebus festis magnorum Panathenaeorum per singula quadriennia iterum iterumque coronis honoraretur: quod praemium singulare atque extraordinarium non nimis mirabimur conlatum ei. quem inter omnes fautores rei publieae Atheniensium longo principem Demosthenes continuo civitatem iuvisse praedicat, atque eis quidem de rebus, quarum maximo egeret respublica it 30 .l ro δὲ silvi εἰναι quod seriptum est nescio quodnam oppositum admittat aliud nisi τὴ δὲ αλλοτε εἶναι : ut hinc quoque sententiae modo pro veri simili positae non minimum paretur praesidii. 2ὶ Interim brevissimis adnoto populiscitum quod modo tractavimus

octava potanea factum esse, cum comitia in Piraeo περὶ των ἐν τοῖς νεωρίοις ultimis anni diebus sΣκιροφοριῶνος τῆς τετραδι φθl 'ος habita esse supra monuerimus i p. 29 n. 5 extr. e ut ne R temporum quidem ratione mirus conexus, quem Fraeuhelius statuit inter illas εἰσφορὰς τὰς εἰς τα δέκα τάλαντα, de quibus Supra satis Superque dictum est, et aerarium militare, quod ex ipsius sententia tum ipsum recens institutum i st, intercessisse, quidquam habeat commendationis.

446쪽

Paulus Pansheco careri posse censebant sive viri ad pnblicos magistratus subeundos idonei non Satis multi aderant. . . . Fort se etiam Demetrius Phalereus, qui paucis viris summa negotia deserre studebat, apodectarum munus sustulit' Spangenberg. in diss. supra p. 50 n. 5 laudata p. 43). - Eadem aetate negotium

dispensandi ad τον titi τῆ διοικήσει videtur transiisse. TABULA ARGUMENTI. pagina

Praelatio a Pars prior. De magistratibus pecunias publieas curantibus qui Eueli de archonte redintegrati sunt. Prae

k l. De poletis id ς 2. De praetoribus 12I 3. Do quaestoribus Minervao et reliquorum deorum . . 13 Indices quaestorum 35 Adpendix de quaestoribus anni Ol. 95, 2 44k 4. De apodectis 46 Index rerum 60 Index titulorum et locorum qui tractantur 62

INDEX RERUM.

aeraria duo V. - c. in Rrce condita, alterum Sacrum, alterum publicum, utrumque a quaestoribus Minervae administratum 1 n. 2. etiam I v. saee., sicubi conlectum esset praeter consuetudinem ac rarium publicum, hoc a quaestoribus deae curatum 24 sq. Andocides quaesturam rerum sacrarum putandus est non adeptus esse 46.

orationem de mystoriis a. Ol. 95, 2 sa99ὶ videtur habuisse ib. apodectu e frustra putantur colacrinas abrogatos excepisse 8 n. 3 ies. 56n. 2 . iam fuere V. saec. 46 sq. a Clisthene instituti ib. corum munera stenuia ab initio, postea in maius aucta 47 8ὶ exponuntur singula 48 sqq. praesunt generali quod dicas aerario rei publicae bl . iubentur futuris archetheoris viatica pendere b6. magistratibus delubri Eleusinii pecunias mutuas dant in tempus b7 8. Ruppeditant interim argentum in faciendas coronas destinatum, hoc quidem ex aerario militari 59. videntur abrogati esse 59 60. cola cretae Euclidis sere aetate abrogati T sq.

447쪽

De mag. Atticis qui saeculo a. Chr. n. quarto pecunias publicas curabant. 61eollegium ex legibus Lyeurgi eonficiendis vasis pompa libus et mundo canephorico creatum cur mense demum Posideone munus inierit 20 n. l. coronae aureae iterandi honores Leuconi, ut videtur, concessi confirmantur filiis b8 n. I. docem talenta circa annum Nausinici archontis ex aerario sacro Minervae mutua Rumpta putamus 26. 30 Rq. alia decem, in quae per viginti quattuor annos ab inquilinis tributa ex censu exacta sunt, aedificandis navalibus armamentarioque destinata 27 sqq. dispensatio redituum publicorum non certo quodam temporis momento laeta 51. 53. disposita seeundum prytaneas 53. instituta ea ratione, ut, quantum fieri posset, expensis singulis singula redituum genera adsignarentur 14 Sq. epouia V. saec. centesima pars pretii, IV. quinquagesima ll. II abro Lycurgi f. a. Ol. 118, 3 fuit quaestor militaris; neque igitur quadriennio &ntecedente potest administrationis praesectus suisse 10 n. 2. Helle notamiae abrogati b. qualenam V. Baec. aerarium administrasse putandi sint ib. n. 2. iurisdictio poletarum ill2. Rpodectarum 49. κατα βαλλομενα χθήματα. τα non intellegenda nisi omnino pecuniae quae solvuntur b2 sq. Lachares tyrannus res sacras ex arce furatus ab . Iaterculi quaestorum non semper pleni 15sqq. eius rei quid sit in causa ib. Lycurgi cura recognoscendis rebus sacris in arce adservatis praestita 20 n. l. navalium et armamentarii opora ad finem perduxit 28. magistratus extraordinarii ουνδίκων, συΠογέων. ζοτοτῶν s. eorum

provinciae ib. με olσαι verbum legitimum de pensionibus e generali civitatis aerario factis 55l6.

Panathenaeorum stribus sestis Ptiam IV. saee. a quaestoribus rerum Racrarum munus tui tum 2l sq. sollemne quadriennium Panathenaicum pentetoris του ἐπὶ τῆ διοι Giσει videtur aequaSge 2l not. pecunia o etiam Sacrae ab apodectis receptae 47 eum v. l. pensiones legibus praestitutae antepositae ceteris 53. Poletae decem, eorum munera 10 sq. consistorium ad forum situm 11. populi scito perennes quoque pensiones aerario inrogatae 56. practores decem, eorum provincia 12sq. π ροσκα τα βλῆμα τ α, τα tamquam supplementa quae ad pecuuias exvsectigalibus redeuntes accedunt 52. quaestores coniuncti Minervae et reliquorum deorum i indoab Ol. 93, 33 5i publica subeunt negotia 6sq. ordinaria collegii provincia l7. pristina utriusque quaesturae condicio redintrarata l8

448쪽

Paulus Panshe, De magistratibus Atticis etc. quaestores deae praeter sacrarum rerum curam variis ossiciis publicis occupati 23 sqq. iubentur aliquando iudicibus mercedem solvere ex lege 31 sqq. ultimi quos novimus a. Ol. 120, 1 obvii 34. quaestores reliquorum deorum statim ab initio decem 14 not. rara eorum per IV. Saee. memoria 34. abrogati videntur esse ib. rationes publicae interdum IV. quoque Saec. secundum sollemnia quadriennia dispositae 3 ls. cf. 24 n. 1, 29 n. 5 exu. res aeneste in aree depositae in chalcotheca eustodiae quaestorum Minervae creditae 23. item arma pensilia eius in postica adservata ib. res sacrae Minervae IV. saec. omnes in Hecatompedo adservatae 23, cs. Supra i I Sq. fres Sacrae ceterorum deorum postea in opistho- domo 3 34 . statua Minervae aurea inde ab Ol. 98, 4 quarto quoque Ol. anno tradita l9. in capite laterculorum posita ib. traditiones rerum sacrarum aetate coniunctae quaesturae ternRe quo, annis factae l7. postea traditiones quaestorum Minervae in eadem quotannia tabula perscriptae 23. traditionum quae a quaestoribus ceterorum deorum promulgatae sunt paucae servatae 34. tributorum ex censu paulo amplior notio, nec tamen ea quae illa etiam in sacros usus exacta put&ri sinat 30.

INDEX TITULORUM ET LOCORUM QUI ΤRACTANTUR.

pagina

188b p. l29 exscriptus . . . t 4 n. lAndoc. I l32 . . . Ir n. a poster. 46

449쪽

SCRIPSIT

450쪽

Ρraeter ceteras Graecorum civitates Athenienses prosundebant honores, varios variis temporibus, id quod non ignoravit

Demosthenes in Leptinea: αἱ μέντοι τι ιαὶ και τί Iaa παντα τα ιιἐν τοτ ην ἐπὶ τοὶς τοτ' εθεσι, τα δε νυν ἐπὶ τοῖς νυν.

Insignem autem locum omnibus sere temporibus obtinuit coronae praemium, sive aurea fuit, sive de sacris olivis decerpta. Quod si quis hune in coronandi morem, qualis suerit progres-8m quae genera quae frequentia, accuratius inquisiturus est, tituli imprimis ei erunt adeundi, parum suppeditabunt rerum Scriptores. Nam eius aetatis auctores qua mos ille laetissime floruit invidia temporum fere omnes periere. Nos quidem in epigraphica tantum incumbere studia maluimus. Sed tanta est lapidum qui ad has res pertinent copia et in dies augetur, ut artioribus finibus materiem tractandam coercere pronum et aptum videatur. Ergo ea decreta selegimus quibus exteri homines huius praemii participes facti sunt, prorsus negleximus Atheniensium cives. Hanc autem commentationis viam ingrediendam esse censuimus, ut primum disputaremus de coronis quae cum proxenia et evergesia coniunguntur, deinde de eis quae inveniuntur in civitatis decretis, tertio denique capite comprehenderemus

reliquas omnes.

라틴어 텍스트