De divina psalmodia, eiusque causis, mysteriis et disciplinis, deque variis ritibus omnium ecclesiarum in psallendis divinis officiis, tractatus historicus, symbolicus, asceticus. Sive psallentis ecclesiae harmonia opus novum & curiosum, ac multiplic

791쪽

instituit , qui de plano procedens singulas notasti evis temporis uali menstra dimetitur. Non

enim variartim vocum concordem discordiam , de concinnam per intervassorum distantiam melodiam observavit; sed certos tantum limitenvi termianos cujusque toni constitui licertosque vocum transitus, dc progi essiones secundum naturalem diato nici generis dispositionetis. Observat autem Franchinus Sanctum Gregorium in nocturnis Respon , .hehin. l. i. soriis vehementer, & dissolute somnolentos ad vi cussi.

gilandum hortari: in Antiphonis plane atque suaviter sonare in introitibus quasi voce praeconis ad divinum officium evocare: in Allel a versibus divino ubilo dulciter gaudete in tractibus Mgradualibus protense atque humiliter procedere: in Oisertoriis is communionibus quamdamser vare mediocritatem. Ut ipse vero cantus superna Patriae laetitia indicet,aliquando sine voce longu/dit sonum jubilationis pluribus notioub una syllaba descriptis, quod maxime fit hae vore A. HοαΗ-li enim qui cantant, ait Augustinus, cum coepe A in M. Mxint in verbis Cantico im exustaret eritia, veluti impleti tanta laetitia , ut eam verbis explicare non possint, avertunt se a syllabis verborum, eunt in

iboum jubilatiotiis. Iubilus senu quidam est

significans cor parturire quod dicere non po- teit Et quem decet ista ubilatio , nisi inesta bilem Deum Ineffabilis enim , quem fari non potes, si eum ni non potes , tacere non debes, quid restat nisi ut iubiles Ut gaudeat cor sine verbis, Mimmense latitudo gaudi ,rum motas non habeat syllabarum. Narrat Joannes Di coous in vita Magni Gregorii qualiter Beatissiimus '. m,

792쪽

Pontifex tantinam scolam instituerit,dceminim Ecclesiasticum reformarit. Qiteritur autem Gabios, ct Germanos, Gregori nis cantib' quadan propria miscuisse cujusrer banc reddit rationem. Alpina siquidem corpora cicum sit rum tonitruis altisone perstrepentia susceptae modulationis dilicedinem propriesnon resultant quia bibuli gutturis barbara feritas dum inflexionibus, dorepecussioniabus mitem nititur edere cantilenam, naturali qlaodato fragore quasi plaustra per gradus confusὸ se natiua rimas voces jactat sicque audieni

lium animos, quos mulcere debuerat, exasperando magis ac obstrependo conturbat. Refert dei de qualiter Carolus Magnus cantum Ecclesiarum Galliae ad Romana dulcedinis praescriptum revo- earit, directis in Gallias ea de causa duobus cant ri si sanctissimo Papa Adriano Scribit Henricus de Κnnhron Canonicus Leycestren lib. 2. de eventibus Angliae circa annum io 7i fuisse quem, dam ignominiosum Abbatem nomine Thuristinum, qui inter caeteras stultitiae suae ineptias Greg rianum cantum in officio aspernatus, Monachos coepit compellere,ut millielmi cujusdaliscanensis Monachicantum exercerent. Huju ineptiam in sine praecedentis saeculi quidam imitati cantam Memdam ridiculum explos Gregoriano introd. xerant, non sine, lino Ecclesiasticae gravit iis detrimento. Sed haec de cantu dicta sunt

satis, jam recticanendi disciplinam brevitet explicarem sanctis Patribua regredior

793쪽

autem mihi potius exordium, quam em v arx.

V a sanctissimo Parres ardo inrepraeser '

tim ascetica, i ii eligiosa Is igitur Epistola ad Ab batem Arremnentem qualis debeat esse cantus sic describiti Cant plenus sit gravitate, nec lascivisam resonet, nec Iusticitatem. Sic suavis, ut non sit levis sic mulceat aures, ut moveat corda Tri

stitiam levet, iram mitiget, sensum literae non ev xuet, sed ecundet. Non est levis jactura gratiae spiritualis levitare cantus abduci i sensuum utilitate, plus sinuandis iniendere vocibus , quam rebus insinuandis. Idem alibi cantantium vitia sic redar φ m, si tamεguit. Sunt quidam voce distatuti , qui vocis suae diaeta

modulatione gloriantur, nec tantum gaudent de vino gratiae, sed etiam alios spernunt. Tumentes elatione aliud cantant,quam libri habeant,tanta est levitas vocis, Arsitan mentis Cantant ut place an popul magis quammq. Si siccantas,utab aliis laudem quaeras,vocem tuam vendis , scis eam non tuam, sed suam. Habes in potestate voeem tuam, habet, animum Frangis vocem, frange voluntatem servascons antias vocum, serva & concordiam morum Cave ne sicut delectaris al-ritudine vocis,dele diris elatione mentis. Ingenium musicum a proportione invoo reducendum es e ad proportionem in mente ostenditPlotinus.Nimis a. Qisi. enim indignum videtur, inimis flendum, ut est

Augustinus, persiam si emiam versum biseeur α.di '

794쪽

ε ere, citharamque concinnere is suam vitam,

meipsam quae anima est deviu iter sequi, dominante sibi libidine cum tu pissimo si vitiorum str

pitu distanare. Extat etiam in antiquissimo nostri. Ordinis statuto optima canendi institutio, quam i- dem sanctissimus Pater Bernata studiscipuli re liquit Psalmodiam, inquit, non nimium protraliamus, sed rotunderi viva voce cantemus. Me trum re finem versus simul intonem . simul dia mittamus. Punctum nullus teneat, sed statim di- . mittat. Post metrum bonam pausam ficiamus. Nullus ante alios incipere, nimis currere prassise mar, aut post alios pneuma trahere, vel punctum tenere Sina ut cantemus , simul paulemus semper auicultando. Quicunque incipit Antiphonam, ut Psalmum, Hynxnum, Responsertum, Alleluia,u nam aut duas partes bius dicat aliis tacentibiis et Mab eo loco, quo ille dimittit, alii incipiant non repetentes, quod ille jam dixit Monemus vos dilectissimi, ut sicut reverenter, ita desalacriter DO- mino assistatis non pigri, non somnolenti, non os citantes, non parcentes vocibus, non praecidentes verba dimidi non integra transilientes, non diaetis , remissis vocibus muliebre quiddam de nare sinantes, sed virili si itu Mast

e u voces sancti Spillius depromentes. Viros enim decet virili voce cantare dc non more foemineo tinnulis vel fallis vocibus veluti histrionicam imitari lasciviam ideo constituimus mediocritatem in cantu servari, ut gravitatem redoleat , c devotio conservetur. Haec statutum Cisterciense. Liquet autem ex dictis, quae undebeant vitia Ecclesiastici cantores evitare.

a. Et primo quidem receptum a rhajoribus can- vim integrum oportet, Millibanu custodire, nesi semeti

795쪽

semel aberrare coeperimus a semitis antiquis, quas Posuerunt Patres nostri, paulatim inconsultis mutationibus religionis integritas destruatur. Mutant mo es qui mutant cantuin , ut supra ex Platone monstratum est. Deinde in ipso cantu auream decessis vari mediocritatem , ut qui beneficii fru*us, corporisque altinenta lutegra percipere voliant, i r rum etiam persolvant ossicium , non tumultaria quadam praecipitatione longiores notularum decursus transilientes,sed moderataaequalitate omnes notas ita proferentes, ut nimia acceleritate ac morosa protractione sublata ex dulci vocum conco dia omnes fidelesaedificentur.Mioquin extra legem canenti dicet Deus, Auser a me tumum- cmram

num tuorum, cantica lyra tuae non audiam. Nec ad iolam cantus suavitatem intendere oportet, ut

inopet Dorotheus, sed mensetiam,ut par est, in rib, 'calescat in virtute sermonum. Apud Xenophon a sopiusditivem Rex Cyrus quoidam convivas sibi prehendit: omnes enim clamabatis simul vi intelligebatis i vicem nihil, canebatis magno cum ridiculo,& cum Canentem minime audiretis , ut abatis optimc eum canere. Hac redargutione quidam Ecclς fastici perstringi possent , qui modum in cantu non set vantes inamoeno quodam stridore ita perstrepunt, ut nec pii, nec alii ea quae cantantur, intelligant. Gregoritis Nazianzenus senilem narrans apologum igni, inquit olim ad hirundines aiebant, si non multum, nec apud multos nimus , at illud certe in nobis pulcherrimum est, quod modum in canendo tenemus. Servanda quoque modestia incantu est, qui , ut sanctus docet Ambrosius,in ipse canendi genere prima dis Ambros l.r. da

ci lina verecunda est , insensinquis aut saliere

796쪽

tonum,neque tamen iudicare potest ubi is propridi eonvenienter usurpetur, non sciet quid faciendum sit,neque geniuua ejus tervabit. Idem auctore redarguit,qui initio carminis hypodorium, in fine mixolydium,aut Dorium : hypophrygium&Phrygium in medio adhibent quam culpana multi recentiores committunt omnium tonorum des nentiari consendentes, Elidam enervantes concinnitatem, ut auribus gratificentur. Sic fit ut e rum musica talis siliqualem Plato desic ibit in Philebo , quae videlicet obscuritatem multam habeat, soliditatem paucain. Sed iam tractatum ad sing . loston conseramus.1 Ingulis t- ,--mque proprietur i, fessae bus uuadam decantu Gregorinno. i. I Rimam sedem ordine,& dignitate tenet Dorius.Hic a Platone, Aristotele caeteris omnibus praefertur. Hoc modulo psallebant antiqui prosodia multa, paeana , erotica etiam, quae

seondaea noniinantur. Dux ad bene vivendum cxi

minatur hic modus Arcades, iacedaemonesr,libatb... hoc impensius delectabantur, teste Polybio Virilem,ait Athenarus, prae se fert gravitatem, Main musici incentiam , unde veteres eo utinantur ad esto

2'' est 3 mandos adolescentum mores A Cassiodoro pudi-φ' ' eitia largitor,& castitatis effector dicit ut Hoc Py- thagorici sui uno mane ad intermissa studia se e citabant. A Ptolomaeo, qui octo tonos sphaeris coelestibus convenire docet, luminoso soli comparatur , nam sicut Sol humida exsiccat, noctis., tenebras fugat; ita hic tonus , qui phlegmati miliatur, pigritiam, stuporem, bilinunt, moestiatiam

797쪽

tiam,vi confusionem o motiorie phleginatismo venientem statu expellit. Viris,laesaris, magia que ingenio praeditis convenit Modestus est, hila illa,curiosus, magnificus, sublimis, nihil solutum habens,nihil molle,& ad omnes affectus idoneus liquando chorda ejus finalis in messe constitui tuo tunc idem est,ac Hypermixolydius Ptolonaaei,dca recentioribus practicis nonus tonus, abaliis Eolius nuncupatur. a. Secundo loco Hypodorius, sive subdori est contrario modo se habens, semnum enim lenem inducit, eocli Pyth.iginici vespere utinantur ad in

rigandas antii, curas,& quietem conciliandam. Pigris,moestis,ac miseris convenit, ut docet Cassi dorus animi tempestates tranquinar, si,mnumque jam placatis attribuit Ab Aristotele magnificus, Aristo t.see.1s constans, gravis dicitur. Eolium a quibusdam, xψblς sed falsb, nuncupari docet Soliger Luna compa sol a.LMεratur, quae infimum tenet locum inter Planetas, re u ς is

busque humidis praeest: ita hic tonus flebilis,d gravis , eterisq; inferior est usque ad postreniam, ce Monochordis deseedens.Verba quae moestitiam inducunt, lacrymas movent , liberationem ab angustus, calumniis, & servitute deprecantur,huic mito attribuuntur. Si desinat in mesedecimus, Hy-pOaeolius vocatur. De hoci&caeteris plag,libus hae δ' mi scribit Athenaeus. Sicut nos subalbum dicimuM

quod albo simile est subdulce, quod accedit id

798쪽

tius percellit animum. Huic modo carmen coningruitanapinam. Fortes habet saltus in sua progre*sone, coni enitque superbis, iracundis, crudeli ccholericis, de furiosis Verba requirit aspera, deque praeliis spiritualibus, vel temporalibus pertracta iis,&quae erius debeantasse Huc incitare.Hunc autem simul cum Dorico Pliaci Aristoteles prae caereris commendan in ejus tamen usum ad testemibus interdixerim , quod eorum affectust nimium circa decoriam commoveat. Sarisberiensis hunc modum vituperat tanquam incitantem ad lasciviam, cum potius ad certamina provocet; sed Marti amicam veneiam fabulantur Poetae. E theus a Liaciano nuncupatur. De Phrygia harm nia erudite Lact. Bisciola lior subc ψm.i, lib. as a8. . Quartus est Hypophrygius mollis, compun- vus, choleram mulcens,blandus, adulatorius,ac attractivus Mercurio assimilatur, cujus natura cum bonis bona, eum malis pessima est sic adulatores, quibus hic tonus maximi congruit, bonis&lis, sapientibus& insipientibus equaliter se ac Miri

modant illisuem competit, qui faciles sunt, ten ri, staumque sedari, ac mitigari seleniri in omnem partem converti. Hoc Cret m. iace --oncta pugna re, abam verba qua Ha ditias , adnionitiones , deprecationes , deceptiones,m detractiones significant huic tono sint assignanda.Diaeit Aristotelesquod Hypophrysius animos lymphatissimiles reddit, cogitqued Daccbari. Haec proprietas quamvi Phinio proprie .utravehiat, huic tamen denesand non est a

799쪽

nitatem, quam habet cunis authento, quem dc de aliquaudo inituitur. s. Quintuin occupat locum Lydius. Hic singvianis dominium obtinet,&Jovi comparatur,qui hominines sanguineos, benevolos,mites , dc jucundos sua influentia facit. Delectabilis est,choreis & saltio ticaribus idoneus, cum quadam voluptate resiliens. Ninuas curas,ait Cassiodorus, animaeq; taedia remissione reparat , oblectatione eoti oborat; anxios laetificat, revocat desperatos Verbibetitiam denotantia, &quae victoriam, ac triumphum celebae hujus toni propria sunt. Quando desinit intrite diezeugmenon undecimus tonus,sive Ionicus,

vel etiam Jastius a tecentioribus ejusq; plagis duodecimus, hypojonicus vel hypojastius nuncupatur. Harimonias Lydias luctuosastae asserit Plato, sed Pinoi dede hypolydiis, & mixolydiis intelligi debet Lydia enim simplex, & principalis hilaris est, quare Pio-

pextius in campis Euius Lydia plecti a rea teret

commemorat.

Seruam tenet sedem Hypolydius,qui pius,devotus, humanus de lacrymi' ius est. Veneri attribuitur, cujus influentia homi hes reddit ad pietate, ut em , planctum p ves Differtab Hypodorio, quiasset abillo is uta ab doanxietatibus oritur hic autem ex devotione,&laetiatia, vel ex affectu commiserationis erga proximum procedit Verba igitur hos affectus inducentia, vel explicantia ei propriὰ competunt. In hujusmodi compositione advertendum est, ut voces gradatim progrediatur,sintq; inter se colligatae,&cdadunatae .septim Mirolydius est, qui suismodulis duplicem producit effectum, incitat enim ad gaudiu,

sed statimnvocat ad ininsutiam α' '

800쪽

dius, auia sLydio comunione habet Eoahtragiri diis utebantur antiqui, nam & melancholia movet partem habet incitationis , ac jucundi ratis. Saluinus sua influentiatristes facit, hic tonius cinnitate sua ad quietem incitat, de adducit Intelle obtusis acuit , sanctique Spiritus dona delia gnati Altior est omnibus tonis perque sinues iucundos saltus progreditur: tum terreno desiderio. gravatis coelestium appeten iam indulget . Ex hisaltate quae verba huic tono inveniant. A Julii 'oliguce Locrensis appetatur. Hos septemtonias limi Faberinsmi taxat acinoscebant Pythagorici, teste Iacobo Fabrin. musita quod totius univem harmonialeptenario numereri secundum ipse comprehendatur 8. Octavum tonum, quem Hypomixolydium , Hyperiastumi vocant,adfecerunt septem praes siptis receiitiores, ne Mixolydiusseo plagali ear Firmamento attribuit ut varia stellarum figuratione disti 'o nain&omni negotio convenit dcuri munia, si in omnibus qualitatibus. sui, tonos insita quadam dulcedine devenustate nite 'cit. Suavis, canorus, atque moratus dicitur, soliis iditatemfilii gloriae repraesentit. viris discretii es' convenit, & qui subtili ingenio prolandas, stur Verba staque de rebus altis, coelestib Uper letractantia ad hunc tonum non in ngrue perti is

bunt. Dicitur quoque deprecati ora quopi

pterea utendum erit cum aliquam felicitatem , d c gloriam etiam cum lacrymis cupi sobriiret .H bet hictonus hoc cumprimo c-i me, quod mn a verba, quae commode nequeunt reliquis sicari, ad hunc poterunt res c, ές ij aptus ad omnes affectui,Sommutata .Caeteriun S.GrmoriusMasnus cantiam pbmum