장음표시 사용
191쪽
Et Gentium. Lib. XII. Cap. VI. 383
asserere debet, si velit, fugientes homines ab aliis pariter seras fugientibus re
cessisse vi κ intelli et i p est , quomodo
non statim deletum fuerit universum genus humanum P Cum enim serae vel eiores hominibus plerumque sint quot viri, vel sceminae masculis imbecilliores a sera insequente sese suga proripere valui Gent Ad haec , quomodo fugere potuissent, per sylvam, quam vicus adeo densam confingit , ut nonnisi praevalido nisu perrumpi , ac permeari potuerit e
Praesertim vero pueri , atque lactentes quomodo evadere potuissent quomodo eos matres lactassent , modo una serarum, modo altera insequente 3 quomodo parvulos suos ab ingruente periculo surripientes , Adeoque magis gra tae , ac tardiores effectae saluti propriae consulere potuissent Neque etiam praetermittendum, quod s imaginari velimus, suisse matres , etiam insequentibus seris , de vita parvuἰorum adeo sollicitas; nullat nus credibile sit , eosdem vix ablactatos a matribus solitarios , ut Vicus putat , dimisso; fuisse, At tuerit, si ita placet, ubique ma
xima multitudo ferarum, maximumque invasionis pq riculum. Nonne hoc ipsum congregare potius homines, quam segregare, & in solitudines dispergere dc bu .i sibi 3 ut scilicet conjunctis vitibus earum impetum facilius militi erelit , ac reprimerent Q Eis satae nec ingenium, nec vires deesse poterant paulo p. ili diluvium , cum nondum humanitatem exuis sent, vigeretque adhuc artium memoria, quas a Noacho didicerant, & communem linguam tenerent , qua consulere sese invicem potuit sent, quo pacto
sese contia serarum impetum tuerentur. Nonne tam grande periculum acuisset eo una dem ingenia, ut se, di uxores, dc liberos, & parentes ab imminenti mortis periculo liberarent , ct in loca saltem impervia ferarum incursibus sese reciperent Igitur omnino in-
verisimile est, homines ferarum pers cutionem fugientes vitam solitariam delegisse, ae deinde ad statum beluinum sui me redactos . Sed etiam si conceder mus , hujusmodi statum incipere casu aliquo potuisse; diu perdurare procul dubio non poterat, cum tamen mille annos perdurasse apud Graecos, Vicus contendat .
Et sane concipe viros plures, ac Θ- minas, sed singulos separatim, per immensam sylvam errantes , palantesque Vagari. Tum urro aliquem ex viris errantibus in is minam similiter vagantem incidere, ad quam comprimendam inci tetur libidinis aestu : porro vir ille velis minam fugientem comprehendet, violabitque nrorsus invitam; vel ante blanditiis ac benevolentiae, amorisque significationibus delinitam , dc consentientem amplexabitur: primum pene impossibile videtur, tum quia fortasse par tam unae fugientis, ac viri insequentis agilitas eo in statu sui get; tum quia difficit. limum est is minam constanti Isime reluctantem opprimere: alterum nulla ex parte improbabile est ; bene vero improbabile mihi plane videtur, quos vir amore in mulierem servens, eamque blanditiis, & amore sui aliquatenus captam statim post concubitum a se dimitteret, repelleret. abjiceret. Anne finges seram aliquam praesto semper esse . quae illos mutua iam benevolentia devinctos, subito terrore injecto, dissociet,& in partes varias latissimae, atque inextricabilis sylvae convertat 3 Nonne Umro similius est , virum industriam esse omnem adhibiturum ut explendae saltem libidinis causa, secum retineat -- minam illam, quae eandem ob causam libenter cum viro maneret Cur enim N in i lo statu quasi seri nonattirales h minis inclinationΡs cuiusmodi procul dubio est maris, & taminae in mutuam benevolentiam , societatemque propensio ) suissetit adeo retusae, ut nihil in
laὶ ita sane , adeoque multo meliusquam Viens ratiocinati sunt veteres illic entiles, qui primam caullam tinioni S laomi mimi utile dicebant timorem belliarum ut tellantur inter alios Diodorus Siculus in sua Asblisicera Tom. I. edit. Αmilet. anni 1743. Pag. Io. dc Lactavi. I. i lib. VI. Divin. Inii. c. IO.
192쪽
i 84 De Principiis Iuris Naturae
Wos roboris retinerent Cur homines illi sylvestres tune illud non iacerent , quod postea secisse, Viciis ipse describit, .
quando celebrare inter se matrimonia caeperunt Quidni quisque primi unquam que fr/nrnam manu capere potuit, di secum abducere ad perenem aliquem fontem, ut illi ipsi secere si Vico credimus postquam meditatione oculari c. hun a 6Z-rum motibus observantes an m tum credidere, is putavere Deum Anne mulicres, cum prius essent valde di scite, durae, renitenter, fictito vestres decebat , tunc primum procliviores subito est ictae fuerunt, aditu faciles , mansuetae, benignae e Tunc ne strarum saevitia. & persecutio repente cessavit e Haec
mihi consideranti incidit dubium, an difficilius creditu sit , degeneraste somines a statu humanitatis in statum omninobrui alcm, in eoque diu perdit rasse; vel ex opposito a statu brutati ad humanitatis statum , ut Vicus autumat , rediisse licci uterque mihi improbabilis videatur nam quod homines illi bru-
tales vel instructi meditatione oculari caeisli, ut Vicus ait , vel tonitruum , fulminumque fragore territi ad saniorem mentem , cultumque humanitatis redire coeperint, probabilitate, ac verisita ilitudine caret. Cum enim & syderum conversi nes, dc caelorum magnitudinem , pulcritudinem iugiter intutaciatur, & frequens tonitruum , ac fulminum fragor saliena post ducentos a diluvio annos , corum auros percelleret . cur tandiu perii it crein statu illo ferino , adeout in Giaecia , atque aliis in locis viκ post annos mille ab illo recesserint Igitur multiplici e κcapite cYplodendus status ille ierinus , cum nullatenus concipi possit, quomodo vel inceperit , vel pcrdurarit , v l aliquando desiverit ; coque magis, quod nullum ex certis monum ciniis exemplum pGssit offerri. Quamvis enim det cc x identidem luerint 'Untes sylvelites , barbarae . incultae, & si ita placci, ctiam fe
Sed quia iactitat fricus, systema suum de primis hominum moribus conferre plurimum ad commendationem providentiat divinae , ipse videat , se ii potius viderint illi , qui Vicum ut magistrum sit scipiunt, an reipsa decuerit summam Dei providentiam , ita deserere genus
dammodo humanum esse desineret; or inflatum plane ferinum , atque brutalem , imo etiam deteriorem delaberetur. Deteriorem, inquam cum enim cetera animantia omnibus singulisque sui generis proprietatibus paudeant, de illarum usussiliantur; homo essentia 'i sua proprietate, di intima dote, qua ceteris animantibus praestat , omnino essit in eo statu impeditus, usuque omni privatus . Accedit, alia animalia , natura duce , c
gnoscere , dc persequi , quae ad suam
conservationem conducunt; simulqtie ea fugere, dc aversari, quae noxia : at homo nec in et in istu natu iae , qtri proprius brillorum est, nec ipsa ratione, cuius usu tunc eum caruisse contendit, res tibi necessarias cognovisi t . Instipfr .. cum reliqua animalia habeant ab ipsa natura dc tegum ciuum , quo sese tueantur a
frigore; di arma, quibus hollitum aggretasonem repellant; dc vi κ edita in luce in satis habeant virium ad cibum sbi comparandum , vcl si imbe illi ora sint, matris cura nutriantur, donec adoleverint, vel etiam cura patris, ut aves: homo nudus, inermis, & imbcllis nasceretur, ac parentum sui, silio careret , ad o ut vitam agere aut vix , aut nullat nusposset imo si ei vivere datum ess t , nonnisi vit: m miserrimam , si aeque dissentaneam naturae ducere pDsset. Dccc tinctvero mi initicent illimas, sapientiu masque divinae providentiae leges , qund creatura omnium vilibilium prael amissi ina prolaberctur in hunc teterrimum stillim , in eoque ad plura secula perseverarct e Sed quid tum de vita sutura 3 Anne felicitatem aeternam , dc suum ultimum finem consequi hcimines potuissbsit, corpor is tantum, eo mistorialibus id eis in lirhicti , o miriqiisti rationis usu p. ivati s Vereor sane, ut rei ipsum Ct Uicus, et livir acerrimi ingenii, hunc hominum stia ti: in
193쪽
/- cum div nae providentiae legibusi 'conciliare valeret. i At nNue etiam Dunius addet sortas, se aliquis statum illum componere cum Metaphysica poterit; cujus tamen facultatis, dc quidem severioris , lumine inquirendum esse decernit in homines illos brutales , atque ferinos . Ego vero neque cum Physica , seu eum naturalibus hominis inclinationibus conciliari potiis, crediderim. Fac enim , homines illos ita obbrutuisse, ut obtusa ratio , de tenebris circumsuti nunquam e sua caligine emerserit ; adhuc tamen inclin tioses illae viguerint, oportet, quae proficiscuntur eκ ipsa natura sine ullo rationis subsiuio; eiusmodi est procul dubio naturalis propensio maris in s eminam & vice versa, nec quidem explendae solum libidinis eausa, sed convivendi etiam simulque versandi; praesertim cum homines non aliqua tantum anni tempestate , sed semper amoris stimulis cieantur . Talis est amor matrum in filios, quo si eo etiam in statu induci potuere ad serendum grave onus eosdem
iactandi ; potuerunt etiam induci , ne
statim desererent ablactatos , eorumque saluti pro viribus opitularentur, nisi fera aliqua subito occurrens , eos dissociaret : at quis sibi persuadere possit , hujusmodi seram aliquam semper in promptu fuisse ; praesertim cum eo in casu non segregasset illos duntaxat; sed etiam alterutrum , & maxime infantem dila ni asset ; de ita denique deventum tandem esset ad humani generis internecionem. Neque diκeris etiam belluarum catulos vi κ ablactatos a parentibus deseri: etenim illi ad conservandos seipsos jam tum sunt idonei; secus autem insantes, vel pueri. Quamobrem naturae autor illorum incolumitati prospexit diuturniori matris amore ; eum ex oppossito belluae erga catulos ablactatos nullo
Alia hominis inclinatio profluens ab ipsa natura est ad vitam socialem , seu ad societatem eum individuis sui generis ineundam . Quod haec naturae pr pensio non sola ratione nitatur, sed o i-ginem ducat ab. ipso etiam instinctu na-
turae , patet vel ipso brutorum evim plo, quae hujusmodi societatem non res puunt , quamvis fortasse. nec quaerant . Hine saepe videmus , animalium etiam
bivestrium greges sed generis ejusdem, simul progredi, vel pabulari: eκ avibus pariter aliae aliarum cantu illectae sese
comites adjungunt: canes una ncantur,
ae ludunt; ac demum vel asinus asinum scalpit. Iam vero fac hominem solitarium, atque sylvestrem huc illucque vi gantem in alium pariter per sylvas errantem incidere ; quaero , an ex duobus illis hominibus unus alterum paveret , ac fugeret, nec ne Si primum quis asserat, affirmet pariter necesse est, pej ris conditionis, dc ferocioris ingenii indolisque sore homines illos ceteris qui busque animalibus ; quod prorsus inverisimile est, vel saltem nullo potest satis idoneo argumento sua eri. Secundum itaque admodum probabile est; nimirum quod illi se in primis attente respicerent, & alter alterius aspectu gauderet, blandisque oculis , atque pacificis intuerentur sese: tum ruerent etiam in mutuos amplexus , dc varia benevolentiae signa ultro citroque darent , dc acciperent: i inmo quoi dc degete simul , dc
juvare se invicem vellent , donec casu aliquo segregarentur. Hκ, inquam, verisina illimum est: ecquis enim asser ea uleat, illorum mentem tantis offusam tenebris sore, sensusque adeo hebetatos. atque retusos, ut alter se alteri similem neutiquam animadverteret Similitudo
autem amorem parit, Ac mutuam ingerit benevolentiam . En itaque principium
aliquod societatis, quae ex aliorum sive virorum, seu foeminarum accessu augeri facile posset . Hic vero rursus obtrudere frequentissimarum bestiarum incursum, quae singulos mortalium separent,
dc ne paucos quidem simul esse patiat tur , ineptum , dc a ratibne plane ali aum videtur. Eo vel magis , quos homines illi, quantumvis rudes, dc hebetes, jugi periculo non excitari non eoia
sent ad cautionem aliquam contra ill rum incursiones adhibendam: notum enim, compin amque est, mortis sormidinem habere vim maκimam ad acuen-
194쪽
De Princii pis Iuris Natur e ,
da vel tardissima ingenia, dc ad. mentis rubiginem abllergendam . Qiocirca status ille serinus, vel saltem ejus diuturnitas nequit sive cum ineta playsica, sive cum physica, seu cum natura, & inclinationibus hominis conciliari.
Sed quid , si etiam ostendero , hujusmodi statum vel ipsa pruuluia, cui Via
rus vir vere tantopere fidit, valide impugnari s Age igitur experiamur , an res ex sententia cedat :mihi certe rem confici posse hae ratione videtur. Si olim homines diu vixe-e in statu solitario, atque serino; consequens
profecto est, quod sublato usu loquendi, obliti fuerint cujusvis idiomatis : idque
non modo Vicus admittit , sed etiam mordicus sustinet, homines mutuas betasias per id tempus suisse. Necessum igitur fuit , ut incipiente hominum soci
tate, nova excogitarentur, ac veluti procrea rentur id iomata, quibus membra cujuslibet societatis simul versari, & consilia invicem conserre possent. I m Vero hujusmodi linguae i. tot fuerint ne-ccsse est, quot societates seorsim institutae fuere. 2. Idiomata illa, utpote a s cietate qualibet excogitata , nullo inito cum aliis consilio, diversa inter se suerint necesse est : nam juxta Vicum societates , quae principio fuerunt tantum
domesticae, excrevere in gentes, atque nationes, antequam sese mutuo cognoscerent. Omnia illa idiomata diversa suerint necesse cst a lingua populi he-hraici, qui servavit linguam suam , sive
haec fuerit cadem cum antediluviana ,sive alia ex babelica confusioue suborta,& in Heberi itirpe servata . Hinc voro consequens esset , quod linguae omnes Europa ae, utpote al, hominibus in statu plane terino per plura secula jacentibus excogit alae, nullam assinitatem haberent cum lingua hebraica , vel cum aliis , quae sunt originis plane diversae . Hoc autem salsi stimim eli. Cerium est enim exploratumque linguam graecam , atque
Quocirca nationes G aeca, Latina, Germanica , blavica , quae totam Europam occupant , derivatae non sunt ab hominibus, qui olim elingues, & muti forent , utpote qui linguas . hebraicae adeo cognatas cudere non potuissent; seu nullatenus potuissent homines priorem linguam prorsus obliti, tot, & tam luculenta henaicae linguae vinigia transmittere . Falsum est igitur , erogenitores Graecorum , ac Latinoxam idemque de ceteris dicito suisse olim elingues, m
loque belluas , seu aliquandiu in statu
ferino vixi M. Non me fugit , Vicum contemnere etymologias omnes ex linguis orientalibus ductas, jactareque, recentures omnes sesen. Etymologos ballucinari, qui piaraque idio- Novae mata ad linguas orientales, ceu ad ipso- rrum originem referunt. Verum cum ejus affertio mero figmento nitatur, nimirum
quod linguae omnes apud posteros Cha- mi, atque Iapheti fuerint aliquandiu de perditae , tum ab ipsis novae seorsim inventae ; neque alium afferat landam cntum . nisi quod velit , seu fingat, olii nhomines universos in statu serino, ac soli tario vi vita; nescio, quomodo asseverare
potuerit , recentiores omnes Tomo Vos
ab se prostratum iri: quasi vero coraalus quisque non debeat plurimas, easque certissimas etymologias , & splendidi si iama hebraicae lingitae vestigia , quae cuique in linguis Orientalibus occurrunt , praeserre ipsus commento sine ulla ratione proposito. Et sane quod attinet ad etymologias , quam plures ex iis , quae ex lingua hebraica derivantur , multo probabiliores sunt iis , quas proprio cerebro Viciis confinxit ἰ quarum aliquae omnino ridiculae , & ineptae videntur :ut cum Iovis etymologiam ducit ab exclamatione Io , in quam . muti h
mines eruperint , cum primo tonitruum, fulmitrumque fragorem audivere: cum legis vocabulum derivatum ab
ilice docet , eo quod prima vocabula a rebus sylvestribus sumpta fuerint , resexcenta alia generis ejusdem. Ceterum quoad graecam & latinain attinet linguam , explorata res est, eas non modo aliqua nomina , sed & plurimas radices a lingua hebraica mutuatas luisse: ut passi in
docent Philologi , di novissime Pausis
195쪽
Et Gentium. Lib. XII. Cap. VI. 18
M.tria inerius ordinis Carmelitarum in opere patais ab hinc annis edito , de
Graecae , & latinae Anguae eum hebralaaaginitate. Germanica demum , dc Slavica talem habent cum Graeca, Latinaque assinitatem , ut plures sint voces his omnibus linguis , levi tantum mutatione , communes. Porro haec cognatio lingηarum re communem ostendit nationum rillarum originem , & conditores earundem nunquam iuisse prorius elingues , quidquid contra senserit Micus. Praedictu in I ici commentum ea quoque ratione explodendum, quod alioqui
corruerct I. argumentum , quod ex cognatione aliqua ceterarum linguarum cum
hebraica a plerisque desumitur , & quoad originem omnium hominum ab eodem protoparente Adamo , & humani
generis reparationem ab uno Noacho aduruendam utuntur. 2. Tollerctur C m
dio traditio omnis ab eodem Noacho , e)usque filiis in nationes Gentium derivata non enim homines muti, & ratione carentes possunt traditionem ullam transenittere. Id vero aegre serrcnt nec quidem immerito non solum Hebraei, di judaizantes Philosophi, qui id achia arum praecepta ceu principia , ac fundamenta juris naturae propugnant ἱ sed etiam Chrilitanorum non pauci , qui dogmata quaedam summi momenti, ac praesertim gravissimum illud de humani animi immortalitate , operumque retribu tione post moti cm haud melius probari, confirmarique posse arbitrantur, quam perenni, universa lique omnium gentium traditione . Et sane nationum omnium consensus de anima funeri superstite &melius intelligitur , explicaturque , &essicacius evadit, hac traditione polita adr.darguendos Incredulos argumentum .
Quare non improbari non potest, quod vicus suis figmentis innixus hujusmodi
traditionem de medio tollere non vereatur p. Reduntur petulantiores illi, qui hominem differre a brutis non subitantia , atque natura , sea solum majore idearum explicatione contendunt. Ii quippe reponent: si homines diu, atque etiam alicubi ad mille apnos, ut in Graecia, vixere tanquam belluκ. ni-tae, dc in statu plane ferino, deinde ad humanam vi vcndi rationem rediere ; cur dici noli poterit, tempus esse aliquando futurum, quo quae modo bruta dicuntur, rationem exerant , nunc sorte durioribus corporis organis tanquam vinculis praepeditam ;sicque aliquando animalia ratione utentia essiciantur Z Saltem cur fieri illud posse negetur praesertim cum multa pnimalia praeseserant majora rationis vestigia , quam brutalibus illis hominibus a Vico descriptis innessent; & maxime cum quaedam sint exanimalibus brutis, quae humanum operandi modum adeo imitantur, ut aliqui ambigant, utrum bellitis, an hominibus, quorum explicatae nondum sint ideae, debeant aditu merari: cuis jusmodi sunt , quae ab Indis vocantur
Orang Outan, id est, hominet o vestro :quandoquidem ea & lignea sibi tecta a Lfabre conitruunt, de soliis tegunt suorum cadavera, dc turmatim, quasi agmine facto , cum opus fuerit , pugnant .
Ita illi, perperam quidem , & prorsus immerito; sed quibus ansam haec effutiendi Vicus suis commentis suppeditat,
Quamobrem hac etiam de causa a Vici commento unusquisque , mea quidem sententia, abhorrebit. Tametsi vero nullibi Vicus suam hanc opinionem probare data opera aggressus eli; ne quid tamen dissimulem , duo indicat fundamenta , quibus niti videtur :quorum alterum est traditio Graecorum, qui majores suos serinam , ac brutalem vitam egisse reserunt I alterum , quos Orphei armonicol irae sonitu belluas mansuefaciente , dc Deucalionu . ac Hrrhae
lapidibus poti tergum projectis, de in homines cito conversis aliud indigitari non pollit, nisi quod homines prius humanitate , sive humanis moribus dellit illi , suerint inde ad humanitatem traducti; cum satis constet, sabulas omnes adumbrasse aliquam veritatem . Sed haec leviora sunt , dc ad fulciendum Uici paradoxum inepta . In primis enim commentitia videtur, aut saltem incerta est traditio Graeco: um . Quamvis enim Autores , qui nationum origines quaerunt , sere unanimiter asserant , maiores suos maxime indus , agrestes , barbaros lite
196쪽
I 88 De Principiis Iuris Naturae
fuisse; nemo tamen illorum quoad ipse primi m dilatiι e oeulari eaerum a '
amrmat, eosdem suislla prorsus elingues, didere, sin pro Deo habuerunt. Ita scilia vitamque penitus solitariam duxisse, ac cet Vicus novo genere metamorphosetin inter eos non vigui me certos concubitus: ab Ovidiano plane diverso, plures homi- quae tria, autore ipsom et Vico , llatum num antiquissimorum, quos historiae, ac reipsa ferinum, brutalemque constituunt. fabulae celebrant, imo & ipsum Home-Verum etiam si Scriptores Bhnici hoc rum in characteres heroicos , smsolicos , diserte assirmarent, hae in re fide digni poetico e convertit, non contentus , ut non essent ; tum quod veram hominis ita dicam, arte O rcaea, transformare ho-
originein ignorantes, falsi circa 'illius pri- mines in bruta animalia. Quod de feris mordia ement praejudiciis affecti; tum etiam Orphei dictum primo loco est, idem de quia serius venerint in orbem terrarum , lapidibus Deucalionis , dc Hrrae , atque adeoque status ante conditas respublicas servata proportione dicendum , obtinentis testes idonei esse non possint. ex quibus aliqui in homines transmuta- Equidem Vicus confidit, obscuri, ac fa- li, alii cytharae sonitu illecti ad struen-bulosi temporis latebras se detegere pos- da Thebarum in aenia sponte accesserunt. se , & inde in apricum educere princi- Verum circa hujusmodi fabulas, imo &pia totius historiae proianae, quae hacis sabulas omnes modo adnotare sussiciat , nus , inquit, sepuha Jacuerunt. At Ve- nullum ex iis argumentum extundi pota reor, ne obscuraverit potius , quam il- se, nisi aliunde, nimirum eκ ipsa hist lustrarit tempus illud obscvrum , dc no- ria aliquod lumen affulgeat, quo mania vis, magisque incredibilibus fabulis im- sestetur hoc potius, quam aliud sub ea-plicaverit potius , quam explicarit tem - rum involucro tegi , seu ad peculiare pora sabulosa. Cujus rei hic etiam spe- aliquid designandum easdem fuisse comeimen praebet, dum bestiarum fabulam, fictas. quas reddidit Orpbeus mansuetas, expli- Hic pene aliud mihi exciderat argutat de hominibus in statu bestiali viven- mentum a Dunio propositum , sed quod tibus, & quidem eo modo , quo supra Vicus supponit, eκ hominis paritate denarratum est . Sed quo ille nititur fun- promptum , qui varias infantiae, adol damento Nonne aeque intelligi possunt scentiae &c. decurit aetates . Ait squi-
homines agrestes quidem, rudes, ac bar- dem Danius: sicut vita hominis ab infaum p r. bati ; sed qui & lingua uterentur , dc tia sumens exordium varias decurrit aet certos haberent concubitus , & societa- res λ ita pariter humani generis vitam a tem aliquam , sa Item domesticam, ser- prima infantiae aetate coepisse, seu inciρevarent, tametsi fortasse peragrarent mon- ra debuisse dicendum es ; deinde ad oles, ct sylvas; sicut modo nationes ali- fias aetates cursu suo naturari fuisse quae per agros, & deserta vagantur. Sed progrcssam. Quamvis autem aperte ne-
quid, si haec a Poetis de Orpheo idcirco que vicus , nec Dunius utantur parita- conficta dixerimus, ut summam ejus in te illa , ut probent , principio homi- musica arte peritiam , seu musicae, vel nes omnino brutales , elinguesque sui nut alii malunt, eloquentiae vim hyperia se; nihilominus ita illi adhaerescunt, ut bolica phrasi celebrarent Hoc sane mul- viκ dubitandi locus supersit, quod parito verosimilius est, quam quod ille con- tatem illam satis favere suae in hac par- fingit, videlicet Orpbeum non fuisse pe- te sententiae putarint . Et quidem hoc euliarem aliquem virum, sed poeticum, solum probat, siquid probat: reipsa ta- vel heroicum characterem eo um , qui men nihil probat , cum transitus fiat
a Horatius quidem sabulam hanc traiadit sequentibus verbis : Cum ρνε νε serunt
cirpi Inis, dein f ibus , i a porro
D abant armis , qua post fab uaeterat resus r.cnec verba quibus voces , sensusque
197쪽
Et Gentium: Lib. XII. Cap. VI, 18ρ
a naturali vita ad vitam civilem . S
lum itaque ad explicandum status civilis progressum, ut contingere 4n Republicis solet, apte qui iam uti poterit ea paritate, modo sobrie eadem utatur. Et tamen, quantum vicus praedictam urgeat paritatem , vel ex eo conjicere licet, quod in medium rationem proserens , cur in ea aetate, quam humani1 oraris adoisseentiam vocat, fuerit seculum Poeri,i, ' tarum , dc id emnes tempus in historiai um heroicum seu fabiliosum excurrat, ait: cx xiv oetat illa plurimum imaginatione pol Iet in homine. Nonne argumentatio haec a Phisosophorum omnium Magistro proposita validissima eli dolucentes phant D plurimum ροVent , ergo ἐν genu ν -- manum in adolescentia sua indulgere ρο- tissimum debui3 imaginationibus, inventisque poeticis . Nonne aeque concludere hoc modo poterat: infanter loquendi facultate , sive usu privantur : ergo etiam
genus humanum in sua infantia elingue fuerit, necesse es . At praeterquam quod haec multiplex humani generis aetas metaphorica est, adeoque ad Vici intentum inessicaκ; ipsa etiam distributio ae latum est arbitraria . Sed jam satis superque in his immorati sumus: modo
Primo itaque, non mihi satis probatur, quod ille videtur asserere , rationem omnem negandi 1us gentium in jensu proprio acceptaem nempe pro moribus,
legibusque. libere ab hominibus institutis esse dissicultatem illam, quae occurrit in explicanda origine, & causa consormitatis eorumdem morum , ac imgum; quae etiam in causa fuit, cur aliqui , quos inter Pulandorfius, illam adeafum , fortemque retulerint . Tantumorro abest , ut ejusmodi dissicultas no- is videatur caussa negandi omne jus
gentium positivum , & arbitrarium, ut potius ipsa dissicultas vindicandi juris gentium communis oriatur ex desinu laia sicientis consormitatis quoad mores , legesque , quae non sint de iure misturae . ta opposito, si haec tonsormitas supponatur , caussa illius adeo pervia , ct in promptu est ut nemo ex depferatione illius inveniendae jus gentium
negasse censendus sit. Etenium uniculisque venire in mentem potest, ut capite precedente indicavimus, originem , caussamque illius conformitatis quali Leunque sit esse indentitatem naturae , atque rationis in omnibus hominibus, eademque genera necessitatis, sive utilitatis,
eosdem eventus, occasiones&c. An vero
extiterit aliquis , qui reipsa adscripserit casui hujusmodi consormitatem, falcor, me ignorare; saltem qui hoc diserte aia firmaverit , comperi neminem puto etiam, immerito hoc ipsi Pusendorso exprobrari . Sed sorte Dunium ad hoc in Pusendota reprehendendum induxit mi,
nus accurata interpretatio verborum ipsius Pusendorsi saeta a Barbeyraco, quam deinde interpretationem , & verba Dunius Italice refert. Sed verba Pusendo fit latina sensum meliorem aut clare
praeselerunt , aut commode recipiunt.
Ait siquidem Pusendor fius : ex quibus dili'
nempe consuetudinibus, legibusque in- . 13. ter nationes plerasque communibus γίperialis species juris non Irecte eonstitutatiιν , quippe cum ista Jura gentium inter
se communia, non ex aliqua convZntione,
aut obligatione mutua, sed ex Hacito pe- euriari Legislatorum in fingulis civitatibus
Porro haec Pusendorsi verba nequaquam
supponunt , eafum c ut mihi quidem videtur fuisse caussam illius conspiratio
nis, seu consormitatis; sed solum Pu se dorsus negat, conformitatem illam eκ intentione, consilioque praehabito , seu , ut ille se explicat, ex mutua conventios invectam fuisse et quo pacto quis neget, multa per accidens evenire , quamvis nihil easu contingere certum iit, sed Omnia a Postremam hanc pericopen ita gal
198쪽
ις o De Principiis Iuris Naturae,
omnia ex caussa, seu ratione lassiciente prodire t vulgari tamen LQutione pro eodem habetur , aliquid sive per acciaddns, sive casu contingere. At si nomen casus proprie sumatur, significat aliquid sine certa caussa contingere , quod impossibile est : in vero per accidens idem praesert , ac evenire aliquid praeter intentionem : quod non modo pollibile, sed etiam frequentissimum est. Fac igitur, duos pluresve Legislatores eandem, vel similem serendae alicuius legis auiasam habuisse, eandemque legem , nullo
habito inter se consilio , re ipsa tulisse Iii profecto in eadem lege serenda ρrraccidens conspirassιnt, quatenus sine ul-Ia conventione , aut consultatione reciproca ad eandem legem serendam sese determinassent. Et in hoc sensu dici etiam vulgariter soles, eosdem in serenda lege eassu fuisse concordes; non quia Casus , qui nihil eit, fuerit caussa consor initatis legum illarum; sed quia illi non eκ intentione, initoque consilio in idem
convenerint , seu uniformes evaserint . Quapropter etiam si Phisendosius ita esset locutus, ut vertit Barbeyracus ; dc ex Barbeyraco Dunius ; illud tamen vocabulum cassus tam inique accipiendum non erat , cum in sano sensu intelligi possit ab aequo lectore e eoque magis Dunius ea uti a quitate in Pu sena ortium
debuist et , quod oc ipse quando indiget
in sensu mitiore explicari ; ut cum ex. gr. scribit, Auctores Grotro pomri res debuisse inias Grorii sententiain circa sundamentum juris gentium a iundamento juris naturae diversum am- pag. 3o. plecti cLiubis eculis ciecamento quam voculam ri idior aliquis censor, vel aliquis P uisendo sanus reprehindere posset, atque contendere, non minus indignum viro philosopho esse cie camente sententiam alicujus amplicti, quam eventum aliquem, ut exprobrat Dunius, ei sui tribuere a Quae quidem a me dicta sint, non Ilud o aliquo in Pu Endorsium cujus caussam procul hal, o sed veritatis tantum, di aequitatis amore. V rum animadversiones nostras denuo persequamur.
Juκta Dunium oportet, eum, qui ad juris gentium tractationem acccdit , ope servioris 1netaph Pae in eorum hominum indolem, ingeniumque penotrare , qui ex
ximus supra γ e nctae π: es, primas coxa derunt societates. At ego non video quantum vel nece istaria , vel utilis sit severior metaphysica, ubi sermo est de moribus, legibusque ex hominum arbitrio , adeoque libere invectis. Agitur itaque de re, seu materia jacti ; qirae proinde argumentis rem facti probantibus, hoc est,
idoneis telii bus fulciatur , Oportet. AIC taphysica ad summuna conjecturas afferre aliquas potest, quibus verisimile fiat, legem, vel mor in aliquem peculiarem primitus viguisse. At aeque Dunius, a Uicus verisimilitudines omnes, probabilitatesque ab hac disciplina e xcludendas esse contendunt, ut certar solum veritat aditus pateat. Iloc autem in materia facti ope Methaphylicae, tam Lili severioris, nunquam meo judicio, impetrabit. Unde enuia hanc certitudinem haut i et Fortene ex ratiocinio, quod in rem nostram instituit hoc modo: cum mundusi e nationum conditur ab ho inibus sit , pae. tr. quorum indolet , atque natura Ie verioris metaph ficae tam ne nobis innotucere potes , dummodo genus humanum in omni Eriui flatu, O conditiona spectiamus, nobis inde certam comparamus bibloriam tiatius ordinis, quo ideaebumanae iuxta varias occasiones , vic6que explicatae fuerunt . Sed habeat Dunius in mente , ut sibi blanditur, humanarum ordinem id- Carum non propterea eo ipso habebit& sacta, seu mores, legesque humano invectas arbitrio : tum quia non Omnes occasiones, mutationes , ac vices , quacapua a N. Si dicet Dunius vocem illam
eieratnente a P e usurpari ad exprimendam xera ἔcν ite rui alicultis certi itidinem; idcirco igitur reponet ille inc ulurpanda ea non erat , cum idea Itiras G xtirum sit valdercontroversa , nec aut horitas Grat. ἰtanta sit, quae valeat eidem omnimodam coli sciscerem certitudinem , ut quis eam nullo inito examine, ac coetὸ debeat amplecti.
199쪽
apud varias nationes ei ses)lent omnino diversae, poterit habere perspectas; tum etiam quia non eaedem etiam in ei Ddem , vel similibus occasionibus apud gentes Omnes excitantur ideae , sed diversae juxta diversam illarum indolem , ingenium, dc habitudinem: diversa autem est indoles juκta diversam caeli tem periem, qualitatem ciborum , habitationis ratione &c. Quocirca dabit nobis hanc veniam, si minime assentimur magistro suo Vico asserenti, historiam, factorum illorum rerumque gestarum haud fore certiorem, etiam sit haberemus, qui
illam contexeret, atque referret: nam, ut subdit Dunius, cum natisnes, seu nationum mundus ex humanis fit ideis constitutum, ideae vero consuetoremporis cursu 1ese explicare debuerint in eorundem institutis , ac moribus , ideo quisqtie antamo concipvre potes historiam , quam I Lcus mentalem appellat , etiamsi de rebus eo temporegesis nobis desit historia: Quandoquidem , inquit unusquisque historiam
contexere potest eorum , quae eκ communi homuuim indole , & natura prosciscuntur . Sed haec ratiocinatio non placet, dc eκ hactenus diciis satis esse ad intentum non potest . Sed in super
quaero, utrum contingens, Vel nece saria fuerit praedicta explicatio idearum Si solum contingens; contemplationi metaphysicae subesse non potest , cum haec tantummodo circa necessaria versetur : si necessaria; rursus inquiro , an mores legesque ex hujusmodi ideis necessario, vel contingenter oriantur Si primum , quo modo mores , & leges ad jus gentium pertinentes humano inlli tutae fuerunt arbitrio e Si secundum, igitur ope Metaphysicae haud certo, sed ad sum mum probabili conjectura cognosci ponsunt. Vereor itaque, ut rei veritas mentali historiae , quam memorat Danius , non admodum obsecundet. Sed tandiu judicium cohibere praestat, donec hilloriam ille mentalem argumen itin luctabilibu ι fultam, ut nobis spem iacit, exhibeat . Libere tamen , ut philosophum decet, dicam, quod sentio: nisi solitiora Protulerit, quam protulit Vicus ipsi is magister; juri gentium parvam imo nul-
lam asseret lucem illius historia meu-
Iam vero si mores, legesque natio. num obscuro & sabuloso tempore obtinentes aut nullatenus , aut conjectura solum incerta detegi possunt ; non video, cur Victis, de Duilius Iurisconsuliatos adeo reprehendant , eo quod de jure gentium agentes non coeperint ab ejus origine ; sed solum ab eo tempore , quo nationes constitutae jatri erant, coeperantque I iailosophoeu in nomina celebrari. Vici potius fidentiam , ne quid amplius dixerim, mirari maxime subit, ui temporum illorum historiam illu-raturum se jactat; quod nemo, inquit
ante tentare esus fuit. At nemo fortata se id antea tentavit, quia simplices conjecturas , quin euec proprii cerebri commenta, vel somnia pro vera , ac certa venditare absurdum quisque putavit . Quid si etiam obscuri, ac fabulosi temporis acta certo dc tegi posse eκ illima Llant , id tamen scopo sibi praefixo necessarium minime censuerunt Scriptores , qui Uicum praecessere . Quibus de ego maxime assentior. Cur enim, ut satis eκplicetur jus gentium , necesi trium erit , morum omnium legumque ad ipsum pertinentium primam omnino originem a tempore quod objcurum , &Labusifum dicitur repetere Hujusmodi cognitionem , si etiam possibilis solet , Iurisconsulto ad recte percipiendas interpretandasque lege; necessariam non arbitror , dc fortat se neque utilem , quot praesertim verum est quoad ea , quae Vicus ennarrat in sua Historia men tali , quam potiori jure vocaverit quis fabulam re .ilem. Quid enim interest ad penitiorem ex. gr. matrimonii notitiam
quod Vicus ad ius gentium refert sex illo didiceris, orig nem mitrimonii suisse , quod ,, pauci quidam homines n. otia.
, meditatione oculari coelum a silerum, motibus observantes animatum credi, dere, & putavere Deum; & quidquid, ad coelum pertinet, a verbo δ.os Cae-
, testis, communis originis & Latinis, , dc Graeris, putavere divinum: & se, falsam illam sibi persuasionem induxere, Deum Volatu, cantuque aVium,
200쪽
, Ista A dc fulminibus sive nuere , sive fari ,
se unde Numen, & Fas agnovere ; &ri utrunque appellavere divinum; dc sieia Divinationem introduxere.... Itaque A is pudore, propudiosa uti venere co- ram Deo , α in Dei eo pectu eada - ,, vera in saniem dilabi, destinarunt eum is aliqua quisque scemina se abdere, ut is eum foedum oculis vitarent victum: ,, ct rati, Deum per auspicia monere,, homines, unde auspicia observassent, is inde primam quanque visam scemiis nam manu capere , & quo se abde- is rent, auspicia quoque secuti: & quiari aves ad sontes nidos faciunt , di ciris in sontes considunt, eosque secretos ,, maxime, & in edito ut plurimum :,, pudici legerunt loca, ubi aquae copia
is abundantes perpetuo mansere , nec a Aliam historia illius mentalis Par ticulam qua Gigantum originem explicat, exhibere hic placet , ut hujus Auctoris genium paullo melius intelligatur . Sic itaque ait in Scientia Nova pagina 134. Nello stato bo ale e ferino,, Ie madri co- ,, me beste do vellero laitare solamente iis bambini, e lasciargit nudi rotolare den- , , tro te ferre, te quali co' sali nitri ma-istravi glios amente ingrassano i campi , eis flaraarii, per Penetrare la gran selua , ,, che per Io fiet co diluvio do reva esset,. soltissima I per gli quali ssorri doue va- is no dilatar altri muscoli per tenderneis altri , onde i fati nitri in maggior c is pia P insinua vano , ne' loro corpi ', e
is deli' eta fantisti ea , dovettero a dii, mi sura in grandire te carni , e i' ossa eo crescere vigorosa mente robusti , e sὶ provenire Giganti sic Irictis: an vero hoc ex severIcre Meta 6Uea , vel penitiore elasea hauserit , Lector iudicet . Exscri-ham vero hic adhuc Pauca , ut integra hae de re Viei idea teneatur . Di Giganti eo,i Diti subdit ille post pauea , susparsa la Terra dom ii Diluvio , stiliceto es gentiles evaserunt Gigantes: Λtis ,, ali Σινet con lapuli taeduca Zione, e colis timore di Dio e de' Padri duraronori nella giusta statura itella quale Id dio
,, sunt ulterius divagati; idque primum ,, a Deo acce um beneficium agno. ,, runt, perennem fontem, ubi perpetucis manerent: & ea ratione sedes primas ,, in terris auspicato cepere, easque diari Xere Lucos , quos Grammatici re ,, notant ita diis tu, quod ibi non luesis ret , & Romani semper habuere s is eros: & a sonte , qui Graecis πωγή , is tunc forsan communi utrisque voe si bulo primor dixere Pagor dcc. Hare vicus: quae etiamsi vera esse fingantur, quid inde emolumenti juri gentium accedet Sed ea reipsa penitus falsa , a que conficta esse , quis non videat Interim eκ hac minima parte illius hi riae mentalis , tanquam ex specimine quodam conjicere Lector poterit de re
liquis partibus ejusdem historiae caὶ α quid
creato i suoi tre figlinoli: onde sorse in , , abominaZione di ei b gli Eόν.i ebberois tante leggi ceremoniali , che s' appar- tene vano alla putidia de' loro corpi Scilicet una ex tribus caussis i aliae duae sunt Retulo , vel supersitio , & timer patrum, & magoirorum ob quas non omnes homines in gigant eam staturam olim excreverint, Vico auctore, est ablutio pueris adhibita . Hinc lib. de Const. Philol. Cap. i X. pag. 6 o. rationem reddit cur
Gigantes mattiro in oriente cessaverint , quia inquit, civili e liti intro Aro, matres eo ere lavare filios tueres σe. Hinc etiam non nati Gigantes inter Semi pesteros vere pios , quia ex cultu antissim iano matres lavabant pueros oci quam vera sit haec
exussa , jud Icent Physei . Ceterum mundities corporis scut obstare potuit luxta
Vieum, ne hominum statura nimium cre- seeret, ita, eodem auctore, postea introducta eam minuere valuit. Hi ne ita loco citato ex Seientia Nova , nonnullis i
terjectis prosequitur et is Con 'tal pullata A de' corpi . e ces timore degli Dei , eis de' Padri , ii quale si troveta e degliis uni e degli altri essere ne primi templis stato spaventosi mo, avvenne, ehe i Giis ganti degradarono alle nostre giuste st
is ture .... Tal degradamento dovette duis rare fin 'a' tempi ainmani delis naximi.
is Quindi di tutio ii primo Mondo degliis Vinniat si de viso sare due generi, cloe Dissili seu ny