장음표시 사용
21쪽
nam. Ergone Detri non potest non modo dict.ite, sed infligere poenas st Qui aereo illi deest jus ne eas taxandi, vel infligendi facultas hoc positerius puto, non negaverit Thomasius: sed neque illud prius inficiari potest: niti velit mimis juris convenire Deo in creaturas suas, quam conveniat humano domino in servos, aut principi in subditos suos. Hoc tamen, quod mirandum , asserere videtur ille, cum tanquam ex tripode
pronunciat, poenam omnem ex natur .r
jua esse bumanam, is ius naturie dictare saltem solum in psceantes mereri poenam. Siccine vero Thomasius exsolvit a timore Dei alumnos suos i Nam
si omnis paena, dc quidem natura sua, es humana: ergo Deus in peccantes poenam nullam infligit unquam . At non animadvertit ille hoc commento suo ad omne facinus aditum pandere eis, qui calliditate sua nixi sperant, se posse poenam omnem humanam effugere 3 Sed si jur naturae stam d. Jat, peccantes mereri poenam', igitur scelera pro quibus buisana nulla taxiata est poena, vel ea,
quod occulta sunt, infligi non potest , omnimoda impunitate gaudebunt : honor inca sane Dio omnium provisori doctrinar Noune Deo Sapientior per Thomasium ccnsendus Imperans humanus; si potna, qua ad coercenda scelera nil est opportunius, dictatur a solo bomine imperantest Melius sane Thomaso sensere Gentilis ipsi , qui Deos suos humanorum sceleium ultorcs esse, ac vindicis non dubitarunt: ex quo tanta trepidatio orta proditur in sceleratis nonnullis, tametsi eo loco Essint; ut humana nul- Ia poena timenda illis foret. Similem timorem, natura procul dubio incutiente, sentiunt generatim qui sunt sibi atrocium criminum conscii, etiam cum ab humanis jiidicibus tuti sunt: quod vel solum Thomasii commentum falsitatis redarguit: p seli inicum ad illultuendum rationem nullam ille adserat. Quid enim Anne quo.l poma essh debeat arbitraria o ' Sed exinde illud p tius in serre debebat, a Deo praeter naturales poenas saepe infligi extraordinarias alias, easque arbitrarias, etiam in hac vita quod vertissmum esse experientia testatur multoque majores infligendas esse in altera vitar ut qui sapiunt, pro comperta re habent. Sed quid si poenas ipsas miturales asDeum respectu habito, arbitrarias qu dammodo esse ollendero anne contendet adhue eas esse tantum improprie diactas I at nihil ea re facilius. Certum est enim, Deum liberrime humanam naturam condidisse, & eκ innumeris aliis postibili biis naturis hane sibi creand.im se legisse, in qua gravis lima mala sorent naturali, adeoque necessiario nexu cum plerisque vitiis, atque criminibus colligata. Libere igitur voluit Deus, ut ejusmodi poenae crimina consequerentur: quid enim refert, si illae hac posita natura, naturaliter , dc necessario cons quantur; cum ipsa natura sit in hunc ipsum finem, ut nempe nemini Ieges suas violare impune liceat, libere a Deo constituta Sane arbit-arium id omne censetur, quod ad caussa in arbitrarie p sitam necessario consequitur: pla sertim dum levi mutatione obtineri potuissetne sequeretur. Potuisset vero Driis Dr culdubio , ctiam polita quoad substantiam , humana n. atura, emcere, ne pravas Operationes poenae naturales consequerentur: satis enim ad id fuisset , si hominem corpore paullo firmiore donasset, ne ex. gr. ex crapula , vel intemperantiore libidine laederetur . Sit igitur , quoniam ita placet Thomaso, poena ex natura sua arbitraria ; id certe non obest, quominus dicamus , pae nas naturales esse proprie dictas poenas; quandoquidem quoad Deum, sunt plane arbitrariae: cujusmodi sane non sunt quoad hominis; quamobrem per ridicula res foret, si Princi ps quispiam crapulam , ut hoc insistamus exemplo , piohiberet non alia imposita poena , quam capitis dolore, aliisve incommodis, quae eam consequi solent. Sed omnis paena visibiliter insertur , aliud est momentum, quo Thomasus
probare conatur poenas naturales non esse veras poenas : at mala quae Deus ordinavit transgre foribus Iuris naturae , occulta P π:unt. lauit inde sentiuntur
22쪽
Et Gentium. Lib. VI. Cap. V. Is
tamen, cum adsunt, & secutura prae-iroscuntur . Quid amplius exigitur ad poen. m An ne ut non soli im malumst et, tale, sed etiam ut connexio mali eum peccato sit visibilis Apage nugas . Sed nescio, quo loco habendumst, quos subdit, Sapientem maσis coπ-cipere Deum, ut Dodiorem Iuris , quam ut Legislatorem. Ergo ne Tbunasium LNgisliatoris prae ogativam adimit Deo, eumque ad Doctorum juris , seu Iuris onsultorum gradum deprimit Quid absurditis Et tamen id, tametsi non asseruisset e Rerte, satis fluebat ex eo, quot Iuri naturae revera rationem Legis abnegavit. Sed audi Iector perridiaculam huius paradoxi rationem : Ius enim, inquit, es dictatum rationis tramquillae, nee turbatae a cupiditatibus: boemero Doctoris est , consilio suo redd es rationem tranquillam. Quid hoc ad abans andam Deo Legisl .itoris rationem Ratio tranquilla, nec turbata a cupidi. tar bur, seu recta ratio dictat , d tegitque, quae a Deo Vel praecipiuntur, vel vetantur. Docior docet, ac suggerit id, ad quod alicujus ratio non pertingit. At
Deus jubet vel prohibet, seu leges imponit: aleoque Legislatoris ratio ei periecthlime convenit: ut non sapiens, sed insipientissimas dicendus sit , qui eum
ceu talem non concipit. An ne enim
Legislatoris munus impersectionem ullam in tu lit Non puto quenquam hoc dicturum, cum Leges ferre ad si pientiam non minus, quam ad poteItatem pertineat . Sed etsi Sapiens ait Thomasius eum concipiat ut bominem imperantem, tamen magis conciperet ut patrem, quam Di D m num . Sapiens , aio ego ,
Patrem: utrumque enim, demptis imperfectionibus, quae in humano Patre , ac Domino reperiuntur , illi persectiss- Ine convenit. At errat vehementissime Thomasilis, dum pro explorato habet, Deum si concipiatur ut Dominus , concipi me ut eum, qui legibus homivum coriadi inscriptis quaereret utilitatemJuam mora des tiro: ira in mos iste eorum tantum eth dominorum , qui alienae opis indigent; vel non domini sunt simul,& patres. Nam Deus , qui nullius est indigus, & non minus est pater, quam
dominus, mandatis suis bonum hominum tantummodo quaerit: quod non magis ut ait Thomasius. Di vn a convenit perfectioni bonitatis Divisae r nam impossibile est, nedum minus illi convenit, ut quaerat utilitatem suam more da potico. At p.rtris Iussa eοὐ 'ia magis sunt , quam imperia . ita Thomasius: ego Veroajo: imo patris iussa sunt validissima imperia , praesertim si pater qu ς sit simul& dominus : quae quidem duo raro in hominibus, .la solum per accidens at in Dro semper & necessario copularitur . Sed patris etiam , qua pater est , Pressa mera esse con si ia , nemo merito dixerit: nam consilium quidem qui .in- qtie sapit, dare potest; patri autem iuia bendi auctoritas communi omnium sensu tribuitur. Cumque pater possit item filiis mandata sita vel spernentibus, vel negligentibus poenas imponere , dc infligere ; nulla est ratio , cur ejusde in mandata ceu imperia, ac leges proprie
dictae a filiis habenda non sint . Neque quicquam obeli, quod patris jussa sitorum utilitatem aut semper , aut plerumque respiciant : hoc enim parendi obligationem non tollit , sed auget . Scilicet obligationi externae , quae paterna nititur austoritate, adjungitur iscalia interna orta eκ convenientia, seu utilitate rei praereptae : quae quidem obligatio in citocunque etiam bono consilio reperitur: sed haec ali ram , ut dixi, non excludit . Quare oppido aberrat Fleischeriis Thom .isii explanator , dum in justi Paternis obligationem tantummodo rni: rna n adesse contendit: quo
eum , qui consitum tantummo .lo dat ,
da: e vero quisque pol est piliri jubenti parem absurdissime facit . Ceterum in eo etiam admodum sallitur Thο- massius, quod ponit Imperantem quem cunque vel esse Patrem , vel Dominum
proprie dictum : quandoquidem Rex, Princeps , ac Legislator quilibet interutrumque locum tenci, & ex utroque quidpiam participat, ceu qui omnim O-da jubendi auctoritate pollet, ut Dominus; & quaecunque jubet, ac leges quas
23쪽
condit, ad subditorum utilitatem dirigit, aut dirigere debet , velut Pater rquam ob causi am Principes boni communi elogio dicuntur Tatres Tretriae ,
3, Patres Nopulorum. NΡmo tamen e
rundem mandata ad confit orum ordinem ablegat; ut propterea mandata Dei absurde ablegat Thomasius . Eκ quo colligitur nullum in tolerando errore eum agnovisse discrimen inter dominium despoticum, & dominium rectorium , ac inter potestatem paternam, & Legislatoriam. Omnia igitur infeliciter cedunt Thomasio, quae cunque adhibet, momenta , ut juri naturali verae legis rati
nem adimat. I, M.ai Unum tamen adhuc aeque ac cetera,
absurdum opponit; nempe, Thilosephur inquit, ignor ut publicationem Juris naturalit. Profecto nescio an Thomasus sciret, quid sibi diceret, quum hoc scripsit; en enim quid inde sequatur : eriam Philosophus, seu qui sola naturali
utitur ratione, linorat extantiam ruris , seu legis naturaris et ergo ius naturale naturali ratione non cognoscitur: erno
sola ratione nitendo, negari potest jus naturale: ergo, quod perinde est , non datur jus aliquod naturale: nam absque publicatione lex aut non eli , aut nullius roboris est. Quo posto, cur igitur ille librum suum inscripsiti Fuudamen ra Iuris naturae e si ita ajenio illud plane evertit Et sane paullo ante Legibus naturalibus adimebat sanctionem ;modo eisdem adimit publicationem rubinani igitur leges natural si At non
sunt, inquit leges, sed consilia: pellime hoc quidem: sed quid 3 si ne consilio Tum quidem loco a philosopho haberi
possint, si eorum ignorat publicatio em: nam non soluin lcges, sed etiam consilia publicari debent, seu manifestari: nullum cnim est consilium, quini ignoratur. Si ititur Philosophus non corn scit leges naturales velut leges ob desectum publicationis; easdem neque cognoscet ut consilia ob desectum sufficientis claritatis. Leges itaque naturales iuxta Thomosii doctrinam, quicquia ipse verbis tenus praeserat, non sunt neque reges proprie dictae, neque consilia Dei: sed sunt consilia, quae homo a semeiat ipso sumit, vel sibi dat, vel ex naturali instinctu , & propensione , vel eκ eo, quod rati inio suo, aut experientia comperit, ex actionibus , quas potest exercere, alias utiles, seu boni alicuius conciliatrices , alias noxias esse . atque perniciosas. In hoc ergo Thomasianum jus totum situm est; ut eκ iis . quae hucusque dicta sunt , satis patet ;atque ex iis, quae hanc in rem disserit eius explanator Fle fcberus, patebit ad-hne luculentius. Hic enim, ut evincat, Deum conci- Ιηstii I. r. piendum esse non ut Regem, aut Domi- Ο i 'num, aut L isutorem, sed ut Patrem , I. eap. v & omnia praecepta moralia esse tantum iam odo monita paterna solum internam , hoc est eκ actionis exercendae conditio ne ortam obligationem producentia , ita disserit: Nam si abs te quaero, cur edas, b bas , interdum calorem , alio tempore
frigus optes ; baud aliud tibi resistondrae Iicebit, quam naturam lasem , is infimmitatem naturalem adeat eiure dcc. .
Non igitur expectas Jussa Domini , non so mitus de aliqua L e principiente, nοπρπaeris aliorum eonfia , an edere, O bibere tibi liceat, sed ipsum seqr eris naturae instinctum, qui te docet omnia haec ad tui eo ervationem conducere, γρertinere. Ita quidem addo ego primo, si pecudum more vivas; neque allius a Llargas ad eum, qui , quam tibi dedit Vitam, Vult , jubetque abs te conservari . Deinde aio : si instinctus naturalis ad hoc sufficit , neque ulla lege praecipiente opus est, neque monito ullo: igitur praecepta naturalia non sunt neque monita paterna Dei : cur igitur idcirco vis Deum non concipiendum ut
Ecgem, Dom:num , aias Lεgislatorem, sed ut Patrem cum neque ut patrem necesse sit quoad hoc, concipereό nam Paternus iste Dei amor in eo solo consiliit, quod hominem eum naturali instinctu
ad ea, quae ad conservationem sui conia ducunt, crearit; sed hoc ad sapientiam potius Creatoris pertinet, quam ad benevolentiam Natris', eodem enim in do se gerit etiam erga bruta animantia, quorum naturales instinctus si Thο-
24쪽
I Et Gent Ium. Lib. VI. Cap. v.
mafiur appellare velit consilia , vel monita Dei Daterna, per me quidem illi , qui tot alia absurda profert. licet . Sed audiamus iterum Fiabcberum. c. ev. Iam eonfidera praefo , inquit , omnec 3 turiaes , ἐν facile deprehenderoe sine illis, neque vitam confereare, neque feliciter vitam transigere oosse . In
hoc quidem laudanda est .mi benignitas quod hujusmodi leges homini imposumetit: at non inde colligendum est , non alium esse earundem finem, quam conservationem, felicitatemque hujus vitae, qua de re nos alibi. Examina σου , pr 1equitur ipse, eum neminem laedere de Mas P Si me his verbis rogaret Fuisiberus , ego quidem responderem et quia Deus id prohibet: quia est contra rati Nem : quia sic invertitur rectus ordo. At is alios ex sese metiens, ita subditurii statim in te ipso bane responsionem in- mentes ; ne alii me rurJus Ioedant, atque par pari referant. En summam juris nati arae Thomasiani, ac Fussiciariani . En cur servanda sit iustitia juxta homines illos: his scilicet servandae justitiae caussa non est neque leκ divina, neque salintem consilium Dei ; sed timor alienae
vindictae: quam certe caussam seque a serat improbus quisque , . . Deus, Diacureus. An non igitur Thomabius de αverso jure naturae, & instaurato Epicurei o merito a nobis expostulatiar Hoc adhuc clatius fit ex iis, quae ex menter Q. et . ipsius subdit Fleischerus : Regulae hone 39. si tibi praeci iura verba ejus sunt ut
modereris, O Iupprimas tuos affictus . Iam iterum examina cMissam , cur hoc tibi sit faciendum. Statim nati ra tibi a clamabit : diu τ Dere cupio; fericiter vitam transigere rigidero: percepta hae -- ciamatione, b responsione , porro rea eoArites et ergo fugienda mihi es vita voluptuosa, quia morbos parit ἱ nonne qui
ita ratiocinatu magno tenetur virtutis
amore Nonne hic, ubi absit morbi periculum, se totum voluptatibus immeriagat, nil minus quam Epicuri de grege porcus e vitanda mo/ι est ambitio, quoniam mortem accelerat : detestanda mihi es avaritia; video enim nemrnem pauperiorem esse avaro, neminemque, maribus 1 o n. II.
indigere quam qui omnia cupit ; recte ita sane ad mentem non solum Th masii, sed etiam Epicuri. Unde vide si concludit Fleischerus, neque tingam, nequa felicem inveniri vitam , nisi apud eum, qui honesta vivit e eo scilicet mo-- .do, quo Epicurus elamat apud Tullium, Firi non posse jucunda vivi, nisi sapienter , MnMe, justeque viUatur. LHaec igitur, addit Fleischerus , fi πο- bis iam rite perpendamus, nor saris super
qua convincunt, Deum non ut Dominum,
sed tit Patrem se erga nos terere , dc quidem subdo ego, ut patrem bὀnignis um , ἐν doctorem indulgeutomum , qui suavissimum uicari jus naturae paternit eootas suis nobis tradit. Haec vero scribere non erubescit FDOcberus rquin & gloriatur, quasi praestantissimum aliquod dogma proposuisset. Porro mutato exeellentius, multoque convenientius
est, inquit, solenti Deum sibi concipera tui Dinorem, is parentem, quam ut Leeislatorem. Sed quae sapientia haec est nolle concipere in um , sicuti revera est, nempe & Legislatorem, de Euem , de Dominum, dc Iudicem , dc Remunerat
rem, non minus quam Patrem Prosecto non sapientia est haec , sed calliditas, sed improbitas, sed malitia; ut viis delicet dempto legis proprie dictae sta ro, dc timore impendentis poenae sublato, liberius affectibus suis indulgere liceat; idcirco scilicet Deum velut patrem , doctoremve indulgentissimum hi concipere amant. Sed quid' si neque ut talem , adeoque nullo modo in prae mptis naturalibus ipsum confiderant . Si enim homines, ut paulo ante doeebat Fuischerus , tantummodo vel instinebinaturali, vel necet litate sui conseivaniadi , vel evitandi alicujus incommodi caussa, vel vitae suaviter , se liciterquo transigendae deliderio, ad operationes naturali jure praescriptas exercendas Permoventur; nihil opus est consideratione Dei, neque ut patris , neque ut doctoris; cum non solum non considerato Deo, sed etiam negato , ut impie δε-ciunt Athei, eaedem suppetant caussae, quibus moveantur vel ipsi Albet , dc Epicurei ad speciem quandam servan-
25쪽
i8 De Pt ncipiis Iuris Naturae
dam iustitiae dc honestatis . Exterara jitastilia susscit ad evitandam alterius vindictam: dc non semper inhonissae actio. res morbos, aut alia incommoda pariunt: quandoque etiam occulta intuli i-tia ad felicitatem conferre , dc suit iure quaedam , quantumcunque inhonellae , voluptatcs vitam suaviorem reddere videntur. Eκitialis igitur, & summepe niciosa est haec Thoina Π, ejusque expla-3. LXXi. is doctrina: quippe quae revit δε-
berultem effraenon , magi)que homines , atheos, dissolutos, atque centemptores voluntatis Divinae Gisit , quam ut eos emendet, is ad veram ducat felicitatem. s. Lxxii. Vidit hoc ipse, sibique objicit FIebrae 'rus: at quam misere respondeti Verum quaeso, inquit , quibus hominibus datames ius naturae Omnibus quidem , quod haud negamur ; sed qui ita debent esse
comparati, ut incitiaπt sana uti ratione . At inquio ego, datur omnibus, ut m res sana ratione utantur, seu uti debeant: si enim datur tantum iis, qui incipiunt Iana uti ratione: igitur non omnibus datur, ac plerique erunt omni soluti jure naturae . Qui enim brutorum
turae me lucere obligationem internam , imo si maxime exclamas: Leges Divisas
esse proprio dictas, producero obliga
tionem quoque externam. Sed multo minuet, regero ego, ii delera definent, si iis pros nas , leges divinas esse meraeensia, quibus proinde liberum sit non
Obtemperare e neque aliam producere obligationem praeter eam , quae eX xercendarum actionum profluit utilitate; quam idcirco negligere possunt , si velint: ut reipsa volunt permulti, contenti imaginaria ea felicitate, quam dia. lecta ipsis pariunt vitia . Quam maior vero spes est, ut ejusmodi homines respiscant, aliique contineant se , ne in
brutorum mores ruant, si ipsis proponantur praecepta naturalia, ceu verissimae,& strictissimae Sit remi Legislatoris, 1ἰegis, ac Domini leges , eaeque graviss-mam poenam adjunctam habentes , ab inexorabili judice violatoribus vel in hac vel in altera, aut in utraque vita insigendam. Hoc ipitur est urgendum in iure naturali, si cui ut custodiatur unde cum privata, tum publica selicitas, pendet cordi st. Qui aliter se gerunt,&Thomatam, Fleischerumque imitantur, certissime de jure Naturae , ac de tota humana Republica pessime merentur. Qua de re etiam alibi: scilicet rem hane tanti momenti esse puto , ut vix crediderim, satis pro merito inculcari unquam posse.
26쪽
De primo, universali Iuris naturs prisejio.
habet juris naturalis eκtantiam CAPUT I. hab at autem necesse est, quis quis intenderit animum in ea, quae ca- Sententia Vasentisi Alberti asserentis priapite superiori dicta sunt is videtur, stu- mum iuris naturae principium esse con ditim, curamque suam eo conVertere venientiam cum statu integritatis, in dchere, ut principium aliquod univer- quo conditus eIt homo , explodenda sale si fieri possit veritatemque , seu penitus es: sicut etiam ii rum opinio, legem aliquam generalem comperiat , qui pro primo principio constituunν ΟὀIqua officiorum omnium , quae naturali voluntatem divinam, vel convenien-jure praescribuntur , certam sibi noti- tiam cum divina sanctitate. tiam comparare valeat . In hoc principio quod vulgo dicitur coquos e ic Pinio I gentini Auerti modo recipium, eo quod leges omnzs naturales lata solum ea gaudet celebritate, pcr illud sint cognoscendae investigan- quam ei diuturnae ejusdem cum Pinem do , determ nandoque insudarunt sere dorso hac de re concertationes concilia-omnos, qui de hoc jure hucusque scri- runt: alioqui vix esset operae pretium , plemiat, illudque ut peculiarem, ac se- hujus sententiae hω loco mentioliem sa- p rraiam disciplinam tradere aggressi sunt. cere. Sed quomodo ille ipse opinionem Utrum vero ipsi propolita in sibi metam suam exponat, audiamus. is Fons, attigerint, ex dicendis in hoc libro con- ,, quit, ex quo a Christi an is pura luris o h .a. stabit. Ad examen quippe Vocabimus L naturalis notitia hauriri notest, ac de-Theui praecipuas de re hac, celebrioresque sen- ,, bet, est orthoioxa doctrina de statu L ' 'tentias nam expendere Omnes super- is integritatis. In hoc enim habuit l, e. l. 3. i. vacaneum , & sere impossibile soret rno imaginem D. i , inter cujus reli- easque impugnabimus, quae falsae nobis is quias eli jus naturae . Nam queo ad- videbuiuur. Deinde vero proponemus is modum ratione existentiae fcquitur,
veritatem illam, quae ut primum , & is quod in solo homine si ius naturae universale principium si tamen unicuna is proprie dictunt, quia solus ille reli statuendum sit convenientius haberi is quias imaginis divinae habet ; dc ra- possit, ac debeat. Si unicum, inquam , is tione essentiae, quod jus naturae non iuris naturae principium sit statuendum: is consistat in primis naturae quid enim neque enim id credimus omnino nece L is his cum imagine divina sed olia satium; immo ne sortasse quidem uti- ,, scure, & confuse denotetur per sellus , sive commodius .Ob rationem , is eunda: ita dc ratione cognitionis quod quam in libri hujus capite septimo pro- ,, haed, si di tincta esse debeat, a noti ducemus. is tia illarum reliquiarum dependeat ...is Non igitur homo hoc loco alius , is quam sub initium fuit, concipiendus
is est, non ut , aut terrae filius , non ut casu in mundum pro e-
27쪽
is clus. aut quae similes possimi essi spe-- culationes; sed ut integer ad imagiri nem Dei creatus. Id autem unice exti ea ratione fieri debet , quia hom nise jus naturale non aliter inest , quaem,, prout reliquias imaginis divinae ella ,, tu integritatis in nos traductas possi4M dct . . . . Ex hac causa solus hie sta- is tus dignus est, qui naturalis dicatur: is siquidem in eo non tantum n alitrais fuit integra, sed & ad eundem cor- ,, rupta, quantum seri potest , sol in i A ri, & reformari debet. II lic vero generalem hanc regulam statuit: quidquid ad flatum integritatis orthodoxe expositim bodie in moralibus ex aliqua pamre recuperanium pertinet, id Iure naturae praeceptum es I adeoque a nobis faciendum. Ita Theologus iste Lipsiensis ,
cuius in hac parte doctrinam tuetur chimus tantoravius Prosesi, Augusta irasin disquisitione de origine, veritate , erimmutabili rectitudin/ Jurii naturalis s/cundum disciplinam c brisianorum , ad Gentilium tamen captum, edita Augustar
Commentum istud tam infirmo nititur fundamento, ur Pusendorfici , viro alias haud inepto, facile suerit illud evertere . Ad plenam illius conlutati nem haec paucula nobis adnotare sufῆ- ciet. i Iuris naturalis principium naturali lumine notum sit oportet . At status integritatis , in quo conditus h mo est, divina solum revelatione innotescit: immo felicissimi illius status nobis admodum pauca vel ipsa Dei reum
latione . . mperta sunt. et Non omnia, quae coli'. cmebant statui integritatis, ea prae senti corruptionis statui congruere
possunt: multa pariter in hoc statu utilia sunt, ac necessaria , quae illi incongrua, vel inutilia suissent . c. 3 Per illud principium explicari neutiquam possint jura belli, civitatum, commerci rum, dc id generis alia, quibus fortasse locus in eo statu nullus suisset. ineptum est hoc principium at eos qui
Scripturarum revelationem non agno-stunt, de naturalibus officiis per sua detr-dos. Ex Scriptura vix quicquam aliut novimus de illo ibiu , nisi hominem a Deo factum esse rectum . Tantum igitur abest , ut ex eo statu acti num nolirarum rectitudinem definire
possimus, ut ni prius habeamus ideam ipsius rectitudinis, ne quidem status illius felicitatem , qualisque fuerit , c ythoscere utcunque possimus. 6ὶ Statusim oritatis suit stati: f ematuralis, seu
suriernaturalibus dotibus ornatus tametsi Alb)rtius perperam velit eun es se natura em quomodo igitur esse potest naturalis flatus, naturaliumque officiorum norma Principium alterum, nempe volunt tem Divinam, idcirco arbitror tanquam
primum juris naturae principium minus rcche constitui, qiuia lumen nullum ad peculiaria ossicia dignoscenda subministrat. Qitanquam enim ambigere nemo potest, divinae parendum esse voluntati; tamen inquirendum remanet , q iiddivina voluntas a nobis velit; adeoquctaliqvid proserendum principium , quoaeam nobis valeat compertam facere .
Sed dc illud principio isti adversatur ,
quod non est juris naturalis ita proprium,ur non etiam itui positivo aeque co veniat: utrumque enim est divina v luntate coiistitutam ; illud quidem ne cci faria; hoc autem libera: infra etiam a nobis docebitur jus naturale non penitus interire tametsi Dei existentia . aut ignoretur stupidissime, aut impiis me Abia et ur . Profecto , hoc posito , voluntas divina naturalium ossiciorum norma unica eme non poteli. Aliud igitur, & magis clarum, de magis pr Prium , magisque generale investigati oportet juris naturalis principium. Hoc profecto esse non potest id quod tertio loco in posita propositione coan-
mem anuis , nempe convenientia eti-
Sanctitate Divina; cum quia hoc principium iisdem ac praecedens, vitiis Iabn-rat tum quia q*um Deus sit plane alterius, ac immensiim superioris naturae, ejas Sanctitas non potest esse norma actionum ad humanam naturam Pertinentium: quaelibet enim natura , ut
peculiaria sua principia, ita, & propria
am normam habet. Et sane non pauca hoinini: Lis incumbunt ossicia, queis nai
28쪽
Ft Gentium. lib. VII. Cap. II. et r
videtur Sanctitas Divina exemplar ullum suppeditare posse; ut sunt gratitudo, reverentia erga superiores, restitutio crediti, redditio debiti dcc. quorum materia , vel occaso in praecellentissimam , summeqtie periectam naturam cadere non potest. Md de his ne plura.
servationem ut primum, integrumque Juris naturae principium I is pro prima , is fundamentari naturae ins , quaerendam esse pacem , ubi haberites ; ubi vero non potest , auxilialli. O nquam Hobbesius de primo,
nera lique juris naturae principio quaeitionem peculiarem nulli bi instituat, nec unquam fortasse suerit de eo constituendo sollicitus ca) nihilominus ex definitione ab ipso tradita Juris seu legis naturalis satis superque colligitur , censervationem sui ab illo habitam pri- De Cike mi principii loco suisse. Ait enim : es
C P. i. 'itur Iex naturalis , ut eam definiam , ' d. ctamen rectae rationis circa ea , quae nyenda , vel omittenda sunt ad vit. e ,
membrorumqtie conservationem, quantum
feri potes, diuturnam. Porro si haec imgis naturalis idea rata habeatur , liquido constat, conservationem sui osse primum, integrumque juris naturalis principium , ex quo proinde peculiaria quaevis ossicia naturae sint derivanda; ita ut ea solum ratione praescriptum aliquid intelligatur lege naturae, quatenus ps
priae conservationi vel prodesse concipitur, Vel obessis . Quocirca in dubium vocari non potest, Auctorem istum pro primo integroque principio habuisse conservationem sui ipsius; adeoque & pr priam utilitatem: utile enim proprii Lsme dicitur quidquid ad propriam conseri conservationem . Et hanc reipsa sui se mentem Hobbesi confirmat tumax:oma illud, quo statuit: quidquid ean o servandi sui causa fit, 3uro fit; tum ea naturae lex , quam primam . & fundamentalem appellat, videlicet, pacem es se quaerendam, ubi haberi potest; ubi v ro non potest , quaerenda auxilia belli rnam dc paκ si haberi possit , sui ipsius conservationi utilis est ; si haberi non
pollit , bellum est ad conservationem sui necessarium : & si omnia, quae conservandi sui causa fiunt, jure fiunt; ejusmodi con servat io non potest non esse
unica norma, dc primum integrumque juris nat urclis principium , ac veluti fundamentum. Iam vero eommentum istud absurdissi inum esse , & jus naturae sere totum everti te, paucis ita demo
Primo . Si sui ipsius conservatio sit primum integrumque juris naturae pri cipium, immo si ipsum naturae jus nihil aliud sit , quam rationis di tamen
circa ea , quae agenda sunt , vel omittenda propriae conservationis gratia, quemadmodum sentit Hobbesius ; nullum Deo , vel aliis hominibus per se debemus officium : & ita jus naturale duabus praecipuis mutilatur partibus : quo quid absurdius, universoque generi humano perniciosius esse potest a Secundo . Si ad nostram conservatim inem rcferenda sunt omnia quod luc lenter con sequitur ex praedicta lea, pret dictoque principio Iuris naturae r Igitur non alia nobis habenda est ratio de ceteris hominibus , quin ec de ipsomet Deo , nisi quatenus sunt conservationi nostrae utiles oc necessarii r quorum alterum est iniquum ; alterum impium .
Impium quidem istud ; quia Deum , qui sicut est primum principium , ita& ultimus finis; ordinat ad creaturam, ut medium ad finem : iniquum vero illud, quia est contra naturam, qua Omnes homines sunt aequales.
ο Hine est duod alii aliam ei hac de belιώm Om.1tim in omnes, de quo nos su- re sententiam adscribunt. Nonnulli enim pra; alii demum illud Servatoris , quod putant vj lxs principium esse potentiam; a- tibi non υιι fieri, alteri ne fueris ocὲii eo .st vatis em Di Vsior, ut nos ; alii
29쪽
11 De Pi incipiis Iuris Naturae,
Tettio. Si conservatio est unicum iuris naturalis principium , legesque omnes
naturales ad vitae membrorumque conservationem unice ordinatae sunt: ergo
nunquam nobis licitum erit pro amicis, pro parent ibus, pro principibus, pro patria sulli rΘ vitae discrimen : quod di iubest absurdissinuim , ct ab omnium sensi prorsus abhorrct Onanes quippe plurimum admirantur est runtque summis laud: bus eos, qui ob dictarum caunsarum aliquam , vel insignis alterius v-lutis gratia, salutem, Vitamque ipsa iri
contemsere. Quarto. Si ius naturae non uni e cor
servationi nostrae addicit, nulla erit actio tam turpis, tam iniqua, tam criminosa, quae non possit hac ratione co unaestari; nam facile vitae propriae, sin utacunque, saltem congruo in statu conservandae necessaria existimabitur. Hac de caussa homo voluptuosus impura oblectamenta & adulteria ; avarus Uci prodipus aliorum opes p Princeps ambitiosus
alienas provincias propriae conservati
ni necessiaria judicabit ; quod sine illis
vita ducenda videatur uni quidem amara, alteri misera, tertio obscura & ingloria: squidem hultiscc modi vitam aestimare hi homines solent molli par m ,
quin & illa deteriorem atque in sui
de sensionem sacro illo textu abutuntur: Melior est mora, quam vita amara . Ve- riim hujusmodi est hoc Hobbesianum principitim, ut eos etiam, qui moderatiore
sunt inpento , in horrenda possit crimina praecipites agere : eκ eo enim haud aegre colligent , non tantum Imperanti, sui in lubditorum conscrvationem, ut par st. non incunil it, minime ob-u II Der Indum ; sed cunctiari etiam in
eum a se cives , quin ipsum interfici posse , si vitae suae peliculum aliquod
eius atm aut socordia , aut pravitate immineat . Scilicet ita quispiam amanti L simus vitae suae ratioci irati posset : Imperantes in id coliti: tirunt i r , ut subdi-lorum sitorum curam gerant i nec alia ratione privati homines qu .d cuique t eritaturam competit , seip Us conservan ii
Jus in Principem transtulerunt, nil4 quia se hac ratione nielius conservati0iai propriae prospecturos eκistimarunt : alias propitae conservationi renuntiare nemo potest , quum illa primum , integruinque juris irat uralis principium constit tia , seu omnium primo a naturali lege praescribatur. Pereat ergo Princeps ille, cujus conservatio cum mei conservatione conciliari non potest: quum enim a Pa- hin ille recesserit , ad me protinus itas rediit conservandi meipsu in . En quod mum perducit I obbe sanum juris naturae principium, scul Eulia naturalium idea,
qtiam Auctor sibi iste confinxit. Et quidem haud levi admiratione capior, dum considero, Hobbsit m , qui , ut in tuto poneret Principum Majestatem , tot figmenta prccudit, dc paradoxa; Lujusmodi eκinde statuisse juris naturae princi- p una, quo posito nedum solium quodcunque vacillat; sed & ipsa Principiant vita ,. si illud ratum habeatur , in uaanifestum discrimen adducitur. Iis , quae contra Hobboianum principium hucusque delibavimus, sat s qu que lex illa refellitur, qua pri- & fundamentalis ab ipso vocatur . Pauca tamen addo . Primo , leκ illa nec prima dici potest, nec 11 ndamenta ir: non quidem prima ; quia ante illam est sh se conscrv ndi leκ inde enim vel pax quaerenda , vel be δε auxidia paranda: &ante hanc se ipsum amandi lex est: inde
nanque oritur de suffiium ac debitu irr sui conservandi . At neque fund.rmema is , saltem ratione ad jus naturae universum habita ; siquidem eκ ea deduci nequeunt, quae nobis incumbiunt erga Deum,& erga nos ossicia : at ne quidem colligi actiones omnes poli unt , quae cir a proximum veriantur ; sed illae duntaxat , quae ad conseivationem nostram Ordinantur , nempe quae pacem , si ad-st, non turbent; & sublata pace, quae tu i auxilia non impediant . Sed illud imprimis ac praeceteris hujus rei absurditatem magis ob oculos ponit ; ostenditque, quam inconsulto, insipienterque
ea propolitio velut prima ac sundamentalis naturae leκ obtrudatur , quod ex ea ita absolute prolata non minus pravae actiones quam bonae deduci valent: etenim dc pari cum iniquis nonnisi previs .
30쪽
Et Gentium Lib. VII. Cap. III. al
vis actionibus plerumque obtinetur, se Vaturque ; re in uilissimae actiones , cujusmodi sunt furta, rapinae, Violentiae,
innocentum oppressiones nonnunquan
in ea apponitur proposiIione, conditio , ubi pax hab/ri potast, aut non potes, O casionem praebet invadendi alium copraetextu, quod pax haberi non pol sit cum illo 3 Et reipsa quidem quis habere pacem non poterit; at sui ipsius non alterius culpa: quod videlicet proprio minime contintus iure, invadit alienum. Primo itaque praescribendae sunt servandae pacis lGges ; & non protinus conclamandum ,
tibi pax haberi non possit , paranda esse belli nuxilia . Sed & in parandis belli auxiliis quot , & quae leges servansae
non sunt , ut ipsum juite geratur Ex quibus omnibus liquet , quam diminu ta & de Sciens sit istaec Hobbesana sundamentalis lex: quae ceteroqui nihil pro ponit praeter id , quod cuilibet , quantumvis rudi, notum sit.
fendorsus inutiliter fatigatur in statuenda pro primo Iuris naturae pris.
cipio Socialitate, seu bac propositione : cuilibet homini colenda, & servanda est societaS.
TAmetsi ex veteribus plures, & ali
qui etiam Scholasticorum, ut primum juris naturalis principium statuis se videntur societatis custesiam, eorumque sententiam probaverit Grotius ; nihilominus Fufendorsus data opera id evincere, & propugnare primus omnium aggressus est: in ejusque sententiam manibus, pedibusque , ut dici solet , concessere tum ipsius 2Gr rii assectae , apologetae , & plerique interpretes . Et quidem quoad Poendo fum attinet, haec sententia ita illius inissedit animo, ut pro uno eodemque δε-ges societatis , ac Dres naturales habe III. ret. Hinc lib. I. de Sisic. Hominis, &t' ε' Civis , postquam necessitatem societatis evin ere variis rationibus annisus esset, subdit: hujus ergo secietatii Iegεs , qt edocent, quomodo quis j si terere de b. st
tit commodum membrum soci taἰG Irtou- stat, vacamur leges naturales . Et paulo
post, praedictam propositionem appellat
f. ndamIntalem Iectem naturalem. verum enim vero a verilate peditus reces Illa,
atque in ea confirmanda opinione perdidisse oleum , dc o eram, cum alia plura, quae adferri pollent, tum haec pi. sertim argumenta dem .m rant. Primo. Hoc principium proculdubio ad aequiatum non est. Cum enim olficia, quibus homines cκ naturali l ge obstringuntur, dividantur in parteS tres, quarum prima tradit , quomodo Juaera rectae rationis dictamen unusqubque Is gerere debeat advorsus Davin , aftera, quomodo erea si um ; idrtia qγomodo ad derjus alios homines, ut & ipse P .isenio sius to oagnoscit; nonnisi tertii generis naicia ex ' ,
socialitatis legibus colligi possulit , ut
satis compertum est. At ille reponit, se sola quidam pr.ecd-M pta legis n. ituralis, q iae a l alios tra- mines spectant, ex socialit:ae d.rectori derivari; attamen etiam indirecte o si scia hominis erga Deum tanquam is Creatorem in te deduci possie, quateis nus ultimum sundamentum ciscit eris is ga alios homines a religione, & meo tu Numinis accedit: scut socialis quo- is que non esset homo , nisi religioneis sciret imbutus .... Ossicia autem ho-
,, minis erga seipsum ex religione, gis socialitate conjunctim pro manare : i is deo enim quae iam non pro absoluto is suo lubitu homo circa se ipsum dispoisis nere potest, partim ut cultor idoneusis divini Numinis; partim ut commo-M dum , & utile membrum societatis is humanae esse qudat. Sed hic in primis miramur , Auctorem istum, qui adeo delpjcit Scholasti. cos omnes, & tam elate in eorum suo Militates invehitur , modo ad easdem confugere. Nam quo alio pacto ad hae et responderet Scholasticus quisque gregarius, nisi pariter distinguetido, directe , dc indis ecter Sed ne in Pusendor fio conisdemnem, quot aliis, si res postularet .sacile ignoscerem, hanc, si placet, distinctionem. tanto Philosopho deseren