Erici Olai Historia Suecorum Gothorumque, a Johanne Loccenio iterum edita, & brevibus notis illustrata

141쪽

TIBER QUARTI S. IδIcessari procuravit a pugna. Conversus inde Rex rediit in Ost gothiam, dc putans se jam finali tertriumphasse, constitui via tellites 5c stipendiarios, quos filius suus eduxit a Dacia , per

civitates Ostrogothorum , dc cum dixisset pax , repentinus e supervenit interitus. Nam strenuus ille & victoriosus N ile, Canutus , ex parte Ducalium irruit super eos qui Sudcrco piae , & propinquius a Rege fuerant constituti, Jc captos ab

duxit spoliaque divisit. Quod audientes qui Lincopiae , Skeningiae Scaliis minoribus civitatibus morabantur, cum feli inatione per viam, qua poterant, regressi sunt in regionem suam, Regem relinquentes cum filio desolatum. Tunc rex Birqexus relicto in castro filio suo Domicello Magno, cum Regina transfugit in Visbi, multis etiam nobilibus & potentibus pariter eum filio dimissis in castro. Sed sit pervenientes conim uo adversarii , dura obsidione eastrum undique concluserunt. Rex vero quam primum venit in Gotlandiam , omnes naves quas habere poterat, victualibus & pugnatoribus oneravit, & versus Elatcborg I ut

hoc conservent, ire praecepit. Sed mox ut inter rupta applicuerunt, prae avi sati adversarii eorum, a suis latibulis dissilientes, Se impetum in eos faeientes, in suum dominium redegerunt. Quibus auditisRex Sc Regina pavore nimio consternati, doloris angustia dum turbarentur, Dapifer Brunchoeos animans Zc consolans, respondit se in persona contra Ducum exercitum pugnaturum, asserensque ob adversos casus, qui insiderent, non esse dolendum. Qua pollieitatione Rex admodum exhilaratus, & plurimum confortaritus, quasi certus de victoria, iussit omne robur exercitus quod sibi reliquerat, omnemque robustam juventam arma capessere, & in unam quasi novam militiam cum Dapi sero Coniurare, conquisitis omniquaque navibus bellicosis, tribus scilicet liburnis , & aliis multis, magnis & parvis triremibus, 4nulto ingenio aptantur ad pugnam , & propugnaculis sortissimis muniuutur. Sicque victualia cum armis in

multa abuudantia importantur, ac demum multo milite onerantur, ae ad littora Suecana tendentes, non longe a

Biateboris/quo tendebant optata tranquillitate, pervenerunt. Sed quos admisit maris & ventorum tranquilitas, excepit inopinata bellorum tempestas .continuo a. parati ad Praedam H s affuc

142쪽

hffuerunt Ducalium militum animosae cohortes, bellumque gravissimum est commissum , & longa conflictatione milites. utrinque lassati, nulla quiete media recreantur : Tandem viri Ducalis exercitus super trabes dc fundamentum firmissimum, struem quandam altissimam aridorum lignorum subtili ingenio componentes , navibus Regis incensam applicari secerunt 3 Quam tamen illi longo a se tempore multo labore distentam,devita re conati sunt; Sed deficientes viribus, instrumentis & armis, nec valentes diutius reluctari, navibus igne consumptis , advcrsariis dediti eorum navibus excipiuntur ab aquis: Quorum capitanei scilicet Bruncko, Vlpho, Luderus,& Vsramus, mox mittuntur captivi Stocholmiam do turribus includuntur, sed victualia eis copiosissima ministrantur, usque in diem quo rotis superponuntur. Circa festum Iohannis Baptistae exinde secutum , facta est congregatio meliorum regni super constituendo Principe ac gubernutore regni, & aliis negotiis arduis regnum conce nentibus, in civitate Scarensi ; Eo quod illuc confugisset Ducissa uxor Erici Duces cum filici,ad castrum videlicet Scarense. Vnanimi igitur omnium congregatorum assensu, Dominus Matthias Dapiser regni, creatus totius regni gubetnator, ac provisor constitutus, obsidione nihilominus durante ante

castrum Nycopense,&-Qui assumptae sollicitudinis officio satis facturus , regnum circuit in brevi, dc ad tran- qn illum statum, ut opus erat in tanta divisione dc turbatione, reduxit. Hoc lcmpore lai qui nomine Regis defendebant castrum Nycopente , levabant corpora Ducum, & ponentes in seretro, superiecto baldechino, portaabnt ea de castro, po nentesque in plano insta castrum, alloquuti viros in obsidione degentes, suadentesque quatenus ab obsidione desisterent, dc Regi regnum, ut iuris erat, salvum dimitterent, cum DO-

minis eorum mortuis , non haberent pro quo iure cretarent.

At illi se servos filii Elici Ducis afforentes, de pro eo legiti

me pugnaturos , occisori Dominorum suorum rUnum dimittere se negabant. Assumpta autem Ducum funera Stocholimam cum honore debito detulerunt, facientes ea

ibidem in parochiali Ecclesia sepeliri. In sequenti igitur sesio Beatae Virginis inedia coacti de nimia fatigatione asilicti qui castrum tenebant, sese suaque dedentes exierunt a castro, . ' ipsem

143쪽

ipsum manibus obsidiantium relinquentes, qui & ipsum sun-oitus destruxerunt. Sed qui castrum Stetaborg .enuerunt propterDomicellum filiumRegis diutius & xirilius aliis suum fortalitium defenderunt, licet multa penuria,& victualium defectu laborarent. Viso autem quod diutius subsistere non valerent, facientes de possibili quod melius erat, diu super

concordia tractantes, aliud efficere non potuerunt, quam quod Domicellus duceretur captivus , & aliis salvis personis di rebus, libere quo vellent, permitterentur abire. Destructis funditus castrie Nycopen & steheborgen , caeterisque munitionibus di castris quae regi Birgero servabantur ad manus , Scfilio ejus Holmiam ducto, & in firma custodia reservato , uxnihil possessionis. obaedientiae & Dominii esset ei in Regno

relictum, Regni gubernator Natthias, collecto exercitu Scaniam intravit,pro eo, ut aestimo.quod Daci cum rege Birgera invasissent Vestgothos,& contra fidem promissam & treugas initas multa eorum in Caria by occidissent. Congregati vero Daci cum Alemannis sibi adiunctis, occurrunt Suecis armati,& bello commisso apud I sugerunt Daci, cessitque Victoria Suecis. Captivati sunt de Dacis N AlemannisCCC

Milites & militares, caeteris aut fustientibus aut occisis. Deinde Sueci totam Scaniam pervagantes, RegemqueDanorum ex ea exturbantes, civitatibus multa auri & argenti summa sese redimentibus,omnia quae mandi poterant consumebant, Caetera quo Voluerant, deportantes. Regressis autem Suecis a Scania multa praeda & possessione onums,DominusMatthias Consiliarios regni,Legiseros,coeterosq; prudentes de regno, die statuto circa sestum omnium Sanctorum convenire iubet

in oppido Stocholmensi, ut sciat quid acturus de Regis filio

captivo, & de his qui cum Rege Ducum tormenta tractavς- runt. Dictata igitur iuxta Leges sententia, quatuor isti rotati sunt,Iohan.Bruncho Dapifer Regis, Vlpho Sualabeck, Lyder , Foss, Valran Schytta. Quibus rumoribus auditis rex Birgerus lcum Regina usque ad haec tempora in Gotlandia commora- ti,cum spe frustrati, omniq ; solatio destituti,in Dacia se cu fe-s inatione transserunt,regnum Sueorum amplius non Visuri. Iamque rex Danorum Ericus,qui eos auxiliis & consiliis manu tenuerat, defunctus erat. Cui successit in regno frater eius

Christopherus,cui non erat cura de sorore sua uxore Bixgeri

144쪽

Ad ipsius tame provinciam rex Birgerus cum regina Alereta miserabiles miserabiliter accedentes, sub spe dc confidentia gratiae suae se advenisse latentur , de suis miseriis Sc infortuniis multipliciter conquerentes. Ogos ille quidem benigne suscipiens , eorum misertus angustiis, curiam quandam Spi-keborg dictam , cum duabus Contractis illis concessit ad vitam. Nihilominus protesatus quod nullis sororis suae meritis , sed pro honore suo & consanguinitatis affectu concessionem siccisset hujusmodi, eo quod illa semper sibi sinistia de ingrata suis et. Illic igitur tanquam exules & mendi

Quibus non modicum doloris adauxit filii eorum Domicelli Magni occisio, dum illum intellexerunt decollatum. Tunc enim in lacrymas risus, in luctus gauὀia vertunt. Si enim cognovissent in illa die sua , nunquam taliter Duces Sueciae

Occidissent, Ec multo minus in eorum cruciatu tot cachinnos & plausus manuum extulissent. Anno enim Domini

vi CCCXX. ad diem XI. millia virginum Consitarii

regni convocantur Hol am , & collocutione facta , communicatisque consiliis, Domi cellus Magnus Birgeri filius educitur e castro ad insulam domus S. Spiritis, certificatus

quod pro patris sui delicto vita soret privandus. Tunc ille

animo consternatus, plurimumque compunctus, se excusavit a caussa mortis Ducum. Cuius quidem excusatio &immunitas omnibus erat nota , quantum ad opus perpetra tum ; Deum enim testatus est sibi displicere mortem patruo- ... xum suorum , eum esset eo tempore in Dacia constitutus,

ad consilium & mandatum patris sui , id quod egit se , asso

ruit attentasse : Veniens enim in patriam, ad patris sui praesentiam festinavit, fit ejus mandatis obtemperans, sibi per eum commissa implevit. Deinde testamentum condens, &juxta modulum suum animae suae prospiciens , oratione facta , in substrato tapete genua decenter ponens , ictum se rientis expectat. Decapitatum ergo in se retro ponunt, &superjecto baldechino, arreptum quatuor e nobilibus regni , facta processione cum toto clero Stocholmensis oppidi , honorifice deserunt ad locum fratrum Minorum,

Ciusdem loci in sepulchro avi sui Domini ivlanglii 2at uσbis I facientes cum decentia sepeliti in vigilia Apostolorum

145쪽

Simonis & Iudae. Hunc Domicellum Magnum , regnante adhuc patre suo Birgero, Omnes maiores natu totius regni Sueoruin, etiam ipsi Duces assumserunt in regem, post patris sui obitum regnaturum,praestiro ei fidelitatis iuramen- to. 'Quem cum in castro Stateborg obsedissent, non aliter eum educere , nec castru obtinere potuerunt, nisi eo sus epto per modum captivi , praestita securitate de vitae & membro- .rum incolumi lyte & corporis. Super qua etiam dicuntur prae- istitisse iuramenta terribilia. Post haec igitur nescio qua jussi- γcia eum debuerunt, aut potuerunt paterno crimine, aut odio Jmortis supplicio condemnare. Post haec brevi elapso tempore obiit rex Birgerus, & uxor ejus regina Mereta, exules a regno Sueorum , ut uterque non immerito dicere posiset; Quam deficit in dolore vita mea, dc animi mei ingemitibus lPost exterminium regis Birgeri Milites & reliqui Ducum occisorum satellites, postquam vindictam dedissent in hostes Dominorum suorum , dc fidelitatem ostendissent suis mortuis Dominis, volebant etiam amplius affectum pium, quem gerebant ad praefatos Dominos. in filios demonstrare, tota sollicitudine laborantes, ut regnum Sueorum aposteritate Regis, Ac ad Ducum lineam transferretur. Anno igitur Domini At CCCXIX. Dapiser vel Drossatus regni Dominus Matthias Ketit mundita, qui totus ardebat pro Iaonore Ducis Erici, qui & regni gubernator existens, non

solum ipsum 1egnum de oboedientia regis Birgeri & filii

ultimate & finaliter ereptum, & ad Ducum partem totaliter inclinatum I ad concordiam & unitatem reduxerat. Sed &Scaniam Regis Birgeri intuitu vehementer afflixerat, tallia-Verat Ec subiecerat. Deinde de omnium meliorum toti regni consensu, nobiles, civitatenses & rusticos , de qualibet Contracta quatuor ad festum Iohannis Baptistae apud . Morasten convenire mandavit, de provisione regni, dc suturi Regis electione concorditer tractaturos et Magnai g tur dc pene innumerabili multitudine , die praefata de loco quasi ad spectaculum concurrente , quidam praelatorum aut seniorum nobilium , causam convocationis eleganter aperuit. Quod videlicet status di conditio regni exigebat , in unam sententiam totam Regnicola-H F . rum

146쪽

rum multitudinem convenire pro Rege constituendo, & iaprincipem assumendo. De loco simili rer, quare ad talem vocati fuissent pro tali negocio peragendo , non minus solenniterquam solerter exposuit. Talem scilicet Regem bonum futurum 3c utilem,qui apud morasteen foret electus. Finem autem sui sermonis facit in quadam oratione devota, quatenusDominusDeus respicere dignaretur, longam,miserabilem ac multiplicem afflictionem , scissuram & divisionem huius Tegni,& talem eis concedereDucem populi sui,unde regnum posset proficere ad honorum summi Regis. Quo finem faciente sermonis, affuit Dominus Matthias gubernator regni praedictus,filiuDucisErici parvulit, puta triennem vel circiter, tenens in gremio,aui fui Magni Ladulas nomine nominatum, quem os rens conspectui totius multitudinis congregatae, eleganti sermone prorupit in laudem Ducum defunctorum, Praecipue autem Ducis Erici. Quanta videlicet erat gloria huic regno, de talium dominatu ue multa in speciali & generali adducens,quibus animo, audientium poterat ad eorum compassionem,favorem & complacentiam inclinare. Et quantum praeiudicium , damnum & iacturam regno intulit, qui tales ac tantos Principes ei abstulit, quantumque dedecus in perpetuum duraturum regno imposuit, qui tales taliter trucid

vit. Deinde subjungens notorium esse, quis ille suit qui

tantum nefas, tale opprobrium , tam irreparabile damnum

intulit huic regno. Et quam indignum esset s ille, vel alius de posteritate sua, regni gubernacula possideret. Adjecit

etiam talem ac tantam regni iniuriam , Deo auxiliante,

partim vindicatam , partim , si quid restaret , non esse negligendum. De parvo etiam Domicello quidpiam peroravit, sperans quod certo mores & animum patris sui, &avi sui sequeretur , eorum in omnibus imitator. Tunc quasi per viam Spiritus sancti tota multitudine acclamante, hic puerulus assumptus est in regem, omnesque eius in continenti se fidelitati ic servit io astri ixerunt , castradi munitiones , quas singuli tenuerunt , illius manibus assignarunt. Iamque rex Norvegiae Haquinus his diebus a vita decesserat, nec alium reliquerat haeredem quam filiam suam matrem hujus novelli Regis, quam Dux Ericus habuerat, de re liquerat uxorem.

147쪽

Continuo igitur Noricolarum affuerunt legata, qui totius Tegni Norvegiae incolarum commissione Sc sufficienti mandato , eundem iuvenem iri agnum assumpserunt regem. De Gothlandia vero, quam rex Birgerus in Daciam fugiens, ultimate reliquerat, nulla fiebat regi novello difficultas, cum

iam totum regnum Sueciae, non tam regem Birgerum de

seruisset, quam esset ab eo desertum. De Scania sic vero se habet: Eo enim anno, quo rex ille N agnus electus est, . scilicet anno Domini MCCCXIX rex Daciae Ericus obiit, qui sororcin habuit regis Birgeri , cujus sororem habuit rex Birgerus. Cui anno sequenti, scilicet iri CCCXX successit in regno frater ejus Christopherus,habens tres filios, nempe Ericum, Ottonem dc Valdemarum i Ericum fecit Creari in regem , ut secum pariter regnum gubernaret. Sed tam filius quam pater inhoneste viventes , 5c regimen pessimum exercentes, destituuntur a regno. Nam Ericum nobiles regni captivatum incarcerarunt ι Christopherus vero fugit in Alemanniam, unde sumpto auxilio gravissimis bellis Daciam impugnavit: Tune Daci eius impetum serre non valentes, assumpserunt in auxilium Comites Holiatiae Gerar- dum dc Iohannem; Valdemarum vero filium Ducis Stesvicensis adhuc infantem elegerunt in regem. Comites ver Holsatiae praedicti occasione aecepta, coeperunt sibi in Dacos regnandi jus vendicare , & paulatim roborare, ut multa dominia di quaedam castra Daciae suo dominio subjicerent. Holiatici enim Dacis vicini, sed ab eis australes, sapientioresse putantes, naturali quadam ambitione eis praeesse laborant. Prohibiti autem dc non admissi, gravi eos odio pers quuntur: quo morbo dc Daci circa Suecos incessanter I borant. Daci igitur ab Holiaticis in auxilium assumptis graviter amicti, oppressi, paritet Sc despecti, regem suum Christopberum revocant dc restituunt in regiam dignitatem, filium suum Ericum a vinculis Sc carcere absolventes, sed brevi tempore regnantes, ambo miserabiliter moriuntur. Anno

.m CCCXXI. Holsaticis de Alemannis aliis adhuc sortiter in. Dacia radicatis, Otione fratre regis Christopheri, in Iu- thia a Comitibus Hol satiae captivato ι Qui cum noluissent

in Ilithia totam militiam exterminare , ac idcirco cum

grandi exercitu illuc intrassent, Nicolaus Ebbeson, nobilis

148쪽

quidam de Iuthia, nocte intrans oppidum in quo pernoctavit

Comes Gerhardus , eum occidit, & multo tempore contra iratrem ejus pugnans & triumphans, tandem occiditur. Tune di Scania ab Hol satieis violenter & grauiter occupata, non habuit quietem a tanta servitute. Vnde Scanenses contra Alemannos erecti, multos eorum occiderunt in Hel singborg &Lundis , etiam in Ecclesia Lundensi. Annis autem prioribus fuerat a Suecis subacta, quam Dominus Matthias guber-MRtor regni Suecis totam vastavit,& cum praeda CCC Milites & nobiles captivos eduxit, qui tepore electionis huius regis Magni in obligatione huius raptivitatis tenebatur astricti. Scancnses igitur gravibus undique angustiis laborantes, cum ex una parte bella paterentur gravissima ab Alemannis occupantibus castra & bella eis inserentibus tontinua r malia vero parte urgebantur a Saecis, quibus in summa auridi argenti, ut se redimerent, tenebantur. Ad hoc ergo tanquam ad unicum refugium cucurrerant, ut regem Sueorum Magnum in suum Dominum assumerent, & regno Sueciae perpetuo subiacerent. Super quo rerribilia iuramenta praestantes, multa desuper perpe uae firmitatis litteris & sigillis roborata , tradiderunt notoria monimenta. Sed quia Hol- fatici adhuc erant in Scania potentes, castra & munitiones validas obtinentes, non poterant sine multo dispendio expugnari. Ideo fecit rex Magnus hoc modo pactum cum illis, ut acceptis LXX millibus marcarum argenti puti, castra sibi traderent, & pacifice omnia sine damnis ulterioribus resignarent. Hanc ergo summam argenti de ineolis regni Sueciae collectam, rex magnus exposuit, & Scaniam a servitute gravissima liberavit. Relaxans insuper omne argentum &aurum , quod pro captivis eorum, Suecta suisset iure captivitatis soluendum. Sic ergo rex Magnus Succiam totam, Norvegiam & Scaniam pleno iure adeptus, principium regni habuit gloriosum s Sed principium Letum , finis quaκiaque molinus. Hoc igitur Rege in tenera aetate ei Ccto, continuatus est in rectoratu & gubernatione regni, Dominus Alat- thias Dapiser. Quod ea strenuitate& prudentia gubernabat , ut nemo auderet extra reonum vel intra , aliquid molestiae , dissensionis & discordiae attentare. Nec ullo tempore regnum Sueorum in meliori tranquillitate , &prosperitate creditur gubernatum. Hic de consilio meliorum

149쪽

xegni & Regis, accepit ipsi Regis , uxorem de Francia , filiam Comitis Nemurcensis, nomine Blancam, Virginem speciosam valde', genuitque ex ea duos filios , dc tres filias. Alii dicunt cos VII filios dc filias habuisse. Mortuo autem

tandem Domino Matthia, cujus mors occasio erat multi doloris , cum Rex optatis nuptiis potitus duobus regnis cum

Scania , in optima dispositionc gloriosissime sublimatus , cu-xam regendi suscepit. Aliquanto igitur tempore consiliis sa Pientum adhaesit, qui patri suo dc Domino Matthiae fideles

extiterant, dc tempore pueritiae suae curam regni eum guber

natore Matthia gesserant. Et interim laudabiliter vixit dc uti- Iiter praefuit, dc regnum proseeit in abundantia divitiarum degauato replebatur ue sed hujus gaudii extrema, luctus longior

occupavit. Rex enim coepit vacare deliciis de voluptatibus, odio habens increpantes se, antiquiores Sc sapientiores Consiliarios aspernari, dc a se prorsus eiicere, juuiores & degeneres, quibus placuit vita similis , assumendo. Vnde crevit excessus luxuriae, crapulat, superbiae in immensum,coepitque regnum paulatim in magnam vergere paupertatem, dum ho-sbitalitates&exactiones gravissimae imponerentur, ad exple dam ingluviem , statum ec pompam , de onerosam infamiam

iuvenilis ardoris. Sicq; viris prudelibus in regno vel sublatis de medio,vel ejectis pis tedio,vel vilipensis opprobrio, nulla ministrabatut iusticia iniuriatis Sc oppressis. Concepto ver proposito adeundi Russiam, factae sunt S.Birgitte revelationes . a Christo,dc gloriosia Dei genitrice beatissima vi sine Maria Aediante,suadenteque quod in exercitu suo non assumeret bo-hines externae nationis; sed quod poneret spe suam in Domi- sum Deum,&contentus esset assumere homines regni sui,qui id elicet vel amore patriae certarent pro pace dc quiete ab ho dii bus,vel oboediedi necessitate no cupiditate spoliandi trans- ad hostes. Sed δc quaedam aliae revelationes factae/stat de statu regni, de pro exhortatione hujus Regis, quas O--s ille parvipendens duxit pro nihilo, non sol una non seqtiens divina consilia, sed in contrarium dirigens actussu M. Collegit enim exercitum praeter suos Suecos, de Dacis3c in lemannis, cum quo vadens ad Russiam , primo quidem in petu victor sibi videbatur effectus , accepto castro Ruthe norum Pehensare dc parte terrae Ruthcnorum subiugata, έeceptus consilio Dacolum dc Alcin anno tum quos insu.

150쪽

ducebat exercitu, plus perdidit quam accepit. Homines enim de Russia dolos & mendaces, attento quod rex ille cum his quos aliunde Vocaverat, qui totam suam intentionem principaliter fundaverant in lucro, pecunia & acquirendis di. vitiis , cum essent in arcto positi, nec aliud restatet quam Regem omne suum intentum obtinete , promiserunt aurum Zc

argentum se daturos , quantum illi volebant praefigere , aut etiam nominare. Sed & subjectionem omnimodam & perpetuam servitutem , & qui equid humanis dici posset verbis, quod Regem posset ad misericordiam provocare. Sed quieredit milero, creditur esse miser. Ctedidit ille, & homines dignos morte libertati dimisit, aurumque infinitum nimis, &plus quam voluit accepturus, securus & gaudens cum suis praediAis Consiliaris exspectavit. At Rutheni per haec verba

dimissi, consilii sui non segnes executores, collegerunt exercitum de Tartaris & Lithvanis , & de omni angulo Ruth

horum, venerun que Velociusquam sperabatur, non aurum & argentum, sed serrum & lapides, caelaraque lethifera allaturi, Regemque cum omni exercitu suo undique cir- eumdantes,obsidione infrangibili obsederunt. Tandem cum extrema difficultate Sc labore gravissimo suorum Sueorum, quos despexerat, effosso cujusdam fluminis meatu , eorum obsidionem egressus evasit. Tunc Rutheni eastrum suum Peckensare ab hominibus Regis occupatum aggressi, & r euperato Suecos ibi repertos morte erudelissima trucidarunt,3 seque veri sicata est revelatio a Beatissima Virgine nunciam: Inimici huius regni in manu eius dati, quibus quia pepercit, audito consilio exterior im facti sunt ei in laqueum magnum.

Sicque ille,perditis fidelissimis militib. suis, factis tam inaestimabilib expensis, tantis damnis acceptis, in multa obligationeratione stipendii solvendi relictus , ad Sueciam cum taliquali victoria remeavit. Sed ad ista non respiciens , facta era

cnim ei facies meretricis, ut neque de turpissimis& notoriis actibus erubesceret , ad majores insanias animum daret. Deserta enim cohabitatione & toro Reginae, nescio quibus Verbis inductae & praetensione persuasae , damnatissimae libidini, propter quam venit ira in filios diffidentiae, operam dedit. Et hic rumor abominabilis & horrendus, totius in regno vulgi commovit auditum. Regina enim licet ad tempus con

tenta