장음표시 사용
171쪽
LIB. I. CAP. XXXVII XXXXVlli. 33 quod pridio ius disii Germani rotineri non potu au quin in nostros tela coicerent. legatum ex suis N in cum periculo ad eum missurum et hominibus foris oblocturum existimabat Commodissimum visura lost C. Valurium Procillum. C. Valeri Caburi filium,
summa virtute et humanitate adulescentem, cuius patera C. Valerio Flacco civitato donatus erat, et propter 1idem et propter linguae Gallicae Seientiam, qua multu iam ariovistus donginqua consuetudine ratebatur, itquod in eo peccandi Germani causa non esset, ad eum
mittor et una M. Metium, qui hospitio Ariovisti ut0batur His mandavit, ut quae liceret Ariovistus,
cognoscerent et ad se referrent. Quos eum apud se in castris Ariovistus conspeXisSet 3Xereitu Suo praesente conclamavit Quid ad se venirent an speculandi causa Conantes dicere prohibuit et in eatenas coniecit.
XXXXVIII. Eodem dio astra promovit et milibus
passuum VI Caesari castris AEu, monte consedit. Postridio ius diei praeter castra Caesaris Sua copias traduxit et milibus passuum duobus ultra eum castra Dei eo consilio, uti frumento commeatuque, qui XSoquanis et Haeduis Supportaretur, CaeSarem interelu-dorol. Ex eo die dies continuos V Caesar pro astris suas copias produxi, et aciem instruetum habuit. ut, si vellet Ariovistus proelio contendere, ei potesta non deesset Ariovistus his omnibus diebus exei lini racusiris continuit, equestri proelio totidie lintendit. Genus hoc erat pugnae, quo emerinuni exercuerunt si
Equitum milia erant VI, totidem nuruero pedites vel cissimi ac fortissimi, quos ex omni copia Singula Singulos uno Salutis causa delegerant eum his in proeliis versabantur Ai 00 se equitus recipiebant hi, si quid si rui, durius, concurrebant; si 'm gravi e mulae
accepto equo dedideriis eircumsistebant; si quo
172쪽
longius prodeundum aut celerius reeipiendum, tanta erat 1Orum exercitatione celeritas, ut iubis sublevati
XXXXVIIII. Ubi cum castris es tenere CaeSarintoll0xit, ne diutius commeatu prohiberetur, ultra eum locuria, quo in loco Germani conSederant, circiter passus
DC inb ais, iastri. idoneum docuis delegi, acieque tripliei instruet ad eum locum venit. Primam et
Secundum aetem in armis esSe, tertiam castra munire
3 iussit. Hic loeus ab hoste circiter pasSUS C, utidietum est, aberat. Eo irettor hominum XV milia Oxpodita cum omni equitatu Ariovistus amisit, quae copiae nostro perterrerent et munitione prohiberent. Nihilo setius Casesar, ut ante constituerat, duas eieS hostem propulSare, tertiam opus perficere iussit. Ῥu nitis castris duas ibi legiones reliquit et partem auxiliorum, quattuor reliqua legiones in ea Stra maiora reduXit. 1 L. Proximo die instituto suo Caesar X eastris utrisque copias suas eduxit paulumque a maioribus castri progressu aciem instruxit hostibusque pugnandi 2 potostatem Deit. Ubi ne tum quidem os prodiro intell0xit, ireiter meridiem Xercitum in castra reduxit.
Tum demum Ariovistia partem Varum Opiarum, quae caStra minora Oppugnaret, miSit Acriter utrimque USque ad VeSperum pugnatum St. Soli Occasu Suas copias Ariovistus multis et inlatis et acceptis vulneribus in astra reduxit. Cum ex eaptivi quaereret CaeSar, quam ob rem Ariovistus proelio non decertaret, hane reperiebat cauSam, quod apud Germanos ea consuetudo esset, ut matre familia eorum sortibus et vaticinationibus declararent, utrum proelium committi X Su esset necne; ea ita die0ro non esse fas Germanos Superare, Si ante novam lunam proelio contendissent
173쪽
LI. I stridio eius diei Caesar praesidio utrisque
castris, quod Satis esS ViSum St, reliquit, Omnes alari0s in conspuetu hostiui pro eastris minoribus constituit, quod minus multitudine militiam logionariorum pro hostium numero Valebat, ut ad speciem
retariis uteretur ipso triplici instrueta acie usque ad
castra hostium accessit. Tum demum necessario Gor a Diani suas copia cnStri eduXerunt generatimque constituerunt paribus intervallis, Harudes, Marcomanti OS, Tribocos, Vangiones, Nemetes, SeduSiOS, Suebos, Omnemque netem Suam raedi et carris circumdederunt, ne qua Spe in fuga relinqueretur. Eo mulieres impo 3 Suerunt, quae in proelium proficiscentos passis manibus sontes implorabant, ne se in servitutem Romanis tra
LIL aosa singulis logionibus singulos legatos et
quaestorem praefecit, uti O teStes suae quisque virtutis haboret ipse ab dextro cornu, quod eam partem minini uir muli hostium csSe animadverterat, proelium
eommisit Ita nostri teritor ii hostes signo dato ι petum fecerunt, itaque hostes repente teleriterque procurrerunt, ut patium pila in hostes coleiondi non duretur Iloiectis pilis comminus gladiis pugnatum St. At Gormani teloritur X consuetudine rava phalange saeta impetus gladiorum exeoperunt R0porti sunt complures nostri milites, qui in phalangem insilirsent ut euia manibus revellerent et deSuper vulnerarent. Cum hostium aetos ab sinistro cornu pulsa utitue in fugam inistet esset, ab dextro cornu vehementer multitudinoe suorum nostram rediem promebant. Id eum
animadvertisse es'. Crassus aduleseens, qui equitatui pro edint, qu0d expediii ix erat quam ii qui intra diem versabantur, tertium rediem Iah0rantibus nostris subsidio Dii Sis.
174쪽
36 BELLI GALLICI LIB. I. CAP. LIII LIIII. LIII. Ita proselium restitutum est, atque omneS hostes terga verterunt neque prius fugere destiterunt, quam ad flumen Rhenum milia passuum ex eo loco ei iter V pervenerunt. Ibi serpauci aut viribus confisi tranatare contenderunt aut lintribus inventis sibi salu-3 tem opererunt. In his fuit Ariovistus, qui naviculam deligatam ad ripam nactus ea profugit; reliquos omnes consecuti equites nostri interfecerunt. Duae laurunt Ariovisti uxores, runc Sueba natione, quam domo Secum eduxerat, altera Norica, regis Voccionis soror, quam in Gallia duxerat a fratre missam: utraque in is fuga seriit. Musto filiae, harum altera Mecisa, altora capta est. C. Valerius rostillus cum a custodibus in fuga trinis catenis vinctus traheretur, in ipsum Caesarem hostes equitatu persequentem incidit. Quae quidem re Caesari non minorem quam ipsa victoria voluptatem attulit, quod hominem honestiSSimum provincia Galliae, suum familiarem et OSpitem, ereptum ex manibus hostium sibi restitutum videbat equosius calamitato de tanta voluptate et gratulatione quic quam Fortuna deminuerat. Hic se praesente de se ter sortibus consultum dicebat, utrum igni statim necaretur an in aliud tempus reservaretur: sortium beneficio se ess incolumem. Item M. Metius repertus et ad eum
1 LIIII. Hoc proelio trans Rhenum nuntiato Suebi, qui ad ripas Rhoni venerant, domum reverti coeperunt; quos Vbii, qui proximi Rhenum incolunt, perterritos
insecuti magnum ex his umerum Occiderunt. Caesar una aestate duobus maximis bellis confectis maturius
paulo, quam tempus anni postulabat, in hiborna in Sequanos exsercitum deduxit; hibernis Labienum pra03 posuit ipso in citeriorem Galliam ad conventus agendos
175쪽
I. Cum esset Caesar in citorior Gallia in hibernis , 1 ita uti supra demonstravimus, crebri ad eum rumores adferebantur. litterisques item Tabieni cortior sobat omnes Belgas, quam tertiam esse Gallia partem dixe-rnmUS, contra populum Romanum coniurare Obsidesque intor so dare Coniurandi has esse lauSaS: primum quod Vererentur, ne omni pacata Gallia ad eos Xe
eitu noster adducereturi deinde quod ab nonnullis Gallis sollicitarentur, partim qui, ut Germanos diutius in Gallia versari noluerant, ita populi Romani exercitum hiemare atque inveterascere in Gallia holoste serebant, partim qui mobilitate et levitato animi novis imporiis studebant ab nonnullis etiam, quod in Gallia a potentioribus atque iis, qui ad conducendos homines saeuitate. habebant, vulgo regna occupabantur, quiminia si ii eam rem imperi nostro consequi poterant. II. His nuntiis litterisquo commotus Caesar duas logiones in citeriore Gallia novas conseripsit et initan iura, in ulteriorem Galliam qui dudueeret, Q. Pediuin lagulum mi Sit Ipse, cum pri inum pabuli rei esse in iperet, ad exercitum venit. Gai negotium Senonibureli litisi sis, Gallis, qui initimi Belgis erant. uti ea, quae repud eos gerantur, emi seunt seque ite bis rebus eortiorem suetant. lli constanter on sis nuntiaverunt i
176쪽
vero dubitandum non Xistimavit, quin ad eos proficis ceretur Re frumentaria comparatu castra Ovo diebusque circiter XV ad fines Belgarum pervenit. III. Eo cum de improviso celeriusque omnium Opi-
Dione VeniSSet, Remi, qui proximi Galliae ex Bolis sunt, ad eum legatos Iccium et Andecombogium, pri mos civitatis suae, miSerunt, qui dicerent e Suaque omnia in fido atqu0 in potestatem populi Romani
permittere neque Se cum Belgi reliquis consensisso neque contra populum Romanum Omnino coniurasse paratosque esse et Obsides dare et imperata fastor et oppidis recipere et frumento ceterisque rebus iuvare; reliquos omnes Belga in armi eSSe, GermanOSque, qui cis Rhenum incolant, Sese cum his coniunXiSSe, tantumque SSe eorum omnium furorem, ut ne Suessiones quidem, fratre conSanguineOSque SUOS, qui eodem iure of isdem legibus utantur, unum imperium unumque magistratum cum ipsi habeant, deterrere potuerint, qui cum hi conSentirent.1 IIII Cum ab his quaereret, quae ciVitate quaΠ-taeque in armis essent et quid in bello possent, sie roperiebat Plerosque Belgas SSe ortos a Germanis Rhenumque antiquitus traductos propter loci fertilitato ibi consedisse Gallosque, qui ea loca incolerent,
moria omni Gallia vexata Teutonos Cimbrosque intras fines suos ingredi prohibuerint qua ex re fieri, uti
earum rerum memoria magnum Sibi auctoritatem ma
gnosque spiritu in re militari Sumerent. De numero eorum omnia Se habere Xplorata Remi dicebant, prop-t0rea quod propinquitatibus affinitatibusque coniuncti, quantam quisque multitudinem in communi Belgarum eonditio ad id ullum pollicitus isset, cognoViSSent. 5 lurimum inter eos Bellovacos et Virtute et auctori-
177쪽
LIB. II. T . II V. 39tate et hominum numero Valere: hos posse Onficere armata milia C; pollicitos ex eo numero eleeta milia
LX totiusque belli imperium sibi postulare. Suessiones suos isses finitimos; inui latissimos 40raeissimosque agros possidere. Apud eos fuisso regem nostra etiam memoria Devitiasturn totius Galliae potentissimum, qui
cum magnae partis harum regionum, tum etiam Britanniae imperium obtinuerit; nunc esse regem Galbam: ad Junc propter iustitiam trudentiamque Summam
totius belli ominum voluntates deferri. Oppida habere 'numero XII, polliceri milia armata L; totidem Nervios, qui maximo feri inter ipsos habeantur longissimeque absint; XV milia trebates, Ambianos X milia, Mori nos XXV milia, Menapios VII milia. Caletos X milia, Veliocasses et Viromanduos totidem, Aduatucos XIX milia. Condrusos. Eburones. CaeroeSOS. PaemanOS, 10 qui in nomines Germani appollantur arbitrari ad
XL milia. V. Caesar Remos cohortatus liberaliterque ratione aprosecutu Omnem Senatum ad Se convenire principumque liberos obsidos ad se adduci iussit. Quae omnia ab his diligenter ad diem saeta sunt. Ipse Divitiaeum
Haeduum magnopere cohortatui docet, quantopere rei publieae cominianisque salutis intersit manus hostium distineri, ne cum tanta multitudine uno tempore confligendum sit. Id fieri posse, si suas copias Haedui sin filios Bollovacorum introduxerint ii eorum tigros populari coeperint. His dotis mandatis eum a se ili mittit. Postquam omnes Belgarum copias in unu in Ilocum coactus ad se venire vidit neque iam tange ab
eSSe ab iis, lu0 miserat, expl0ruioribus ei sth nomis cognovit, tun soli Axonam, quod est in extremis stem rum finibus exercitum traducere maturavit at suo ibi eastra P0suit. Muste res o Iesus imum casu una ripis i
178쪽
40 BELLI GALLICIcturninis muniebat et, post eum quae erant, tuta ab hostibus reddebat et commeatus ab Remis reliquisque eivitatibus ut sine periculo ad eum portari OSSent,6 meiebat. In eo flumine pons erat. Ibi praesidium
ponit et in altera parto fluminis Q. Titurium Sabinum
legatum cum ex cohortibus relinquit castra in altitudinem pedum XII vallo OSSaque XVIII pedum. munire iubet.
VI. Ab his castris oppidum Remorum nomine Bibrax aberat milia passuum VIII. Id ex itinero magno impetu Belgae oppugnare coeperunt aegre eo die sustentatum est. Gallorum eadem atque Belgarum oppugnatio est haec: ubi circumiecta multitudin hominum totis moenibus undique in murum lapidos iaci coepti sunt murusque defensoribus nudatus est, testudine facta portas Succendunt murumque subruunt. Quod tum fastilo fiebat. Nam eum tanta multitudo lapides ac tela coicerent, in muro consistondi potestas erat nulli. Cum finem oppugnandi nox fecissos, Iccius Remus, summa nobilitate et gratia inter suos, qui tum oppido praefuerat, unus ex iis, qui legati de, pace ad CaeSarem Venerant, nuntium ad eum mittit nisi subsidium sibi submittatur Sese diutius sustinere
1 VII. Eo 0 0dia noctu Caesar isdem dueibus usus, qui nuntii ab Iccio venerant, umidas et rotas sagittarios et funditores Baleares subsidio oppidanis mittit. Quorum adventu et Remis cum spe defensionis Studium propugnandi accessit, et hostibus adum do causa spes potiendi oppidi discessit. Itaque paulisper apud oppidum morati agrosque Remorum depopulati omnibus vicis aedificiisque, quo adire poterant, incensis ad castra Caesaris omnibus copiis contenderunto a milibus passuum minus duobu caStra OSuerunt;
179쪽
LIB. II. CAP. V VIIII. 41 quae castra, ut uim atque ignibus ignis stabatur, 1n lplius milibus passuum VIII in latitudinem patebunt. VIII. Caesar primo it propter multitudinem ho 1 stium os propter eximiam Opinionem virtutis proelio supersedere statuit cotidie tamen equestribus proeliis,
qui I hostis virtuto posset i, quis nostri auderent,
portelitabatur Ubi nostros non esses inferiores intellexit, loco proe castris ad aciem instruendam natura oportuno atque idoneo, quod is collis, ubi castra posita erant, paululum e planitie editus tantum advorsus in latitudinem patobat, quantum loci adie inStructa Oecusare poterat, atque ex utraque lario inferti lateris deidetus habebat et in frontem luniter fastigatus paulatim ad planitium redibat, ab utroquo latere eius collis tranSversam fossam obduxit circiter passuum CCCC et ad sextremas fossas castella constituit ibique tormenta conlocaVit, ne, cum aetem inStruxisset. hostes, quod tantum multitudine poterant, ab latoribus pugnantes Suo circumvenire possent. Hoc laeto duabus legionibus, qua proXime conscripserat, in castris relictis, ut, si quo Opus SSet, Subsidio duci poSsent, reliquas sex degiones pro castris in meloe constituit Hostus
item suas copias e caStri eductus instruXerant.
VIIII. latus erat non magna inter no Strum atque ihostium exercitum. Hanc si nostri transirent, hostes exspectabant; nostri autem, si ab illis initium tians ni id fieret, ut impeditos adgrederentur, parati in armiserant. Interim proelio equestri uter duas acie con 2
Secundior equitum proelio nostri. Caesar suo. in castra reduxit. Hostes protinus ex eo loco ad flumen lAXOnam contenderunt, quod esse post nostra east
deni strat una est Ibi vadis inperiis partem suumna ie iurum tradu conati Sunt eo consilio, ut si
180쪽
42 BELLI GALLICII OSSent, eaStellum, cui praeerat Q. Titurius legatus, expugnarent pontemque interScinderent, Si minus O- fuissent, agro Remorum popularentur, qui magno nobis usui ad bellum gerendum erant, commeatu IUQuostro prohiberent. X. Caesar certior factus a Titurio omnem equitatum et levis armaturae Numidas, funditores sagittariosque ponte traducit atque ad eos contendit. aeritor in eo loco pugnatum est. Hostes impeditos nostri in flumino adgressi magnum eorum numerum ediderunt; per eorum corpora reliquos audaciSSime tranSire conantes multitudines telorum reppulerunt; primOS, qui tranSi erant, equitatu cireumventos interfecerunt. Hostes ubio de expugnando oppido et de flumine transeundo spems sesellisse intollexerunt seque nostros in locum iniquiorem progredi pugnandi causa viderunt atque ipsos res frumentaria deficere coepit con Sili convocat conmstituerunt Optimum SSe domum Suum quemque reVerti, et quorum in fines primum Romani Xercitum introduxissent, ad eos defendendo undique convenirent, ut potius in suis quam in alienis sinibus decertaron ot domestieis copiis rei frumentariae uterentur. Ad eam sent0ntiam eum reliqui causis haec quoque rati eos deduxit, quod Divitiaeum quoque atqu0 Haeduos finibus Bellovacorum adpropinquare cognOVerant. His persuaderi, ut diutius morarentur neque uis auXilium ferrent, O poterat. XI. Ea re constituta secunda vigilia magno cumstrepitu ac tumultu castris egressi nullo certo ordino neque imperio, cum Sibi quisque primum itineris locum peteret et domum pervenire properaret, fecerunt, ut consimilis fuga profectio videretur. Hac re statim Caesar per speculatore cognita inSidias Veritus, quod, qua de causa diseederent, nondum erSPeXerat, Xer-