장음표시 사용
191쪽
LIB. H. TAI'. XXVIIII XXX lli. 53lietere ne deprecari: Si forte pro sua clementia a ruansuetudine, quam ipsi ab aliis audirent, statuisset Aduatuco esse conServandOS, ne Se armis despoliaret. Sibi omnes fer finitimos esse inimicos ac sua virtuti invidero, a quibus se defendere traditis armis non possent. Sibi praestare, Si in eum casum deduceren otur, quamVis fortunam a populo Romano pati, quam ab iis per cruciatum interfici, inter quos dominari
XXXII. Ad hac Ca0sar respondit: e magis con 1
nisi armis traditis id, quod in Nerviis sedisset, facturum finitimisquo imperaturum, ne quam deditieiis populi Romani iniuriata inferrent. Rae nuntiata id
suos illi se, qua imperarentur, facere dixerunt. Armo 4rum magna multitudine de muro in fossam, quae erat ante oppidum, iacta, Sic ut prope Summam muri aggerisque altitudinem incorvi armorum adaequarent, it tamen circiter parte tertia , Ut OStea perSpectum St, celata atque in Oppido retenta, portis patefactis eo diu pace Sunt Si.
XXXIII. Sub vosperum Caesar portas claudi milites ique ex oppido exire iussit, ne quam oetu oppidani a militibus iniuriam aeciperent. Illi aut inito, ut in utolluetum est, consilio, quod deditione saeta nostros prausidia deducturos aut denique indiligentius Servaturo crediderunt, partim Sumptis, quae reti trai Orant et ColnVelli Ut Rrmi S partim scutis ex cortie suetis aut vhnimbus intextis, qua subito, ut temporis exiguitas postulabat, pellibus indurerant, tertia vigilia quum in imo arduus ad nostras muniti es seens is vidinbatur, innibus copiis repente X ippido erupti era
192쪽
54 BELLI GALLICI LIB. II. CAP. XXIII XXXV. a Deorunt. Celeriter, ut ante Caesar imperaverat, ignibus signifieatione facta ex proxii uis castellis eo con- curSum St, pugnatumque ab hostibus ita aeriter est, ut a viris fortibus tu extrema spo salutis iniquo loeo contra eos, qui e vallo turribusque tela iacerent, pugnari debuit, cum in uua virtute Omnis spes salutis consisteret celsis ad hominum milibus IV uoliqui in oppidum reieeti sunt. ostridie ius diei roseaetis portiS, cum iam defenderet nemo, atque intromissis militibus nostris sectionem eius oppidi iniversam Ca0sar vendidit. Ab iis, qui merant, capituminumerUS ad eum relatus est milium LIII. XXXIIII. Eodum tompore a P. CraSSO, quem cum legione una miserat ad Venetos, Venellos, Osismos, Coriosolitas, Esubios, Aulercos, RedoneS, quae Sunt maritima civitates Oceanumque attingunt, certior laetus est omnes eas civitates in dicionem potestatemque populi
Romani esse redactus.1 XXXV. His rebus gestis omni Gallia pacata tanta huius belli ad barbaros opinio perlata est, uti ab iis nationibus, quae trans Rhenum incolerent, mitterentur legati ad Caesarem, qui se obsides daturas, imperata facturas pollisterentur. Quas legatione Caesar, quod in Italiam Illyricumque properabat, inita proxima aeState ad se ovorti iussit. Ipse in CarnuteS, AndeS, urOΠOS, quaeque civitate propinquae his locis erant, ubi bellura gesserat, legionibus in hiberna deduetis in Italiam pro laetus est. Ob easquo res ex litiseris Caesaris dierum XV supplicatio deereta est, quod ante id tempus addidit nulli.
193쪽
I. Cum cies Italiam proficisceretur Caesar. Ser. 1 Galbam cum legione duodecima et parto equitatus in Nantuatis, Varagros Sedunosque misit, qui a finibus Allobrogum et laeu 0manno et sumin Rhodano ad summas Alpes pertinent. Causa mittendi fuit, quod iter
per Alpes, quo magno cum periculo magni Sque cum portorii mercatore ire consueverant, patefieri volebat Huic perimisit. Si opus AESSe arbitraretur uti in his si eis legion0in hiemandi ausa conlocaret. Galba Seeun idis inliquo, proeliis ductis castellisque mompluribus eorum Xpugnatis, miSSi ad eum undique legatis obsidibusquo datis et ne laeta constituit cohortes duas
in Nantuatibus aeonioenr0 et ipse cum reliquis eius
logionis cohortibus in vico Varagrorum, qui appellatur Octodurus, hiemare qui vicus I 0Situs in valle, non magna adiueta planitie, altissimis hontibus undique eontinotur Cum hic in duas partes flumino divide itiretur, alteram partem eius Viei Gallis e ressit, alterum
vacuum ab his relictam e0hortibus ad bi nudum turbbuit Eum oeum vallo s0ssaque munivit. II. Cum dios hibern0rura i0mplures aransissent, lsrumentumque eo many iuri iussisset, Subito perpl0raf0res strii0 suetus est iuria ei, quum Gallis mi esserat, anne i et discessisse in tesque, qui in inderent, a maximi multitudine Sedun0rura ei
194쪽
56 BELLI GALLICI Varagrorum teneri. Id aliquot de causis acciderat, ut subito Galli bolli renovandi legionisque opprimendae
consilium caperent: primum quod legionem, neque eam plenissimam detractis cohortibus duabus et compluribus singillatim, qui commeatus petendi caussi miSsi erant, abSentibuS, propter paucitatem despiciebant tum etiam quod propter iniquitatem loci, cum ipsi ex montibus in vallem decurrerent et tela coicerent, ne primum quidem posse impetum suum sustineri existima bant. Accedebat, quod suos ab se liberos abstractos obsidum Domino dolebant et Romanos non solum itinerum causa, sed etiam perpetuae posseSSioni culmina Alpium occuparo conari et ea loca finitimae provinciae adiungere sibi persuasum habebant. III. His nuntiis acceptis Galba, cum neque OPUS hibernorum munitionesque plene eSSent perfectae neque do frumento reliquoque commeatu Satis SSet prOViSum,
quod dedition facta obsidibusquo accopiis nihil de
bollo timendum existimaverat, consilio celeriter On- Vocat Sententias Xquirere coepit. Quo in consilio, cum tantum repentini periculi praeter opinionem accidisset ac iam omnia raro superiora loca multitudine armatorum completa conspicerentur neque subsidio Veniri neque commeatus supportari interclusis itineri- bu poSsent, prope iam desperata salute nonnullae
huius modi sententia die0bantur, ut impedimentis rolictis truptiones laeta isdem citineribus, Ruibus mo
pervenissent, ad Salutem contenderent. Maiori amon parti placuit hoc reservat ad Xtremum caSum conmsilio intorim rei eventum experiri et castra defendere. 1 IIII. Brovi spatio interiecto, vix ut iis rebus, quaSconstituissent, conloeandis atque administrandis t0mpus daretur, hostes ex Omnibus partibus signo dato F currere, lapides gaesaque in vallum coicero. Nostri
195쪽
LIB. III. TΑΡ. II VI. 57 primo integris viribus fortiter propugnare neque Ullum frustra telum e loco Superiore mittere, ut quaeque pur eaStrorum nudata defensoribus premi videbatur,e Oecurrere et auXilium ferre, Sed hoc Superari, quod diuturnitat pugnae hostes defessi proelio excedebaut, alii integris viribus succedebant; quarum rerum branostris propter paucitatem fieri nihil poterat, ac non modo defesso e pugna Xeedendi, Sed ne Saucio quidem eius loci, ubi constiterat, relinquendi a sui reeipiondi facultas dabatur.
V. Cum iam amplius horis Se continenter UgUR 1 retur ac non Solum Vires, Sed etiam tela nostros defi- curent atque hostes aerius instarent languidioribusque nostris vallum Scindere et fossas complere coepissentresque esset iam ad Xtremum perdueta casum, . SeXtius Baculus, primi pili centurio, quem Nervido proelio
compluribus monfectum vulneribui diximus, i, item C. Volusenus, tribunus militum, vir et consilii magnio, virtutis, ad Galbam adcurrunt atque unam ἘSSespum salutis docent, Si eruptione laeta extremum auXilium AExperirentur Itaque convoeatis centurionibus aeoleriter milites certiores facit, paulisper intermitterent proelium a tantummodo tela missa Xeiperent sequeo labore reficerent, post dat Signo se eaStri erum- perunt atque Omnem Spem Saluti in Virtute ponerent.
VI. Quod iussi sunt, faciunt ac subito omnibus portis eruptione facta neque cognoscendi, quid ieret,noque sui colligendi hostibus saeuitatem relinquunt. Ita commutat Fortuna eos, qui in Spem potiendorum
Uil Nil orum Venerunt, undique circumventos interseiuntot o hominum milibus amplius XXX. luom umorum
barbar0rinii ad caStra venisse insitabat, plus tertia partu interfecta reliquos perterritos in rugam eseiunine n in locis quidem ulterioribus consistere Patiuntur.
196쪽
Sic omnibus hostiurn copiis fusis primisque eXuti Se intra munitiones suas recipiunt. Quo proelio facto, quod saepius Fortunam temptare Galba nolebat atque alio se in hiberna consilio venisse meminerat, aliis
OccurriSSe rebus Viderat, maXime frumenti commeatuS-ques inopia permotus postero die Omnibus itus olei aedificiis inconsis in provinciam reverti contendit ac nullo host prohibent aut iter domorant incolumem legionem in Nantuatis, inde in Allobroges perduxit ibiquo hiemavit. VII. His rebus gestis cum omnibus de causis CaeSarpacatam Galliam existiniaret, superatis BelgiS, Xpul SiSGermanis, victis in Alpibus Sodunis, atquo ita inita hiem in Illyricum profectus esset, quod ea quoque nationes adire et regiones OguOScere volebat, Subitum bellum in Gallia coortum ost. Eius olli hasi fuit causa: . Crassus aduleSeen eum legione Septima proXi mus mare Oceanum in Andibus hiemabat. Is quod in his locis inopia frumenti erat, praefecto tribun OSque militum complures in finitimas civitates frumenti com- meatusque petendi causa dimisit quo in numero est T. Terrasidius missus in Esubios, M. Trebius Gallus in Coriosolitas, Q. Velanius cum T. Silio in Venotos.1 VIII. Huius est divitatis longo amplissima auctoritas Omnis Ora maritimae regionum earum, quod et naves hab0nt Vonoti plurimas, quibus in Britanniam navigare
consuerunt, et eientia atque S rerum nauticarum
ceteros antecedunt et in magno impetu maris atque aperto, pauci portibus interiectis, quos tenent ipsi, Omne fere, qui e mari uti confuserunt, habent vecti-2 gal0s. Ab his fit initium rotinondi Silii atqu0 Volaniis si quos intercipere potuerunt, quod per OS SUOS Se obsides, quos Crasso dedissent, recuperaturos Xisti- mabant. Horum auctoritate finitimi adducti, ut sunt
197쪽
LIB. III. CAP. VII VI lli. Gallorum subita et repentina consilia, eadem de ui Trebium Iorrasidiumque aetinendi et doleriter missis legati per uos principes inter se coniurati nihil nisi communi consilio acturo eundemque Omnos sortunae exitum esses laturos reliquasque civitates sollicitant, ut in a libortate, quam a maioribu incceperint, Per manere quam Romanorum Servitutem perferre malint. Omni ora maritima celeriter ad suum sententiam per 5 ducta communem legationem id P. Crassum mittunt, si velit suos oeuperare, obsides sibi remittat.
VIIII. Quibus i robus Cu0sar a Crasso tertior tactus, quod ipse aberat longius, naves interirn langas nodis duri in flumine Liguri, quod influit in Oceanum,
rumiges ex provincia in Stitui, aula gubernatores illla comparari iubet His rebus moleriter administratis ipse cum primum ieri anni tempus potuit, ad exercitum contundit Venuti tuli quaeques itum livitates cognito Caesaris adventu, Simul quod, quantum in Sosustinus admisissent, intellegebant Iegatos, quod nomen ad inanes mationes manetum inviolatumque Semptu fuiss0t, retentos ab Se et in Vincula MoniectOS pro magnitudine iericuli tellum pura et InaXime in . quae ad VSum navium pertinent, providere instituunt hoc maior Spe, quod multum natura loe confidebant. Pedestria i As itinera concisa aestuariis, navigationem impeditu in propter inscientiam locorum paucitatevique V tuum meiebant teque nostro exercitus propter
198쪽
6U BELLI GALLICI Oceano perspiciebant. His initis consiliis oppida
Diunt, frumenta ex agris in oppida comportant, naves in Venetiam, ubi Caesarem primum bellum gesturum On Stabat, quam plurima pOSSunt, Og int.
Sodios sibi ad id bossum Osismos, exobios, Namnetes, Ambianos, Morinos, Diablintes, Menapios adsciscunt;
auxilia e Britannia, quae contra eas regione pOSitn
1 X. Erant has difficultates belli gerendi, qua Supra
Ostendimus, sed multa Caesarem amoti ad id bellum incitabant iniuriae retentorum equitum Romanorum, r0belli laeta post deditionem, delaetio datis obsidibus, tot civitatum coniuratio, in primis ne hac parte neglectas reliqua nationes sibi idem licere arbitrarentur. Itaque cum intellegere omnes fere Gallos novis rebus studeros ad bellum mobiliter celeriterque Xeitari, OmneSautem homines natura libertati studere et condicionem s0rvitutis odiSSe priusquam plures civitates conspirarent, partiendum sibi ac latius distribuendum exercitum putaVit. XI. Itaqu0 . Labienum legatum in reveros, qui proximi 11umini Rheno sunt, cum equitatu mittit. Huic mandat, Remos reliquosque Belgas adeat atqu0 in officio contineat Germanosque, qui auxilio a Belgis arcessiti dicebantur, si per vim navibus flumen transire eonentur, prohibeat P. Crassum cum cohortibus legionariis XII et magno numer equitatus in quitaniam proficisci iubet, no ex his nationibus auxilia in Galliam mittantur ac tanta nationes coniungantur. Q. Titurium Sabinum togatum eum legionibus tribus in Venellos, Coriosolitas Lexobiosque mittit, qui eam manum disti nendam curet. D. Brutum adulescentem classi Gallicisque navibus, quas ex Pictonibus et Santonis reliquisque pacati regionibus convenire iusserat, pra0ficit
199쪽
LIB. III. CAP. VIIII XIII. aet, cum primum IOSSet, in Venetos proseisei iubet Ipse eo pedestribus copiis contendit. XII. Erant eius modi fere Situs oppidorum, ut posita in extremis lingulis promunturiisque neque pedibus aditum haberent, cum X alto se aestus inest vissut, quod bis accidit cotidie semper horarum duodenarum Spatio, eque naVibHS quod rursus minuente aestu naves in vadis adflictarentur. Ita utraque re
repid0rum oppugnatio impediebatur ac si quando magnitudine operis forte superati extruso mari aggere ac molibus atque his oppidi moenibus adaequatis
suis fortunis desperare coeperant, magno numero
navium adpulSO, cuius rei summam saeuitatem habebant, sua deportabant omnia Seque in proxima oppida reeipi aut ibi se rursus isdem oportunitatibus lodi 0Dndebant. Haec eo aedius magnam partem aestati facie- ιbant, quod nostrae naves tempestatibus detinobantur sum tuaque eratia St atque aperto mari, magni aestibus, raris ac prope nullis portibus difficultas navigandi. XIII. Namques ipsorum nave ad lune hodum
laeta armataeque erant: carinae aliquanto planiores quam ΠOStrarum navium, quo facilius Vada ae decessum aestu eXcipere OSSent prorae admodum erectae atqu0 2
item luppes, ad magnitudinem iuuetuum tempestatumque adcommodatae naves totae saetae e robore sta quamvis vim et contumeliam perferendam transtraoc pedalibus 4m altitudinem drabibus ionfixa elavis sui res digiti pestieis crassitudine ancorae Pro Iunibus is res catenis revinetae pelles pro felix relataeque tenuiter e sectae, a sive propter lini in istam atque eius Sus inscientiam, Sive eo, quod est iustis verisimit' quod tantas tempestates Oceani tantosque impetus veni0rum sustineri ac tanta instra navium regi velis
200쪽
navibus nostrae classi eius uiodi OrigrosSUS erat, Ut una celeritate et pulsu remorum praestaret, reliqua pro
loci natura, pro vi tempestatum illis essent aptioras et adcommodatiora. Neque enim his nostra rostro nocere poterant tanta in iis erat rimitudo), neque propt0 altitudinem laeti telum adigebatur, et eadem
de causa minus commode copuli continebuntur. ccedebat, ut, cum Saevire Ventu coepiSSet et se vento
dedissent, et tempestatum ferrent facilius et in vadis consisterent tutius sit ab aestu relicta nihil saxa et
cautes timerent quarum rerum Ouinium nostri navibus caSu erant eriimeseendi.
1 XIIII. Compluribus expugnatis oppidis Caesar ubi intollexit frustra tantum laborem sumi neque hostium fugam captis oppidis reprimi neque iis nosteri posse,
statui exspuetandam classem. Quae ubi convenit ac primum ab hostibus visa est, circiter CCXX nave eorum paratiSSimae atque omni genere armorum Ornatissimae profectae e portu OStris adversae con Stiterunt neque
satis Bruto, qui classi praeerat, vel tribunis militum centurionibuSque, quibus Singulae naves erant attributae, constabat quid agerent aut quam rationem pugnae insisterent Rostr enim noceri non pOSSe OgΠOVerunt; turribus autem excitati tamen has altitudo puppium ex barbaris navibus Superabat, ut neque e inferiore loco Gatis commodes tela indigi possent odi missa in Gallis gravius acciderent. Una erat magno Sui res praeparata ab nostriS, falce praeacutae in Sertae adfixa0- quo longuriis non absimili forma muralium dulcium. 6 His cum funes, qui antemna ad malos destinabant, comprehensi adductique erant, navigio remis incitato
praerumpebantur. Quibu praecisi antemnae necesSario conssidebant, ut, cum omnis Gallicis navibus spes in velis armamentiSque consiSteret, hi erepti Omnis Sus